Urbis et orbis

Urbis et orbis (gen.) atque "urbi et orbi" (dat.) sunt locutiones quibus exprimitur universalis urbis Romae aut ecclesiae Romanae potestas.

 Gentibus est aliis tellus data limite certo ... 
His verbis primus ut videtur Ovidius usus est, qui de imperio populi Romani sic libro secundo Fastorum cantavit:
Gentibus est aliis tellus data limite certo:
Romanae spatium est urbis et orbis idem.Publius Ovidius Naso, Fasti 2.683-684

 Restitutori urbis Romae atque orbis 
Anno circiter 355 Neratius Cerealis praefectus urbi Romae in Foro Romano statuam erexit imperatori Constantio II, restitutori urbis Romae adque orb[is], et extinctori pestiferae tyrannidis (scil. usurpationis Magnentii).CIL VI 1158

 Omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput 
Inscriptio inter portas binas Basilicae Lateranensis haec verba monstrat: "Sacros[ancta] Lateran[ensis] eccles[ia] omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput."

 Urbis et orbis 
Imperator Fridericus I anno 1157 se gubernationem "urbis et orbis" tenere proclamavit. Constitutiones vol. 1 p. 224 Benedictio urbi et orbi a papa, episcopo Sanctae Romanae ecclesiae ("urbi") et pastore universali ("orbi"), nuntiata est in sollemnitatibus maximis, id est Christi Natali et Paschis.

 Notae 

Categoria:Locutiones Latinae
Categoria:Imperium Romanum
Categoria:Pontificatus