Demetrius Cantemirius

Demetrius Cantemirius"Demetrii Cantemirii" (cas. gen.): vide titulum Latinum"Demetrius Cantemir.": frontispicium Latine scriptum editionis Anglicae historiae aulae Othomanicae anno 1734 divulgatae (Dacoromanice Dimitrie Cantemir; natus 26 Octobris anno 1673 in civitate Silisteni vel Iassii; mortuus anno 1723) fuit princeps Moldaviae ab anno 1710 usque ad annum 1711. Fuit etiam encyclopaedista, compositor, poetaque.

 Vita Demetrii Cantemirii 
Filius principis Constantini Cantemirii (cuius vitam scripsit), Demetrius Cantemirius Graecis, Latinis Slavicisque linguis ac litteris studuit Iassii in urbe. Ingentis memoriae fuisse dicitur.

Litteris etiam Constantinopoli studuit traditionem attingentibus; ubi viginti annis degebat. Anno 1710 a sultano Ahmedo III princeps Moldaviae nominatus est. Patre praesente, etiam hospodar sive gospodar ('dominus') rite nominatus est. Anno 1710, amicitiam fecit cum Petro Magno imperatore Russico, qui tum bellum cum Turcia gerebat. Cantemirius enim Valachiam Moldaviamque in unam dicionem coniungere desideravit.

Russicus autem exercitus non vicit. Cantemirius in Russiam fugit, titulumque principis Moldaviae renuntiavit. Princeps Imperii Russiae nominatus nonnullas terras in Ucraina sitas obtinuit. Academiam Artiam et Scientiarum Petropolitanam condidit. 

Demetrius Cantemirius mortuus est Charcoviae anno 1723. Antiochum Constantinumque filios, Mariam Smaragdamque filias genuit.

 Hereditas artistica culturalisque 
Notum est Demetrium Cantemirem undecim linguis uti, antiquis hodiernisque. Humanista quoque fuit: mathematicis studuit, architecturam, historiam, theologiam, artem musicae, philosophiam, et litteras cognovit. Linguam Dacoromanicam ad familiam linguarum Romanicarum pertinere in libro suo de historia regionis demonstravit. Notationem musicam invenit, quo circa 350 compositiones scripsit, quarum stylus est Turcicus.

Demetrius Cantemir etiam de historia Turciae Moldaviaeque et de mundo Musulmano scripsit. Socius Academiae Berolinensis anno 1714 nominatus est. Eodem anno Descriptionem Moldaviae, librum suum clarissimum, Latine scripsit.

 Opera 
 Divanul sau gâlceava înţeleptului cu lumea ('Divan')  Textus
 Istoria ieroglifică ('Historia hieroglyphica')  Textus
 Hronicul vechimei a romano-moldo-vlahilor ('Historia Romano-moldavo-valachorum ab antiquis incipiens') vol. 1 vol. 2   Textus Textus
 Incrementa atque decrementa aulae Othomanicae, liber Latine scriptus, Anglice primum editus veersio Anglica  
 Descriptio Moldaviae, liber Latine scriptus, Theodisce primum editus  Versio Dacoromanica
 Vita Constantini Cantemirii Versio Dacoromanica
 Evenimentele Cantacuzinilor şi Brancovenilor din ţara Muntenească, liber Russice scriptus  versio Dacoromanica
 Compendium universae logices institutionis
 Monarchium physica examinatio
 Systema religionis mahomedanae , liber Latine scriptus, Russice editus Textus cum versione Dacoromanica
 Kitab-i-musiki ('liber musicae'), liber Turcice scriptus

Litterae Romaniae
Dan Slușanschi

 Notae 

 Bibliographia 
 Михаил Григорїу Стурза, ed., Хроникул Романо-Молдо-Влахилор, алкътуит де домнул Молдавїей Димитрїе Кантемнр ла анїй 1710. 2 voll. Iassii: ѧн тѵпографїа Митрополїєй, 1835-1836  
 Opere principelui Demetriu Cantemiru. Bucarestae: Typographia Curtii, 1872- vol. 1  vol. 2 vol. 3-4 (?)  vol. 6 vol. 7

Categoria:Nati 1673
Categoria:Mortui 1723
Categoria:Auctores Latini recentiores
Categoria:Auctores Turcici
Categoria:Auctores Dacoromanici
Categoria:Compositores
Categoria:Geographi
Categoria:Historici Moldaviae
Categoria:Humanistae
Categoria:Incolae Imperii Ottomanici
Categoria:Incolae Imperii Russici
Categoria:Reges
Categoria:Scriptores Moldaviae
Categoria:Auctores Russici
Categoria:Principes Moldaviae