Litterae Latinae

Litterae Latinae non solum maximam litterarum partem temporibus rei publicae atque imperii Romani scriptarum amplectuntur, sed etiam permulta scripta medii aevi et aevi novi usque ad hunc diem.

 Tempestates litterarum Latinarum 
 Antiquitas 
Litterae Rei Publicae Romanae maxima ex parte Latine conscriptae sunt. In occidentalibus imperii Romani regionibus, lingua Latina, in orientalibus Graeca praevalebat. Litterae ab initio saeculi primi a.C.n. usque ad medium saeculum primum p.C.n. aureae ("Latinitas aurea"), posterae usque ad saeculum secundum iniens argenteae ("Latinitas argentea") nuncupari solent. Sequuntur litterae antiquitatis posterioris.

 Litterae Latinae priscae 
Litterae Latinae priscae (circiter 240–90 a.C.n.), cum iam Graecas magnopere imitantur, tum manifestas proprietates monstrant. Plurimis textibus amissis in poesi praeter fragmenta tantum comoediae Plauti et Terentii conservatae sunt, praeterea quidam libri oratione soluta conscripti ut Catonis De agri cultura. Origines eiusdem auctoris fuerunt primum opus historicum Latine scriptum. Ante iam Quintus Fabius Pictor et Aulus Postumius Albinus de rebus gestis Romanis lingua Graeca scripserant, ut vim potentiamque Romanorum explicarent.M. Fuhrmann, Geschichte der römischen Literatur (Stuttgardiae 2005), 133ff.

 Poesis 
Accius
Ennius
Livius Andronicus
Naevius
Pacuvius
Plautus
Terentius
Lucilius

 Prosa 
Cato Censorius: De agri cultura, Origines (amissae)

 Latinitas aurea 
Opera sic dictae Latinitatis aureae (circiter 90 a.C.n. - 14 p.C.n.) tempore confecta, quo Res Publica Romana bellis civilibus dilapsa est, Augustus autem novum regiminis statum - specie rem publicam renovatam, re vera monarchiam - instituit, magis adhuc quam priora studium ac aemulationem culturae litterarumque Graecarum demonstrant. Iam ab aequalibus "classica" habebantur. Paene in omnibus generibus opera maximi momenti creata sunt. Quoad prosam imprimis Cicero memorandus est, cuius orationes exemplaria latinitatis posterae facta sunt. A QuintilianoVide Quintilianus: Institutio Oratoria 10,1,105 s. et denuo Petrarca sermo Ciceronianus norma orationis solutae ac fundamentum latinitatis in scholis doctus est. Inter poetas Vergilius similem locum obtinet.vide Quintilian Institutio Oratoria 10,1,85 f.

 Poesis 
Poesis epica

Poesis epica antiqua hexametris scripta est:
Vergilius: Aeneis, Georgica 
Lucretius: De rerum natura
Ovidius: Metamorphoses , Ars amatoria 
Catullus: Carmen 64 (sic dictum Epyllion)

Poësis lyrica

Poesis lyrica diversis metris (sicut Stropha Sapphica vel Alcaica) composita est. 
Horatius: Carmina, Carmen saeculare et Epodi
Catullus: Carmina 1–60 (inter quae notissima carmina, quibus de quadam Lesbia agitur)

Satura
Horatius: Sermones, Epistulae 
Varro: Saturae (amissae)

Poesis Bucolica
Vergilius: Bucolica

Poësis elegiaca

Poesis elegiaca metro disticho utitur.
 Catullus:  carmina 65-68, quae similia sunt carminibus elegiacis aetatis Augusti.
Gallus: Carmina in Lycoriden (amissa)
Tibullus
Propertius
Ovidius: Amores, Heroides
Sulpicia: Poetissa, cuius carmina inveniri possunt in tertio libro Corporis Tibulliani (c.13–18).

Epigrammata
Etiam plurima epigrammata disticho conscripta sunt; rara plus quam quattuor versus habent.
Catullus: Carmina 69–116

 Prosa 
Cicero
Orationes: ut puta In Catilinam, In Verrem, Pro Milone, Pro Roscio Comoedo, 'Pro Sexto RoscioScripta philosophica: ut puta De Re Publica, De Officiis, De natura deorumEpistulae: ad Familiares, ad Brutum, ad Quintum Fratrem, ad AtticumScripta rhetorica: De oratore, OratorHistorici et biographi
Nepos: ut puta De Viris IllustribusCaesar: De Bello Gallico, De bello civiliSallustius: De coniuratione Catilinae, Bellum IugurthinumLivius: Ab Urbe ConditaVaria
Caesar: De Analogia (amissa)
Hyginus: De AstronomiaVarro: ut puta De Lingua Latina, De Re RusticaVitruvius: De Architectura Latinitas argentea 
Litterae Latinae imperii ineuntis magis quam Graecos auctores Latinos "aureae latinitatis", qui iam exemplaria habebantur, aemulatae sunt. Plurimi sunt et scriptores illustres huius temporis, in quibus imprimis Seneca emicat. Aliter ac Cicero magis varietatem quam concinnitatem, magis brevitatem quam periodos longas praefert. Suo tempore Seneca a iuvenibus multum lectus est,Tacitus Annales 13,2 tamen stilus eius concisus ab aliis vituperatus est.Quintilianus, Institutio Oratoria 10,1,125 f.

 Poesis 
Poesis epica
Lucanus: De Bello civiliSilius Italicus: PunicaValerius Flaccus: ArgonauticaStatius: Thebais, AchilleisMarcus Manilius: Astronomicon 

Fabula
Phaedrus

Tragoedia
Seneca: ut puta Medea, Oedipus, Hercules OetaeusSatura
Aulus Persius Flaccus
Iuvenalis

Epigrammata
Martialis

Poesis bucolica
Calpurnius Siculus
Nemesianus

 Prosa 
Scripta philosophica
Seneca: ut puta Epistulae morales ad Lucilium, Dialogi (ut puta De vita beata, De brevitate vitae, De ira), De beneficiisMarcus Aurelius:  sive  (Latine: Ad se ipsum vel Meditationes; liber Graece scriptus est)

Epistulae
Plinius minor

Satura
Seneca: ApocolocyntosisPetronius: SatyriconNarrationes
Apuleius: MetamorphosesRhetorica
Seneca maior: Controversiae, SuasoriaeQuintilianus: Institutio Oratoria, DeclamationesFronto

Historica
Velleius Paterculus: Historiae RomanaeValerius Maximus: Factorum et Dictorum Memorabilium 
Quintus Curtius Rufus: Historiae Alexandri MagniTacitus: De vita et moribus Iulii Agricolae, Historiae, De origine et situ Germanorum, AnnalesSuetonius: De Vita Caesarum, De PoetisVaria
Aulus Gellius: Noctes AtticaeCensorinus
Pomponius Mela: De ChorographiaCelsus: Artes  (Medicina)
Scribonius Largus Compositiones (Medicina)
Columella: De Re RusticaMasurius Sabinus: Ius civilePlinius maior: Naturalis HistoriaFrontinus: ut puta De Aquaeductu Urbis Romae 
Hyginus mythographus: De Astronomia 
Apicius: De Re Coquinaria 
Cornelius Labeo: Fasti, De diis animalibus, De oraculo Apollinis Clarii Primi scriptores Christiani 
Saeculum secundum:
Iustinus Martyr
Irenaeus (episcopus Lugdunensis)
Martyres Scilitani

Saeculum tertium:
Tertullianus
Novatianus
Minucius Felix
Cyprianus Carthaginiensis
Victorinus Poetovionensis

 Litterae Antiquitatis Posterioris 
Scientiae pervestigatio antiquior litteras Antiquitatis Posterioris (fere 300–600) magis magisque dilapsas esse iudicavit. Quod his diebus distinctius disputatur: Quaedam opera usque ad Medium Aevum iniens tota vel magna ex parte species ac argumenta antiqua sequebantur (ut puta Claudianus); simul litterae Christianae numero ac gravitate accrescebant. Historiographia Latina circa annum 400 ultimum fastigium nacta est, cum Ammianus Marcellinus Tacitum aemulatus est, adhuc saeculo sexto Corippus poesin epicam magni momenti nomine Iohannis creavit, qua Vergilium imitatus est.

Antiquitate Posteriore autem maxima litterarum antiquarum pars amissa est. 

Saeculum quartum:

Arnobius Maior
Lactantius
Marius VictorinusPervigilium VenerisAelius Donatus
Ausonius
Aurelius Victor
Ammianus Marcellinus
Paulinus Nolanus
Ambrosius
Quintus Aurelius Symmachus
HieronymusPeregrinatio AetheriaeFlavius Vegetius Renatus
Avienus
Servius
Hilarius Pictaviensis
Optatus
Eusebius Pamphili
Filastrius
Eutropius
Palladius
Publilius Optatianus Porphyrius
Theodorus Priscianus
Pelagonius
Iuvencus
Tyrannius Rufinus
Nonius Marcellus
Firmicus Maternus

Saeculum quintum:Historia Augusta
Prudentius
Sulpicius Severus
Augustinus
Claudius Claudianus
Rutilius Claudius Namatianus
Ambrosius Theodosius Macrobius
Martianus Capella
Leo I (papa)
Sidonius Apollinaris
Arnobius Minor
Nicetas Remesianensis
Orientius
Orosius
Blossius Aemilius Dracontius
Gennadius Massiliensis
Ioannes Cassianus
Flavius Merobaudes
Coelius Sedulius
Salvianus Massiliensis
Symphosius
Prosper Tiro Aquitanus
Caelius Aurelianus
Cassius Felix
Maximus Taurinensis
Pomerius

Saeculum sextum:

Eugippius
Priscianus Caesariensis
Boethius
Benedictus de Nursia
Cassiodorus
Corippus
Arator
Alcimus Ecdicius Avitus
Magnus Felix Ennodius
Fulgentius
Maximianus Etruscus
Iordanes
Venantius Fortunatus
Gregorius Turonensis

 Litterae Latinae Medii Aevi 
Saeculum sextum

Gildas
Martinus Bracarensis
Gregorius Turonensis
Gregorius Magnus
Venantius Fortunatus
Columbanus Bobiensis
Sisebutus (rex Visigothorum)
Leander Hispalensis

Saeculum septimum

Isidorus Hispalensis: Etymologiae
Fredegarius
Hisperica Famina
Braulio Caesaraugustanus
Eugenius Toletanus
Hildephonsus Toletanus
Iulianus Toletanus
Adamnanus de Iona
Visio Baronti Monachi Longoretensis
Aldhelmus Schireburnensis

Saeculum octavum

Beda Venerabilis
Bonifatius Winfridus
Chrodegangus Metensis
Paulus Diaconus
Arbeo Frisingensis
Petrus Pisanus
Alcuinus
Paulinus Aquileiensis
Angilbertus Centulensis

Saeculum nonum

Theodulfus Aurelianensis
Einhardus
Modoinus Augustodunensis
Deicola Hibernicus
Rabanus Maurus
Nithardus
Hilduinus Sancti Dionysii
Freculphus Lexoviensis
Theganus Treverensis
Paschasius Radbertus
Lupus Servatus
Walafridus Strabo
Florus Lugdunensis
Rudolfus Fuldensis
Gotescalcus
Ratramnus Corbeiensis
Hincmarus Remensis
Sedulius Scotus
Heiricus Autissiodorensis
Iohannes Scotus Eriugena
Notker Balbulus
Remigius Autissiodorensis
Tutilo Sangallensis

Saeculum decimum

Hucbaldus de sancto Amando
Navigatio sancti Brendani
Odo Cluniacensis
Flodoardus Remensis
Waltharius
Liutprandus Cremonensis
Vidukindus Corbeius
Hrotsvitha Gandeshemensis
Gerbertus Aureliacensis
Abbo Floriacensis
Fromundus Tegrinsensis

Saeculum undecimum

Fulbertus Carnotensis
Berno Augiensis
Eccardus Sangallensis IV
Wipo
Petrus Damianus
Berengarius Turonensis
Hermannus Augiensis
Ecbasis captivi
Lanfrancus Cantuariensis
Ruodlieb
Lambertus Hersfeldensis
Carmina Cantabrigiensia
Guido Aretinus
Humbertus de Silva Candida
Anselmus Cantuariensis
Arnulfus Villariensis
Sigebertus Gemblacensis
Marbodus Redonensis
De viribus herbarum
Baldericus Dolensis
Eadmerus Cantuariensis

Saeculum duodecimum

Hildebertus
Amarcius
Petrus Abaelardus
Guillelmus Malmesburiensis
Sugerius Sancti Dionysii
Gulielmus de Conchis
Bernardus Claraevallensis
Hugo Primas Aurelianensis
Petrus Lombardus
Hugo de Sancto Victore
Nivardus Gandavensis
Vitalis Blesensis
Hildegardis Bingensis
Galfridus Monemutensis
Herradis Landsbergensis
Iosephus Iscanus
Bernardus Silvestris
Guilelmus Blesensis
Adamus de Sancto Victore
Otto Frisingensis
Ioannes Saresberiensis
Helmoldus
Alanus ab Insulis
Archipoeta
Matthaeus Vindocinensis
Bernardus Cluniacensis
Ioachim Florensis
Petrus Blesensis
Petrus de Riga
Nigellus de Longo Campo
Gualterus de Castellione
Gualterus Mapes
Galfredus de Vino Salvo
 Pamphilus de amore

Saeculum tertium decimum

Saxo Grammaticus
Alexander Neckam
Michael Scotus
Gervasius Tilberiensis
Iacobus Vitriacensis
Robertus Grosseteste
Caesarius Heisterbachensis
Franciscus Assisiensis
Guilielmus Alvernus
Alexander Halensis
Thomas de Celano: Dies Irae
Vincentius Bellovacensis
Carmina Burana
Carmina Vagantium
Iohannes de Garlandia (grammaticus)
Albertus Magnus
Rogerius Baco
Guilelmus de Moerbeka
Bonaventura
Thomas Aquinas
Ioannes Pechanus
Iacobus a Voragine
Hugo Trimbergensis
Sigerius de Brabantia
Raimundus Lullus
Iacobus de Benedictis
Theodoricus Teutonicus
Petrus Aponus
Gertrudis de Helfta
Duns Scotus

Saeculum quartum decimum

Engelbertus Admontensis
Bernardus Guidonis
Dantes Alagherius
Mussatus
Gualterus Burlaeus
Marsilius Patavinus
Guillelmus de Ockham
Franciscus Petrarca
Iohannes Boccacius
Nicolaus Oresmius
Coluccius Salutati

 Renascentia litterarum 
Limes inter Medium Aevum et Renascentiam litterarum accurate fieri non potest, quare quidam scriptores saeculi quarti decimi etiam hac poni possunt.

Saeculum quintum decimum

Nicolaus Cusanus
Ioannes Franciscus Poggio Bracciolini
Thomas a Kempis
Leo Baptista Alberti
Laurentius Valla
Aeneas Silvius Piccolomini
Marsilius Ficinus
Rudolphus Agricola
Hieronymus Savonarola
Angelus Politianus
Ioannes Reuchlin
Conradus Celtis
Ioannes Picus Mirandula

Saeculum sextum decimum
Conradus Peutingerus
Desiderius Erasmus Roterodamus
Nicolaus Copernicus
Thomas Morus
Philippus Melanchthon
Petrus Lotichius Secundus

 Litterae Latinae recentiores 

Saeculum septimum decimum
Franciscus Bacon
Iacobus Balde
Ioannes Barclaius
Galilaeus Galilaei
Iacobus Bidermannus
Iohannes Keplerus
Hugo Grotius
Thomas Hobbes
Renatus Cartesius
Ioannes Miltonus
Matthias Casimirus Sarbievius
Blasius Pascalis
Benedictus de Spinoza
Isaacus Newtonus
Godefridus Guilielmus Leibnitius

Saeculum duodevicesimum
Ioannes Baptista a Vico
Carolus Linnaeus

Saeculum undevicesimum
Carolus Fridericus Gauss
Leo XIII
Ioannes Pascoli

Saeculum vicesimum
Hermannus Weller
Gualterius Berger

 Index scriptorum Latinorum antiquitatis
 Libri Latini
 Litterae Italiae

 Bibliographia 
 Albrecht, Michael von. 1994. Geschichte der römischen Literatur: von Andronicus bis Boethius; mit Berücksichtigung ihrer Bedeutung für die Neuzeit. Ed. secunda. Bernae.
Hunger, Herbert. (1975) 1988. Die Textüberlieferung der antiken Literatur und der Bibel. Monaci. Prima ed. (1961) Geschichte der Textüberlieferung der antiken und mittelalterlichen Literatur.
Hadas, Moses. 1952. A history of Latin literature. Novi Eboraci: Columbia University Press.
Handbuch der Altertumswissenschaft 8 et 9.
Manuwald, Gesine. 2011. Roman republican theatre. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 9780521110167, 0521110165.
Simcox, George Augustus. (1883) 1971. A history of Latin literature from Ennius to Boethius. Port Washington Novi Eboraci: Kennikat Press. ISBN 0804612048.

 Notae