Picus (deus)

Picus in mythologia Romana est rex Aboriginum qui Latium incolere ante Aenean adventum dicebantur. Mythographi eum  Saturni filiumOvidius, Met. XIV 320-321: "Picus in Ausoniis, proles Saturnia, terris / Rex fuit". atque Latini avum finxerunt, augurii equitatusque peritum.Aeneis VII,189 : "Picus equum domitor". Deus primo fuerat qui oracula edebat atque cum Marte coniunctus erat.

De ave Marti sacro
Apud gentes Italicas ut lupus, ita picus animal Marti deo sacrum erat V.4.2. : a Romanis picus MartiusOvidius, Fasti, III,37. appellari solebat. Antiquarius Romanus Varro rettulitApud Dion. Hal. I,14,5. in agro Sabino ad oppidum Matienam dictam, circa 50km a Reate sitam, perantiquum fuisse fanum Martis ubi picus avis in columna lignea sedens oracula edebat. Cum Mars conditoris Romuli pater habeatur, lupa et picus velut animalia "totemica" reipublicae Romanae dici possunt. NarrabaturOvidius, Fasti, III,37-38 et 53-54. OGR XX,4. Plutarchus, Romulus IV,2. enim picus avis simul cum lupa geminis Romulo Remoque in ripa Tiberina expositis cibos attulisse. Postea quoque apud ruris incolasOvidius Fasti III, 315 "Di sumus agrestes" et 303 "silvestria numina" (de Fauno et Pico). Picus semideus futura nuntians habitus est.
Gens Italica Picentum, quae Picenum antiquum incolebat, ab illo ave nomen duxisse credebatur quia in migrationibus  eis viam ostenderat V.4.2., eodem modo quo Hirpini ab hirpo, nomine Sabino lupi, vocati sunt V.4.12.,.

De rege mythico
Ut solent, mythographi doctrinam euhemeri secuti, qui deos homines mortuos esse docebat, cum origines historiae Romanae comminisci cuperent, e deo minore loci regem antiquum Aboriginum fecere qui successit in regno patri Saturno atque regnum filio Fauno tradidit, cui saepe coniunctus in fabulis estOvidius, Fasti III, 291-292 : "Picus Faunusque .../... Romani numen utrumque soli". Fabulam aetiologicam de nomine eius quoque excogitarunt, narrantes hominis effigiem primum praetulisse, postea vero a Circe, magicae artis perita, mutatum esse  in verum picum, quia amorem eius spreverat. Etenim nympham Canentem adamavit, filiam dei Iani atque nymphae Veniliae, atque uxorem duxit. Quae, marito in avem mutato,  somnum et cibum recusans deperiitAeneis VII,189-191. Quae fabula libro quarto decimo Metamorphoseon Ovidianarum legitur, copiosissime ornata.. Canens e Pico peperit filium, Faunum nomineAeneis VII,48 : "Fauno Picus pater..." qui patri in regno successit.

Notae

Fontes
 Diodorus Siculus libro sexto Bibliothecae Historicae frag. 5
Dionysius Halicarnassensis, libro primo Antiquitatum Romanarum  XIV,5.
Ovidius libro tertio Fastorum v.291-326.
libro quarto decimo Metamorphoseon v.320-434
Vergilius libro septimo Aeneidis v.45-49 et 170-191

Bibliographia
Paulus Marius Martin, L'oracle aborigène de Mars à Tiora-Matiene : essai de localisation et d'interprétation. Tours : Institut d'études latines de la Faculté des Lettres et sciences humaines d'Orléans-Tours, 1984. 
 Nexus externi 
 Carmen, Carmenta, Canens...
Categoria:Dei Romani
Categoria:Mythologia Romana