Brocardicum

Brocardicum; et Dictionary of Medieval Latin from British Sources. Aliter brocardicon, brocardum, etc. (vel brocardum) est iuris axioma, i.e. formula quae regulam iuris breviter exponit. 

 De etymologia 
Quidam arbitrantur "brocardicum" originem deducere a Burchardo, episcopo Wormatiense, qui saeculo XI collectionem canonum ecclesiasticorum reliquit, quae in scholis iuris appellabatur Burchardica sive Regulae Burchardicae.Oxford English Dictionary, s.v. "brocard". Alii putant "brocardica" originem ducere a protarchicis, quod vocabulum Graecum (τὰ πρωτάρχικα) significat prima principiasub voce broccardo, Enciclopedia Treccani. Alii putant originem vocabuli esse verbum Graecum "βρόχος", quod significat laqueumsub voce broccardo, Dizionario Etimologico. Scripsit autem Hermannus Kantorowicz "brocardica" esse corruptelam, quia discipuli iuris solebant verba "pro" et "contra" iungereHermann Kantorowicz, The quaestiones disputatae of the Glossators, Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis, 16 (1937-1938), p. 4.

 De usu 
Glossator Pillius de Medicina (saec. XII) fertur primus auctor fuisse brocardicorum atque exposuisse methodum eorum in suo Libello Disputatorio. 

Lucius Iavolenus Priscus, iurisconsultus Romanus, scripsit: «omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim ut non subverti posset»Iavolenus, epist., Dig. 50.17.202. Cinus Pistoriensis contra usum brocardicorum scripsit: «via est brocardica et ideo est semper dubia: ista quaestio cadit in vias brocardicas quae semper sunt plenae sensibus, et ideo evitandae per Doctores quantum possunt, sed hic oportet incedere per medium ipsarum»Cinus Pistoriensis, Lect. super Cod., IV, 35, mandati, l. ad comparandas.

 Brocardica 
 Ambulatoria est voluntas testantis usque ad vitae supremum exitum.
 Constat ad salutem civium inventas esse leges.
 Exceptio firmat regulam.
 Graviore culpa, gravior poena.
 Lex specialis derogat generali.
 Ne procedat iudex ex officio.
 Nemo tenetur edere contra se.
 Non esse et non probari paria sunt.
 Quod nullum est nullum producit effectum.
 Sententia debet esse conformis libello
 Si impossibilis condicio obligationibus adiiciatur, nihil valet stipulatio.
 Silent leges inter arma
 Tempus regit actum.
 Vigilantibus non dormientibus iura succurrunt.

 Notae 

 Bibliographia 

 Albert Lang, Zur Entstehungsgeschichte der Brocarda-Sammlungen, in: Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte: Kanonistische Abteilung, Bd. 31 (1942), S. 106–141.
 Daniele Velo Dalbrenta, Brocardica. Un'introduzione allo studio e all'uso dei brocardi. Principì di filosofia forense, 2007.

 Nexus externi 
 Brocardica cum intepretationibus 
 Brocardica 

!