De agri cultura

De agri cultura est liber de agri colendi arte disserens, a Catone maiore anno circiter 150 a.C.n. scriptus, agricolis abundanter praecipiens, ut recte vitam agant ruri. Hic liber structura simplici verba habet quae ad vitam rusticam pertinent. Liber ortus est ex peritia ipsius Catonis qui adulescens agricola fuit antequam factus est vir peritus rei publicae, imperator, et orator clarus. Ibi Cato tradit quid agendum sit bono agricolae, qui pater familias appellatur: strenuus colonus ad cultum incumbit praesertim vitis et olivae; in sua potestate opus servorum et vilici habet; quid accidat in fundo quaerit; diligens sacra observat et deos patronos colit, omnia necessaria ad colendum parat; discernit compositiones ut serventur alimenta et rerum medicinae naturalis peritus est. Cato se opponit Graecorum moribus, qui ferunt virtutes longe novas et inaptas ad Romanos et defendit mores maiorum: bonus et industrius agricola etiam miles strenuus est et semper rei publicae prodest.

 Argumentum 
 Praefatio
 Quomodo agrum emi pararique oporteat 1–9
 Patris familias officia; villae rusticae aedificatio; vilici officia; agrum quibus locis conseras; de fundo suburbano
 Instrumenta, cella olearia, cella vinaria 10–22
 Villam aedificandam si locabis; calcem partiario locandam; materies quid anni tempestiva sit; torcularium si aedificare voles; trapetum quo modo concinnare oporteat; trapeti pretium
 Calendarium operis 23–53
 Ad vindemiam quae opus sunt ut parentur; vinum graecum quomodo fiat; uva cocta ut servetur; sementim ut facias; stercus ut dividas; ad oleam cogendam quae pares; vineae arboresque ut curetur; de sementi facienda; quae segetem stercorent; opus hiemalis; de fornace calcaria; ubi tempestates malae erunt quid fieri possit; per ver quae fiant; vitis insitio; sulcos quomodo facias; olea quo tempore putetur; seminarium quomodo fiat; harundo quomodo seratur; pomarium seminarium; de vinea vetere; propagatio oleae pomorumque; de fenisicia
 Calendarium copiarum 54–63
 Bubus pabulum; familiae cibaria quanta dentur; vinum familiae quantum detur; pulmentarium familiae quantum detur; vestimenta familiae; quomodo ager colatur; quot plostra habere oporteat; funem quam longam esse oporteat
 De olea colligenda 64–68
 Oleum viride quomodo fiat; custodis et capulatoris officia; vasa olearia et vinaria extollere
 Instructiones 69–130
 Dolia quomodo imbuantur; bubus medicamentum; panis depsticius, libum, placenta, spira, scriblita, globuli, encytus, erneum, spaerita quomodo fiunt; votum pro bubus; savillum, puls Punica, granea triticea quomodo fiunt; amulum sic facito; salem candidum sic facito; gallinas et anseres sic farcito; palumbum recentem sic farcito; amurcae utilitas; bubus medicamenta alia; vinum familiae, vinum graecum, aqua marina; quo labra doliorum circumlinas; vinum si voles experiri; vinum asperum lene fieri; odorem deteriorem demere; si voles scire vinum aquam habeat necne; vinum Coum si voles facere; ut alvum bonum facias; lentim quo modo serves; oleae albae quo modo condiantur; epityrum, mustum, mustacei; vinum concinnare ad lotium, ad isciacos; ut interdiu canes clausos habeas; medicamenta varia; amurcae utilitas
 Sacra, leges, pactiones, varia 131–150
 Dapem pro bubus quomodo facias; propagatio pomorum ceterarumque arborum; porcam praecidaneam quomodo fieri oportet; tunicae et ceterae res ubi emantur; trapetorum mensurae; politionem quo pacto dari oporteat; boves feriis coniungere licet; lucum conlucare Romano more, agrum lustrare sic oportet; vilici officia quae sunt; vilicae officia; lex oleae legendae; lex oleae faciundae; lex oleae pendentis; lex vini pendentis; lex vino in doliis; lex pabulo hiemali; fructus ovium qua lege veneat
 Notanda 151–162
 Cupressum quo modo seras; de scopis virgeis; de vino faecato; vinum emptoribus quomodo admetiaris; per hiemem aquam de agro depellere; de brassica quot medicamenta habeat; alvum deicere hoc modo oportet; intertrigini remedium; luxum ut excantes; asparagus quo modo seratur; salsura pernarum

 Editiones 

 Editiones scriptorum Latinorum de re rustica 

 Editiones Catonis tantum 
 1498: Cato. Coloniae, 1498. Opus anno 1982 reimpressum cum versione nova Theodisca (vide 1982) 
 1541: Cato et Varro: ed. Petrus Victorius. Lugduni: Sebastianus Gryphius, 1541 (cui addendus est liber explicationum, ibid. 1542 divulgatum) 
 1590: M. Porci Catonis quae exstant; ab Ausonio Popma Frisio collecta et restituta; eiusdem ... ad eadem notae. Lugduni Batavorum: ex Officina Plantiniana, apud Franciscum Raphelengium, 1590Cum fragmentis e deperditis Catonis scriptis 
 1598: M. Porci Catonis De agricultura sive de re rustica liber; post ultimam A. Popmae editionem ... studio atque opera Ioannis Meursii. Lugduni Batavorum, 1598. Opus 1620 reimpressum sine loco, typographo Franekerae Ioannes Lamrinck, 
 1803: M. Porcius Cato concerning agriculture; translated by T. Owen. Londinii: Printed for J. White, 1803
 1884–1902: M. Porci Catonis De agri cultura liber; M. Terenti Varronis Rerum rusticarum libri tres; ex recensione Henrici Keilii. Lipsiae: Teubner, 1884-1902. 3 voll. 
 1895: M. Porci Catonis De agri cultura liber; recognovit Henricus Keil. Lipsiae: in aedibus B.G. Teubneri, 1895. Opus 1922 a Georgio Goetz recensum (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana) 
 1929: La primitiva civilità latina agricola e il libro dell'agricoltura di M. Porcio Catone; tr. Gaetano Curcio. Florentiae: Vallecchi, 1929 
 1933: Cato, the Censor, on farming; translated by Ernest Brehaut. Novi Eboraci: Columbia University Press, 1933 
 1934: Marcus Porcius Cato, On Agriculture; Marcus Terentius Varro, On Agriculture; with an English translation by William Davis Hooper; revised by Harrison Boyd Ash. Londinii: Heinemann; Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1934. (Loeb Classical Library) Opus 1935 reimpressum 
 1962: M. Porci Catonis De agri cultura; ad fidem Florentini codicis deperditi edidit Antonius Mazzarino. Lipsiae: Teubner, 1962. Opus 1982 reimpressum (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana) 
 1963: Des Marcus Cato Belehrung über die Landwirtschaft; von Paul Thielscher. Berolini: Duncker & Humblot, 1963  
 1975: Caton: De l'agriculture; texte établi, traduit et commenté par Raoul Goujard. Paris: Les Belles Lettres, 1975 (Collection des universités de France) 
 1980: Cato, Vom Landbau, Fragmente, alle erhaltenen Schriften; herausgegeben von O. Schönberger. Monaci: Tusculum, 1980. (Tusculum-Bücherei) 
 1982: Cato in Latein und Deutsch: Faksimileausgabe des Volksbuches von 1498; übersetzt von W. Grebe. Coloniae: Bibliophilen-Gesellschaft, 1982. ISBN 3-87909-122-6 
 1998: On farming, de agricultura: Cato; a modern translation with commentary by Andrew Dalby. Totnes: Prospect Books, 1998. ISBN 0-907325-80-7 
 2005: Über den Ackerbau: Marcus Porcius Cato; herausgegeben, übersetzt und erläutert von Dieter Flach. Stutgardiae: Franz Steiner, 2005 
 Notae 

 Bibliographia 
 Bibliographica
  pp. 18-26

 Philologica et critica
 Watkins, Calvert. 1995. How to Kill a Dragon: aspects of Indo-European poetics. Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-514413-9. [De sacris]
 White, K. D. 1973. "Roman agricultural writers I: Varro and his predecessors." In Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, ed. H. Temporini, pars 1, vol. 4, pp. 439–407. Berlin: De Gruyter.

 Libri de re rustica antiqui

 Nexus externi 

 Bibliotheca Nationalis Francica: MS. Lat. 6842A: Series imaginum
 Textus (Latine, Anglice)
 Textus apud The Latin Library''

Categoria:Italiae scripta
Categoria:Libri de re coquinaria Latine scripti
Categoria:Libri de re rustica
Categoria:Litterae Latinae aetatis Rei Publicae
Categoria:Scripta saeculo 2 a.C.n.