Devanagari

Hac in commentatione translitteratio secundum IAST adhibetur. Interdum verba inter /intercidentes/ translitteratione IPA monstrantur.

Devanāgarī, scriptura sua देवनागरी, est abugida a scriptura Sinaitica per Aramaicam et Brahmi ducta, quae in paeninsula Indica perfecta est circa 1200 ad linguam Sanscritam scribendam, etsi lingua Sanscrita prius scripturis aliis scribebatur. Abhinc saeculo 19, solitissima scripta pro lingua Sanscrita Devanagari fuit.

 Etymologia 
Verbum devanagariDe nomine q.e. devanāgarī scripsit Maurer (1976), qui etiam locupletem praebet bibliographiam. significat "divina et urbana", "divina" et deva sunt verba cognata. Feminini generis est adiectivum cum nomine lipi, quod "scriptura" significat. Ergo devanagari lipi significat plus minusve "urbana scriptura deorum". Devanagari polita est e scriptura nagari in familia scriptarum Guptarum, quae aptatae sunt ad scribendas linguas terrarum quae sunt hodie in India septentrionali, Nepalia, et Thibeto.

 Ratio abugidae 
 Omnes litterae consonantes in forma prima quasi cum vocale a /ə/ innata pronuntiatur. Exempli gratia, littera क auditur ka,, क + न = कन kana, et क + न + य = कनय kanaya. 

 Vocales praeter a signis diacriticis, matris appellatis, notantur. Ergo के ke, कु ku, की kī, का kā, etc. Vocales habent formas proprias si verbum incipiunt vel sequuntur alias vocales in diaeresi. Exempli gratia ū scribitur diacritico  in littera कू kū, sed habet formam propriam ऊ in ऊक ūka et कऊ kaū. Greges consonantium ligaturis ( "coniunctiones") scribuntur. Exempli gratia litterae क न य coniungi possunt vel क्न + य knaya, vel क + न्य kanya, vel omnes una क्न्य knya. Consonans ad finem verbi diacritico  (Sanscrite virāma) notatur. Ergo क्नय् non est knaya sed knay. 

Omnis littera talis syllabam (Sanscrite ) facit, ergo कनय kanaya syllabas habet tres क्न्य knya vel कु ku autem unam.

 Litterae 
Ordo litterarum, sicut in plurimis scripturis Brahmicis, rationem phoneticam sequitur quae spectat ad locum linguae in ore, aspirationem, vocem, durationem vocalium, et modum consonantium articulandi. 

 Vocales 
Vocales sunt 8, semivocales 4, diphthonogi 2; a, i, o habet quoque formas longas. e et o sunt breves, sed in diphthongos longos miscentur. Etiam sunt formae breves et longae semivocalium r et l.

Forma propriaTranslitterataDiacriticum cum पForma propriaTranslitterataDiacriticum cum पkaṇṭhyagutturalisअaपआāपाtālavyapalatalइiपिईīपीoṣṭhyalabialisउuपुऊūपूmūrḍhanyaretroflectensऋṛपृॠṝपॄdantyadentalisऌḷपॢॡḹपॣkaṇṭhatālavyapalato-gutturalisएeपेऐaiपैkaṇṭhoṣṭhyalabio-gutturalisओoपोऔauपौ

 Consonantes 
 sparśaPlosivae/Occlusivae anunāsikaNasales antasthaApproximantes ūṣma/saṃghashrīFricativae Vox →aghoṣasine voceghoṣacum voceaghoṣa
| colspan="2" bgcolor="beige"|ghoṣa Aspiratio →alpaprāṇanon aspiratamahāprāṇaaspirataalpaprāṇa
| colspan="2" bgcolor="beige"|mahāprāṇaalpaprāṇa
| colspan="4" bgcolor="beige"|mahāprāṇakaṇṭhyagutturalesकka/k/खkha/kʰ/गga/ɡ/घgha/ɡʱ/ङṅa/ŋ/हha/ɦ/tālavyapalatalesचca/c,t͡ʃ/छcha/cʰ,t͡ʃʰ/जja/ɟ,d͡ʒ/झjha/ɟʱ,d͡ʒʱ/ञña/ɲ/यya/j/शśa/ɕ,ʃ/mūrdhanyaretroflectentesटṭa/ʈ/ठṭha/ʈʰ/डḍa/ɖ/ढḍha/ɖʱ/णṇa/ɳ/रra/r/षṣa/ʂ/dantyadentalesतta/t̪/थtha/t̪ʰ/दda/d̪/धdha/d̪ʱ/नna/n/लla/l/सsa/s/oṣṭhyalabialesपpa/p/फpha/pʰ/बba/b/भbha/bʱ/मma/m/वva/ʋ/

 Coniunctiones 

 Citationes 

 Bibliographia 
 Maurer, Walter H. (1976) On the Name Devanāgarī. JAOS'' 96 (1), 101–104. 

 Nexus externi 
 Ad scripturam Devanagari scribendam

Categoria:Lingua Sanscrita
Categoria:Scripturae Brahmicae