Lingua Vasconica

Lingua Vasconica, Navarrorum aut Vasconum (Vasconice appellatur Euskara sed, pendens e dialecto,  Euskera vel Uskara vel Üskara vel Eskuara dici etiam potest), est sola lingua sui gregis quae superest ex quo Linguae Indoeuropaeae in Europa occidentali dicebantur.
Cum Vasconum antecessores iam linguam similem, antequam indoeuropaei huc pervenerunt, loquebantur, illa lingua in numero antiquissimarum Europae linguarum habetur. Aliqui putant linguam Ibericam antiquam Vasconicae cognatam esse. Loquuntur Vasconice circa 600 000 incolarum Hispaniae, praecipue in Vasconia et Navarra, sed quoque in Francia. Est lingua agglutinans sicut Finnica, Hungarica, Turcica. Certe a lingua Aquitanica orta, sola putatur inter linguas mundi, nisi forsitan cum lingua Iberica antiqua cognata sit. Lingua Aquitanica iam in Hispania et Aquitania ante Romanorum adventum exstitit.

Vasconica lingua primum scripta est in glossis Aemilianensibus et in glossis Picaudi. In medio aevo quoque lingua navarrorum est appellata. Primo fuit impressa anno 1545, Burdigalae, et librum primum fuit Linguae Vasconum Primitiae.

Linguae Vasconicae sunt etiam permultae dialecti.

 Grammatica 

 Litterae atque phonetica Vasconicae linguae 
Vasconica lingua hoc alphabetum habet:
A B D E F G H I J K L M N Ñ O P R S T U V X Z
a b d e f g h i j k l m n ñ o p r s t u v x z
/a/ /b/ /d/ /e/ /f/ /g/ Ø vel h /i/ /x vel dj/ /k/ /l/ /m/ /n/ /ɲ/ /o/ /r, ɾ/ /s̺/ /t/ /u/ /v/ /ʃ/ /s̻/

Etiam habet hos digraphos: 
dd, tt, tx, tz, ts, il, in
/ɟ/, /c/, /ʧ/, /ʦ̻/, /ʦ̺/, /ʎ/, /ɲ/

Dum littera v adest in abecedario Vasconico, solum scripta est in verbis peregrinis, quia non littera propria est. Tantummodo sonus pro [v] non est sonus Vasconicus, et similiter ad verba peregrina pertinet. In verbis peregrinis nominibusque etiam litterae c, q, w, y utuntur.

 Declinatio 
Lingua Vasconica declinatur, et casus hi sunt:

 Absolutivus 
+Absolutivus (nor) radix	 indeterminatus sive innumeratus	 singularis	 pluralis pluralis affinitatismutil (puer)mutil + Ø = mutilmutil + -a = mutilamutil + -ak = mutilakmutil + -ok = mutilok

 Ergativus 
+Ergativus (nork) radix	 indeterminatus singularis	 pluralismendi (mons)mendi + k = mendikmendi + -a (det.) + -k (erg.) = mendiakmendi + -ek (pluralis) = mendiek 

 Dativus 
+Dativus (nori) radixindeterminatus	 singularis	 pluralisume (puer)ume + (-r)i = umeri ume + -a (det.) + (r)i = umeariume + -ei = umeei  

 Declinationes locativae 
+ Casus locativi   declinatio non animantia animantes inessivusubi?(non/norengan) -n  -(r)enganetxean in villaamarengan apud matrem separativus (nongo) -ko, -goetxeko e villa  Madrilgo Matriti – ablativus(nondik/norengandik) -tik  -(r)engandiketxetik  a villaamarengandik  a matre adlativus simplex  (nora/norengana) -ra  -(r)enganaetxera  ad villamamarengana  ad matrem adlativus comptus  (norako/norenganako) -rako  -(r)enganakoetxerako bidea via (quae fert) ad villamamarenganako maitasuna amor matris (i. e. "ad matrem") terminativus(noraino/norenganaino) -raino  -(r)enganainoetxeraino usque ad villamamarenganaino usque ad matrem directivus  (norantz/norenganantz) -rantz  -(r)enganantzetxerantz ad villam versusamarenganantz ad matrem versus

 Casus alii 
+ Aliae declinationes   declinatio indeterminatus singularis pluralis genetivus possessivuscuius?(noren/zeren) -en behiren vaccae behiaren behien instrumentalisquo instrumento?(zerez)  -z harriz lapide harriaz harriez comitativus vel sociativus quocum?(norekin/zerekin)  -kin behirekin (una) cum vacca behiarekin behiekin motivativusqua de causa? (norengatik/zergatik) -(en)gatik behi(ren)gatik vaccae causa behia(ren)gatik behiengatik benefactivuscui?(norentzat/zerentzat) -entzat behirentzat vaccae behiarentzat behientzat prolativuspro quo esse, quem putare?(nortzat) -tzat semetzat (hartu)pro filio accipere/filium putare — — partitivus(partitiboa) -rik behirikvaccarum — —

 Modi dicendiLonely Planet Phrasebooks - Spanish, editio tertia, Martius 2008. Hic liber modorum dicendorum Hispanicorum, praeter linguam Hispanicam, etiam modos dicendos aliarum linguarum trium habet, enim lingua Vasconica, Catalana, et Gallaica. 

Salve. – Kaixo. 

Bonum mane. – Egun on. 

Bonum vesperum. – Arratsalde on. 

Vale. – Agur. 

Cura ut valeas. – Ondo ibili. 

Quomodo vales? – Zer moduz? 

Bene, gratias ago. – Ongi, eskerrik asko. 

Veniam da. – Barkatu. 

Quaeso. – Mesedez. 

Gratias tibi ago. – Eskerrik asko. 

Accipe sis. – Ez horregatik. 

Loquerisne Anglice? – Ingelesez ba al dakizu? 

Paulum Vasconice scio. – Euskara apur bat badakit. 

Non intellego. – Ez dut ulertzen. 

Quomodo Vasconice didicisti? – Nola esaten da hori euskaraz? 

 Textus exempli gratia 
Commentatione prima Universae Iurum Humanorum Declaratio (a Consociatione Nationum):

Vasconice
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.Declarationem Hominis Iurium Universam in lingua Vasconica apud United Nations Human Rights

Latine
Omnes homines dignitate et iure liberi et pares nascuntur, rationis et conscientiae participes sunt, quibus inter se concordiae studio est agendum.Declarationem Hominis Iurium Universam in lingua Latina apud United Nations Human Rights

 Dialecti Vasconicae
 Vascones
 Versolarismus
 Linguae Dene-Caucasicae

 Nexus externi 
 Modi dicendi Vasconici apud BBC

 Notae 

Categoria:Linguae syntheticae
!
Categoria:Vascones