Deminutivum Latinum

Vide etiam deminutivum.
Deminutivum est vocabulum ab alio vocabulo derivatum, quod deminuat, attenuet vel temperet significatum illius vocabuli principalis. In lingua Latina non modo nomina (cum substantiva tum adiectiva), sed etiam verba deminui possunt. Deminutio efficitur suffixo stirpi principali addendo. Sic nomen 'hort-us' (a stirpe 'hort-') deminutive fit 'hort-ul-us' suffixo '-ul-' stirpi addito.

Nomina deminutiva ponuntur cum pro signo caritatis, tum familiaris loco agnominis, sicut Iacobulus ex Iacobo. Exemplum significationis contemnentis est agnomen Romulo Augusto, Augustulus, utpote quod licentius sit in imperatorem dictum.

 Deminutiva nominum substantivorum et adiectivorum 
Deminutivum monstrat plerumque peioritas vel affectio in nominibus propriis. Potest quoque monstrare parvitas in aliis formis. Conservat genus nominis principalis (Vicus m. → Viculus m.) Formae iregulares sunt "Conventus" m. (qui fit "Conventiculum" n.) et "Nux" f. (quae fit "Nucleus" m.)

 Suffixa deminutiva 
In lingua Latina tria suffixa deminutiva inveniuntur:
 -(c)io, -(c)iōnis (m.). Hoc suffixum rarissime invenitur. Adhibetur tantum in nominibus substantivis spectantibus ad viros, ita ut deminutivum quoque ipsum plerumque sit generis masculini. Exempla praecipua sunt:
 homo > homun-cio (m.)
 Graeculus > Graecul-io (m.)
 pūmilus > pūmil-io (m./f.)
 pūsus > pūs-io (m.)
 senex > senec-io (m.)
Nomen 'Graeculionis', per iocum a Petronio fictum, nobis ostendit hoc suffixum alio quoque suffixo deminutivo (i.e. -ul-) appendi posse.

 -ŭleus (m.). Hoc quoque suffixum rarissime invenitur. Appenditur nominibus tam femininis quam masculinis, sed forma deminuta ipsa semper est generis masculini. Exempla praecipua sunt:
 equus (m.) > ec-uleus (m.)
 acus, -ūs (f.) > ac-uleus (m.)
 nux, nucis (f.) > nuc-(u)leus (m.)
Huic typo deminutivorum fortasse nomen quoque 'hinnuleus' (vel 'inuleus') addendum est, cui forma principalis non est. 

 -ul- / -ol- / -l- / -(i)cul- (+ -us/-a/-um). Hoc suffixum est trium omnium maximi momenti, quo paene omnia nomina deminui possunt. Secundum declinationem et stirpem nominis principalis variae formae huius suffixi inveniuntur, quae stirpibus - interdum paulum commutatis - appenduntur, plerumque genus principalium conservantes. Nonnulla exempla sunt:
 hort-us (m.) > hort-ul-us (m.)
 besti-a (f.) > besti-ol-a (f.)
 libr-um (n.) > libel-l-um (n.)
 mulier (f.) > mulier-cul-a (f.)
 os, oss-is (n.) > oss-icul-um (n.)
Regulae formationis deminutivorum huius typi valde nodosae sunt. Infra temptatur eas quam disertissime exponere.

 Genus deminutivorum 
deminutivum adeo nominis principalis genus conservare solet ut grammatici antiqui suaderent volentibus principale genus cognoscere ut spectarent deminutivum:

{{Citatio|Eiusdem generis debent esse deminutiva, cuius generis sunt principalia; ut puta ideo haec domuncula generis feminini, quia et haec domus generis feminini est: exceptis scilicet paucis istis, scutumNon liquet quid sibi velit illud 'scutum'; in lexicis Latinis nullum diminutivum invenitur praeter illud regulare 'scutulum'. pistrinum canis rana verna scutra; nam scutra scutrillus facit,Servius est auctor unicus illius 'scutrilli', in lexicis modo inveniuntur 'scutella' et 'scutula', quarum utraque genus principale conservat. beta betaculus.|Servius|Commentarius in Artem Donati (Grammatici Latini ex Recensione Henrici Keilii. Vol. 4, ed. H. Keil, 1864). pagina 432, linea 17}}

Nomina principalia masculini generis deminutivum mittere solent in -us, feminini generis in -a, neutri generis in -um. Vide exempla:
 later, -is (m.) > later-cul-us (m.)
 mulier, -is (f.) > mulier-cul-a (f.)
 tūber, -is (n.) > tūber-cul-um (n.)

Cui regulae, ut solet, sunt aliquot quoque exceptiones. Primum nomina masculina primae declinationis declinationem suam conservant et deminutivum mittunt in -ula, quod nihilominus sit generis masculini:
 scurr-a (m.) > scurr-ul-a (m.)
 vern-a (m.) > vern-ul-a (m.)
Deinde, ut grammatici (supra citati) quoque admittunt, nonnulla nomina nihilominus genus mutant in deminutione:

 xxx  Exempla principale  deminutivumalterius generis  deminutivumeiusdem generis   ac-us (f.)  aculeus (m.)  calx, calc-is (f.)  calc-ulus (m.)  can-is, -is (m./f.)  can-īcula (f.)  catēn-a (f.)  catēl-lus (m.)  catēl-la (f.) / catēn-ula (f.) cicer, -is (n.)  cicer-cula (f.)  convent-us, -ūs (m.)  convent-iculum (n.)   curr-us, -ūs (m.)  curr-iculum (n.)  diē-s (m./f.)  diē-cula (f.)   galēr-us (m.)  galēr-iculum (n.)   gust-us, -ūs (m.)  gust-ulum (n.)  linter, lintr-is (f.)  lintr-iculus (m.)  nŭx, nŭc-is (f.)  nŭc-(u)leus (m.)  nŭc-ula (f.) pistrīn-um (n.)  pistrīl-la (f.)  rān-a (f.)  rān-unculus (m.)  rān-ula (f.) statu-a (f.)  stat-unculum (n.)   ungu-is, -is (m.)  ung-ula (f.)  ungu-iculus (m.) vepr-ēs, -is (m.)  vepr-ēcula (f.) 

 Regulae praecipuae deminutionis nominum 
Regulae formationis deminutivorum nominum valde difficiles sunt. Forma suffixi dependet primo a principalis declinatione, tum a stirpis terminatione. Infra primum conspectus brevis datur regularum praecipuarum uniuscuiusque declinationis, deinde conspectus magis extentus regulas quoque obsoletas et formas omnino irregulares includens.

 Declinationes Prima Secundaque 
 Conspectus parvus 
 Stirpes  exeuntes  in:  Formatio   deminutivi  Exempla  Vide  quoque: principale  deminutivum 1  deminutivum 2 -  + -ul-  hort-us  hort-ul-us   hic -e- / -i-  + -ol-  calce-us  calce-ol-us   hic -ul-  -ul- > -ell-  ocul-us  ocel-l-us   hic-ul- > -ill-  bacul-um  bacil-l-um   muta + r  -r- > -ell-  umbr-a  umbel-l-a   hic -er-  -er- > -ell-  oper-a  opel-l-a  oper-ul-a  hic -ēn-  -ēn- > -ēll-  catēn-a  catēl-l-a  catēn-ul-a  hic -ĭn-  -ĭn- > -ell-  pāgĭn-a  pāgel-l-a   pāgĭn-ul-a  hic -īn-  -īn- > -īll-  crumīn-a  crumīl-l-a    hic vāgīn-a   vāgīn-ul-a -ōn-  -ōn- > -ōll-  corōn-a  corōl-l-a  corōn-ul-a  hic -gn-  -gn- > -gill-  pugn-us  pugil-l-us    hic agn-us   agn-ell -us -mn-  -mn- > -mell-  column-a  columel-l-a    hic aerumn-a   aerumn-ul-a -aul--āl--ēl-  -aul- > -auxill--āl- > -axill--ēl- > -exill-  paul-us  pauxil-l-us   paul-ul-us  hic

 Regula Generalis 
 Classis  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum Regula  principalis   vīc-us  vīc-ulus   fīc-us (f.)  fīc-ula   port-a  port-ula   scurr-a (m.)  scurr-ula (m.)   crust-um  crust-ulum   

 Stirpes in vocalem exeuntes 
 Classis  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum Regula  principalis   gladi-us  gladi-olus   besti-a  besti-ola   palli-um  palli-olum   calce-us  calce-olus   āre-a  āre-ola  hirne-a  hirn-ula horre-um  horre-olum   

In nominibus propriis declinationis primae, "-ia" fit interdum "-illa" (Lucia → Lucilla, sed Tullia → Tulliola).

 Stirpes in -ul- exeuntes 
Nomina quorum stirps exit in -ul- (seu principalia seu deminutiva) in deminutione (seu prima seu secunda) illud -ul- mutant in -ell- aut -ill-. Regulam tamen discernere difficile est. In tabula supposita multorum vocabulorum quorum stirps in -ul- exit deminutiva data sunt. Eis quae ipsa deminutiva sunt, principalia sunt praeposita, significatu tamen admodum differentia in parenthesibus () inclusa. Qui systema viderit, dicat!

 Stirpes  exeuntes  in:  -(Principale)  Principaledeminutivum primum  deminutivumdeminutivum secundum in -ELL-  in -ILL-  -B(UL)-  -  fābul-a  fābell-a  -  tābul-a  tābell-a   -C(UL)- -  ancul-a   ancill-a -  bacul-um   bacill-um -  crepitācul-um   crepitācill-um cōdex  cōdicul-us   cōdicill-us mollis (adi.)  mollicul-us (adi.)  mollicell-us (adi.)  (pēnis)  pēnicul-us   pēnicill-us avis  avicul-a  aucell-a  locus  locul-us  locell-us  -  ocul-us  ocell-us  -  pōcul-um   pōcill-um bucca  buccul-a  buccell-a  porcus  porcul-us  porcell-us  furca  furcul-a    furcill-a -D(UL)-  haedus  haedul-us   haedill-us -F(UL)-  offa  offul-a  ŏfell-a  -G(UL)-  -  angul-us  angell-us  -  singul-us (adi.)   singill-atim (adv.) -  cingul-um   cingill-um (unguis)  ungul-a  ungell-a  -M(UL)-  mamma  mammul-a   mămill-a -N(UL)-  āgnus)  āgnul-us  āgnell-us  (ānus)  ānul-us  ānell-us  -P(UL)-  -  manipul-us  manipell-us  pūpus/-a  pūpul-us/-a   pūpill-us/-a -R(UL)-  murmur  murmurul-um    murmurill-um turtur  turturul-a   turturill-a -S(UL)-  caps-a  capsul-a  capsell-a  pūsus  pūsul-us   pŭsill-us -T(UL)-  aries  arietul-us   arietill-us -  catul-us/-a  catell-us/-a   cist-a  cistul-a  cistell-a   pūtus  pūtul-us   pŭtill-us -  situl-a  sitell-a  

 Stirpes in -r- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Regulam generalem  secuta principale  deminutivum  principale  deminutivum cons. + r  libĕr, libr-i  libel-lus    umbr-a  umbel-la    fenestr-a  fenestel-la  fenestr-a  fenestr-ula sacr-um  sacel-lum    -ĕr-  misĕr, misĕr-i (adi.)  misel-lus  misĕr, misĕr-i (adi.)  misĕr-ulus tenĕr, tenĕr-i (adi.)  tenel-lus  tenĕr, tenĕr-i (adi.)  tenĕr-ulus puĕr, puĕr-i  puel-lus  puĕr, puĕr-i  puĕr-ulus opĕr-a  opel-la  opĕr-a  opĕr-ula tessĕr-a  tessel-la  tessĕr-a  tessĕr-ula camĕr-a  camel-la  littĕr-a  littĕr-ula patĕr-a  patel-la   -ŏr-  amphŏr-a  ampul-la      -ŭr-  satŭr, satŭr-i (adi.)  satul-lus     

 Stirpes in -n- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Regulam generalem  secuta principale  deminutivum  principale  deminutivum -ēn-  catēn-a  catēl-la /-lus (m.) catēn-a  catēn-ula       cēn-a  cēn-ula       habēn-a  habēn-ula       harēn-a  harēn-ula       vēn-a  vēn-ula       ahēn-um  ahēn-ulum -ĭn-  asĭn-us/-a  asel-lus/-la  domĭn-us  domĭn-ulus gemĭn-us  gemel-lus     fēmĭn-a  fēmel-la  sarcĭn-a  sarcĭn-ula fiscĭn-a  fiscel-la  fuscĭn-a  fuscĭn-ula pāgĭn-a  pāgel-la  pāgĭn-a  pāgĭn-ula lāmĭn-a  lāmel-la      patĭn-a  patel-la      -īn-  bovīn-us (adi.)  bovīl-lus  gallīn-a  gallīn-ula catīn-us  catīl-lus  piscīn-a  piscīn-ula lupīn-us  lupīl-lus  spīn-a  spīn-ula crumīn-a  crumīl-la  vāgīn-a  vāgīn-ula salīn-um  salīl-lum      pulvīn-us  pulvīl-lus      pistrīn-um  pistrīl-la (f.)      vīn-um  vīl-lum      -ōn-  corōn-a  corōl-la  corōn-a  corōn-ula persōn-a  persōl-la  caupōn-a  caupōn-ula     zōn-a  zōn-ula -gn-  pugn-us  pugil-lus  agn-us  agn-ellus sign-um  sigil-lum      tign-um  tigil-lum     -mn-  column-a  columel-la  aerumn-a  aerumn-ula lāmn-a  lāmel-la  lāmn-a   lāmn-ula scamn-um  scabel-lumscabil-lumscamil-lus (m.)  domn-a   domn-ula

 Deminutiva in -xill- exeuntia 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -aul--āl--ēl-  paul-us (adi.) pauxil-lus  paul-us (adi.)  paul-ulus pāl-us  paxil-lus    tāl-us  taxil-lus    āl-a  axil-la  āl-a  āl-icula māl-a  maxil-la    vēl-um  vexil-lum   

 Excepta 
 deminutiva  exeuntia  in:  Exempla principale  deminutivumirregulare  deminutivumregulare -CUL-  lagoen-a / lagōna  lagun-cula   -ĀCUL-   vern-a (m.) vern-āculus (m. / adi.)  vern-ula (m.) -ICUL-   āl-a āl-icula axil-la bland-us (adi.) bland-iculus  bland-ulus galēr-us (m.) galēr-iculum (n.)   montān-us (adi.) montān-iculus   pann-us  pann-iculus  pann-ulus pugn-a  pugn-icula   thyrs-us  thyrs-iculus   uter-us  utr-iculus   -IOL-   sigill-um sigill-iolum   tympan-um  tympan-iolum   -UNCUL-  av-us  av-unculus   lemb-us  lemb-unculus   mendāci-um  mendāci-unculum   petas-us  petas-unculus   rān-a (f.)  rān-unculus (m.)  rān-ula (f.) statu-a (f.)  stat-unculum (n.)   tuguri-um  tuguri-unculum  tuguri-olum -USCUL-  rām-us  rām-usculus  rām-ulus -ULEUS  equ-us  ec-uleus  ec-ulus / equolus

 Declinatio Tertia 
 Conspectus parvus 
Nomina tertiae declinationis parisyllaba in -es, -is et -e
 Nomina  exeuntia  in:  Formatio   deminutivi  Exempla  Vide  quoque: principale  deminutivum 1  deminutivum 2 -ēs  -ēcul-  vulp-ēs  vulp-ēcul-a   hic -is  -icul-  nāv-is  nāv-icul-a   hic -ĕ  -icul-  rēt-ĕ  rēt-icul-um   hic

Cetera nomina tertiae declinationis
 Stirpes  exeuntes  in:  Formatio   deminutivi  Exempla  Vide  quoque: principale  deminutivum 1  deminutivum 2 -c- / -g-  + -ul-  făx, făc-is  făc-ul-a   hic -t- / -d-  + -ul-  nepōs, nepōt-is  nepōt-ul-us   hic + -icul-  anăs, anăt-is    anăt-icul-a -p- / -b-  + -icul-  plēbs, plēb-is  plēb-icul-a   hic -n-  -ōn- > -uncul-  ratio, ratiōn-is  ratiun-cul-a   hic -ĭn- > -uncul-  homo, homĭn-is  homun-cul-us  -r(r)- / -l(l)-  + -cul-  mulier, -is  mulier-cul-a    hic -r- < -s- + -cul-  mūs, mūr-is  mūs-cul-us     hic rūmor, rūmōris  rūmus-cul-us  plures cons.  + -icul-  venter, ventr-is  ventr-icul-us    hic

 Nomina in -ēs, -is exeuntia 
 Nomina  exeuntia  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -ēs, -is  vulp-ēs, -is  vulp-ēcula  saepēs, -is  saep-icula nūb-ēs, -is  nūb-ēcula   vepr-ēs, -is (m.)  vepr-ēcula (f.) 

 Nomina in -is, -is (m./f.) aut -ĕ, -is (n.) exeuntia 
 Nomina  exeuntia  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -is, -is (m./f.) -ĕ, -is (n.)  turr-is, -is  turr-icula  vall-is, -is  vall-ēcula nāv-is, -is  nāv-icula  vīt-is, -is  vīt-ēcula (iuxta vīt-icula) ign-is, -is  ign-iculus  corb-is  corb-ula fort-is, -is (adi.)  fort-iculus  virid-is, -is (adi.)  virid-ulus rēt-ĕ, -is (n.)  rēt-iculum  ass-is, -is  ass-ula can-is, -is (m./f.)  can-īcula (f.)  iuven-is, -is  iuven-culus cut-is, -is  cut-īcula     febr-is, -is  febr-īcula    

 Stirpes in -c- et -g- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -c-  -g-  făx, făc-is  făc-ula     nŭx, nŭc-is (f.)  nŭc-ula  nŭx, nŭc-is (f.)  nŭc(u)leus (m.) rēx, rēg-is  rēg-ulus      vōx, vōc-is  vōc-ula     audāx, audāc-is (adi.)  audāc-ulus     lanx, lanc-is  lanc-ula  lanx, lanc-is  lanc-icula falx, falc-is  falc-ula  falx, falc-is  falc-icula calx, calc-is (f.)  calc-ulus (m.)    

 Stirpes in -t- et -d- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  deminutiva in -ul-  deminutiva in -icul-  Formae irregulares  principale  deminutivum  principale  deminutivum  principale  deminutivum -t-  -d-  nepōs, nepōt-is  nepōt-ulus  pyxis, pyxid-is  pyxid-icula  lapis, lapid-is  lapil-lus aetās, aetāt-is  aetāt-ula  anăs, anăt-is  anăt-icula  cor, cordis  cor-culum civitās, civitāt-is  civitāt-ula        lucuns, lucunt-is   lucun-culus  mercēs, mercēd-is  mercēd-ula  pēs, pĕd-is  pĕd-iculus   pēs, pĕd-is  pĕd-iolus / pĕt-iolus  caput, capit-is  capit-ulum  sors, sort-is  sort-icula   glans, gland-is  gland-ula  puls, pult-is  pult-icula    valens, valent-is (adi.)  valent-ulus  dens, dent-is  dent-iculus    infans, infant-is (adi.)  infant-ulus  lens, lent-is  lent-icula    blandiloquens, ~nt-is (adi.)  blandiloquent-ulus  fons, font-is  font-iculus    adulescens, ~nt-is (adi.)  adulescent-ulus  pons, pont-is  pont-iculus     ariēs, ariĕt-is  ariĕt-illus  pars, part-is  part-icula  

 Stirpes in -p- et -b- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -p-?  -b-  plēbs, plēb-is  plēb-icula  (plēbēs, -is)  plēb-ēcula scrobs, scrob-is  scrob-iculus     trabs, trab-is  trab-icula  (trabēs, -is)  trab-ēcula

 Stirpes in -n- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -n-  ratio, ratiōn-is  ratiun-cula     sermo, sermōn-is  sermun-culus     lēno, lēnōn-is  lēnun-culus  lēno, lēnōn-is  lēnul-lus homo, homĭn-is  homun-culus  homo, homĭn-is  homul-lus / homun-cio, ~ōnis caro, carn-is  carun-cula     pectĕn, pectĭn-is  pectun-culus  flumĕn, flumĭn-is  flum-icellum  sanguis, sanguĭn-is  sangun-culus    

 Stirpes in -r(r)- et -l(l)- et -s- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -r(r)-  later, later-is  later-culus  later, later-is  later-iculus mulier, mulier-is  mulier-cula  fūr, fūr-is  fūr-unculus tūber, tūber-is  tūber-culum  turtŭr, turtŭr-is (m./f.)  turtŭr-illa cicer, cicer-is (n.)  cicer-cula (f.)  murmŭr, murmŭr-is (n.)  murmŭr-illum pauper, pauper-is (adi.)  pauper-culus  iecŭr, iecŏr-is   iecus-culum amātor, amātōr-is  amātor-culus   soror, sorōr-is  soror-cula    vēr, vēr-is  vēr-culum    far, farr-is  far-culum    -l(l)-  mel, mell-is  mel-culum    -s-  vās, vās-is  vās-culum   

 Stirpes in -r- ex -s- orta exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -r- ex -s-  mās, măr-is (m. subst.)  mās-culus (adi.)     pulvis, pulvĕr-is  pulvis-culus     flōs, flōr-is  flōs-culus     ōs, ōr-is  ōs-culum   mūs, mūr-is  mūs-culus     mūnŭs, mūnĕr-is   mūnus-culum  vetus, vetĕr-is (adi.)  vet-ulus  corpŭs, corpŏr-is   corpus-culum     meliŏr, meliōr-is (adi.)  melius-culus     rūmŏr, rūmōr-is  rūmus-culus     arbŏr, arbŏr-is  arbus-cula     'iecur'  iecŭr, iecŏr-is   iecus-culum     

 Stirpes in -u- et -v- exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum -u-  sūs, sŭ-is (m./f.)  sŭ-cula (f.)    -v-  bōs, bŏv-is (m./f.)  bū-cula (f.)   

 Stirpes in duas aut plures consonantes exeuntes 
 Stirpes  exeuntes  in:  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum duas aut plures consonantes  venter, ventr-is  ventr-iculus  păter, pătr-is  păter-culus linter, lintr-is (f.)  lintr-iculus (m.)  māter, mātr-is  māter-cula  uter, utr-is  utr-iculus  frāter, frātr-is  frāter-culus / frātel-lus ācer, ācr-is (adi.)  ācr-iculus        os, oss-is  oss-iculum       

 Declinatio Quarta 
 Classis  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum Regula  generalis   art-us  art-iculus  lac-us  lac-usculus vers-us  vers-iculus   convent-us (m.)  convent-iculum (n.)  gust-us (m.)  gust-ulum (n.) curr-us (m.)  curr-iculum (n.)   an-us (f.)  an-icula  dom-us (f.)  dom-uncula /-uscula man-us (f.)  man-icula  ac-us (f.)  aculeus (m.) corn-u  corn-iculum   gen-u  gen-iculum  

 Declinatio Quinta 
 Classis  Exempla  Excepta principale  deminutivum  principale  deminutivum Regula  principalis   diē-s (m./f.)  diē-cula (f.)   rē-s (f.)  rē-cula (f.)  rē-s (f.)  rēs-cula (f.) spē-s (f.)  spē-cula (f.)   plēbē-s (f.)  plēbē-cula (f.)   

 Deminutiva ambigua 
 catellus < catulus & catena
 catella < catula & catena
 manicula < manus & manica
 patella < patera & patina (synonyma)
 petasunculus < petasus & petaso
 scutella < scutula & scutra (synonyma)
 utriculus < uter & uterus

 Deminutivus Bigeminus 
200px|right|thumb|Variae formae deminutivi Capitis, cum Signo Infinitatis
Cum suffixum est "-ulus, -a, -um," deminutivus Bigeminus est "-ellus, -a, -um." Ergo "Capitulum" (Dimutiva versio Capiti) fit "Capitellum" (quoque neutrum). Deminutivus Trigeminus est "-ellulus, -a, -um," sicut "Capitellulum". Tum potis est fieri formae infinitae (vide Imaginem.)

 Deminutiva adverbiorum 
 clam > clanculum
 diu > diutule
 longe > longule
 saepe > saepicule
 saepius > saepiuscule

 Deminutiva verborum 
In verbis, deminutivum semper geret coniugationem primam, "-ill-" inter radicem et finem addens. Exempli gratia:

 Exempla principale  deminutivum cant-ō, -āre (1a)  cant-illō, -āre (1a) cōnscrīb-ō, -ere (2a)  cōnscrīb-illō, -āre (1a) occ-ō, -āre (1a)  occ-illō, -āre (1a) sorb-eō, -ēre (4a)  sorb-illō, -āre (1a)

 Notae 

 Nexus externi 
 Nōmina Dēminūtīva Latīna ab Ian Andrea Miller confecta 
 Allen and Greenough's New Latin Grammar for Schools and Colleges, 'Diminutive Nouns' and 'Diminutive Verbs' 
 Latinum - The Latin Language Learning Podcast from London, 'Latin suffixes' (ausculta imprimis partes "Diminutives" et "Verbs ending in -lo''") 
 Frederic Taber Cooper, Word Formation in the Roman Sermo Plebeius, pages 26 and 27 
 Words, a Gulielmo Whitaker confecta. Versionem interretialem invenies hic 
 Grammatici Latini, ex recensione Henrici Keilii, vol. 1, vol. 2, vol. 3 

Categoria:Grammatica Latina

de:Diminutivsuffix#Latein
en:Diminutive#Latin
fi:Deminutiivi#Latinan kieli