Ioachim Florensis

Ioachim Florensis Bibliotheca Augustana seu Ioachimus de Flore (anno circiter 1135 natus; mortuus die 30 Martii 1202) fuit theologus, rerum gestarum interpres, propheta, et abbas Sancti Ioannis monasterii, qui ordinem Floriacensem (alias ordinem Florensem) condidit.

 Vita 
De eius vita scripsit sermone Latino Carmelus Ciccia in commentariis Vaticanis quibus est titulus Latinitas (Sept. 2000):

Dantes Alagherius in suo Paradiso (c. XII) Ioachimum de Flore invenit, “Calabrum abbatem spiritu prophetico praeditum”: a maximo Italorum poeta abbas Ioachimus in beatorum numerum numeratur… Abbas Ioachimus, ortus Caelici circiter MCXXX, in Consentina dioecesi, prius Cisterciensis monachus fuit; deinde, post in Terram Sanctam peregrinationem, ordinem Florensem instituit, qui e monasterio Sancti Ioannis per totam Italiam diffusus est. Magno ingenio praeditus, anachoreta fuit simulque mysticus, praedicator, propheta, philosophus, theologus, librorum auctor. Summorum Pontificum Imperatorumque iussu, nonnulla opera ad Christifideles aedificandos conscripsit. Praenuntiare ille potuit aetatem Spiritus Sancti, post aetates Patris et Filii venturam, nec non Ecclesiae humanique generis renovationem, gratia paupertatis et simplicitatis. Renovatio ab eo praenuntiata magnam expectationem excitavit et complures homines ad poenitentiam adque rectum iter suscipiendum adduxit. Doctissimus vir etiam de theologicis questionibus egit, a multis veneratus, a nonnullis spretus. Cum autem semper catholice in Ecclesia vivere et mori cuperet, ipse Sedi Apostolicae munus concredidit ut opera sua diiudicaret et, si quid erroris esset, tolleret vel emendaret; et Ecclesiae praeceptis semper obtemperavit. Eius mortis dies anniversarius, festus habitus, per saecula ritu proprio celebratus est. Quia vero plurima miracula et admirabilia ei tribuuntur, saepe in libris beatus vel sanctus Ioachimus appellatur. Anno MCCXV S. Concilium Lateranense IV, cum libellum contra Petrum Lombardum de unitate seu essentia Trinitatis Ioachimo attributum damnaret, ipsum Ioachimum tuitum est, quia Ecclesiae semper confisus erat. Tamen abbas fama deminutus est; sed Summus Pontifex Honorius III anno MCCXX quadam bulla Ioachimum “hominem catholicum” declaravit et hanc sententiam longe lateque praedicari iussit.

 Doctrina 
Secundum Ioachim, res gestae divisae sunt in tres status: statum Dei patris, statum filii, statum futurum Sancti Spiritus. Tres status testamentis correspondent scilicet primo, secundo, tertio futuro. Nonnumquam hic tertius status "illo tertio imperio" (Theodisce Drittes Reich) vocato comparatur. Quo verbo aliquantum temporis Nationales Socialistae Germanici utebantur ut suum imperium describerent.

Eius vaticinationis causa de tertia aetate, futura et nova, magni factus est ab Iosepho Mazzini atque a multis aliis Italicae patriae amantibus, praesertim ab illis qui in societatibus secretis se congregabant. Idem Mazzini concepit quandam Tertiam Italiam, quam dixit Aetatem Spiritus.

In peritissimis Ioachimismi viris doctis fuit Benedictus Papa XVI, qui iam in opere habilitationis suae, anno 1956 conscripto annoque 1959 edito,Joseph Ratzinger, Das Offenbarungsverständnis und die Geschichtstheologie Bonaventuras. receptionem operum Ioachimi tractavit.

 Opera 

 Concordia Novi ac Veteris Testamenti
 Expositio in Apocalypsim
 Psalterium decem chordarum
 Adversus Iudaeos De articulis fidei
 De septem sigillis Dialogi de Praescientia Dei et de predestinatione electorum
 Enchiridion super Apocalypsim
 Epistulae Inteligentia super calathis ad abbatem Gaufridum
 Testamentum Universis Christi fidelibus
 Exhortatorium Iudeorum Genealogia 
 Liber Figurarum
 Poemata Praefatio super Apocalypsim
 Professio fidei Quaestio de Maria Magdalena
 Sermones Soliloquium 
 Tractatus super quattuor Evangelia Tractatus in expositionem et regulae beati Benedicti
 Ultimis Tribulationibus Libri 
 Joachim von Fiore: Concordia Novi ac Veteris Testamenti. Venedig 1519. Minerva Verlag GmbH Frankfurt/Main 1963. (Nova editio editioni Venetianae anni 1519 similis facta.)

 Pelliculae cinematographicae 
 Il Monaco che vinse l'Apocalisse (Monachus qui Apocalypsim vicit), prima pellicula vita Joachim Florensis inspirata, anno 2023 edita est.

 Notae 

 Bibliographia 
 Antonio Maria Adorisio, La "legenda" del Santo di Fiore / B. Ioachimi abbatis miracula (Mantianae: Vecchiarelli, 1989)
 Morton W. Bloomfield, "Joachim of Flora: A Critical Survey of his Canon, Teachings, Sources, Biography and Influence" in Traditio vol. 13 (1957) pp. 249-311
 Ernesto Bonaiuti, Gioacchino da Fiore: i tempi, la vita, il messaggio (Consentiae: Giordano, 1984)
 Carmelo Ciccia, Dante e Gioacchino da Fiore  (Consentiae: Pellegrini, 1997) 
 Carmelo Ciccia,  La santità di Gioacchino da Fiore in Allegorie e simboli nel Purgatorio e altri studi su Dante  (Consentiae: Pellegrini, 2002) ISBN 88-8101-114-X  
 Carmelo Ciccia, Il ‘De gloria paradisi’ di Gioacchino da Fiore e la ‘Divina Commedia’ di Dante Alighieri, in “Abate Gioacchino” (Consentiae: TGC, Ian.-Iun. 2005); et postea in Saggi su Dante e altri scrittori  (Consentiae: Pellegrini, 2007) ISBN 978-88-8101-435-4
 Carmelo Ciccia, Joseph Ratzinger e Gioacchino da Fiore, in “Ricerche” (Catanae: CRES, Ian.-Dec. 2010)
 Francesco D’Elia, Gioacchino da Fiore / Un maestro della civiltà europea (Subariae Mannelli: Rubbettino, 1991)
 Francesco Foberti, Gioacchino da Fiore (Florentiae: Sansoni, 1934)
 Henri de Lubac, La posterità spirituale di Gioacchino da Fiore (Mediolani: Jaca Book, 1981-83)
 Giuseppe Mazzini, Joachimo / Appunti per uno studio storico sull'abate Gioacchino: Gli appunti manoscritti di Giuseppe Mazzini, cur. Bianca Rosa (Augustae Taurinorum: Impronta, 1977) 

 Antonio Piromalli, Gioacchino da Fiore e Dante (Ravennae, Longo, 1966) 

 Joseph Ratzinger, Offenbarungsverständnis und Geschichtstheologie Bonaventuras. Habilitationsschrift und Bonaventura-Studien. In: Joseph Ratzinger Gesammelte Schriften. ISBN 978-3-451-30130-8.
 Antonio Staglianò, L' abate calabrese: fede cattolica nella Trinità e pensiero teologico della storia in Gioacchino da Fiore, praesent. Gianfranco Ravasi (in Civitate Vaticana: Libreria Editrice Vaticana, 2013)
 Leone Tondelli, Il Libro delle figure dell'abate Gioachino da Fiore, duo volumina: II cum Marjorie Reeves et Beatrice Hirsch-Reich (Augustae Taurinorum, SEI, I editio 1940, II editio 1953)

 Nexus externi 

 Bibliotheca Augustana
 Informationes bibliographicae ad Joachim spectantes apud situm Regestarum Imperii
 Die Mächte des guten und bösen: Vorstellungen im XII. und XIII. Jahrhundert, von Albert Zimmermann (De tribus statibus) 
 Versuch einer vollständigen Einleitung in die Offenbarung des Johannes, Bonn (Super Ioachim Florensem et tres status) 
 POPULAR IDEOLOGIES IN LATE MEDIAEVAL EUROPE: TABORITE CHILIASM AND ITS ANTECEDENTS "tertius status" 
  in Santi e beati  in Marjorie Reeves''

Categoria:Auctores Latini mediaevales
Categoria:Cistercienses
Categoria:Prophetae
Categoria:Religiosi
Categoria:Scriptores Italiae
Categoria:Theologi