Coccum (tinctura)

Coccum (-i, n.) vel coccus (i, m.) est tinctura rubra quae e corporibus variorum insectorum coccoideorum paratur. Appellatur etiam nomine Persico kermes (chermes, alkermes, alchermes, etc.). Adiectiva sunt coccinus vel coccineus et kermesinus (chermesinus, cremesinus, etc.).

 Etymologia et historia nominum 
Graecis Romanisque antiquis una tantum huiusmodi tinctura nota erat, scilicet quae e corporibus insectorum Kermes vermilionis parabatur. Haec insecta ex similitudine baccarum κόκκοι et cocca appellabantur, et tinctura ex eis confecta eodem nomine κόκκος et coccum dicebatur. Interea in Oriente proximo alia quoque eiusmodi tinctura e corporibus insectorum Porphyrophorae hamelii parata in usu erat, quae, sicut ipsum insectum, Arabice et Persice قِرْمِز qirmiz et aliis ibi linguis similiter appellabatur. Huic, saeculo 14 in Europam occidentalem introductae, nomen kermes (chermes, alkermes, alchermes, etc.) impositum est. Principio hae duae tincturae bene inter se distinguebantur, sed postea, seu fuerit emptorum ignorantia seu tinctorum fraude, nomina saepe confundebantur, ita ut nunc genus insectorum eorum quae coccum faciunt Kermes nominetur, itemque ipsa cocci tinctura. Quae tinctura vere 'kermes' appellanda erat nunc plerumque nomine a 'kermes' derivato carminium appellatur.

 Citationes Plinii 

 Species quae 'coccum' appellabantur 
 Kermes vermilio
 Porphyrophora hamelii
 Porphyrophora polonica vel Margarodes polonicus
 Dactylopius coccus Fontes 
 Lewis & Short, A Latin Dictionary'', lemma coccum 
 Luca Molà, The Silk Industry of Renaissance Venice (2000), pp.109-112 
 Nicholas Eastaugh et alii, Pigment Compendium (2004), pp.210-211 
 Pagina de tincturis insectorum apud www.azerbaijanrugs.com 

Categoria:tincturae