Devonia

Devonia seu Devoniensis comitatus, aliter Dumnonia"... Domnoniae quae vulgo dicitur Devenescira ...": Guillelmus Malmesburiensis, De gestis pontificum Anglorum 2.94 (vulgo Devon et interdum Devonshire) est comitatus Angliae quae ad meridionalem et occidentalem partem spectat. Nomen habet e civitate prae-Romana et Romana  Dumnoniorum, qui terram Devoniae et Cornubiae incoluerunt; ibi imperio Romano recesso regnum Dumnonia substitit, cuius orientalis pars a regibus Occidentalium Saxonum saeculo VII et VIII debellata est et in formam scirae vel provinciae, duce (ealdorman) praeposito, reducta. Ab anno 850 in Chronicis Anglosaxonum refertur. Caput comitatus est urbs Exonia, iam a Romanis nomine "Isca" nota.

Pagi finitimi sunt Dorcestria et Somersetia ad orientem spectantes, Cornubia ad occidentem. Litora Manicae Bristoliensis et Oceani Hibernici borealem partem comitatús, Oceani Britannici meridianam partem confiniunt. Hunc flumina satis multa attingunt, Axa, Sid, Otter, Isca, Tinea, Derte, Avon, Erme, Tamarus. Ad boream defluunt duo tantum flumina et iuxta ostium se coniungunt, scilicet Taw et Torridge. Insula Lunda in oceano iacet haud longe ab litore Devoniae occidentalis remota. Rupes periculosae Eddystone, pharo munitae, chiliometris fere 15 a portu Plimmutae ad meridiem versus distant. Extremitas occidentalis huius comitatus, ad Oceanum spectans, est Herculis promunturium. Inter montes altissimos sunt High Willhays, Yes Tor, Mis Tor et Ryder's Hill saltús Dartmoor atque etiam Holdstone Hill et Five Barrows in partibus septentrionalibus eminentes. 

Devonia est etiam comitatus administrativus, retractis autem duabus urbibus satis magnis, scilicet Torbay (in qua comprehenduntur Torquay, Brixham, Paignton), et Plimmuta, cui adiungitur oppidum Devonport; quae urbes gubernia superiora in seipsis constituuntur. In Devonia "administrativa" hodierna manet urbs Exonia. Oppida et vicos comprehendit fere 640, inter quos enumeranda sunt meridiana Plympton, Ivybridge, Modbury, Kingsbridge, Totenais, Newton Abbot, Bovey Tracey, Buffestra, Ashburton, modestiora Yelverton, Horrabridge, Buckland Monachorum, Bere Alston, Princetown, Chagford, Moretonhampstead, Cheriton Bishop, Widecombe-in-the-Moor, Bishopsteignton, Drewsteignton, Kingsteignton, Chudleigh, et ad oram maritimam iacentes Salcombe, Derstemuta, Kingswear, Taba, Dawlish; oppida orientalia Topsham, Seaton, Beer, Ottery St Mary, Sidbury, Colyton, Axeministra, Chardstock, ad oram maritimam Exmouth, Budleigh Salterton, Sidmouth, Axmouth; oppida mediterranea Tavistock, Okehampton, Cridia, Great Torrington, Tivertonia, Cullompton, Honiton et modestiora Lydford, Chulmleigh, Hatherleigh, Holsworthy, Sheepwash, North Tawton, Burrington, Bampton, South Molton, North Molton, Bradninch, Broadclyst, Broadhembury, Culmstock, Uffculme; oppida borealia potiora Bideford, Barnastapula, Ilfracombe, Lynton cum Lynmouth, modestiora autem Hartland, Clovelly, Woolfardisworthy, Northam, Westward Ho!, Apultrea, Braunton, Croyde, Woolacombe, Combe Martin, Brendon. 

 Notae 

 Bibliographia 
 Black's Guide to the South-Western Counties of England: Dorsetshire, Devon and Cornwall. Edimburgi: A. & C. Black, 1862 
 "Denshire" in  
 The Devonshire Domesday and Geld Inquest: extensions, translations and indices. Plymouth: Brendon, 1884-1892. 2 voll. 1 2
 "Devonshire" in  vol. 1 pp. 394-450
 "Devonshire" in 
 Daniel Lysons, Samuel Lysons, Devonshire: a general and parochial history of the county. 1822. (Magna Britannia) Textus interretialis
 William Pole, Collections towards a description of the county of Devon. Londinii: Nichols, 1791 
 Tristram Risdon, The Chorographical Description or Survey of the County of Devon. 1714 
 John Stabb, Some Old Devon Churches. 3 voll. Londinii: Simpkin Marshall, 1908-1916 Textus interretialis index
 Thomas Westcote; George Oliver, Pitman Jones, edd.; A view of Devonshire in MDCXXX, with a pedigree of most of its gentry. Exoniae: Roberts, 1845 

 Pinacotheca 

!