Hypsipyle (mythologia)

Hypsipyle (Graece Ὑψιπύλη) in mythologia Graeca est filia Thoantis, regis Lemniorum, et Myrinae. Ipsa regina Lemniadum per aliquod tempus est, post fugam patris.

 Fabula 
Aphrodite,  ob neglectas aras suas  Lemniadibus irata, cum taetro odore omnes mulieres illius insulae adfecisset, viri ab uxorum concubitu abhorruerunt ac sibi aliunde raptas concubinas assumpserunt. Tum, dolore contumeliae inritatae ac nefasto furore impulsae, Lemniades omne genus virorum in insula per noctem necaverunt. Una Hypsipyle idem facere atque ceterae non potuit, sed patrem Thoantem servavit et in silvis occultavit. Mox eum mari tradidit in parva rate. Tum mulieres, nullo mare relicto, Lemnum insulam solae incoluerunt ac Hypsipylen reginam sibi elegerunt. Paulo post Iason cum Argonautis ad hoc litus appulit, dum ad Colchos iter facit. Tum Lemniades, ut quae per longum tempus sine viris remanserant atque liberos cupiebant, advenas benigne accepere atque cum illis concubuere. Hypsipyle et ipsa, amore ductoris Iasonis capta, gemellos, iam profecto heroe,  peperit, Euneum et DeipylumSic Hyginus. Ab Euripide Thoas, ab Apollodoro Nebrophonus vocatur. Strabo (I.2.38)  Euneum tantum nominat quem in insula Lemno tempore belli Troiani regnasse dicebat, Iliadem  VII.467-9 sequens.. Nam Iason proficiscens ad vellus aureum quaerendum Hypsipyli fidem ac reditum promiserat. Sed, postqquam vellere potitus est, in patriam cum Medea immemor prioris amoris rediit. Unde poeta Ovidius excogitavit epistulam ab Hypsipyle relicta ad Iasonem missam. Cum vero Lemniades rescierunt Hypsipylen patrem servasse nec eodem scelere atque ipsas imbutam esse, fugere cum liberis coacta,  a piratis capta est qui eam Lycurgo, Nemeaeorum regi, vendiderunt.

Serva Nemeae fuit, ubi filius regis adhuc infans custodiendus ei traditus est. Cum autem a septem ducibus, exercitum adversus Thebanos ducentibus, iter ad fontem quendam rogata esset, infantem in apio posuit dum advenas certiores facit. At cum rediit draco eum comederat. Tum rex Lycurgus dolore commotus de Hypsipyle supplicium sumere ob infelicem neglegentiam voluit, sed duces mortem puellae deprecati sunt et ludos Nemeaeos instituerunt in honorem regis filii mortui. E qua fabula Aeschylus et Euripides poetae argumentumHoc argumentum ab Hygino nobis fortasse traditum est (fabula 74). tragoediarum hodie ex magna parte deperditarum duxerunt. Tandem post tantos casus Hypsipyle in patriam Lemnum cum filiis rediit.

Notae

 Fontes 
 Apollodorus, Bibliotheca I, ix, 17; III, vi, 4 
 Apollonius Rhodius, libro primo Argonauticon  609-909 
 Euripides, Hypsipyle (fragmenta).
 Hyginus, Fabulae 15,74 et 273(6).
 Ilias VII.467-469
Nicolaus Damascenus, Historiarum fragmentum 11
 Ovidius, Heroides 6 (epistola Hypsipyles ad Iasonem).
 Statius, libro quinto Thebaidis 28-721. 
 Valerius Flaccus, libro secundo Argonauticon  82-427.

Plura legere si cupis
Walterus Burkert, 'Jason, Hypsipyle, and New Fire at Lemnos a Study in Myth and Ritual', The Classical Quarterly 1970(20) : 1-16.
Georgius Dumézil,    Le crime des Lemniennes : rites et légendes du monde égéen, Geuthner, 1924 (reed. 1998).
Simone Finkmann, "Polyxo and the Lemnian Episode – An Inter- and Intratextual Study of Apollonius Rhodius, Valerius Flaccus, and Statius", Dictynna, 2015
Edward V. George, "Poet and Characters in Apollonius Rhodius' Lemnian Episode", Hermes, 1972: 47-63
Virgilio Masciadri, "Hypsipyle et ses soeurs. Notes d'analyse structurale et historique", in des Bouvrie, S. (ed.), Myth and Symbol II: Symbolic phenomena in ancient Greek culture, 2004: 221-241
Carole Newlands, "Impersonating Hypsipyle: Statius’ Thebaid and Medieval Lament", Dictynna, 2013
Vollmer, Wilhelm: "Hypsipyle" - apud: Wörterbuch der Mythologie,  Stutgardiae 1874, p. 263 

 Nexus externi 
Vicimedia communia plura habent quae ad Hypsipylen spectant
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Heroides (Ovidius)