Lingua Falerica

Falerica sive Falisca lingua est sermo antiquorum Faliscorum, triginta sex paucis inscriptionibus nobis notus, qui saeculo tertio aut secundo a.C.n. abecedario Etrusco a sinistra ad dexteram lectus, certum momentum Latinum habebat.

Ecce eius litterae phoneticae.
 Retentio f mediae, quod b Latinum factum est
 Repraesentatio gh Protoindoeuropaei f Falisco (foied, Latine hodie)
 Deletio s finalis (cra Latine cras) 
 Exemplum in lingua Falerica foied vino pipafo, cra carefo, Latine hodie vinum bibam, cras carebo

Litterae aliae sunt:
 Retentio velarum (Fal. cuando = Latine quando - nisi modo Umbrici pan(n~u));
 Assimiliatio aliquarum consonantum finalium ad sonum initialem verbi proximi: "pretod de zenatuo sententiad" est "praetor de senatus sententia"

 Exemplum in lingua Falerica 
{| class=wikitable style=text-align:center;
| Falerice || Latine 
|- 
|Menerua sacru la cotena la pretod de zenatuo sententiad vootum dedet cuando datu rected cuncaptum, hirmo tertineo pretores. || Minerva sacro a catena a praetor de senatus sententia votum dedit quando dato recte conceptum, firmus tertianus praetores. 
|-
|Didius, Vetius doum viri quinque statuas fornicesque haciundum coer idemque probaverunt. Unos latinos Pescosal quod af lucu Plaria dedet libes Ferono donom mereto. || Didius, Vetius duo viri, quinque statuas fornicesque faciendum cur idemque probaverunt. Unus latinus Pescosal quod ab luco Plaria dedit libis Feronio donum merito. 
|-
|Iovei Menerua lunonei falesce quei in Sardinia sunt donom dederunt magistreis Latrius, Saluena, Voltai coiraverunt. Gonlegium quod est aciptum aetatei agedai opiparum ad veitam quolundam festosque dies quei soveis astuties op idque Volgani gondecorant saipi sume comvivia loidosque ququei fuc dederunt inperatoribus summeis utei sesed lubentis bene iovent optantis. || Iovi Minerva lunoni falisce qui in Sardinia sunt donum dederunt magistris Latrius, Saluena, Voltei curaverunt. Collegium quod est aceptum aetati agendae opiparum ad vitam quondam festusque dies qui suis astutis ob idque Vulcani condecorant saepe sume convivia ludusque coqui hoc dederunt imperatoribus summis uti sesse libentis bene iuvent optantis.
|- 
|Eco Quotene Votenosio Titias duenom duenas salueto Voltene. Capena Rufia Caleptia ves saluete sociai Ofetios Caios Velos amanos. || Ego Quotene Votenosio Titus bonum bona saluti Voltene. Capena Rufia Caleptia vis salute sociae Ofetius Gaius Velus amamus. 
|- 
| Ceres far meletom loufir vinom porrecat eios Mama et Zextos me difiqod. Pravios urnam sociai pordet carai eqo urnela titela fitai dupes arcentelom hunti. Cilom pe parai pordovit. || Ceres far molitum liber vinum porrigat, eius Mama et Sextus me dixerunt. Pravius urnam sociae portet carae equo urnula tutela fidae dubiis argentorum fundi. Cillum per parvae portavit. 
|-
|Vecilio Polae Abellese lectu datus Vecilio plenes electu. Amplius nihil inviteis clevies et quei eos parentaret ne anteponat. || Vecilius, Paullae, Abellensis lecto datus Vecilius plenis electo. Amplius nihil invitis clavis et qui eos parentaret ne anteponat.
|- 
|Voltio vecineo maxomo fec cupat Carconia fec cupat, Meania fec cupat. Cicio cicoi cupat infra vel Zuconeo fec. Cavio Leulio Cavi hileo Ianta fec cupat. || Volteio vicinus maximus hic cubat, Carconia hic cubat, Maenia hic cubat. Cincius Cincio cubat infra vel Zuconius hic. Gaius Lollio Gai filius Ianta hic cubat. 
|- 
| Uxo Vipi Leuelia hilea Louci Teti uxo Cavi, helicinate uxo Vipi Veszi cela Cavi cela cesi fi Marci Acarcelini mate Marci Acarcelini uxo Velce fec Letei hileo Cavi. Oufilio Clipeaio Letei hileo me hacet pre cono cuei tenet Let. Tertinei posticnu partis Volti. || Uxor Vibi Lollia filia Luciae Teti uxor Gai felicitate uxor Vibi Veszi cela Gai cela cessi his Marci Acarcelini mater Marci Acarcelini uxor Vellica hic Leti filius Gai. Ofilius Clipeaio Leti filius me faciet prae conus qui tenet Lete. Tertiani postico partis Voltei. 
|}

 Collatio vocabulorum 
 Lingua Protoitalice  Lingua Latina  Lingua FalericaQuidam situs interretialis.Jane Stuart-Smith, Phonetics and Philology: Sound Change in Italic (Oxoniae: Oxford University Press, 2004).argentom  argentum  arcentomab  ab  afpibo  bibo  pipokarefo  carebo  carefokras  cras  crakom  cum  comkonlegiom  collegium  gonlegiumkupad  cubat  cupatduenom  bonum  duenomdet  de  deego  ego  ecohundo  fundo  huntifilom  filum  hilomfaba  faba  habafakio  facio  haceofeilios  filius  hileofirmos  firmus  hirmofrater  frater  fratedxodied  hodie  fodiedxeike  hic  feclouderos  liberis  loufirosvecinos  vicinus  vecineoporekad  porrigat  porrecatop  ob  opletei  leti  leteikwe  que  quekwoi  qui  queikwid  quid  quidkwis  quis  quiskwod  quod  quodkwendo  quando  cuandoprai  prae  prepraitor  praetor  pretodpremom  primum  pramomseted  sede  sesedtolno  tollere  tulomsententiad  sententia  sententiadsenatos  senatus  zenatuosint  sunt  suntwija  via  viawinos  vinum  vinogwiwos vivus  vivo

 Notae 

 Bibliographia 
 Pisani, Victor. 1964. Le lingue dell'Italia antica oltre il Latino. Italiane.
 Conway, R. S. Italic Dialects, p. 312. Anglice.

 Nexus externi 
 Lingua Falisca apud Mnamon.

Categoria:Linguae Italicae