Puteoli

}}Cf.  () seu Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco (; alia nomina: Dicarchum, Putheoli et Putheolum; Italiane Pozzuoli) sunt urbs Italiae et municipium, circiter 81 635 hominum, in Regione Campania et in Urbe metropolitana Neapolitana situm. Urbani Puteolani appellantur.

 Insigne 

 Sententia 
Sententia urbana est: PUTEOLORUM FIDELISSIMA CIVITAS.

 Geographia 
 Sinus Puteolanus
 Forum Vulcani
 Phlegraei campi

 Historia 
Dicaearchia a Graecis condita  primum portus fuit Cumanorum, quae prima colonia Graeca in continenti Italia octavo saeculo a.C.n. condita erat. Anno 421 a.C.n. Samnites urbem a Graecis ceperuntTit. Liv. 4.44,2.. Post Hannibalicum bellum Romani coloniam maritimam anno 194 a.C.n.Tit. Liv. 34,45,1. eo deduxerunt et nomen in Puteolos mutaverunt, e vocabulo Latino 'puteo' V.4.6. Ab illo tempore donec imperator Claudius Ostiam magno portu instrueret praecipuus portus Romanorum ad naves onerarias erat. In primis postquam Aegyptum in provinciam redegerunt naves frumenti onustae quae a nova provincia advenientes annonam Urbi portabant Puteolos adpellebant. Merces deinde sive via Appia Romam  carris advehebantur sive in minora navigia tranferebantur quae per Tiberim navigare possent. Alioqui urbs industria erat ubi multi negotiatores et multi fabri consederant.

 Homines praeclari 
 Nati 
 Sophia Loren

 Mortui 
 Ioannes Baptista Pergolesi

 Aedificia egregia 
 Basilica cathedralis S.S. Proculi et Ianuarii.

 Ecclesia Catholica Romana 
Puteoli sunt sedes episcopalis Ecclesiae Catholicae Romanae, nomine Dioecesis Puteolana.

 Vici et loci in Municipio Puteolano 
 Fractiones 
 Cumae Cuma
Arco Felice, Campana Annunziata, Licola Centro, Licola Lido, Lucrino, Montenuovo, Monterusciello, Pisciarelli, Toiano.

 Municipia finitima 
 ad Quartum lapidem Campaniae Viae,
 Bacula,
 Iulianum,
 Neapolis.

 Bibliographia 
Descriptio medioaevalis:


 Campaniam (regionem),
 Urbem metropolitanam Neapolitanam,
 Provinciam Neapolitanam (provinciam abrogatam),
 Neapolim (urbem),
 Urbes Italiae.
 Pax Puteolana (39 a.C.n.)

 Nexus externi 

 Situs publicus, apud www.commune.pozzuoli.na.it 

 Pinacotheca 

 Notae