Iphigenia in Tauris

Iphigenia in Tauris (Graece ) est tragoedia quam Euripides circa annum 414 a.C.n.Sic vulgo. Aliam opinionem apud Mathieu (1941) inveneris. docuit. Ultima tragoedia sua (Iphigenia Aulidensis) poeta Iphigeniae personam iterum in scaenam inducet, tempore quo adhuc vitam apud parentes agebat. Etsi dirum fatum Atridarum nonnumquam memoratur, actio huius fabulae criticis parum tragica visa est, dramatica potius vel mythistoria digna. Etenim  ut Helena et Ion et Andromeda, quae circa idem tempus scriptae sunt, Iphigenia in Tauris inter fabulas Euripideas numeratur quas critici ob multas et subitas Fortunae commutationes atque faustum exitum 'dramata mythistorica' appellare solent.
 Argumentum 
Postquam dea Artemis supposita cerva eam Aulide morti subripuit Iphigenia in Tauricam apud barbaros translata et deae sacerdos facta Graecos advenas iussu regis Thoantis immolat. Sacrificia humana enim ibi fiunt. Quondam  Apollinis oraculo parentes eos iubentis statuam deae e caelo olim demissam e templo subtrahere atque Athenas portare, Orestes frater (quem adhuc infantem admodum ultimum viderat Iphigenia) et eius amicus Pylades ad hoc litus adpellunt...

Structura actionis Helenae tam similis est quam postea docuit Euripides ut Fridericus Schroeder utriusque tragoediae argumentum ita summatim descripseritː Quarum fabularum argumenta simillima esse homines doctos non fugit. In utraque enim femina a barbaro rege exteris viris infesto procul a patria invita retineturː quae cum iam de salute desperet, propinquum amicissimum obiisse suspicata, hic subito comparet; atque postquam paulisper quomodo perniciem effugerent deliberaverunt, rege callide decepto, fuga salutem petunt a sociis in spelunca orae abditis adiuti. Denique cum fuga nuntiata rex eos iam persecuturus sit comparet deus qui a rege postulat ut deorum voluntatem secutus hostes persequi desistat.Fridericus Schroeder, De iteratis apud tragicos graecos, Argentorati, 1882, pp.88-9. 

Fabula Iphigeniae in Tauros translatae e Carminibus Cypriis sumpsit Euripides, feritatem Taurorum morum ex HerodotoHistoriae IV.103., personam Thoantis e Sophocleo Chryse siquidem Pacuvius Sophoclem imitatus sitCf Hyginum, Fabulae 120-1. In hac tragoedia Thoas Iphigeniam et Orestem in Troadem apud Chrysen persequitur, filium Agamemnonis et Chryseidis. Hoc drama imitatus est Pacuviusː Otto Ribbeck, Tragicorum Romanorumfragmenta, p.84., res religiosas e fabula aetiologica rituum in Attica observatorum apud Halas et BrauronemVersus 1449-1466. Cf Pausanias, Descriptio Graeciae I.23.7 et I.33.1. ubi dea minor Iphigenia cum Artemide Tauropola consociata colebatur et vestes feminarum in partu mortuarum ei consecrabantur. Cetera ipse invenisse videtur.

 Personae 
 Iphigenia, Artemidis sacerdos
Orestes, Iphigeniae frater.
Pylades, Orestis amicus
 Thoas, rex Taurorum
 Chorus Graecarum puellarum, Iphigeniae ancillarum
 Bubulcus
 Dea Athena
 Nuntius
Actio apud Tauros in ora maritima agitur. Spectatores  Artemidis templum spoliis humanis ornatum vident.

 Summarium 
Prologusː Iphigenia somnium refert quod nocte proxima viditː palatium paternum Argi ruere ita visum est ut una columna tantum perstaret quae mox speciem humanam induit et Iphigenia eam lustrali aqua aspersit. Ita rem interpretabaturː Orestem fratrem mortuum esse quia liberi mares columnae domus alicuius essent et ipsa victimas morituras lustraret. In templum intrat ad ritus funebres parandos. Tum in scaenam veniunt Orestes et Pylades qui mari huc pervenerunt. In antro prope mare interdiu se occultare constituunt.
Parodosː amoeboeis carminibus Iphigenia et chorus miserias heroidis et Atridarum stirpis deplorant.
 Primum episodiumː bubulcus Iphigeniae narrat quomodo duos Graecos viros captivos fecerintː alteri nomen est Pylades, alterius nomen ignorat sed amentem et furentem eum cum phasmatibus pugnantem vidit antequam boves velut ac si hostes fuissent gladio transfigeret (etenim Furiae matricidam Oresten persequebantur). Quos ad templum Artemidis duci et immolari iussit rex Thoas.
 Primum stasimonː Chorus audaces nautas Graecos canit qui fatidica litora adierunt et quondam ipsam Helenam, omnium malorum causam, huc venturam atque immolatum iri precatur.
 Secundum episodiumː Iphigenia Orestem de rebus in Graecia gestis interrogat. Postquam Argo oriundum esse comperit eum salvare cupit ut epistulam se vivere nuntiantem ad proximos suos adferret. Orestes respondet moriente amico Pylade vivere ipsum nolle. Tum Iphigenia pugillares Pyladi tradit atque eum sacramento adigit. Cum autem ille exciperet ne sit sacer si ipso superstite pugillares naufragio perirent, Iphigenia epistulam recitavit ut in tali casu rem oraliter tradere posset. Ita et nonnullis aliis signis inter se cogniti frater et soror insperata fortuna gaudent. Una mori aut una vivere decernunt. Mox strategema ab Oreste probatum invenit Iphigenia hospites matricidio pollutos regi dictura in mari una cum deae signo abluendos esse priusquam rite immolari possent. Ita ad navem ituros sperant.
 Secundum stasimonː ad instar alcyonis puellae chori desiderium Graecae patriae canunt.
 Tertium episodiumː Iphigenia Thoanti persuadet necessariam esse maritimam purgationem duorum iuvenum et divinae statuae.
 Tertium  stasimonː chorus Apollinis Delphicum oraculum celebrat.
 Exodosː nuntius regi narrat quomodo ministri regii primum iussu sacerdotis longius recesserint, deinde vero Graecos nave fugientes deprenderint (nam remiges in nave opperientes latuerant). Commissa pugna a Graecis repulsos esse sed ventis adversis navem ad litus redire. Itaque regem hortatur ut naves et milites adversus eos mitteret. Tum vero dea Athena, dei ex machina vice fungens, sese interponit et voluntate deorum haec fieri docet iamque fluctus Posidonem mitigasse. Nec Thoas rex deis impugnare vultː fugitivis, adscitis chori puellis, ad Graeciam sine molestia cursum tenere licet.

 De posteritate 
Quin placuerit haec fabula non dubitandum est. Quod enim indicat eadem actionis ratio post biennium in Helena iterata et laudes Aristotelis in PoeticaCap.16, 1454b-1455a. E quo loco certiores fimus post Euripidem et Polyidan quendam argumentum idem tractasse. necnon opera sculptorum et pictorum ad Iphigeniam Tauricam pertinentia tam in sarcophagis vasisque quam in parietibus Pompeianis et HerculanensibusRecensionem apud H. Philippart (1925) inveneris.. Quin etiam ut de loco quo Homerus natus sit ita multae civitates de genuina statua lignea ("xoanon") Artemidis Tauricae certabant imprimis Athenae, SpartaArtemidi Orthiae dictae adsimulabatur. et Laodicea in SyriaA Persis eam receperunt  qui anno 480 a.C.n. Athenas ceperant. Pausanias, Descriptio Graeciae III.16.7-8. sed etiam ipsi Romani qui statuam Ariciam advectam esse tradebant ubi communiter a Latinis colebatur.

Apud modernos inter multa alia notissima est in theatro Iphigenie auf Tauris Iohannis Wolfgangi Goethe (1787) et in scaena lyrica Iphihénie en Tauride Christophori Willibaldi Glück (1779)Textus libelli..

Notae

 Plura legere si cupis 
Richard Buxton, "Iphigénie au bord de la mer", Pallas. Revue d'études antiques, 1992ː 209-215
John Davidson, "Euripides' Iphigenia in Tauris and Homer" in European Tragedy from Homer to Beckett, 2011ː  13-26
Marco Duranti, "Iphigenia Taurica and the Narrative Artificiality of Euripides' Prologues", Skene, 2017ː 33-54
Judith Fletcher, "Women and Oaths in Euripides", Theatre Journal, 2003ː 29-44
Edith Hall, Adventures with Iphigenia in Tauris : a cultural history of Euripides' Black Sea tragedy, Oxford University Press, 2013 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica Altera recensio critica
Frederic A. Hall, "A Comparison of the "Iphigenias" of Euripides, Goethe, and Racine", The Classical Journal, 1914ː 371-384 
J. Hardy,	"Aristote et la double « reconnaissance » de l'Iphigénie en Tauride, Revue belge de Philologie et d'Histoire, 1926ː 942-944
 Poulheria Kyriakou, A commentary on Euridipes' "Iphigenia in Tauris",  W. de Gruyter,  2006 Nonnullae paginae apud Guglum librorum Recensio critica
 G. Mathieu,	"Peut-on dater Iphigénie en Tauride?", L'Antiquité Classique, 1941ː 77-82
H. Philippart,	"Iconographie de l'"Iphigénie en Tauride" d'Euripide", Revue belge de Philologie et d'Histoire, 1925ː 5-33
Milagros Quijada, La composición de la tragedia tardía de Eurípides : Ifigenia entre los Tauros, Helena y Orestes,  Servicio Editorial Universidad del País Vasco, 1991
Caroline P. Trieschnigg, "Iphigenia's dream in Euripides' Iphigenia Taurica". The Classical Quarterly, 2008ː 461­-478.

Iphigenie auf Tauris (Goethe)

 Nexus externi 

Textus et versio Francogallica apud Remacle
 Versio a Roberto Potter anno 1781 confecta 
 Versio a Gilberto Murray confecta 

Categoria:Euripides
Categoria:Graeciae scripta
Categoria:Litterae Graecae antiquae
Categoria:Scripta saeculo 5 a.C.n.
Categoria:Tragoediae