Phonetica Hispanica

Phonetica Hispanica hodie cum aliquanto discrepat in variis orbis terrarum regionibus ubi quique lingua Hispanica loquuntur, sed omnes varietates ortae sunt ex arte phonetica linguae Castellanae antiquae. Verumtamen, ubique origo in linguae Latinae pronuntiatu patet, non multo, exempli gratia, discrepat a pronuntiatu Italico.

 Abecedarium Hispanicum 
Abecedarium Hispanicum usitatum 27 litteras habet:
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, Ñ, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z. (auscultare)
Litterae K et W solum in verbis extraneis (v. gr. Graecis Germanicisve) inveniuntur.

Nomina litterarum generis feminini sunt iisque semper cum forma articuli la utitur (exempla: la a, la be, la hache, la equis, etc.).

 De appellatione litterarum 
{| class="wikitable"
|-
! rowspan=2 | Littera || rowspan=2 | Nomen litterae || colspan=3 | Appellatio litterae
|-
! Phonema (IPA) || Allophoni primarii (IPA) || Pronuntiatus linguā Latīnā
|-
| A, a || a ||  ||  || a
|-
| B, b || be, be larga ||  || In initio verborum vel post nasales (m, n)., Ante litteram t.,  || b, v, p
|-
| C, c || ce || In Hispania.Ante vocalem palatalem (e, i).,  Ante vocalem velarem (a, o, u) vel consonantem. || ,  || s (in Hispania: circa Graeca Theta) c (k)
|-
| Ch, ch || che aut ce hache ||  ||  || tali sono lingua Latina caret (circa "ts" palatalis)
|-
| D, d || de ||  || In initio verborum et post litteras n, l.,  || d (lenis inter vocales). Littera d finalis quasi non pronuntiatur.
|-
| E, e || e ||  || ,  || e occlusa vel aperta
|-
| F, f || efe ||  ||  || f
|-
| G, g || ge ||   ||  ,  || (ch) g (lenis inter vocales)
|-
| H, h || hache || — || — || sonum non habet
|-
| I, i || i ||  || ,  || i vel i consonantica
|-
| J, j || jota ||  ||  || (ch)
|-
| K, k || ka ||  ||  || c (k)
|-
| L, l || ele ||  ||  || l
|-
| Ll, ll || elle || ,  || , ,  || -(l)i- (cum i consonantica)
|-
| M, m || eme ||  ||  || m
|-
| N, n || ene ||  || , Ante consonantes velares (/k/, /g/, /x/)., Ante consonantes labiales (m, f, v). || n, ng, m
|-
| Ñ, ñ || eñe ||  ||  || -ni- (cum i consonantica)
|-
| O, o || o ||  || ,  || o occlusa vel aperta
|-
| P, p || pe ||  ||  || p
|-
| Q, q || cu ||  ||  || c (k)
|-
| R, r || erre || In initio verborum vel syllabarum post litteras n, l, s. || ,  ,  || rrr
|-
| S, s || ese ||  || , (Ante consonantem sonorum.) || s, (z)
|-
| T, t || te ||  ||  || t
|-
| U, u || u || In gue/gui, que/qui sonum non habet. || ,  || u, v
|-
| V, v || uve, ve, aut ve corta ||  || ,  || b, v
|-
| W, w || (u)ve doble, doble (u)ve vel doble uIn Mexico. || = b/vIn verbis Germanicis., In verbis Anglicis. || ,  || b, gu- (cum u consonantica)
|-
| X, x || equis ||  (In nominibus personalibus aut geographicis orthographiâ antiquâ scripta (México, mexicano, Ximena, etc.).) || , , In initio verbi, in Hispania tamen ante consonantes. () || x, s (ch)
|-
| Y, y || ye (olim i griega) || In coniunctione y ('et'), etiam finis verborum. Initio verborum vel syllabarum, etiam inter vocales. || , In diphtongis finalibus -ay, -ey, -oy.  ,  || i, i consonantica i consonantica
|-
| Z, z || zeta || ,  || ,  || s (in Hispania: circa Graeca Theta)
|}

Ob substratum Vasconicum, Hispanica lingua habet sola sonos quinque vocalibus ([a], [e], [i], [o] et [u]), longisque vocalibus caret. Simul ob Vasconicam linguam soni [b] et [v] (betacismus) non distinguuntur.

 De accentu verborum 
Plurimis in Hispanicis verbis a lingua Latina hereditatis, accenti locus correspondit accenti loco in antiquo verbo Latino.

Accentus in lingua Hispanica tribus regulis obtemperat cardinalibus:
Si littera finalis est vocalis vel consonans -n vel -s, accentum paenultima syllaba habet:
casa (< CÁSA(M)), beben (< BÍBUNT), canciones (< CANTIÓNES), etc.
Si littera finalis altera consonans est, accentum ultima syllaba habet:
amor (< AMÓRE(M)), cantar (< CANTÁRE), professor (< PROFESSÓRE(M)), unidad (< UNITÁTE(M)), etc.
His regulis exceptis, accentus scriptus adhibetur ad accentum indicandum:
amé (< AMÁ(V)I), canción (< CANTIÓNE(M)), interés (< INTERÉSSE), huésped (< HÓSPITE(M)), cónsul (< CÓNSUL), carácter (< CHARÁCTER), Pérez (< PÉTRICI), espíritu (< SPÍRITU(M)), dígamelo (< DICAT MIHI ILLUM), etc.
Etiam indicatur si litterae i aut u ante vel post vocales a, e, o accentum habent: aún (< ADHÚC), heroína (< HEROÍNA), etc.

 De appellatione qua in America Latina quisque utitur 
Pronuntiatus in America Latina paulo pronuntiatu in Hispania discrepat.

Consonans in ce, ci vel z scripta, semper  pronuntiatur:
cielo  (caelum), razón  (ratio), etc.
Consonans ll (excepto Boliviā) et y ante vel inter vocales  aut (in Argentina Uruguaiaque)   dicitur:
llamar  vel  (clamare), yegua  vel  (equa), etc.
Littera x etiam ante consonantes  pronuntiatur:
explico , extrañar  (extraneare), etc.
In dialectis meridionalis (Boliviā, Aequatoriā, Peruviā et Columbiā internā exceptis) sonum /s/ finalis syllabarum et verborum ante consonantes initiales, aspiratum –  – est:
este  (hic), las cosas  (illae res), etc.
Consonans /x/ (ge, gi aut j''' scripta) non est tam fortis quam in Hispania appellatur.

 Exempla pronuntiata 

Auscultare texto ab una locutrice Hispana.
Auscultare texto ab uno locutore Mexicano.

Auscultare texto ab una locutrice de Hispania

 Notae 

 Fontes et nexus externi 
Dictionarium Linguae Hispanicae a Regia Academia Hispanica
Dictionarium Panhispanicum de Dubietatis

Categoria:Lingua Hispanica
Categoria:Pronuntiatus