Universitas Dunelmensis

Universitas Dunelmensis (Anglice University of Durham sive Durham University) est collegialis universitas publica Dunelmi in urbe Anglica sita. Quae universitas, lege parlamenti anno 1832 fundata et carta regiam incorporationem anno 1837 a rege Guliemo IV tenens, est universitas tertia a veterrima Angliae, post Oxoniensem et Cantabrigiensem. Cancellaria est Fiona Hill.

Universitas Dunelmensis est sui generis. Non est universitas antiquae, sicut Oxoniensis Cantabrigiensisque, sed non est universitas civica, sicut universitates "ruber laterculus",. quamvis habet elementa utriusque generis. Est aetate similis Universitati Londinensi (fundatam 1836), ut praecellens Victoriani universitatis, sed in omnibus aliis aspectibus diversus.

 Historia 
 Origines 
Cum traditio studii theologici Dunelmo floruisset, Collegium Dunelmense Universitatis Oxoniensis fundatum est saeculo 13 pro monachis Dunelmensibus et anno 1386 praeditum est a Thoma Hatfeld episcopo Dunelmensi. Post Reformationem, collegium Oxoniae clausum est anno 1540. Tunc petitum est hoc universitas prime sub duce Regis Henricus VIII dehinc sub duce Oliver Cromwell condere. Hic cum epistola conditus collegium anno 1657 fundavit, sed anno 1660 clausum post restituonem monarchiae.Archives and Special Collections: Durham University Records: History Universitas Dunelmensis (Anglice). Anno 1669, Bibliotheca Episcopalis Dunelmensi fundata est a Ioanne Cosin, Episcopo Dunelmensi, postea dicitur Bibliotheca Cosin.

Anno 1831, consentientinut cum propositione Gulielmi Van Mildert Episcopi Dunelmensis et Caroli Thorp Archidiaconi Dunelmensis, Decanus et Capitulum Cathedralis Dunelmensis fundaverunt "institutum academicum, collegium sive universitas" per actum capitulum. Subsequenter lex parlamenti permisit capitulo constituere universitatem. Huius legis approbatio regia, 4 Iulii 1832, pro fundatione universitatis habetur. Universitas aperitur anno 1833 cum cursos in artibus et theologia; hic erat primus cursus in theologia in universitem Anglicum. Carta regiam incorporationem anno 1837 rege Guliemo IV conventa est. In principio, universitas unum collegium habet, Collegium Universitarium, quae anno 1833 sedit in "diversorium archdiaconi" (postea Aula Episcopi Cosini), usque  movetur ad castellum Dunelmensem anno 1837.

 Saeculum 19 
Museum et bibliotheca universitatis etiam aperavint anno 1833. Hoc fuit alterum museum universitatis in Anglia ad publicum apertum, post Museum Sheldonianum in Oxonia. Van Mildert Episcopus donavit 160 libri ad bibliothecam et construxit galeria nova huic in bibliotheca Cosim Anno 1838, universitas incepavit primum cursem in ingeniaria in Anglia.

Anno 1846 Aula Hatfield Episcopi (dehinc Collegium Hatfieldensis) fundata est ut studentes parvioribus cubiculis cenationibusque parentur. Dehinc anno 1852, cum Collegio Medico NovovcastrensiEmbleton, Dennis (1890) Collegium Medicum Novocastrense: the history of the Medical School, afterwards the Durham College of Medicine at Newcastle-upon-Tyne, for forty years, from 1832 to 1872 (Anglice) in urbe Novo Castrum super Tinam et dein Collegium Scientiarum Physicalium (quod anno 1884 in Collegium Scientiae dein anno 1904 Collegium Armstrongense NovocastrensiumRecord of the Celebration of the Quatercentenary of the University of Aberdeen p. 539 versum est) adiunxissent, universitas aucta est. Societas Sancti Cuthberti anno 1888 pro studentes non in urbe sedentes condita est. Duo collegia didactica Dunelmi fundata sunt: Collegium Sancti Bedae Venerabilis pro viros anno 1839, et Collegium Sanctae Hildae pro feminas anno 1858. Anno 1892 Collegium Bedae et anno 1896 Collegium Hildae cum universtitatem connexa sunt. Discipulae Collegii Sanctae Hildae anno 1898 primae diplomatae universitate sunt.Archives and Special Collections: Durham University Records: Information: Colleges Universitas Dunelmensis (Anglice)

Anno 1842 Societas Foederata Dunelmensis pro controversias fundata est, dehinc corpus discipulorum (students' union) ad Durham Colleges Students' Representative Council (Concilii representativi Discipulorum Collegiarum Dunelmensarum) anno 1899, dein Durham Students' Union de anno 1963 creationem. 

Post cartam regalem additam anno 1895, quae feminas permisit, Deversorium Feminarum (dehinc Collegium Sanctae Mariae) anno 1899 conditum est.

 Saeculum 20 
Anno 1904, Aula Sancti Ceaddae (dehinc Collegium Sancti Ceaddae) fundata et anno 1909 Aula Sancti Ioannis (dehinc Collegium Sancti Ioannis), tum ad educationem sacerdotum in Ecclesiam Anglorum.

Anno 1909 Dunelmensis universitas foederalis facta est cum divisionibus in Dunelmo et Novo Castro.

Anno 1919, Aula Hatfield Episcopi, Deversorium Feminarum, Aula Sancti Cadi, et Aula Sancti Ioannis  transnominatum sunt ad Collegium Hatfieldensis, Collegium Sanctae Mariae, Collegium Sancti Cadi, et Collegium Sancti Ioannis. 

Anno 1924 Collegium Nevillecrossensis, collegium didacticum concillii comitati Dunelmensis, et anno 1930 Collegium Technicum Sunderlandense (nunc est Universitas Sunderlandensis), cum universtitatem connexa sunt.

Anno 1937 collegia Novi Castri foederata sunt in Collegium Regis apud Novocastrenses.c.f. "Collegium Regis apud Londinenses" in Record of the Celebration of the Quatercentenary of the University of Aberdeen p. 526 Anno 1963 hoc Universitatem Novocastrensem factum est. Ex tunc Collegium Technicum Sunderlandense cum hoc universitatem, non Universitatem Dunelmensem, conexum est. Anno 1969 hoc polytechnicam Sunderlandensem facta est et anno 1992 Universitatem Sunderlandensem.

Anno 1992 Collegium Academicum Coniunctum apud Teesside in Stocktonia super Teesam condita est ab Universitate Dunelmensis cum Universitate Teessidensis.

 Collegiae universitatis 
Cum Universitatibus Cantabrigiensi Oxoniensique est universitas collegiata. At, dissimiles illis universitatibus, collegia Dunelmensia non docent, sed potius functiones residentiales, sociales, lusus et religiosas habent.

 Genera collegiorum 
Duo genera collegiorum Universitate Dunelmense sunt Collegia Alita (Anglice: ), quae sunt in dominio Universitatis et quibus Universitas pecuniam dat, et Collegia Agnita (Anglice: ), Collegii Sancti Iohannis et Sancti Ceaddae (et etiam Collegium Sancti Bedae Venerabilis, 1947–1975, et Collegium Sanctae Hildae et Sancti Bedae, 1975–1979), quae sunt corpora independentes, similes collegiis Oxoniensibus et Cantabrigensibus.

Historice exstiterunt duo adhuc genera: Aulae Licitae (Anglice ), comprehendo Aula Hatfield Episcopi (1846–1919), Aula Cosin Episcopi (1851–1864), Deversorium Feminarum (1899–1919), Collegium Sancti Bedae Venerabilis (1919–1947), Collegium Sanctae Hildae (1923–1975), Collegium Nevillecrossensis (1924–1977), et Collegium Sancti Cuthberti apud Ushaw (1968–2011); et Collegiae Conexae (Anglice: ), Collegium Condringiae (Barbata; 1875–1965), Collegium Sinus Fourah (Monte Leonino; 1876–1967), et Collegium Technicum Sunderlandense (1930–1963)

Constat re in XVII collegiis Dunelmensibus, quae sunt:

CollegiumvulgoconditumnominaturadagiumCollegium de Collingwood1972Edwardus Collingwood, mathematicus et praeses concillii Universitatis Dunelmensis (ama optimum)Collegium de Grey1959Carolus Grey, primus minister Britanniarum Regni quam universitas fundata est Gradibus ascendimusCollegium Hatfieldense1846Thomas Hatfield, Episcopus Dunelmensis et conditor Collegii Dunelmensis apud Universitas Oxoniensis Vel primus vel cum primisCollegium de Ioanne Snow2001Ioannes Snow, medicus et alumnus Collegii Medici Novocastrensis Per scientiam et prudentiam quaere summam Collegium de Iosephina Butler2006Iosephina Butler, feminista et socialis reformatrix in Saeculo 19 (cum invenio)Collegium Meridionalis2020Collegium ad meridianam Dunelmensis Libertas, aequalitas, civitas totius mundiCollegium de Mildert1965Guilelmus van Mildert, Episcopus Dunelmis et conitor Universitatis Dunelmensis Sic vos non vobisCollegium Sancti Aidani1947Sanctus Aidanus, primus Episcopus Lindisfarnensis Super fundamentis certisCollegium Sancti Caeddae1904Sanctus Ceadda, Episcopus Northumbriensis et Episcopus Merciensis Non vestra sed vosCollegium Sanctae Hildae et Sancti Bedae1975Sancta Hilda et Sanctus Beda Venerabilis Eadem mutata resurgoCollegium Sancti Ioannise 1909Sanctus Ioannes Evangelista Fides nostra victoriaCollegium Sanctae Mariae 1899Sancta Maria Ancilla DominiCollegium de Stephenson 2001Georgius Stephenson,  machinator novocastrensis qui vaporitraham creavitMe quondam mirabitur orbisCollegium de Trevelyan1966Georgius Trevelyan, Cancellarius Universitatis Dunelmensis Vera fictis libentiusCollegium Universitatis1832Collegium primum Universitatis Dunelmensis Non nobis solumCollegium de Ustinov (discupuli post-graduati soli)1965Petrus Ustinov, Cancellarius Universitatis Dunelmensis Diversitate ValemusSocietas Sancti Cuthberti1888 Sanctus Cuthbertus, Episcopus Linisfarnensis et Patronus Dunelmensis Gratia gratiam parit

Bibliographia 

 Nexus externi 
 Situs interretialis universitatis proprius. 

!