Apium graveolens

Apium graveolens Linnaei, "apium hortense" etiam nuncupandum,Nomen "apium hortense" quoad scimus nullo fonte classico et Latino invenitur, sed Dioscorides procul dubio σελίνῳ κηπαίῳ ("apio hortensi"), 3.64, herbam nostram significat. Exstat autem nomen alternum biologicum petroselini "Apium hortense (Hoffman) Krause," cui nomen nihil cum appellatione Dioscoridis: confectum enim est ex basionymo "Petroselinum hortense Hoffman." est esculenta Apiacearum herba biennalis, quae originem ex litoreis Europae septentrionalis occidentalique agris, praesertim in fossis et paludibus salsis ducit. Altitudinem unius metri attingere potest, foliis pinnatis bipinnatisve, foliolisque rhombicis 3–6 cm longis, 2–4 cm latis. Flores sunt albi, 2–3 mm lati, umbellis densis et composites prolatis. Semina sunt lata, ovoidia globosave, 1.502 mm. Exstat etiam cultivarietas subspeciesve nomine Apium graveolens repens, quae pro radice tumida et esculenta colitur.

 Apia alia 
Biologi sane multas plantas et varias in genere botanico nomine apii componunt, sed et Latinitate classica complures herbae apio significari possunt. Nempe:
 Heleoselinum, seu hydroselinum (apium rusticum)
 Olusatrum, seu  hipposelinum (Smyrnium olusatrum)
 Oreoselinum (petroselinum rusticum)
 Petroselinum (Petroselinum spp.)

Apud antiquos caules apii hortensis non tam magni fuerunt quam hodie, unde similitudo cum aliis herbis maior videbatur quam nobis hodie. Et plurimis quidem haec herbae item adsimulantur. E.g.:

 lingua Nomen generale Petroselinum spp. (Heleoselinum) Smyrnium olusatrum Lingua Latina apium petroselinum, oreoselinum heleoselinum, apium rusticum olusatrum, hipposelinum, smyrnion Lingua Graeca σέλινον(apium hortense: σέλινον κηπαῖον, μελισσόφυλλον, "αἷμα Ὥρου." i.e. "sanguis Hori") πετροσέλινον, ὀρεοσέλινον(Apium montanum, Apium saxatile) ἑλειοσέλινον, ὑδροσέλινον, σέλινον ἄγριον (Apium palustre, Apium aquaticum, Apium rusticum)  σμύρνιον, ἱπποσέλινον, ἀγρίολον, σέλινον ἄγριον, πολυπίθιον ("murrula," "Apium equinum," "rusticulum," "apium rusticum," "tussilago multiplex.") Lingua Aegyptia mɜt.tCoptice ⲙⲓⲧ, cf. Dioscorides 3.6.4 "μίθ" mɜt.t n ḫɜs.t(Apium montanum) mɜt.t mḥy.t("Apium palustre" seu "apium Deltae") ?

 Antiquitus 
Cum origines apii culturae ignorentur (nam maxime sua sponte crescens legi potest), apium hortense ab antiquissimis temporibus notum fuit. Aegyptii saeculi 16 a.C.n. id ad usum medicinae iam ponebant. In papyris Hearst et Ebers, medicis apium passim commendatur, e.g. praeceptis 291 ad orexin incitandam:


Nonnulli Pharaones Novi Regni serto virenti cincti sepulti fuerunt, ex quibus sertum multis, Tutanchamun incluso, ex apio collectum fuit.

In Graecia scimus apium diu in usu fuisse. In ipsis tabellis litteris Linearibus B insciptis, reperitur verbum Fasciculus:Linear B Syllable B009 SE.svgFasciculus:Linear B Syllable B053 RI.svgFasciculus:Linear B Syllable B052 NO.svg se-ri-no. Quod ad archaeologiam attinet, fructus apii in Heraeo Samio a septimo saeculo inveniuntur. Quod ad litteras pertinet, mentio apii tam vetus est quam Homerus, qui herbam bis commemorat:
 Ilias 2.775-7:  ‘equi autem [Myrmidonum] iuxta curribus quibus quisque [pertinebat] lotum pasti pallustribusque altum apium ederant’.
 Odyssea 5.72-3:  ‘Circa autem prata mollia viola iam apio florebant’.

Graeci et Romani nonnumquam apio utebantur in coronis, praesertim in caerimoniis diis inferis sacris: mortui apio coronati sepeliebantur, sed nonnumquam in aliorum deorum cultu etiam erat in usu.E.g., Anacreontis, fr. 65:  ‘super frontem autem apiorum corollas, cum posuerimus florens festum ducamus / Baccho’—Bacchus sane in mysteriis deus inferus esse potest, sed fortasse non aetate Anacreontis. Apium etiam in Mysteriis Corybantum Asiaticorum, Cabirorum, quod ex sanguine patris eorum ortum esse tradebatur.Clementis Alexandrini, Protrepticus 2.19.1–3: 
‘Si vis autem inspicere et Corybantum orgia, tertium fratrem cum interfecerint, isti caput cadaveris panno puniceo ambo intexerunt et cum coronavissent sepelierunt, ferentes super aeneum scutum sub pede Olympi (et haec sunt mysteria, comprehendenti videri, neces et sepulcra). Sacerdotes autem eorum, quos Anactotelestas ei quibus cura est nominare nominant, ominosum addunt isti accidentae, usque ad radices prohibentes apium super mensam ponere: opinantur enimvero e sanguine affluente Corybantico apium egenitum esse’.

Ludi Nemeani
Apud Plinium (19.46.158): “Ab aequinoctio verno seritur apium semine paulum in pila pulsato. crispius sic putant fieri aut si satum calcetur cylindro pedibusve. proprium ei, quod colorem mutat. honos in Achaia coronare victores sacri certaminis Nemeae.”

Moretum “Ac primum, leviter digitis tellure refossa, / quattuor educit cum spissis alia fibris, / inde comas apii gracilis rutamque rigentem / vellit et exiguo coriandra trementia filo.”

 Notae 

 Bibliographia 
 Fontes antiquiores
 1796 : Yuan Mei, Suiyuan shidan  (Sean J. S. Chen, ed. et interpr., 韭 = Garlic Chives)

 Eruditio
 A. C. Andrews, "Celery and parsley as foods in the Graeco-Roman period" in Classical Philology vol. 44 (1949) pp. 91-99

 Nexus externi 

Categoria:Apiaceae
Categoria:Aromata
Categoria:Fruges Europae
Categoria:Herbae condimentariae
Categoria:Holera
Categoria:Plantae medicinales
Categoria:Saturea cibaria
Categoria:Species plantarum
Categoria:Taxa Linnaei