Duodecim dei Olympici

Dei OlympiciQuamquam in antiquis scriptis Latinis exstantibus Olympicus ad Olympiam, non ad Olympum pertinet, confer locutionem apud Herodotum 7.172 "τὴν ἐσβολὴν τὴν Ὀλυμπικήν", quae ad montem spectat. ad summam sunt dei qui in Olympo habitant, omnibus cum Iove deo supremo cognatis. Disertius, Duodecim Olympici sunt maiores panthei Graeci deitates: Zeus, Hera, Poseidon, Demeter, Athena, Hestia, Apollo, Artemis, Ares, Aphrodite, Hephaestus, et Hermes. Dionysus in locum Hestiae saepe substituitur. Hades et Persephone inter duodecim Olympicos aliquando numerantur, praecipue ob momentum Mysteriorum Eleusinorum, quamquam Hades, quia perpetuo in infernis habitat, nunquam montem Olympum visitans, plerumque excluditur. Alii dei, inter quos Heracles et Aesculapius, aliquando inter deos Olympicos numerantur.

 Duodecim Olympici 

In mythologia Graeca, duodecim Olympici, etiam Dodekatheon appellati (Graece Δωδεκάθεον < δώδεκαVerbum raro in lingua Graeca Byzantina adhibitum, e.g. a Nicephoro Callisto Xantopoulo, Athanasio Alexandrino, et Ducas. 'duodecim' + θεοί 'dei'), sunt principales panthei Graeci deitates, qui super mythicum Olympum montem habitant. Hi Olympici dominatum divinum in Titanomachia ceperunt, cum Zeus suique fratres Titanes superarent.

Notio duodecim deorum omnibus fontibus Graecis vel Romanis exstantibus est vetustior, et veri simile in Anatolia orta est.Walter Burkert, Greek Religion (Wiley-Blackwell, 1991, ISBN 978-0-631-15624-6), 125. Concilium quidem deorum in epicis HomerIcis habetur, sed primus locus antiquus qui sacra deum Olympicorum una commemorat in hymno Homerico Hermis invenitur. Graecus Duodecim Olympicorum cultus Athenis saeculo sexto a.C.n. indagari potest, exemplo aetate Mycenaeo carente. Ara duodecim Olympicorum Athenis sita usitate ex tempore archontis Pisistrati minoris anno 522–521 a.C.n. tribuitur.

Dei inter duodecim numerati aliquantulum variantur,Secundum . sed duodecim dei canonici generaliter in arte et poesi depicti fuerunt Zeus, Hera, Poseidon, Demeter, Athena, Hestia, Apollo, Artemis, Ares, Aphrodite, Hephaestus, et Hermes. Hades, in memoria Eleusina Pluto appellatus, usitate in Olympicis non numeratur quia suum regnum est mundus subterraneus. Plato philosophus duodecim Olympicos cum mensibus duodecim coniunxit, et significat se Plutonem considerare unum ex duodecim cum mensem ultimum ei et animis mortuorum dicari proponeret.Plato, Leges, 828 d-e. Ipse in Phaedro dialogo duodecim deos cum zodiaco conectit, Hestia excepta.15 px, Plato: Phaedrus, 246 e-f. Eudoxus Cnidius primus fuit qui deos et signa vitae quotidianae coniunxit.

In religione Graeca antiqua, dei Olympici et cultus duodecim deum generatim fuerunt notiones distinctae.C. R. Long, The Twelve Gods of Greece and Rome. Dodekatheon Herodoti Iovem, Heram, Posidonen, Hermen, Athenam, Apollinem, Alpheum, Cronum, Rheam, et Charites comprehendit... Herodotus praeterea commemorat Heraclen inter duodecim a nonnullis numeratum fuisse.Herodotus, Historiae, 2.43–44. Coae, Heracles et Dionysus adduntur, Ares et Hephaestus non.. Apud Pindarum, Bibliothecam,Pindar, Olympian Odes, 10.49. et Herodotum, Heracles non inter deos duodecim numeratur, sed deus qui eorum cultum condidit habetur. Lucianus saeculo secundo Heraclen et Aesculapium in duodecim numerat, sed quos deos abesse non memorat. Hebe, Helios, Eros, Selene, Persephone, et alii dei et deae magni momenti aliquando in grege deum duodecim numerantur. Eros iuxta alios duodecim saepe depingitur, praecipue prope Aphroditen matrem, quamquam usitate in eorum numero non numeratus.

Ennius poeta Romanus Deos Consentis, indicem deum Romanorum qui pro dei Graecis valent, perscribit: seni sunt complementa maria et femina,. locum conservans Vestae (Graece Hestia), quae principalem egit personam in religione Romana ut dea civica a virginibus Vestalibus sustenta. Duodecim deos in hexametris enumerat (hic i "Dianae" longa, is "Iovis" brevis leguntur):Enn. Ann. 7.240–41.
Iuno Vesta Minerva Ceres Diana Venus Mars
Mercurius Iovis Neptunus Volcanus Apollo

 Index Olympiorum 

 Duodecim dei maiores 
Nomen GraecumNomen RomanumImagoMunera et proprietatesZeus Iuppiter  75px|Iuppiter Rex deorum et rector montis Olympi; deus caeli et tonitrus. Ultimus filius Titanum Croni et Rheae. Inter sua signa sunt fulmen, aquila, quercus, sceptrum, libra. Frater et maritus Herae, qui autem multas amasias habuit. Frater Posidonis et Hadis.Hera Iuno  75px|Iuno regina deorum et dea matrimonii et familiae. Inter sua signa sunt pavo, punica granatum, corona, cuculida, leo, bos. Ultima Croni et Rheae filia; soror et uxor Iovis. Ut dea matrimonii, ea amasias Iovi et eorum liberos pro adultero ulcisci saepe conatur.Posidon Neptunus  75px|Neptunus Deus maris, terraemotuum, tsunami. Inter sua signa sunt equus, taurus, delphinus, tridens. Medius Croni Rheaeque filius, frater Iovis et Hadis. Maritus Amphitritis Nereidis, quamquam, plurimorum deorum Graecorum similis multas amasias habet.Demeter  Ceres  75px|Ceres Dea fertilitatis, agriculturae, naturae, temporum anni. Inter sua signa sunt papaver, triticum, fax, porcus. Media Croni et Rheae filia.Dionysus Bacchus  75px|Bacchus deus vini, celebrationum, et elationis voiluptariae. Patronus artis theatricae. Inter sua signa sunt vitis, hedera, poculum, tigris, panthera, pardus, delphinus, caper. Filius Iovis et Semelis principissae mortalis Thebarum. Maritus Ariadnis principissae Creticae. Iuvenissimus Olympicus, solusque cuius mater est mortalis.Apollo Apollo (vel Phoebus) 75px|Apollo deus lucis, sapientiae, sanationis, pestis, obscuritatis, artium, musicae, poesis, praedictio, sagittis petitio, solis, iuventutis virilis, pulchritudinis. Filius Iovis et Latonae. Inter sua signa sunt sol, lyra, arcus et sagitta, corvus, delphinus, lupus, cygnus, mus. Gemellus Artemidis.Artemis Diana  75px|Diana  dea venationis, virginitatis, partus, sagittis petitionis, lunae, et omnium animalium. Inter sua signa sunt luna, cervus, canis, ursa, anguis, cupressus, arcusque et sagittae. Filia Iovis et Latonae ac gemella Apollinis.Hermes Mercurius  75px|Mercurius nuntius deorum, deus commercii, furum, ludorum. Inter sua signa sunt caduceus, crepidae alatae et pileus, ciconia, et testudo (cuius testam ut lyram efficiat usurpavit). Filius Iovis et Maiae nymphae. Dryopen duxit, filiam Dryopis, et Pan eorum filius deus naturae, dominus satyrorum, inventor panpipes, et comes Dionysi factus est.Athena Minerva  75px|Minerva dea virginalis sapientiae et artis belli gerendi. Inter sua signa sunt bubo et oliva. Filia Iovis et Metis Oceanitis, ex capite patris matura proeliique armaturam gerens orta est, postquam ipse matrem devoraverat.Ares Mars  75px|Mars deus belli, violentiae, caedis. Inter sua signa sunt verres, serpens, canis, vultur, hasta, scutum; filius Iovis et Herae. Omnes dei alii, Aphrodite excepta, eum contemnunt. Ex eius nomine derivatur martialis, nomen adiectivum.Aphrodite Venus  75px|Venus dea amoris, pulchritudinis, appetitus. Inter sua signa sunt columba (avis), avis, malum, apis, cygnus, myrtus, rosa. Filia Iovis et Dionis Oceanidis, vel fortasse ex spuma maris orta postquam semen Urani, a Crono filio minore natu castrati, in mare stillaverat. Uxor Hephaesti, quamquam multas res adulteras habet, notissime cum Are. Suum nomen nobis vocabulum dedit aphrodisiacus. Ex eius nomine derivatur venerealis, nomen adiectivum.Hephaestus Vulcanus  75px|Vulcanus faber ferrarius et artifex deorum; deus ignis et fornacis. Inter sua signa sunt ignis, incus, malleus, forceps, et coturnix. Filius Herae, vel per Iovem vel sola. Maritus Aphroditis, quamquam plurimorm maritorum divinorum dissimilis, raro dissolutus est. Vulcanus, nomen Latinum, mundo hodierno vocabulum vulcanum dedit.

Notae
<li> Romans also associated Phoebus with Helios and the sun itself,North John A., Beard Mary, Price Simon R.F. "The Religions of Imperial Rome". Classical Mythology in English Literature: A Critical Anthology. (Cambridge University Press, 1998), p.259. ISBN 0-521-31682-0.Joseph Hacklin, "The Mythology of Persia," Asiatic Mythology (Asian Educational Services, 1994), p. 38. ISBN 81-206-0920-4. however, they also used the Greek name: Apollo.See, for example, Ovid's Metamorphoses I 441, 473, II 454, 543, 598, 612, 641, XII 585, XVIII 174, 715, 631, and others.
<li> Apud alteram eius ortis fabulam conversam, Aphrodite ex Urano orta est, avo Iovis, postquam Cronus eius genitalia in mare iecerat. Vide the birth of Aphrodite

 Alii dei Olympici 
Sequentes deae et dei aliquando inter duodecim Olympicos numerantur.

Nomen GraecumNomen RomanumImagoMunera et proprietates Hestia Vesta  75px|Vesta  dea foci et familiae.Nata est in prima generatione Olympica et fuit una ex primorum duodecim Olympicorum, donec sedem regiam Dionyso dedit ut pace utatur; unde ea habetur generosissima et lenissima ex deis. Prima Croni et Rheae progenies, soror maior natu Hadis, Demetris, Posidonis, Herae, Iovis. Senissima ex Olympicis.Persephone Proserpina  75px|Proserpina  regina inferorum et filia Demetris et Iovis; dea veris. Facta est consors Hadis, dei infernorum, postquam eam rapuerat. Quia Persephone sex semina ex duodecim pomis granatis in inferno comedit cum Hades primum raperet, ea sex menses in inferno quotannis degere debuit. Unde tempora anni, cum vegetatio sex menses viget et floret, tum sex menses deficit et moritur.HadesPluto (aliquando Orcus velDis Pater)  75px|Pluto  deus inferorum, mortuorum, opumque subterranearum.Aesculapius Veiovis  75px|Veiovis  deus medicinae et sanationis. Artium medicarum opera curationis repraesentat. Suae filiae sunt Hygieia ('sanitas'), Iaso ('medicina'), Aceso ('sanationis'), Aglaea/Aegle ('ardor sanus'), et Panacea ('remedium universum'). Filius Apollinis et Coronis.Eros Cupido  75px|Cupido  deus amoris sexualis et pulchritudinis. Etiam cultus est deitas fertilitatis, filius Aphroditis et Aris. Saepe lyram vel arcum et sagittam ferens depingitur. Eum saepe comitantur delphini, rosae, et faces.Hebe Iuventus  75px|Iuventus  filia Iovis et Herae, minister deum et dearum Montis Olympi, eis nectar et ambrosia donec Heracli nupsit ministrans.Heracles Hercules  75px|Hercules  heros divinus, filius Iovis et Alcmenis, privignus Amphitryonis, et pronepos Persei (Περσεύς). Fuit maximus ex heroibus Graecis, patronus rerum virilium, propugnator ordinis Olympici contra monstra chthonica.Pan Faunus velSilvanus  75px|Pan  deus naturae, locorum ferorum, pastorum & gregum, motium, venationis, silvae, et musicae rusticae, et comes nympharum.

 Minores dei in Olympia habitantes 
Sequentes dei, deae, et demidei usitate inter Olympicos non numerabantur, quamquam ei ad eos arte conexi sunt.
 Aeolus - rex ventorum, curator Anemorum, magister ventorum temporum anni
 Amphitrite - regina maris, uxor Posidonis
 Anemoi – dei ventorum: Boreas (septentriones), Notus (meridies), Zephyrus (occidens), Eurus (oriens)
 Aura - dea aurarum frigidarum et aeris sub divo
 Bia – personificatio violentiae
 Charites - deae pulchritudinis et adsectatores Aphroditis et Herae
 Circe - minor magiae dea; non confundenda cum Hecate
 Cratus – personificatio potestatis
 Deimos - deus terroris, frater Phobi
 Dione – una ex Oceanidibus, mater Aphroditae per Iovem in fabula Homerica
 Ilithyia – dea partus; filia Herae et Iovis
 Enyo - dea belli, comes Aris, in nonnullis fabulia soror Aris (cum parentes sunt Zeus et Hera)
 Eos – personificatio primae lucis
 Eris – dea dissensionis et certationis
 Ganymede – minister in palatio deum apud Olympum
 Harmonia - dea concordiae et consensus (contra Eridem), filia Aphroditis
 Hecate - dea magiae, sagarum, et viarum transversarum 
 Helios - Titan; personificatio Solis
 Horae – curatores Olympi
 Hypnus - deus somni, pater Morphei, filius Nyxis
 Iris – personificatio arcus; nuntius Olympii cum Herme
 Latona – Titania, dea rerum invisarum, mater Apollinis et Artemidis
 Moirai (Moerae) - dea fati et distributorum fati
 Momus - deus saturae, inrisionis, et poetarum
 Morpheus – deus somniorum
 Musae – novem deae scientiae et artium: Calliope, Urania, Clio, Polyhymnia, Melpomene, Terpsichore, Thalia, Euterpe, Erato
 Nemesis – dea ultionis et vindictae
 Nike – dea victoriae
 Nyx - dea noctis
 Paeanus – medicus deorum
 Perseus – filius Iovis, interfector Medusae, legendarius Mycenarum et domus Perseiae conditor
 Phobus - deus timoris, frater Dimi
 Selene – Titania; personificatio lunae
 Styx - dea Stygis, fluminis in quo dei iureiurando adfirmant
 Thanatos - deus mortis, aliquando personificatio mortis
 Theseus - filius Posidonis, primus heros Athenarum et interfecto Minotauri
 Triton - nuntius deum, filius Posidonis et Amphitritis. Tortam conchae testam tenet.
 Tyche - dea fortunae
 Zelus – personificatio aemulationis

 Parcae

 Notae 

 Nexus externi 
 Index duodecim Olympicorum, www.desy.de
 Summarium principalium Panthei deum, www.theoi.com

+
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Olympus
Categoria:Religio Romana
12