Carmenta

Carmenta (vel fortasse rectius Carmentis)Antequam in Italiam veniret,  Graecum nomen eius secundum mythographos fuit sive Themis (Dion. Hal. I,31,1) sive Nicostrate (OGR V,2)., una ex Camenis, a Vergilio poeta tamquam mater EvandriApud Plutarchum contra uxor Evandri dicitur. (quem genuerat vel ex MercurioSic Dionysius Halicarnassensis et Pausanias qui eam filiam fluminis Ladonis in Arcadia faciebat  (VIII.43.2). At nec Vergilius nec Titus Livius nec Ovidius qui etiam Evandrum nobiliorem materno genere fuisse adfirmat quam paterno. vel ex alio patre) et  "fatidica" (id est futura praedicens quae fato iam destinata essent) in Aeneidem inducta est. Nonnulli Carmentam etiam Italos homines litteras docuisse volueruntHyg. 277. Titus Livius I,7... Hae fabulae a nomine eius ductae sunt: nam dea carminum visa estQuam etymologiam ab omnibus auctoribus antiquis probatam rectam esse Georgius Dumézil putat ( La religion romaine archaique Payot,1987, pp 396-398). At aliis eruditis  haec etymologia popularis visa est.. Post Vergilium Ovidius poeta quoque narravit ut Carmenta vaticinationibus suis filium Evandrum ex Arcadia, unde pulsi erant, usque ad fatalem locum, id est Palatinum montem, velut Sibylla quaedam, duxerit: in quo monte novam urbem Pallanteum condidere et Herculem Aeneamque hospites acceperunt. Addit Ovidius deas Porrimam et Postvertam, Carmentae "sive sorores sive fugae comites", cum ea ex Arcadia fugisse.Ovidius, Fasti 1.633-634.

At revera non e Graecia in Latium venit sed antiquissima dea Latina est: flaminem enim sibi proprium habebat. Ab eius nomine porta CarmentalisQuae porta, inter Tiberim et Capitolium sita, nomen aliud "Portam Sceleratam" accepit post cladem a Fabiis in bello adversus Veientes ad Cremeram acceptam (anno 477 a.C.n..)  Romae dicta est. Carmentalia porro feriae in eius honorem bis mense Ianuario coram pontificibusOvid., Fasti I,462 : "pontificale sacrum". celebrabantur (11 et 15 Ianuarii). A matronis maxime colebatur quod patrona praegnantium feminarum erat, seu singula seu in duabus personis, si recte Varro explicavit ("Carmentes, quarum altera Postverta cognominatast, Prosa altera, a directi perversique partus et potestate et nomine");Varro apud Gellium, Noctibus Atticis 16.16.4 ita et alibi plurali numero designantur Carmentes.Augustinus, De civitate Dei 4.11; Servius grammaticus ad Aeneidem 8.336.

 Notae 

 Fontes 
Dionysius Halicarnassensis, libro primo  Antiquitatum Romanarum  cap. XXXI-XXXII.
Hyginus mythographus, Fabulae 277.
Origo gentis Romanae capitibus quinto et sexto.
Ovidius, libro primo Fastorum 461 sqq. et libro quinto 95-98 et libro sexto 529sqq.
 Plutarchus, Vita Romuli capitulo XXI.
Titus Livius libro primo Ab Urbe condita capite septimo
  V.3.3
Vergilius libro octavo Aeneidis versibus 335 - 340.
           "... Nymphae priscum Carmentis honorem
          Vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros
          Aeneadas magnos et nobile Pallanteum"

 Plura legere si cupis 
Marco Fucecchi, "Carmenta ed Egeria : due ispiratrici silenziose nei Fasti di Ovidio", Dictynna, 2017: 14.
Charles Guittard, "« Carmen » et « Carmenta » : chant, prière et prophétie dans la religion romaine" in Chanter les dieux: Musique et religion dans l'Antiquité grecque et romaine, Presses universitaires de Rennes, 2001: 173-180
Paola Mazzei, "Alla ricerca di Carmenta: vaticini, scrittura e votivi", Bullettino della Commissione Archeologica Comunale di Roma, 2005: 61-81

 Nexus externi 
 Carmen, Carmenta, Canens...
Hederich, Benjamin: "Carmenta" - apud: Gründliches mythologisches Lexikon. Lipsiae 1770, col. 634-636 
"Carmenta" - apud: Pierers Universal-Lexikon, tomus 3, Altenburgi in Misnia 1857, p. 699 
Carmenta in Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft

Categoria:Mythologia Romana
Categoria:Camenae
Categoria:Di indigetes