Theophrastus

Theophrastus, Graece Θεόφραστος (natus Eresi anno fere 371 a.C.n.; mortuus anno fere 287 a.C.n.) fuit philosophus rerumque naturalium quaesitor et scholarches Graecus, successor Aristotelis in Lyceo. A magistro ipso Aristotele θεόφραστος cognominatus est, "siquidem et Theophrastus divinitate loquendi nomen invenit" (Cicero, Orator 19); "nam in Theophrasto tam est eloquendi nitor ille divinus ut ex eo nomen quoque traxisse dicatur" (Quintilianus, Institutio oratoria 11.1).

 De vita 
Nomine nativo Tyrtamus, patre Melanta fullone,Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.36 (textus Graecus) Eresi in insula Lesbo natus est. 13.2.4 [618] Iuvenis Athenas petivit ubi discipulus fit ab initio Platonis, mox autem Aristotelis. Inter annos 347 et 344 a.C.n. cum Aristotele itinera faciens Assi et Stagirae degit. Aristotele Athenis anno fere 323 a.C.n. effugo atque mox in insula Euboea mortuo, Theophrastum opus a magistro relictum suscepisse liquet. Auctori multorum de rebus philosophicis scientificisque librorum successor, ipse libros etiam plures conscripsit, brevissimos autem cum longioribus intermixtos. Theophrastum iam vetulum lectica circumferri solitum; anno aetatis quinto et octogesimo mortuum;Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.41. Anno nono et nonagesimo etiam vivebat si praefatio Characterum fidem meret, sed spurium esse confitetur. Anno septimo et centesimo obiit secundum Eusebium. pompam eius funebrem Athenienses omnes pedibus consecutos esse ait Diogenes Laertius.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.41, de lectica citatis tam Favorino quam Hermippo, qui rem ex Arcesilai Pitanaei epistulam ad Lacydem Cyrenensem sumpserit.

Athenaeus ex Hermippo "Theophrastum" refert "ad horam condictam in Peripaton ire solitum, corporis nitido et exacto cultu, illicque sedentem cum verba faceret, orationem sic instituere ut nullum gestum praetermitteret, nullam figuram corporis argumento convenientem. Itaque helluonem et gulosum cum aliquando imitaretur, exerta lingua labra circumlinxisse."Athenaeus, Deipnosophistae 21a Uxorem nullam duxisse traditur. Diogenes Laërtius auctor est Nicomachum Aristotelis filium amasium Theophrasti fuisse, fonte non citato.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.38 Epistulas inter se mittebant Theophrastus regesque Cassander et Ptolemaeus I.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.37

Inter discipulos Theophrasti numerantur Menander comicus,Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.36 Erasistratus medicus,Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.57 Polystratus Atheniensis "Etruscus" cognominatus,Athenaeus, Deipnosophistae 607f Lysimachus Attali regis parasitus,Athenaeus, Deipnosophistae 252c Pompylus Theophrasti servus,Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.36, 54 Lynceus Samius epistolographus amicusque eius Hippolochus et fortasse Duris Samius Lyncei frater.Athenaeus, Deipnosophistae 337d, cf. 100e, 128a, 130d, sed de Duride ambiguitur: vide A. Dalby, "The Curriculum Vitae of Duris of Samos" in Classical Quarterly vol. 41 (1991) pp. 539-541 

Inter contubernales, qui cum eo discipuli fuerunt Aristotelis, numerare licet Neleus Scepsius infra memoratus 13.1.54 [608-609] et Callisthenes, de cuius morte opus scripsit nobis non servatum Callisthenes sive de dolore. Aristoteles dixisse dicitur de Callisthene et Theophrasto "hunc freno, illum egere calcaribus" quod Theophrastus pro acumine ingenii cuncta facillime assequeretur, Callisthenes tardus esset ingenio.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.39 Theophrastum cognovisse Alexandrum regem, celeberrimum Aristotelis discipulum, probabile est, indice triviali Hieronymum Rhodium in epistula quadam rettulisse e scripto vel colloquio Theophrasti Philippum et Olympiam subdubitavisse ne Alexander effeminatus et ad venerem impotens foret,Athenaeus, Deipnosophistae 435a indice graviori scientificos expeditionis Alexandri participes res botanicas utilissimas repperisse quae in libris Theophrasti botanicis recitantur.Vide Hugo Bretzl, Botanische Forschungen des Alexanderzuges (Lipsiae: Teubner, 1903 Textus apud archive.org); W. T. Stearn, "The Earliest European Acquaintance with Tropical Vegetation" in Gardens' Bulletin, Singapore vol. 29 (1936) pp. 13-18

 De successione scholae et scholarcharum 
De successionibus Lycei seu scholae Peripateticae res non easdem sed magna parte inter se congruentes narrant Diogenes Laertius, Aulus Gellius, Athenaeus, Strabo. Hic enim de bibliothecae Aristotelis fortuna disserit: Aristotelem libros suos scholamque suam Theophrasto, Theophrastum libros tam Aristotelis quam sui ipsius Neleo tradidisse, discipulo amborum, qui bibliothecam totam ad locum suum natalem Scepsin removit et posteris suis reliquit, hominibus indoctis, qui libros reclusos putrescere multos annos sinebant. 13.1.54 [608-609]. Athenaeus autem auctor est Neleum bibliothecam omnem regi Ptolemaeo Philadelpho vendidisse;Athenaeus, Deipnosophistae 3a quae relatio minime cum historia Strabonis consonat, maxime autem cum asseveratione eiusdem, alio modo aegre accipienda, Aristotelem conlectionem et ordinem bibliothecarum regibus Aegyptiis docuisse. 13.1.54 [608].

Diogenes Theophrastum adiuvante amico Demetrio Phalereo hortum adquisisse adseverat,Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.39 testamento Aristotelis citato quo de bibliotheca horto schola nihil scribitur. Diogenes testamentum deinde Theophrasti citat quo libros suos omnes Neleo, hortum autem amicis suis legat rite enumeratis "si philosophizare velint", videlicet Hipparcho, Neleo, Stratone, Callino, Demotimo, Demarato, Callisthene, Melantae, Pancreonte, Nicippo.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.11-16, 51-57 Athenaeus Theophrastum ad conventiculum (σύνοδον) philosophicum pecuniam legavisse refert.Athenaeus, Deipnosophistae 186a

Duo testamenta a Diogene Laertio relata successiones scholarcharum non praescribunt, sed inter curatores familiae Aristotelis nominatur Theophrastus; inter curatores testamenti Theophrasti nominatur "Strato Lampsacenus Arcesilae filius" qui scholarcha post Theophrastum fuerit.Diogenes Laertius, Vitae philosophorum 5.12, 57-58Aulus Gellius anecdoton tradit de Aristotelis morituri successione: sectatores huius oravisse ut ipse deligeret successorem: certantes duo praecipuos fuisse Theophrastum Lesbium et Menedemum Rhodium: Aristotelem vinum Lesbium Rhodiumque postulavisse, hocque primum degustavisse. "'Firmum' inquit 'hercle uinum et iucundum;' petit mox Lesbium, quo item degustato: 'utrumque' inquit 'bonum, sed ἡδίων ὁ Λέσβιος'" [scilicet 'Lesbium dulcius est']. "Id ubi dixit, nemini fuit dubium, quin lepide simul et uerecunde successorem illa uoce sibi ... delegisset."Aulus Gellius, Noctes Atticae 13.5

 De operibus scriptis 
Hodie servata
 Characteres (Χαρακτῆρες)
 Historiae plantarum libri IX (Περὶ φυτῶν ἱστορία)
 De causis plantarum libri VI (Περὶ φυτῶν αἰτιῶν)
 Metaphysica (Τὰ μετὰ τὰ φυσικά) — hic libellus inde a Ross et Fobes (1929) non fragmentum sed opusculum integrum a viris doctis esse creditur
Deperditorum scriptorum excerpta et fragmenta
 De sensu et sensibilibus (Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν)
 De lapidibus (Περὶ λίθων)
 De igne (Περὶ πυρός)
 De odoribus (Περὶ ὀσμῶν)
 De ventis (Περὶ ἀνέμων)
 De signis tempestum (Περὶ σημείων ὑδάτων καὶ πνευμάτων καὶ χειμώνων καὶ εὐδιῶν, quod verbaliter De signis pluviarum, ventorum, tempestatis et serenitatis)
 Da lassitudine (Περὶ κόπων)
 De vertigine (Περὶ ἰλίγγων)
 De sudore (Περὶ ἱδρώτων)
 De animi defectione (Περι λειποψυχίας)
 De nervorum resolutione (Περὶ παραλύσεως)
 De piscibus in sicco degentibus (Περὶ ἰχθύων τῶν ἐν τῷ ξηρῷ διαμενόντων)
 Fragmenta minora
Deperdita
 Callisthenes sive de dolore (Καλλισθένης ἢ Περὶ πένθους)
 De animalibus mordentibus seu pungentibus

 Notae 

 Bibliographia 
 Editiones operum fere omnium
 1541 : Ioachimus Camerarius, Simon Grynaeus, edd., Theophrasti ... opera, quae quidem a tot saeculis adhuc restant, omnia. Basileae: Oporinus  Textus apud Monacenses
 1552 : Theophrasti Historiam de plantis, et De causis plantarvm, et quosdam alios ipsius libros continens ... Venetiis  Textus apud Monacenses
 1613 : Daniel Heinsius, ed., Theophrasti Eresii Graece et Latine opera omnia. Lugduni Batavorum  Textus apud Monacenses
 1854 : Fridericus Wimmer, ed., Theophrasti Eresii opera quae supersunt omnia. (Bibliotheca Teubneriana) Lipsiae: Teubner  1 2 3 apud archive.org    
 1866 : Fridericus Wimmer, ed., Theophrasti Eresii opera quae supersunt omnia. Lutetiae: Firmin-Didot  

 Editiones operum minorum
 1552 : Theophrasti De igne. Lutetiae: Adrianus Turnebus  Textus apud Monacenses
 1557 : Aristotelis et Theophrasti scripta quaedam, quae vel nunquam antea, vel minus emendata quam nunc, edita fuerunt. Parisiis: Henricus Stephanus Textus apud Monacenses
 1605 : Daniel Furlanus, Adrianus Turnebus, interprr., Theophrasti Eresii, Peripateticorum post Aristotelem principis, pleraque antehac Latine nunquam, nunc Graece et Latine simul edita. Hanoviae Textus apud Monacenses (De lapidibus, De signis pluviarum, ventorum, tempestatis, serenitatis, De igne, De odoribus, De sudoribus, De vertigine, De lassitudinibus, De piscis in sicco degentibus, De animalibus quae colorem mutant, De nervorum resolutione, De animi defectione, De animalibus quae repente apparent, De animalibus quae dicuntur invidere, De melle, Characteres; Liber De innato spiritu Aristoteli attributus)
 2003 : William W. Fortenbaugh, Robert W. Sharples, Michael G. Sollenberger, edd., Theophrastus of Eresus: On Sweat, On Dizziness, On Fatigue. Lugduni Batavorum: Brill. ISBN 90-04-12890-5

 Bibliographica
 Charles B. Schmitt, "Theophrastus" in P. O. Kristeller, ed., Catalogus Translationum et Commentariorum: Medieval and Renaissance Latin translations and commentaries vol. 2 (Vasingtoniae, 1971) pp. 239-322

 De fontibus
 William W. Fortenbaugh, Pamela M. Huby, Richard W. Sharples, Dimitri Gutas, edd., Theophrastus of Eresus: Sources for his life, writings, thought, and influence. 2 voll. Lugduni Batavorum: Brill, 1992
 J. M. van Ophuijsen, M. van Raalte, Theophrastus. Reappraising the Sources. New Brunswick Novae Caesareae: Transaction, 1998 

 De vita
 William W. Fortenbaugh, Pamela M. Huby, Anthony A. Long, edd., Theophrastus of Eresus: on his life and work. New Brunswick Novae Caesareae, 1985
 Costas A. Thanos, "The Geography of Theophrastus' Life and of his Botanical Writings" in A. J. Karamanos, C. A. Thanos, edd., Biodiversity and natural heritage in the Aegean. Proceedings of the conference ‘Theophrastus 2000’ (Athenis, 2000?) pp. 23-45
 Carolus Gottlob Zumpt, Über den Bestand der philosophischen Schulen in Athen und die Succession der Scholarchen. Berolini: Dümmler, 1843 Textus apud archive.org

 De operibus

 Edmond Barbotin, La théorie aristotélicienne de l'intellect d'àprès Théophraste. Lovanii, 1954
 Innocentius M. Bochenski, La logique de Théophraste. Friburgiae, 1947
 W. W. Fortenbaugh, R. W. Sharples, edd., Theophrastean Studies on Natural Science and metaphysics, Ethics, Religion and Rhetoric. New Brunswick Novae Caesareae: Transaction Books, 1988
 Giancarlo Movia, Anima e intelletto: ricerche sulla psicologia peripatetica da Teofrasto a Cratippo. Patavii, 1968
 Hans Poppelreuter, Zur Psychologie des Aristoteles, Theophrast, Strato. Lipsiae: Teubner, 1892 Textus apud archive.org
 Gustav Senn, Die Entwicklung der biologischen Forschungsmethode in der Antike und ihre grundsätzliche Förderung durch Theophrast von Eresos. Aarau: Sauerländer, 1933 (Veröffentlichungen der Schweizerischen Gesellschaft für Geschichte der Medizin und der Naturwissenschaften. vol. 8a)
 Stephen White, "Opuscula and Opera of Theophrastus" in W. Fortenbaugh, Georg Wöhrle, edd, On the Opuscula of Theophrastus (Stutgardiae: Steiner, 2002) p. 9 ff.
 Arnaud Zucker, "Théophraste à mots découverts: sur les animaux qui mordent ou piquent selon Priscien" in Danièle Auger, Étienne Wolff, edd., Culture classique et christianisme. Mélanges offerts à Jean Bouffartigue (Lutetiae: Picard, 2008) pp. 331-340 CAIRN

 Aliae encyclopaediae
 "Theophrastos" in  vol. 5 coll. 720-725
 "Theophrastus" in 
 "Theophrastus" in 
 William W. Fortenbaugh, Josip Talanga, "Theophrastus" in Donald J. Zeyl, ed., Encyclopedia of Classical Philosophy (Londinii: Fitzroy Dearborn, 1997) pp. 552-553
 Otto Regenbogen, "Theophrastos" in Pauly-Wissowa: Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft, Supplementband VII (Stutgardiae, 1940) pp. 1354-1562

 Adimantus Androsthenis filius

 Nexus externi 

!
Categoria:Nati 371 a.C.n.
Categoria:Mortui 287 a.C.n.
Categoria:Auctores Graeci antiqui
Categoria:Biologi Graeci antiqui
Categoria:Botanistae Graeciae
Categoria:Discipuli Aristotelis
Categoria:Incolae Lesbi
Categoria:Ontologi
Categoria:Philosophi Graeci
Categoria:Scholarchae Lycei
Categoria:Scriptores Graeci antiqui