Imperium Incarum

Imperium Incarum in America Australi rexit, antequam conquisitatores Hispani id ceperunt ubi maximum imperium in America Praecolumbiana fuit. Caput imperii fuit Cuscum. Imperium linguá Quechua Tawantinsuyu nominabatur. Linguá Quechua tawa est quattuor; -ntin, colligatus,a,um; suyu, regio;  Tawantinsuyu igitur "quattuor regiones colligatas" significat. Tavantinsuius territoria fuerunt Peruvia, Aequatoria, Columbia, Chilia, Argentina et Bolivia, et pars Amazonium Nemoris, ubi quoque Indi Americani alii vivebant. Tavantinsuiu in "dominia" (Hispanice señoríos) dividebatur, societate etiam in classes divisa. Imperator Sapae Incae titulum habebat.

Vocabulum inca 'deum in terra' significat. Cuscum caput fuit, ubi Sacsaiuaman, sedes imperii, patebat. Tavantinsuiu in suiua quattuor: Chinchasuiu, Antisuiu, Contisuiu et Collasuiu (linguá Quechua Chinchay Suyu, Antisuyu, Kuntisuyu et Qulla Suyu, proprie) dividebatur. Quechua lingua Incarum erat.

 Origo 
Duae fabulae asseverant Mancum Capacum et Mamam Ocllonem primos Incas fuisse. 

 Prima fabula 
Secundum primam fabula, Mancus Capac et Mama Ocllo exiverunt e Lacu Titicaca, Solis iussu, ut quaererent bonum locum ad colendum imperium et caput, Cuscum.

 Secunda fabula 
Altera fabula dicit fratrem Ayares Imperium Incarum condidisse.

 Ordinatio imperii 
 Ordinatio Politica 
Maxima auctoritas Sapa Inca fuit. Suiu regebatur a suiuiuquo (gubernator delegatus).

 Imperator 
Sapa Inca maximus imperatoris Incarum titulus erat. 
 Imperium Fabularum
 Parvum Cuscum (linguá Quechua Rurin Qusqu):
 ~1200 - ~1230: Mancus Capac
 ~1230 - ~1260: Sinchius Roca
 ~1260 - ~1290: Lloceus Iupancius
 ~1290 - ~1320: Maita Capacus
 ~1320 - ~1350: Capacus Iupancius
 Altum Cuscum (linguá Quechua Hanan Qusqu):
 ~1350 - ~1380: Inca Roca
 ~1380 - ~1400: Iavar Vacacus
 ~1400 - 1438: Viracocha Inca

 Imperium Historicum 
 Altum Cuscum (linguá Quechua Hanan Qusqu):
 1438 - 1471: Pachacutecus
 1471 - 1493: Tupacus Yupanquius
 1493 - 1525: Huayna Capacus 
 1525 - 1532: 

 Consilium Imperantium 
Consilium Imperantium constitutum erat ex his:
 Suius praefectus (Suiuiuquus)
 Princeps Incarum (Aucius)
 Summus Sacerdos (Vilca Umus)
 Magister Imperii (Amauta)
 Militaris praefectus (Apuscipaius)

 Ordo Territorii 
 Quattuor suiua 
Suyu (Latine fere suiua) est verbum Quechua quod significat 'regionem' vel 'quadrans'.

Quattor suiua Tahuansuiu constituebant:
 Superiora suiua (linguá Quechua Hanan suyukuna) erant:
 Chinchasuiu (Chinchay Suyu)
 Collasuiu (Qulla Suyu)

 Inferiora suiua (Rurin suyukuna) erant:
 Antisuiu (Anti Suyu)
 Contisuiu (Kunti Suyu)

Suiua dividebantur in provincias (regio 10000 incolarum), quae dividebantur in saiacuna, quae dividebantur in aellucuna (familiae).

 Ordo societatis 
 Classes societatis 
In consociationes Incae dividebantur. Erant magnae differentiae in consociatonibus. Inca potestatem habebat. Plebs basis societatis erat.

+Classes societatis in imperio IncarumClassis societatisVicarius Inca    Inca Regalis dignitas 
 Auci: Filius Incae.
 Panacas Regalis: Primae progenies Panacae. Nobilitas Nobilitas Sanguinis: Alia membra Panacae.
 Nobilitas Privilegii: Sacerdotes et Ancillae. Plebs  Hatun Runa: Plebs universa (rustici).
 Mitimaes: Milites.
 Yanaconas: Servi.

 Ratio controli plebis 
+Ratio controli plebisPraeceptorCopia familiae Purec    1 familia Pisca camaioc 5 familiae  Chunca camaioc  10 familiae  Pisca chunca camaioc  50 familiae  Pachaca camaioc 100 familiae Pisca pachaca camaioc  500 familiae Huaranca camayoc  1000 familiae  Pisca uaranca camaioc  5000 familiae Hunu camaioc  10000 familiae

 Ars Incarum 
Ars et Architectura Incarum progressae erant. Architecturae Incarum aedificia sunt:
Archaeoropolis sive Machu Pikchu
Ollantaytambum
Palatium regis
Pisacum
Sacsayhuaman
Solis Templum

Bibliographia
 Fontes antiquiores
 1609-1617 : Garcias Lasus Inca, Comentarios Reales de los Incas pars 1; pars 2; recensio interretialis

 Eruditio recentior
.
.
 .
 .
 .
 McEwan, Gordon Francis. 2008. The Incas: New Perspectives. Novi Eboraci: W. W. Norton & Co. ISBN 978-0-393-33301-5.
.
.
Sanderson, Steven E. 1992. The politics of trade in Latin American development. Stanfordiae: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-2021-2.
 Sandoval, José R. et al. 2018. "Genetic ancestry of families of putative Inka descent". Molecular Genetics and Genomics, 3 Martii 2018.
Steward, Julian H., ed. 1946. The Handbook of South American Indians, 143, vol. 2: The Andean Civilizations. Vasingtoniae: Smithsonian Institution.

 Nexus externi 

Categoria:Culturae archaeologicae Americae
Categoria:Historia Aequatoriae
Categoria:Historia Argentinae
Categoria:Historia Boliviae
Categoria:Historia Chiliae
Categoria:Historia Columbiae
Categoria:Historia Peruviae
!