Rota Romana

Rota Romana (breviter RR, seu Rotae Romanae Tribunal; usque ad annos 1980 Sacra Romana Rota, breviter SRR; tum usque ad annos 1990 Apostolicum Rotae Romanae Tribunal, breviter ARRT) est tribunal ordinarium a Romano Pontifice constitutum appellationibus recipiendis (). Rotae Romanae Tribunal NormisNormae,  (120 artt., Latine), REDC 52 (1995) 231 (Hispanice); olim  (65 artt.) et  (185 artt.); antea Lex propria /Regulae servandae  (238 §§) regitur.

Tribunal certo numero Iudicum seu Praelatorum Auditorum constat, qui, e variis terrarum orbis partibus a Summo Pontifice selecti, collegium constituunt. Eidem collegio primus inter pares praeest decanus, ex ipsis iudicibus a Summo Pontifice pariter nominatus.Normae, Art. 1. Nomen Rotae Romanae fortasse derivatur a pavimento tessellato in palatio Paparum Avionensum, ubi Rota saeculo quarto decimo convenit. Ex anno 1940 in Palatio Cancellariae sedem habet.

Praeclarum proverbium de Rota Romana est Roma locuta, causa soluta.

 Munera et potestas 
Rotae Romanae Tribunal iudicat:
 in secunda instantia, causas ab ordinariis tribunalibus primae instantiae diiudicatas, quae ad Sanctam Sedem per appellationem legitimam deferuntur;
 in tertia vel ulteriore instantia, causas ab eodem Tribunali Apostolico et ab aliis quibusvis tribunalibus iam cognitas, nisi in rem iudicatam transierint.Praedicate Evangelium, Art. 202 (olim Pastor Bonus, Art. 128, , 893)

Idem vero in prima instantia iudicat:
 Episcopos in contentiosis, modo ne agatur de iuribus aut bonis temporalibus personae iuridicae ab Episcopo repraesentatae;
 Abbates primates, vel Abbates superiores congregationis monasticae et supremos Moderatores Institutorum religiosorum iuris pontificii;
 dioeceses ceterasve personas ecclesiasticas, sive physicas sive iuridicas, quae superiorem infra Romanum Pontificem non habent;
 causas quas Romanus Pontifex eidem Tribunali commiserit;
easdem causas, nisi aliter cautum sit, etiam in secunda et ulteriore instantia agit.Praedicate Evangelium, Art. 203 (olim Pastor Bonus, Art. 129)

Apud Tribunal Officium est constitutum, cuius est cognoscere de facto inconsummationis matrimonii et de exsistentia iustae causae ad dispensationem concedendam.Quaerit semper, ; Praedicate Evangelium, Art. 200 § 2 (olim Pastor Bonus, Art. 126 § 2)

In Hispania Tribunal Rotae Nuntiaturae Apostolicae munera Rotae Romanae suscipit.Motu Proprio de Rotae Nuntiaturae Apostolicae in Hispania denuo constituenda, ; Normae, 

Supremum Tribunal Signaturae Apostolicae cognoscit, inter alia, querelas nullitatis et petitiones restitutionis in integrum contra sententias Rotae Romanae.Praedicate Evangelium, Art. 196 (olim Pastor Bonus, Art. 122)

 Officii 
Apud Rotae Romanae Tribunal agunt:
 Decanus (Normae, Artt. 1, 2)
 Iudices seu Auditores (Artt. 3, 4), ca. 20Galleria fotografica della Rota Romana; Iudices 1983–2012
 Turnus et Ponens (Art. 18)
 Collegium (Artt. 1, 13, 16, 42 et al.)
 Promotor iustitiae, quem Adiunctus coadiuvat (Artt. 6, 24–28)
 Defensor/DefendrixNuntii Latini – Die 13 mensis novembris 2018: "Summus Pontifex Franciscus primum mulierem [Mariam Fratangelo] ad munus defendricis vinculi apud Rotam Romanam exercendum nominavit." vinculi et Substituti (Artt. 7, 29–30)
 Cancellariae Moderator (Artt. 8, 31–32)
 Notarii (Artt. 9, 33–36)
 Archivista (Art. 10 § 1, Art. 37)
 Arcarius seu Ratiocinator (Art. 10 § 2, Art. 38)
 Addicti (Artt. 11, 39)
 Apparitores/Cursores (Artt. 12, 40)
 praeterea: procuratores et advocati (Artt. 47–49)

 Decani ab anno 1908 

 Michael Lega (1908–1914)
 Guilelmus Sebastianelli (1914–1920)
 Serafinus Many (1920–1921)
 Ioannes Prior (1921–1926)
 Maximus Massimi (1926–1935)
 Iulius Grazioli (1936–1944)
 Andreas Jullien (1944–1958)
 Guillelmus Heard (1958–1959)
 Franciscus Brennan (1959–1967)
 Boleslaus Filipiak (1967–1976)
 Carolus Lefebvre (1976–1978)
 Henricus Ewers (1978–1982)
 Arcturus De Iorio (1982–1985)
 Ernestus Fiore (1985–1993)
 Marius Franciscus Pompedda (1993–1999)
 Raphael Funghini (1999–2004)
 Antonius Stankiewicz (2004–2012)
 Pius Vitus Pinto (2012–2021)
 Alexander Arellano Cedillo (ab anno 2021)

 Collectiones decisionum 
 Collectio sententiarum: Decisiones seu sententiae (RRDec; 1.1909/41.1949–; ISSN 1022-7288)
 modus citandi: coram ___, sent. diei ___, RRDec., vol. ___, p. ___, n. ___
 (e. g.: coram Pinto, sent. diei 11 iulii 2003, RRDec., vol. XCV, p. 487, n. 5)
 Collectio decretorum: Decreta selecta inter ea quae anno ... prodierunt (RRDecr; 1.1983–)
 modus citandi: coram ___, decr. diei ___, RRDecr., vol. ___, p. ___, n. ___
 Elenchus aliarum decisionum (1940–1999): Decisioni "extravagantes" della Rota Romana (a cura di G. Erlebach), in: Quaderni Studio Rotale 11 (2001) 129–168
 Decisiones divulgatae in Acta Apostolicae Sedis (1909–1927):
{| class="wikitable"
!rowspan="2"| Annum !!rowspan="2"| Numerus sententiarum !!colspan="2"| earum in AAS
|-
! Causae nullitatis matrimonii !! Causae iurium et poenales
|-
| 1.1909 || 19 (=9+10) || nn. 6, 8, 12, 19 || nn. 1, 2, 4, 7, 9, 13
|-
| 2.1910 || 34 (=21+13) || nn. 3, 4, 7, 8, 13, 21, 23, 27, 28, 29, 30, 31, 34 || nn. 1, 2, 5, 6, 9, 11, 14, 16, 19, 20, 25
|-
| 3.1911 || 45 (=28+17) || nn. 2, 12, 13, 15, 18, 21 (V inst.), 23 (adopt./orient.), 24, 27, 29, 30, 43 (decr.), 44, 45 || nn. 1, 8, 9, 11, 14, 20, 25, 33, 34, 35, 37, 38, 41, 42
|-
| 4.1912 || 42 (=25+17) || nn. 3, 6, 9, 11, 18, 24, 26, 28, 31, 32, 35 || nn. 1, 2, 12, 13, 17, 23, 34
|-
| 5.1913 || 54 (=24+30) || nn. 1, 5, 8, 16, 20, 21, 23, 25, 38 || nn. 2, 4, 6, 7, 10, 11, 14, 15, 26, 32, 34, 36, 49 (orient.), 53
|-
| 6.1914 || 33 (=16+17) || nn. 10, 17, 22, 25, 29 || nn. 1, 4, 6, (7), 11, 14, 19, 23, 26, 27, 28
|-
| 7.1915 || 42 (=21+21) || nn. 3, 10, 14, 16, 20, 22, 31, 33, 38, 40, 42 || nn. 1, 2, 5, 6, 7, 9, 11, 17, 21, 27, 28, 29, 36, 39
|-
| 8.1916 || 32 (=18+14) || nn. 5, 6, 11, 12, 13, 19, 21, 27, 29, 32 || nn. 2, 8, 9, (comm.), 16, 17, 22/decr., 24, 30
|-
| 9.1917 || 30 (=19+11) || nn. 1, 3, 5, 7, 11, 14, 15, 18, 22, 30 || nn. 9, 10, 12, 13, 19, 20
|-
| 10.1918 || 18 (=16+2) || nn. 1, 2, 5, 8, 10, 15, 16, 17, 18 || nn. 3, 11
|-
| 11.1919 || 22 (=12+10) || nn. 2, 8, 19 || nn. 1, 3, 5, 6, 16, 18, 21
|-
| 12.1920 || 29 (=24+5) || — || nn. 16, 21
|-
| 13.1921 || 32 (=27+5) || nn. 2, 11, 23 || nn. 4, 25
|-
| 14.1922 || 40 (=33+7) || nn. 19, 37 || nn. 4, 7
|-
| 15.1923 || 36 (=31+5) || — || nn. 3, 9, 13
|-
| 16.1924 || 48 (=42+6) || — || n. 28
|-
| 17.1925 || 54 (=49+5) || — || —
|-
| 18.1926 || 51 (=45+6) || n. 35 || —
|-
| 19.1927 || 61 (=53+8) || n. 14 (Marconi) || —
|}
Exemplum instantiarum in causa Segusina, Iuris canendi Missas adventicias:
 Curia Segusina, sententia 20 Iulii 1908
 SRRT (P.N.18/08), coram Lega, sententia 6 Aprilis 1909 (A.4/09)
 SRRT (P.N.18A/08), coram Prior, sententia 5 Martii 1910 (A.9/10)
 SAST, coram Martinelli, sententia 27 Iunii 1911 (restitutio in integrum)
 SRRT, coram Perathoner, sententia 12 Iulii 1913 (A.36/13)
 SAST, Praefectus (Vannutelli) in Congressu, decretum 9 Decembris 1913

 Summarium sententiarum in causis iurium et poenalibus: V. Palestro, Rassegna di giurisprudenza rotale nelle cause iurium e penali (1909–1993), ISBN 88-14-05617-X (1996, Latine, 321 sententiae); de #313 atque continuatio (40 sententiae):
{| class="wikitable sortable"
! # || RRDec || dies || originis || ponens || causa (excerptum ex parte dispositiva)
|-
| 313 || A.160/83575–590↓ A.103/88 || 1983-11-08 || (IT) Romana || Pompedda || Iurium: crediti translatricis ↓
|-
| 314 || A.43/86180–183 || 1986-03-17 || (LB) Aleppen. Maronitarum || Pompedda || Iurium (n.10: esse a limine reiiciendam)
|-
| 315 || A.203/87774–784 || 1987-11-10 || (RS) Suboticana || Faltin || Criminalis (n.25: constet de nullitate insanabili sententiae appellatae et, consequenter, de peremptione actionis criminalis)
|-
| 316 || A.103/88400–414↑ A.160/83 || 1988-06-15 || (IT) Romana || Palestro || Iurium (n.12: tenetur pars Conventa ad solvendum creditum laboris parti Actrici, iuxta mensuram et additis usuris a lege civili gallica statutam)
|-
| 317 || A.60/89389–400↓ A.124/90 || 1989-05-29 || (LB) Aleppen. Maronitarum || Pompedda || Iurium ↓
|-
| 318 || A.11/9052–64 || 1990-01-31 || (FR) Lugdunen. || Palestro || Iurium (n.14: legitimationem activam partis Actricis standi in iudicio admittendam esse)
|-
| 319 || A.38/90268–278 || 1990-04-03 || (IT) Suessana || Pompedda || Iurium: Crediti (n.28: Non constare de debito a conventa Dioecesi, titulo restitutionis expensarum, Exc.mo Actori solvendo)
|-
| 320 || A.124/90766–773↑ A.60/89 || 1990-11-07 || (LB) Aleppen. Maronitarum || Faltin || Iurium (n.19: expensas pharmacorum et transfusionum sanguinis a parte Conventa solvendas esse, iuxta ordinaria ibidem contingentia, idest exceptis remediis extraordinariis)
|-
| 321 || A.99/91622–669 || 1991-10-23 || (AT) Oenipontana || Palestro || Iurium (n.25: solvendam esse ab Exc.mo Ordinario summam aequivalentem trium annorum stipendii Actoris)
|-
| 322 || A.26/94↓ A.138/99 || 1994-03-29 || (IT) Calaritana || Civili || Poenalis ↓
|-
| 323 || A.42/94 || 1994-06-14 || (IE) Dublinen. || Colagiovanni || Poenalis: dimissionis e statu clericali
|-
| 324 || A.13/96105–115 || 1996-02-09 || (IT) Brixien. || Faltin || Iurium (n.22: partes Conventae parti Actrici appellanti nullum damnum refundere tenentur)
|-
| 325 || A.89/96 || 1996-10-04 || (US) Sancti Francisci || Sable || Iurium: querelae nullitatis
|-
| 326 || A.47/98369–374 || 1998-05-08 || (FR) Parisien. || Pinto || Iurium (n.11: non constare de nullitate sententiae Tribunalis Parisiensis, ideoque infirmandum esse decretum a Tribunali Versaliensi appellationis)
|-
| 327 || A.41/99222–231 || 1999-03-26 || (IT) Romana || Pinto || Iurium et Damnorum (n.22: constare de damnis receptis ab Actore ex illicito modo agendi superioris generalis)
|-
| 328 || A.56/99 || 1999-04-28 || (IT) Calatayeronen. || Huber || Iurium
|-
| 329 || A.78/99431–437 || 1999-06-01 || (IN) Changanacherren. || Faltin || Iurium (n.12: Congregationem conventam solvere debere parti Actrici pensionem menstruam)
|-
| 330 || A.138/99723–740↑ A.26/94 || 1999-11-26 || (IT) Calaritana || Pinto || Poenalis (n.44: non constare de omnibus delictis accusatis)
|-
| 331 || A.29/00 || 2000-03-03 || (IT) Comen. || Civili || Iurium
|-
| 332 || A.19/01182–201↓ A.85/11 || 2001-02-23 || (LB) Tyren. Maronitarum || Huber || Iurium: piae fundationis École de Cadmos =  ↓
|-
| 333 || A.70/02401–408 || 2002-06-21 || (eng) || Monier || Poenalis (n.14: Affirmative [poena perpetua dimissionis e statu clericali], et ad mentem: poenam censurae suspensionis ab omnibus actibus publicis exercitii potestatis ordinis et iurisdictionis ad novem annos; poenam expiatoriam commorandi in certa domo)
|-
| 334 || A.85/03547–569↓ A.9/08 || 2003-07-24 || (IT) Romana || Defilippi || Iurium: ad usum ecclesiae S. Catharinae de Rota ↓
|-
| 335 || A.134/03825–835 || 2003-12-19 || (US) Sancti Francisci || Pinto || Iurium: Diffamationis et Refectionis damnorum (n.16: constare de refectione damnorum Rev. Gratiano a Seminario Sancti Ioannis solvenda)
|-
| 336 || A.7/0437–48 || 2004-01-15 || (BR) Campinen. || Caberletti || Iurium (n.11: restitutionem in integrum adversus reiectionem libelli concedendam non esse)
|-
| 337 || A.87/04475–484 || 2004-07-09 || (eng) || Huber || Poenalis (n.10: Conventum privandum esse potestate cuiusque officii et muneris)
|-
| 338 || A.26/05122–132 || 2005-02-25 || (spa) || Pinto || Poenalis: diffamationis (n.13: damnandus est poena suspensionis, donec ipse Conventus legitimam retractationem praebeat)
|-
| 339 || A.9/0810–44↑ A.85/03 || 2008-01-17 || (IT) Romana || De Angelis || Iurium (n.63: liberum relinquendum esse a personis et rebus aedificium adnexum ecclesiae S. Catharinae de Rota)
|-
| 340 || A.51/08118–125 || 2008-03-14 || (IT) Calatayeronen. || Sciacca || Iurium (n.28: praefatas familias ius habere «organizzare il necessario per la processione del Giovedì Santo»)
|-
| 341 || A.167/08346–357 || 2008-11-21 || (US) Peorien. || Monier || Iurium: Diffamationis et Refectionis damnorum (n.15: non constare de delicto diffamationis; committitur Em.mo Archiepiscopo Metropolitano Chicagien. modus et forma publicationis praesentis dispositivi et sententiae in publicis bannis Curiae dioecesanae Peorien.)
|-
| 342 || A.56/0975–92(382–417)↓ A.93/11 || 2009-05-14 || (eng) || McKay || Poenalis (n.27: sententiam Tribunalis S. esse infirmandam) ↓
|-
| 343 || A.28/10 || 2010-02-26 || ? || Huber || Poenalis
|-
| 344 || A.132/10310–325 || 2010-07-23 || (spa) || McKay || Poenalis. Iurum et Refectionis damnorum (n.28: constare de praescriptione actionis criminalis; constare de incompetentia absoluta Tribunalis Interdioecesani)
|-
| 345 || A.85/11209–234↑ A.19/01 || 2011-05-16 || (LB) Tyren. Maronitarum || De Angelis || Iurium (n.46: administrationem generalem orphanotrophii Congregationi Missionariorum Maronitarum Libanensium a Superiore Generali repraesentatae spectare)
|-
| 346 || A.93/11260–266↑ A.56/09 || 2011-05-27 || (eng) || Sciacca || Poenalis (n.17: Sententiam diei 14 maii 2009 confirmandam esse)
|-
| 347 || A.110/11315–327 || 2011-06-20 || (eng) || McKay || Poenalis (n.20: Reum appellantem dimittendum esse e statu clericali; n.21: ut hanc Nostram definitivam sententiam notificent omnibus quorum intersit)
|-
| 348 || A.140/11392–402(522–543)↓ A.90/13 || 2011-10-18 || (MX) Mexicana || Arellano Cedillo || Iurium: pensionis alimentariae ↓
|-
| 349 || A.42/13 || 2013-02-18 || ? || McKay || Iurium: Restitutionis bonae famae
|-
| 350 || A.90/13107–123(393–431)↑ A.140/11 || 2013-03-20 || (MX) Mexicana || Jaeger || Iurium (n.22: sententiam rotalem diei 18 octobris 2011 infirmandam esse et nihil ab Instituto Actrici solvendum esse)
|-
| 351 || A.315/13 || 2013-11-06 || (IT) Taurinen. || Sable || ?: Diffamationis et Refectionis damnorum
|-
| 352 || A.231/14343–354 || 2014-11-18 || (eng) || Caberletti || Poenalis (n.10: irrogari Reo convento poenam suspensionis a divinis per triennium)
|-
| 353 || A.8/15 || 2015-01-27 || ? || McKay || Iurium
|-
| 354 || A.25/1546–50 || 2015-02-27 || (PH) Sancti Ferdinandi || McKay || Iurium (n.12: constare de resolutione contractus)
|-
| 355 || A.30/1580–98(469–510) || 2015-03-04 || (eng) || Jaeger || Poenalis (n.34: dioeceseos Policy, quae leges poenales non sunt, non autem de violatione legis poenalis can. 1395, § 2; non constare appellantem Conventum commisisse delictum)
|-
| 356 || A.67/15130–136 || 2015-04-16 || (IT) ? || McKay || Iurium (n.15: damna Actori non esse reficienda)
|-
| 357 || A.142/15221–239 || 2015-06-23 || (eng) || Vaccarotto || Poenalis (n.23: non constare Conventum delictum patravisse)
|-
| 358 || A.172/15265–281 || 2015-07-22 || (fre) || Heredia Esteban || Poenalis (n.23: Reum conventum dimittendum esse a statu clericali)
|-
| 359 || A.118/16 || 2016-06-28 || ? || Jaeger || Poenalis
|-
| 360 || A.18/1726–82 || 2017-01-25 || (AU) Novae Valliae Meridionalis || Jaeger || Iurium (n.58: sustinendam non esse exceptionem litis finitae)
|-
| 361 || A.89/17221–239(491–515) || 2017-05-03 || (CZ) Moraviae || Arellano Cedillo || Iurium (n.16: constare de nullitate donationum; partem Conventam condemnari ad reficienda damna)
|}

 Centrum Digitalisationis Monacensis: Decisiones nuperrimae et al.

 praeterea Archivum Apostolicum Vaticanum: Manualia actorum et citationum (1464–1800), Diaria (1566–1893), Positiones (1627–1870), Processus actorum (1500–1803, 1086 vol.), Commissiones (1480–1792, 42 vol.), Vota (1626–1870, 274 vol.), Decisiones (1511–1859), Sententiae (1474–1803, 42 vol.), Processus in admissione auditorum (1492–1908, 11 vol.), Miscellanea (1317–1889, 166 vol.), Appendix (1615–1889), Causae (1908–1955, 1468 vol.)H. Hoberg: Inventario dell'Archivio della Sacra Romana Rota (sec. XIV–XIX), ISBN 88-85042-23-6 (1994)

 Brevis autodesignatio 
In referentia ad se Rota Romana saepe abbreviatione ex tribus litteris utitur iuxta hoc exemplum:
„Pars conventa appelavit ad (1.) (2.) (3.)“
(1.) H = Hoc, N = Nostrum
(2.) A = Apostolicum, S = Sacrum
(3.) A = Auditorium, F = Forum, O = Ordinem, T = Tribunal
i. e.: H. A. T. = Hoc Apostolicum Tribunal etc.

 Nexus externi 
 Situs publicus Rotae Romanae
 Pagina apud GCatholic et Catholic-Hierarchy
 JurisRota – decisiones ab anno 1960 (Universitas Monacensis)

 Fontes 

Categoria:Curia Romana
Categoria:Ius canonicum