De vulgari eloquentia

De vulgari eloquentia (Italiane L'eloquenza della lingua volgare) est magnus tractatus de linguis Romanicis, dialectis Italicis, litteris in his sermonibus compositis, optimoque sermone eligendo. Latine scriptus est a Dante Alagherio, poeta Italico, anno fere 1304. In animo habuit quattuor libros de hac re scribere,quia illum elucidare intendimus in quarto huius operis II.4.i sed duos tantum confecit.

Argumenta
In principio auctor de origine linguarum meditatur: cum res Turris Babel confudissent atque perturbavissent linguas, primum verbum Adae posse assumi verbum hebraicum pro "Deo". Creaturam creatorem suum vidisse constat. Denique Graeca, Germanica et Romanica nata esse. Postea Alagherius de linguis temporis sui disserit. In enumeratione sermonum Romanicorum, Dantes primus ille distinctionem facit secundum verbum affirmationis inter linguas Francogalliae septentrionalis (linguam oil), Provinciae (linguam oc), Italiae (linguam si).

Opus Latine scriptum est quod Dantes vult persuadere doctis aetatis suae Italicam linguam ad omnia argumenta tractanda aptam esse et facultates varias et diversas habere ita ut docti quoque ea lingua uti cum dignitate possint.

Gravitudo
Libri duo finiti non sunt. Imprimis hominibus illustribus persuaderet de linguae vulgaris excellentia. Nullam versionem singularem Latini vulgaris praevalentem putat. Opus habetur testimonium praecox disputans de lingua Italica unificanda (quoad scripta). De qua re alii non ante saeculum XVI disputabant.Klein, Hans-Wilhelm: Latein und Volgare in Italien: ein Beitrag zur Geschichte der italienischen Nationalsprache (=Münchner romanistische Arbeiten, 12), Huber, Monaci 1957 Nostris diebus momentum operis non in linguisticis sed in socialibus videatur, e.g. quod attinet ad nexum inter linguam et populum.

Quaestio linguae

Nexus externi

De vulgari eloquentia Latine apud The Latin Library
De opere hoc apud Sapere.it

Notae

Categoria:Dantes Alagherius
Categoria:Italiae scripta
Categoria:Libri de linguistica
Categoria:Libri imperfecti
Categoria:Linguae Romanicae
Categoria:Lingua Italiana
Categoria:Litterae Latinae mediaevales
Categoria:Scripta saeculo 14