Acca Larentia

Acca Larentia vel Acca Larentina fuit in mythologia Romana  mulier cultu publico post mortem honorata, cuius dies festus, Larentalia dicta, die 23 Decembris (a.d. X Kal. Ian.) celebrabaturFasti Antiates Maiores. Macrobius I,10..
Fabulae
Duae Accae Larentiae videlicet fuerunt, nonnumquam partim confusae : altera, nutrix Romuli Remique et uxor Faustuli, magistri pecoris regis AlbaniSic Titus Livius. Plutarchus vero de subulco meminit., qui geminos prope Tiberim inventos domum reportarat atque uxori tradiderat nutriendos. Corpus vulgasse narratur atque ideo "lupam" a pastoribus appellatam esse, quia haec appellatio scortum significabat. Unde mirabilis fabula de vera lupa ubera sua infantibus praebente orta esse a nonnulis auctoribus antiquis putatur. Duodecim filios peperisse dicitur e quibus unus mortuus est in cuius locum Romulum adscivit : illi duodecim fratres primi Fratres Arvales fueruntSic Sabinus Masurius apud Aulum Gellium. ; quod collegium sacerdotum cultui agresti ministrantium per plura saecula Romae floruit.

Altera erat meretrix  Anco Marcio regnante Romae famosa, quae cum Hercule in aede dei pernoctavit. Aedituum enim vacui otii pertaesum erat : itaque deum ad tesserarum ludum provocavit, ita ut si vicisset, deus magnificum munus sibi daret, at si contra victus esset, ipse lautam cenam et formosam mulierem deo praebiturus esset. Victus est et promissa servavit : nam Larentiam stipendio conductam cum optimo cibo in templo reclusit. Quae sibi cum deo coisse per somnum visa est. Simili modo Hercules eam hortatus est ut primum hominem mane   e templo egredienti sibi occurentem sequeretur. Qui fuit TarrutiusSic apud Plutarchum. A Macrobio Carutius nominatur. quidam, vir dives et caelebs et iam senior atque forma puellae captus eam uxorem duxit. Deinde marito mortuo ditata populum Romanum testamento heredem fecit : quapropter quotannis sacrum prope tumulum in Velabro Larentiae fiebat.

De cultu
Secundum Varronem Larentinae sive Larentalia erant parentaliaVide etiam Macrobium I,X,17., id est sacrificium dis Manibus, a flamine QuirinaliSic Aulus Gellius. et pontificibusCicero, Ad Brutum I,15. prope sepulchrum in Velabro peracta.
Ita genius "chthonius" mortuorum et fertilitatis (Fratres Arvales) fuisse videtur Larentia.

Multi eruditi (exempli gratia Georgius DumézilLa Religion romaine archaïque, Payot, 2000 p.279. Vide etiam Iohannem Bayet, La Religion romaine, Payot, 1976 p.28 et 65.) eandem deam fuisse arbitrantur atque Larunda, mater LarumAcca vox puerilis ad matrem appellandam erat, de quo vide Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine, sub verbo. : nam Lares et ipsi genii quidam mortuorum erant. Ut Lares ita Larunda nomen Etruscum esse potest : fortasse et Accae Larentiae eadem origo  est. Si ita esset, sequeretur fabulas supra narratas de Acca Larentia tempore recentiore excogitatas esse : nam Varro Larundam in enumeratione deorum ponit quos rex Sabinus Titus Tatius Romam introduxitLL V,74., quod male cum fabula de nutrice Romuli congruit.

 Notae 

Fontes
 Aulus Gellius, libro septimo Noctium Atticarum, capitulo septimo.
 Dionysius Halicarnassensis, libro primo Antiquitatum Romanarum  cap. LXXXIV,4 et LXXXVII,3 (apud hunc auctorem Laurentia appellatur).
 Macrobius libro primo Saturnaliorum capitulo decimo. 
 Origo gentis Romanae capitibus 20-21.
 Ovidius, libro tertio Fastorum 55-58.
 Plutarchus, Vita Romuli IV-V.
 Titus Livius libro primo Ab Urbe condita, capitulo quarto.
 Varro libro quinto de Lingua Latina, capitulo 74 et libro sexto capitulis 23-24.

 Plura legere si cupis 
Alexander H. Krappe, "Acca Larentia", American Journal of Archaeology, 1942ː 490-499
 Ana Mayorgas, "Rituel et mémoire féminine à Rome. Le cas d’Acca Larentia et de Tarpéia" in Pratiques religieuses, mémoire et identités dans le monde gréco-romain, Presses Univesitaires de Rennes, 2022ː 285-300
Arnaldo Momigliano, « Tre figure mitiche: Tanaquilla, Gaia Cecilia, Acca Larencia », in Quarto contributo alla storia degli studi classici e del mondo antico, Romae, Edizioni di Storia e Letteratura, 1969ː 455-485
 Gerhard Radke: Acca Larentia und die fratres Arvales. Ein Stück römisch-sabinischer Frühgeschichte. In: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt. Teil I, Bd. 2, 1972ː 421–441
 Kresimir Vukovic, "Virgins and Prostitutes in Roman mythology, Acca Larentia and Gaia Taracia", Latomus, 2015ː 1-26
Hederich, Benjamin: "Acca Laurentia" - apud: Gründliches mythologisches Lexikon, Lipsiae 1770, col. 18-20

 Nexus externi 
Vicimedia communia plura habent quae ad Accam Larentiam pertinent
Acca1 in Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft 
Daremberg et Saglio
Categoria:Deae Romanae
Categoria:Mythologia Romana