Poësis didactica

Poësis didactica est genus poësis quod vult, aut velle simulat, docere. Quod genus ortum est e poësi epica, cui generi saepe subiungitur. Poëma didacticum, ut epicum, hexametris dactylicis utitur. Praeterea, ut epicum, incipere solet invocatione divinitatis. Sic in Hesiodi carminibus Musae, in Arati carmine Iuppiter, in Lucretii Venus, et in Manilii Caesar Augustus pro deo invocatur. Saepe in poëmate didactico certa persona appellatur, ut in Hesiodi Operibus et Diebus frater eius Perses, in Empedoclis carmine De Natura Pausanias, et in Lucretii carmine Memmius.

Hesiodi De Operibus et Diebus
Primus poëta didacticus quem nomine cognovimus fuit Hesiodus, Graecus de Boeotia, qui Opera (Labores) et Dies Graece  scripsit. Hoc in opere se comportat si sibi frater Perses esset cui labor in arvis non placeret. Versus componit ut suum fratrem agricolarum in rebus educet. Scholastici certant si ille Perses re vera umquam fuisset. Suis in versuibus fabulis mythologicis est usus ad res explicandas vel ad auditores laetandos. Suum opus Theogonia  didacticum non est.  De suis operibus et sua lingua sapientes Hesiodum circa 800 annos ante Christum floruisse credunt. Hac aetate multum inter Graeciam et gentes Assyriacas agebatur. Nonnulli scholastici opinantur Hesiodum poëmatibus didacticis Assyriacis studuisse ante quam sua opera ad lucem dedisset.

Aetate post Alexandri regis mortem celebrabant poëtae didactici Graeci in semita illius Hesiodi magni sequentes. Inter illos Aratus Solensis de motu siderum scripsit, cuius opus nomine Phaenomena Latine transtulerunt Marcus Tullius Cicero, Varro Atacinus, Gaius Germanicus Caesar et Avienus.

Lucretii De Rerum Natura
Magister De Rerum Natura huius generis versuum certe Romanus fuit, Lucretius. Rationem totius orbis explicare secundum philosophi Epicuri leges conatus est. Inter alia rationem animalium quomodo se evolverunt, quomodo facultas loquendi inter homines evolvuisset, quomodo societates hominum factae essent, cur coitus animalibus et hominibus valde placeret, quomodo homines suas vitas agere deberent, explicavit. Lucretius circa 50 annos ante Christum mortuus est. Scripsit belle et alios poëtas inspiravit, in primis Vergilium. Nonnulli opus Lucreti fontem et summum artis poëticae Latinae appellant.

Vergilii Georgica
Publius Vergilius Maro carmina agricolarum de rebus scripsit quae Georgica nominavit. De apibus et agris scripsit, non multum post bellum inter Octavianum et M. Antonium et Brutum. Pars magna Italiae vastabatur, et rus familiae Vergilii. Non nulli scholastici finem bellorum civilium rem veram horum carminum esse censuerunt.

Ovidii Ars amatoria et Remedia Amoris
Paulum post Vergilium (circa X annos ante Christum) Ovidius floruit. Genus didacticum Publius Ovidius Naso subvertit, ut solebat omnibus cum generibus. Sua inter prima carmina fuit Ars amatoria in qua praecepta ad iuvenem amatorem legenda erant. Dicitur quo modo amator puellas inveniat, ad se trahat, et impedimenta ut maritos istarum puellarum evitet. Tertius liber praecepta pro puellis  continet. Opus Remedia Amoris agitur de modis, qui sententiam amoris in amante terminent. Ovidius--vel sua persona--amorem verum abhorret. amorem quasi ludum spectat et vivere amoris sine gaudiis nec doloribus conabatur. Amator igitur semper se protegere oporteat, ne in suam puellam inamoretur. Scripsit etiam Medicamina faciei femineae carmen didacticum et plurima carmina plus cognita non didactica.

Conspectus poëtarum didacticorum
Hesiodi Theogonia & Opera et Dies (Graece)
Parmenidis De Natura (Graece)
Empedoclis De Natura & Catharmoe (Graece)
Arati Solensis Phaenomena (Graece)
Nicandri Colophonii Theriaca & Alexipharmaca (Graece)
Ciceronis Aratea (Latine)
Lucretii De Rerum Natura (Latine)
Vergilii Georgica & Aetna (spuria) (Latine)
Grattii Cynegetica (Latine)
Ovidii Ars Amatoria & Remedia Amoris & Halieutica (spuria) (Latine)
Columellae Rei rusticae liber decimus "De hortis" (Latine)
Manilii Astronomica (Latine)
Germanici Aratea (Latine)
Oppiani Corycii Halieutica (Graece)
Oppiani Apameensis Cynegetica (Graece)
Nemesiani Cynegetica (Latine) (325 hexametri supersunt)
Avieni Aratea (Latine)
Walafridi Strabonis Hortulus (Latine)
Aonii Palearii De immortalitate animorum (Latine)
Renati Rapini Horti (Latine)
Christiani Donelaitis Metai

Bibliographia
Theodisca
Fuchs, P. (2004). Theorie als Lehrgedicht : Systemtheoretische Essays I. hrsg. von Marie-Christin Fuchs (Sozialtheorie).
Diels, H. (1897). Lehrgedicht / Parmenides : Griechisch und deutsch / von Hermann Diels. Berlin: Georg Reimer.
Haye, T. (1997). Das lateinische Lehrgedicht im Mittelalter : Analyse einer Gattung (Mittellateinische Studien und Texte ; 22). Leiden: Brill.
Kruschwitz, P., & Schumacher, M. (2005). Das vorklassische Lehrgedicht der Römer (Kalliope; Bd. 4). Heidelberg: Winter.

Anglica
Clare, Gale, Clare, Ray, Gale, Monica, & Celtic Conference in Classics. (2004). Latin epic and didactic poetry : Genre, tradition and individuality. Swansea: Classical Press of Wales.
Harder, MacDonald, Reinink, Harder, Annette, MacDonald, A. A., & Reinink, G. J. (2007). Calliope's classroom : Studies in didactic poetry from antiquity to the Renaissance. Leuven ; Paris: Peeters.
Atherton, C., & Nottingham Classical Literature Symposium. (1998). Form and content in didactic poetry (Nottingham classical literature studies ; v.5). Bari: Levante.
Matsuda, T. (1997). Death and purgatory in Middle English didactic poetry. Woodbridge: D.S. Brewer.
Toohey, P. (1996). Epic lessons : An introduction to ancient didactic poetry. London: Routledge.
Haskell, Y., & British Academy. (2003). Loyola's bees : Ideology and industry in Jesuit Latin didactic poetry (British Academy postdoctoral fellowship monograph). Oxford: Published for The British Academy by Oxford University Press.

Hispanica
Cebrián García, J. (2004). La musa del saber: La poesía didáctica de la Ilustración española (Cuestión palpitante. Siglos XVIII y XIX en España ; v. 3). Madrid : Frankfurt am Main: Iberoamericana ; Vervuert.
Salinas Espinosa, C. (1997). Poesía y prosa didáctica en el siglo XV: La obra del bachiller Alfonso de la Torre (1a. ed., Humanidades (Zaragoza, Spain); 30). Zaragoza: Prensas Universitarias de Zaragoza.

!
Categoria:Poesis
en:Didacticism