Aetas lapidea

Aetas lapideaTuomo Pekkanen & Reijo Pitkäranta, Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum, sub voce kivikausi. Societas Litterarum Finnicarum, Helsinki, 2006; Ephemeris 7 Decembris 2007; 
Nuntii Latini 19 Octobris 2007. fuit diuturnum tempus praehistoricum, cum homines instrumenta ex lapidibus facere solebant. Instrumenta lapidea sunt ex multis lapidis generibus facta. Silice et chert caelata sunt arma aliaque secandi instrumenta. Basaltes et cos adhibita sunt ad molendum, sicut lapis molaris. Etiam lignum, os, testae animalium, cornu cervorum et aliae materies passim adhibita sunt. Per recentissimam aetatis partem, sedimenta sicut argilla adhibita sunt ad fictilia facienda. Innovationum series in technologia metallica per inferiorem aetatem chalcolithicam seu cupream, aetatem aeneam et aetatem ferream incidunt.

Haec aetas primum technologiae usum in evolutione humana et motus humanitatis ab savannis Africae Orientalis ad alias mundi partes complectitur. Denique homines agros colere, animalia mansuefacere, et metalla ex aere fundere coeperunt. Haec aetas praehistorica appellatur, cum humanitas nondum coepisset scribere, quae res necessaria est ad res gestas memoriae prodendas.

Archaeologi termino aetate lapidea primum usi sunt, ut designarent hoc vastum tempus praemetallurgicum, cuius instrumenta lapidea latius quam instrumenta mollia supersunt. Haec aetas est in systemate aetatum trium prima. Eius divisio in partes superiores inferioresque proposita est ab Ioanne (Jens) Iacobo Worsaae anno 1859, cum Danica culinarum sterquilinia effodiebat, quod opus anno 1851 coeptum estWorsaae, Jens Jacob Asmussen, Encyclopædia Britannica, 2008, Encyclopædia Britannica Online. ; usitata autem divisio hodierna, in tempora palaeolithicum, mesolithicum, neolithicumque, ab Ioanne Lubbock in libro Pre-Historic Times (1865) proposita est. Haec tempora ulterius divisa sunt, successioque phasium inter regiones culturaeque quam maxime differt.

Aetas lapidea in archaeologia
Temporalis huius aetatis ambitus est ambiguus, controversus, et regione variabilis. Nonnulli greges, technologiam metalli liquefacti numquam evolventes, reapse in Aetate Lapidea manebant donec culturis technologice evolutis occurrerent; hoc autem tempus habetur coepisse abhinc annorum millio circa 2.5, cum primi fabricatores instrumentorum hominidae in Africa viverent, probabilissime Australopithecus garhi.

Chronologia
Systema aetatum trium humanam technologiae praehistoriam dividit in tempora tria:
 aetatem lapideam
 aetatem aëneam
 aetatem ferream
Novae aetates subaetatesque additae sunt dum nova inventa archaeologica facta sunt, et varia proposita facta sunt ut condiciones in variis locis describerentur.

Ecce hodierna aetatis lapideae periodizatio, a tempore palaeolithico ad tempus neolithicum in systemate sequenti, quod fines epocharum in temporali geologiae mensura transit:
 epocha pleistocaena (caelum glaciatum)
 tempus palaeolithicum
 epocha holocaena (caelum hodiernum)
 tempus mesolithicum vel epipalaeolithicum
 tempus neolithicum
 tempus chalcolithicum sive aetas cuprea
 aetas aënea
 aetas ferrea
 epocha historica (documenta scribi coepta sunt)

Notae

Bibliographia
Lawrence, Barham, et Peter Mitchell. 2008. The First Africans: African Archaeology from the Earliest Toolmakers to Most Recent Foragers. Oxoniae: Oxford University Press. Cambridge World Archaeology.
Belmaker, Miriam. 2006. Community Structure through Time: 'Ubeidiya, a Lower Pleistocene Site as a Case Study. Dissetatio Universitatis Hebraicae Hierosolymitanae.



 .
 .

 Systema aetatum trium

Nexus externi
Aetas lapidea
Securi aetatis lapideae
Sedes aetatis lapideae

!