Amphitruo (Plautus)

Amphitruo est comoedia quam Plautus saeculo III a.C.n. exeunte vel II ineunte scripsit ex archetypo Graeco hodie deperdito incerti auctoris. Maior pars quarti actus deest, ita tamen ut lectio fabulae hac lacuna non multum corrumpatur. Ecce eius argumentum e mythologia sumptum.

Argumentum

An prima tragicomoedia fuerit?
Primum in historia litterarum vocabulum tragicomoedia in prologo huius fabulae occurrit : nam postquam Mercurius tragoediam nuntiavit, frontem contrahentem populum sese videre simulat ac mutaturum sic promisit:
"Faciam ut commixta sit tragicomoedia" (versus 59).
Etenim mos non erat heroes ac deos in comoediam inducere: nam facile derideri non possunt. Quapropter  octavo decimo saeculo Beaumarchais scripsitLettre sur la critique du Barbier de Séville omne theatrum ad suam aetatem semper constitisse in civibus irridendis (=comoedia) et regibus miserandis (=tragoedia). Quam sententiam  iam exprimebat Mercurius his verbis :
Nam me perpetuo facere ut sit comoedia
Reges quo veniant et di, non par arbitror.
Nihilominus iudicio modernorum de mera comoedia hic agitur : recognovimus enim triadem comicam (cum caedes non fit!) bene notam -amantem, maritum, uxorem-  et persona scurrilis Sosia additus est, quem ipse Mercurius imitatur. Sed Iuppiter et personae mythologicae minime scurriles  sunt, qua de causa  Plautus ita iocatus est in prologo.

De posteritate litteraria
Iam sedecimo saeculo fabula Plautina in linguam Hispanicam necnon Lusitanam versa atque acta fuerat. A septimo vero decimo saeculo nonnulli auctores dramatici notissimi sic Plautum imitati sunt ut novas aliquatenus fabulas de eodem argumento ederent. Inter alios memorandi sunt Iohannes Rotrou (Les deux Sosies, 1636), Molière (Amphitryon,1668), Iohannes Dryden (1690), Henricus von Kleist Amphitryon (1807), Iohannes Giraudoux (Amphitryon 38, 1929)...

 Notae 

 Plura legere si cupis 
André Arcellaschi, "Amphitryon trismégiste", Vita Latina, 1997: 10-22
Jean Capart, "L'amphitryon de Plaute d'après un thème égyptien", L'Antiquité Classique, 1940: 65-66
Monique Crampon, "La dérision de la femme et le double visage d'Alcmène dans l'Amphitryon de Plaute" in  Mélanges Pierre Lévêque. Tome 7, 1993: 41-55
Lucienne Deschamps, "Qui est Nocturnus ? (Plaute, Amphitryon, 272)", Vita Latina, 1998: 7-16
Jean-Christian Dumont, "Amphitryon : actualité, intemporalité, immortalité", Vita Latina, 1998: 13-17
Florence Dupont,	"Signification théâtrale du double dans l'Amphitryon de Plaute", Vita Latina, 1998: 2-12
Walter E. Forehand, "Irony in Plautus' Amphitruo", The American Journal of Philology, 1971: 633-651
Léon Halkin, "La parodie d'une demande de triomphe dans l'Amphitryon de Plaute", L'Antiquité Classique, 1948: 297-304
Léon Herrmann, "L'actualité dans l'Amphitryon de Plaute", L'Antiquité Classique, 1948: 317-322
Pierre Letessier, "Différence et codification : Alcmène dans Amphitryon de Plaute", Cahiers Mondes anciens, 2012
Jean Soubiran, "Mythologie et astronomie : la longue nuit de Jupiter et d'Alcmène (Plaute, Amphitryon, 272-276)", Pallas. Revue d'études antiques, 1992: 345-358

Index fabularum Plautinarum

Nexus externi
 Textus apud The Latin Library
 Versio 
 Versio 

Categoria:Comoediae
Categoria:Italiae scripta
Categoria:Litterae Latinae aetatis Rei Publicae
Categoria:Plautus
Categoria:Scripta saeculo 2 a.C.n.