Palinurus

Palinurus in mythologia Romana fuit comes et gubernator Aeneae a Troia usque in Italiam navigantis. Vix Campaniae litus attigerat, cum a feris incolis occisus est et nomen suum promunturio Palinuri dedit, ubi humatus est. Nam sic Sibylla Cumana praedixerat: "Aeternumque locus Palinuri nomen habebit."Aeneis VI,381. Praeter promunturium etiamnunc vicus quidam in ea regione Palinuro nomen Italice habet.
 De fabula Vergiliana 
Cum navem Aeneae ex Sicilia ad lacum Avernum tendentem gubernaret ac totius Troianae classis cursum regeret, Palinurum gubernaculo haerentem  Somnus deus media nocte adgressus in mare praecipitavit. Miser per tres dies ac tres noctes ligneo gubernaculo innatavit usque ad litus ubi, a feris gentibus exceptus, statim trucidatus est. Haec mors velut pretium placidae navigationis fuit et instar sacrificii humani. Nam huius vitam Neptunus flagitaverat, cum Veneri diceret :
Unum pro multis dabitur caputAeneis V,815.

Sed, cum insepultus in litore remansisset Palinurus, a Charone aditu cymbae prohibitus erat, quae animas mortuorum trans Stygium amnem vehebat. Itaque, cum Aeneas, Sibylla duce,  Anchisam patrem in Infernis quaereret, in maestam umbram infelicis Palinuri incidit, qui auxilium heroem rogavit. Tum Sibylla  ei promisit ipsas feras gentes, quae necaverant, pestibus immissis, corpus eius  dis cogentibus humaturas. Tum placatus in medias umbras recessit Palinurus.

Nobis in Aeneide primum apparet Palinurus ; non tamen a Vergilio haec persona commenta videtur, sed potius eo tempore vulgata quo fabula de origine Troiana Romanorum florere coepit

De Palinuro alio
In fabula Plautina Curculione, Palinurus est servus Phaedromi Sophia Papaioannou, "What's in a Name? The Real Identity of Palinurus in Plautus' "Curculio"", The Classical Journal, 2008/2009ː 111-122.

Palinurum promontorium
Palinurus (genus)
Panulirus marginatus
Panulirus pascuensis

 Notae 

Fontes
 Dionysius Halicarnassensis, libro primo Antiquitatum Romanarum  cap. LIII(2).
Vergilius, Aeneis III 202, 513-520, 562-565 ; V 835-871 ; VI 337-383.

 Plura legere si cupis 
Z. Philip Ambrose, "The Etymology and Genealogy of Palinurus", The American Journal of Philology, 1980ː 449-457
Frederick E. Brenk, "Vnum pro multis caput : Myth, History, and Symbolic Imagery in Vergil's Palinurus Incident", Latomus, 1984ː 776-801 
Lucienne Deschamps, "Le rôle du dieu Sommeil dans l' épisode de Palinure de l'Enéide", Euphrosyne, 1977, 261-271
W. S. M. Nicoll, "The Sacrifice of Palinurus", The Classical Quarterly, 1988ː 459-472
Sergios Paschalis, "The epic hero as sacrificial victim: Patroclus and Palinurus", Hermathena, 2015ː 135-158 
George Thaniel, "Ecce... Palinurus", Acta Classica, 1972ː 149-152
Michael A. Tueller, "Palinurus and Polydorus : Two Epigrammatic Passages in Vergil's "Aeneid"", Latomus, 2010ː 344-358
Categoria:Personae Aeneidos