Senatus consultum de Bacchanalibus

Senatus consultum de Bacchanalibus edictum est a Senatu Romano die 7 Octobris 186 a.C.n. ad Bacchanalia reprimenda. 

Fons principalis de Bacchanalium coniuratione et de senatus consulto anni 186 a.C.n. (sive 568 a.u.c.) est Livius 29,8—19. Textus senatus consulti in lucem editus est in tabula aenea anno 1640 in vico Tiriolo (in Catacio provincia) effossa, quae nunc
Vindobonae (Kunsthistorisches Museum) asservatur.

Inscriptio sub siglo CIL I 581 saepe recognoscitur.

 Textus 

 [Q] MARCIUS L F S POSTUMIUS L F COS SENATUM CONSOLUERUNT N OCTOB APUD AEDEM
 DUELONAI SC ARF M CLAUDI M F L VALERI P F Q MINUCI C F DE BACANALIBUS QUEI FOIDERATEI
 ESENT ITA EXDEICENDUM CENSUERE NEIQUIS EORUM BACANAL HABUISE VELET SEI QUES
 ESENT QUEI SIBEI DEICERENT NECESUS ESE BACANAL HABERE EEIS UTEI AD PR URBANUM
 ROMAM VENIRENT DEQUE EEIS REBUS UBEI EORUM VER[B]A AUDITA ESENT UTEI SENATUS
 NOSTER DECERNERET DUM NE MINUS SENATOR[I]BUS C ADESENT [QUOM E]A RES COSOLORETUR
 BACAS VIR NEQUIS ADIESE VELET CEIVIS ROMANUS NEVE NOMINUS LATINI NEVE SOCIUM
 QUISQUAM NISEI PR URBANUM ADIESENT ISQUE [D]E SENATUOS SENTENTIAD DUM NE
 MINUS SENATORIBUS C ADESENT QUOM EA RES COSOLERETUR IOUSISET CE[N]SUERE
 SACERDOS NE QUIS VIR ESET MAGISTER NEQUE VIR NEQUE MULIER QUISQUAM ESET
 NEVE PECUNIAM QUISQUAM EORUM COMOINE[MH]ABUISE VE[L]ET NEVE MAGISTRATUM
 NEVE PRO MAGISTRATU[D] NEQUE VIRUM [NEQUE MUL]IEREM QUISQUAM FECISE VELET
 NEVE POST HAC INTER SED CONIOURA [SE NEV]E COMVOVISE NEVE CONSPONDISE
 NEVE CONPROMESISE VELET NEVE QUISQUAM FIDEM INTER SED DEDISE VELET
 SACRA IN OQOLTOD NE QUISQUAM FECISE VELET NEVE IN POPLICOD NEVE IN
 PREIVATOD NEVE EXTRAD URBEM SACRA QUISQUAM FECISE VELET NISEI
 PR URBANUM ADIESET ISQUE DE SENATUOS SENTENTIAD DUM NE MINUS
 SENATORIBUS C ADESENT QUOM EA RES COSOLERETUR IOUSISET CENSUERE
 HOMINES PLOUS V OINVORSEI VIREI ATQUE MULIERES SACRA NE QUISQUAM
 FECISE VELET NEVE INTER IBEI VIREI PLOUS DUOBUS MULIERIBUS PLOUS TRIBUS
 ARFUISE VELENT NISEI DE PR URBANI SENATUOSQUE SENTENTIAD UTEI SUPRAD
 SCRIPTUM EST HAICE UTEI IN CONVENTIONID EXDEICATIS NE MINUS TRINUM
 NOUNDINUM SENATUOSQUE SENTENTIAM UTEI SCIENTES ESETIS EORUM
 SENTENTIA ITA FUIT SEI QUES ESENT QUEI ARVORSUM EAD FECISENT QUAM SUPRAD
 SCRIPTUM EST EEIS REM CAPUTALEM FACIENDAM CENSUERE ATQUE UTEI
 HOCE IN TABOLAM AHENAM INCEIDERETIS ITA SENATUS AIQUOM CENSUIT
 UTEIQUE EAM FIGIER IOUBEATIS UBI FACILUMED GNOSCIER POTISIT ATQUE
 UTEI EA BACANALIA SEI QUA SUNT EXSTRAD QUAM SEI QUID IBEI SACRI EST
 ITA UTEI SUPRAD SCRIPTUM EST IN DIEBUS X QUIBUS VOBEIS TABELAI DATAI
 ERUNT FACIATIS UTEI DISMOTA SIENT IN AGRO TEURANO

 Senatus consultum in primi saeculi a.C.n. modum scribendi versumA. Ernout: Recueil de Textes Latins Archaiques (Galloromanice, Latine). Parisiis: Librairie C. Klincksieck, p. 58–68 (1947) 

 [Q.] Marcius L. f(ilius), S(purius) Postumius L. f(ilius) co(n)s(ules) senatum consoluerunt N(onis) Octob(ribus), apud aedem
 Bellonai. Sc(ribendo) adf(uerunt) M. Claudi(us) M. f(ilius), L. Valeri(us) P. f(ilius), Q. Minuci(us) C. f. f(ilius). De Bacchanalibus qui foederati
 essent, ita edicendum censuere: «Nequis eorum [B]acchanal habuisse vellet. siqui
 essent, qui sibi dicerent necesse esse Bacchanal habere, ei uti ad pr(aetorem) urbanum
 Romam venirent, deque eis rebus, ubei eorum v[e]r[b]a audita essent, uti senatus
 noster decerneret, dum ne minus senator[i]bus C adessent, [cum e]a res consuleretur.
 Bacchas vir nequis adiisse vellet civis Romanus neve nominis Latini neve sociorum
 quisquam, nisi pr(aetorem) urbanum adiissent, isque [d]e senatus sententia, dum ne
 minus senatoribus C adessent, cum ea res consuleretur, iussisset. Ce[n]suere.
 Sacerdos  nequis uir esset. Magister neque uir neque mulier quaequam esset.
 neve pecuniam quisquam eorum commune[m h]abuisse vellet. Neve magistratum,
 neve pro  magistratu, neque virum [neque mul]ierem qui[s]quam fecisse vellet,
 neve post hac inter se coniuras[se nev]e convovisse neve conspondisse
 neve compromesisse vellet, neve quisquam fidem inter sed dedisse vellet.
 Sacra in  occulto ne quisquam fecisse vellet. Neve in publico neve in
 privato neve extra urbem sacra quisquam fecisse vellet, nisi
 pr(aetorem) urbanum adiisset, isque de senatus sententia, dum ne minus
 senatoribus C adessent, cum ea res consuleretur, iussisset. Censuere.
 Homines plus V universi viri atque mulieres sacra ne quisquam
 fecisse vellet, neve interibi viri plus duobus, mulieribus plus tribus
 adfuisse  vellent, nisi de pr(aetoris) urbani senatusque sententia, uti supra
 scriptum  est.» Haec uti in contioni edicatis ne minus trinum
 nundinum, senatusque sententiam uti scientes essetis, eorum
 sententia ita fuit: «Siqui essent, qui adversum ea fecissent, quam supra
 scriptum est, eis rem capitalem faciendam censuere». Atque uti
 hoc in tabulam ahenam incideretis, ita senatus aequum censuit,
 utique eam figi iubeatis, ubi facillime nosci possit; atque
 uti ea Bacchanalia, siqua sunt, extra quam siquid ibi sacri est,
 (ita ut supra scriptum est)Ernout haec verba omittit in diebus X, quibus vobis tabelae datae
 erunt, faciatis uti dimota sint. In agro Teurano. Fontes 
 CIL I (2) 581
 Livius, Ab Urbe condita 29.8-19
 Plautus, Casina 979-980

 Editiones et versiones 
 S. Riccobono et al., edd., Fontes Iuris Romani Antejustiniani (3 voll. Florentiae, 1940-1943) vol. 1 p. 240 
 Allan Chester Johnson et al., edd., Ancient Roman Statutes (Austin: University of Texas Press, 1961) no. 28 

 Notae 

 Nexus externi 
 Textus apud Bibliotheca Augustana Textus apud The Latin Library Senatus consulta cum subsidiis apud The Roman Law Library "A updated bibliography about the so called “Senatus consultum de Bacchanalibus”"

 Bibliographia 
 W. T. MacCary, "Patterns of myth, ritual and comedy in Plautus' Casina" in Texas Studies in Literature and Language'' vol. 15 (1974) pp.. 881-889

Categoria:Decreta 186 a.C.n.
Categoria:Religio Romana
Categoria:Mysteria Romana