Daphne (mythologia)

Daphne in mythologia Graeca est naiades et filia Penei, fluminis in Thessalia. Iuvenem Apollinem effugit, qui eam amore stimulatus persequitur; in laurum a patre convertitur (nam  Graecum vocabulum est, quod laurum significat). Sic haec fabula nobis rationem reddit, non tantum  nominis huius arboris, sed etiam cur Apollo lauro arbore maxime delectetur, ac corona laurea caput cingat, ut poetae deum carminum imitantes.

 Fabula. 
Secundum Ovidium poetam non casu Apollo Daphnen adamavit, sed ab ultione irrisi Cupidinis qui duas sagittas e pharetra sua misit : alteram auratam in pectus dei Delphici, qua eum inexplebili amore incendit, unam plumbatam quae effecit, ut Daphne omnem amorem aspernareturW. S. M. Nicoll, "Cupid, Apollo, and Daphne (Ovid, Met. 1. 452 ff.)", The Classical Quarterly, 1980ː 174-182. Nec preces audire dei voluit et refugit per silvas quam celeriter potuit. Deus tamen cupidine stimulatus etiam velocior fuit ac iam manum nymphae iniecerat cum illa, patrem non longe aspiciens, precatur ac rogat eum ne virginitatem filiae suae eripi pateretur. Tum numine dei fluminis in laurum arborem commutata est. Apollo frustra lignum osculans, tandem dixit, si non coniugem, attamen arborem suam fore Daphnen. Atque nympha deo annuisse foliorum cacumine, ut capite, narratur.
Praenomen hodieque est Daphne in multis regionibus orbis.

 De Daphne in litteris. 

Iam ab antiquitate exeunte et per omne medium aevum Christiani auctoresE.g. Firmicus Maternus XII,3 etc. castitatem Daphnes celebraverunt, ut quae etiam Apollini, iuveni deo ac formoso restitisset. Haec interpretatio in commentariis moralibus Ovidii vulgata est, qui quarto et quinto decimo saeculis floruerunt.
Italicus vero poeta Petrarcus (1304-1374) in hac fabula agnovit velut imaginem sortis poeticae et amoris sui in Lauram, puellam nobilem quam in libro Carminum (italice Canzoniere) celebravit. Nam Laura in lingua Italica idem est atque Daphne in lingua Graeca. Poeta et ipse puchritudinem semper fugientem persequitur, et postquam ipsa effugit, laurea tamen corona (id est gloria poetica) caput cingitNicholas Mann, "Pétrarque et les métamorphoses de Daphné",  Bulletin de l'Association Guillaume Budé, 1994ː 382-403.. Scilicet amor pulchri vim poeticam tribuit. Multa post saecula et Germanicus poeta Henricus Heine hoc thema similiter retractavit.

 De Daphne in musica. 
Haec fabula in historia theatri lyrici magnas partes sibi asseruit. Multae enim sunt lyricae fabulae Daphne (vel Dafne) inscriptae :
Circa 1597 in Italia Rinuccini quidam libellum inscriptum  La Dafne favola drammatica scripsit et Iacobus Peri musicam (hodie deperditam) composuit. Fuit una ex primis vel etiam prima lyrica fabula.
1607 Mario da Gagliano novam musicam ad eundem libellum composuit.
1627 Henricus Schuetz novam musicam ad eundem libellum a Martino Opitz in germanicam linguam translatum composuit. Haec  prima fabula lyrica Germanica fuisse putatur.
1640 Gli amori d’Apollo e di Dafne Francisci Cavalli
1674 Francogallicus poeta  Ioannes de La Fontaine quoque pastoralem comoediam a compositore Lullio rogatus scripsit. Lullius vero musicam numquam composuitBenoît Bolduc, "Daphné et la tradition du drame musical à la Renaissance", Le Fablier. Revue des Amis de Jean de La Fontaine, 2002ː 19-24.
1708 Georgius Fridericus Haendel (cantata)
1938 Ricardus Strauss musicam ad "tragoediam  bucolicam" a Iosepho Gregor scriptam composuit.

 De Daphne in pictura et sculptura. 
Pictores et sculptores quoque hoc thema libenter tractaverunt : notissima est statua a Bernini sculptaJames Toupin, "Bernini's "Apollo and Daphne"", The Classical Outlook, 1999ː 17. Andrea Bolland, "Desiderio and Diletto: Vision, Touch, and the Poetics of Bernini's Apollo and Daphne", The Art Bulletin, 2000ː 309-330  , quam   paulo supra dextra  admirari poteras, antequam de communibus deleretur. Iam in domo Pompeiana  "Ephebi" Domus ephebi (Anglice) dicta pictura parietalis hanc fabulam retractabat.

 Fontes 
Ovidius, libro primo Metamorphoseon 452-566.
 Hyginus mythographus, Fabulae 203.
Pausanias libro octavo Descriptionis Graeciae, cap.20 qui fabulam diversam ab Arcadibus traditam referebat.

 Notae 

 Plura legere si cupis 
Sébastien Barbara,	"« Daphne ad Olympum». Une résurgence bithynienne de la légende de Daphné", Revue des Études Grecques, 2019ː 411-447
Claire Dorly, "Daphné : Un mythe de métamorphose, métamorphoses d’un mythe", Cahiers jungiens de psychanalyse, 2019ː 49-67 
Christine Ferlampin-Acher,	"Daphné dans les textes français du Moyen Âge : des amours réticentes", Cahiers de l'AIEF, 2006ː 291-308
Christopher Francese, "Daphne, Honor, and Aetiological Action in Ovid's "Metamorphoses"", The Classical World, 2004ː 153-157 
Yves Giraud, La Fable de Daphné. Essai sur un type de métaphore végétale dans la littérature et dans les arts jusqu'à la fin du XVIIe siècle, Genavae, Droz, 1938 Recensio critica
Christine Kossaifi,	"Daphnis et Daphné. Mythe et poésie dans l'Idylle I de Théocrite", Bulletin de l'Association Guillaume Budé, 2005ː 113-144
William R. Nethercut, "Daphne and Apollo: A Dynamic Encounter", The Classical Journal, 1979ː 333-347 
Angélique Thomine, "Le Mythe de Daphné vu par Sylvia Plath", Les Chantiers de la création, 2013
Jeffrey Wills, "Callimachean Models for Ovid's 'Apollo-Daphne'", Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici, 1990ː 143-156

Brenthis daphne

 Nexus externi 
 Imagines Daphnes in Musaeo Iconographico Warburgiano
Iconologia in situ Ikonos
Hederich, Benjamin: "Daphne". - Apud: Gründliches mythologisches Lexikon,  Lipsiae 1770, col. 870-871 
Vicimedia communia plura habent de Daphne
Daphne apud Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft

Categoria:Apollo
Categoria:Mythologia Graeca
Categoria:Nymphae