Coslinum

CoslinumStephanus Kotarski (1955) Słownik zlatynizowanych nazw miejscowości ze szczególnym uwzględnieniem osiedli słowiańskich. Varsoviae: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. [p. 94]"... ubi hodie Rugenwaldia, Coslinum, Colberga, Treptovia ..." Christophorus Hartknoch (1687) Res Publica Polonica duobus libris illustrata. Editio secunda. His adjectae sunt duae dissertationes historicae, De Republica Curonica vetere et nova, item De originibus Pomeranicis. Francofurti et Lipsiae: apud Martinum Hallevord, bibliopolam Regiomontanum. [p. 975] "Christoph+Hartknoch"&printsec=frontcover Textus"Coslinum": cf. "Koszalin" apud Pomeranica, CussalinumBechert, Julius (1840) De fontibus medicatis in agro Polzinensi. Berolini. Textus, CossalinumF. Uecker (1904) Pommern in Wort und Bild : im Auftrage des Pestalozzivereins der Provinz Pommern. Stetini: Herrcke & Lebeling. [p. 317] Textus (Polonice: Koszalin, Theodisce: Köslin) vel CuslinumTheodiscum toponymum Gollenberg in Latinam "Gollenberga" verti solet. V.gr. vide [NAUTOLOGIA], ubi dicitur "(...) Montes pauci, praeter Gollenberga, prope Cuslinum (...)".  est urbs magna Pomeraniae occidentalis, nunc in Poloniae parte boreo-occidentali sita.

 Situs, administratio, incolae, vectura 
Coslinum in planitie Pomerana ad ripam fluvii Polonice Dzierżęcinka, Theodisce Mühlenbach dicti sita est, ad occidentem montis Gollenbergae (Polonice Chełmska Góra; Theodisce Gollenberg).

Annis 1816–1945 Coslinum caput subprovinciae Coslinensis (Regierungsbezirk Cöslin) ad provinciam Pomeranam (Provinz Pommern) Borussiae pertinentis fuit, annis autem 1950–1998 caput palatinatus Coslinensis Poloniae. Ab anno 1998 autem Coslinum ad palatinatum Pomeraniae occidentalis, cuius caput Stettinum est, pertinet.

Ab anno 1972 Coslinum est sedes dioeceseos Coslinensis-Colubreganae Ecclesiae Romanae.

Circa 109,000 (anno 2014) homines Coslinum incolunt. Est ibi statio ferriviae Stettino Gedanum ducentis.

 Historia 

 Origo urbis 
Vicus mentionem primam habet anno 1214Casimirus Rymut (ed., 2003) Nazwy miejscowe Polski. Tom V: Ko–Ky. Cracoviae: Instytut Języka Polskiego PAN. ISBN 8387623687, cum nomen Cossalitz perscriptum sit in actu donationis, quo Bogislaus II ("Bugzlaus") dux Pomeraniae terras has "iuxta Cholin" (ad montem Chełmska Góra scilicet) dono "monasterio sancti Petri de Belboch"Hasselbach, Carolus Fridericus Wilhelmus et Iohannes Gotfriedus Ludovicus Kosegarten (1862) Codex Pommeraniae diplomaticus. Bd. 1. Gryphiae: E. A. Koch's Verlagshandlung, Th. Kunike. [no. 100, anno 1214, p. 233] Textus (hodie Białoboki, Theodisce Belbuck) apud Treptoviam dat. Anno 1248 terra datur episcopatui Camminensi; 23 maii 1266 , episcopus Camminensis, una cum Marquardto et Hartmanno, in eodem situ urbem Cussalinum iuxta ius Lubicense locavit. Ab anno circiter 1300 multi coloni Germani advenerunt ad agros proximos colendos.

 Nostris temporibus 
Die 1 Iulii 1991 Iohannes Paulus II papa Romanus Coslinum visitavit.

 Incolae celebres 
Rudolphus Clausius, physicus, "pater thermodynamicae" appellatus, natus est Coslini 2 ianuarii 1822.

 Res notatu dignae 

 Coslini 
Inter monumenta antiqua notatu digna enumerari possunt duae ecclesiae stilo Gothico saeculo XIV exstructae, Deo sub nominibus sanctae Mariae et sanctae Gertrudis dicatae; quarum prima, maxima in urbe, nunc cathedralis Ecclesiae Romanae est, altera autem, forma circulari ad basilicam Sancti Sepulcri (Ἀνάστασιν) Hierosolymitanam referensAndreas Grzybkowski, Centralne kaplice gotyckie Pomorza Środkowego, [in:] Sigismundus Świechowski (red.), Sztuka Pomorza Zachodniego, Varsoviae: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, p. 91–138., a Lutheranis deservitur. Inter monumenta autem recentia series sculpturarum "Aves ardentes" a  in colle ad limitem orientalem urbis posita notanda est.

 In agro Coslinensi 
Mons Chełmska Góra, altitudine 137 m super maris aequor, supra planitiem in qua urbs sita est, valde eminet. Austro-orientem versus, circa 20 km a Coslino, sepulcretum antiquum a Gothis saeculis I–III exstructum, invenitur.

 Notae 

 Nexus externi 
Aves Ladislai Hasior ardentur die 8 maii 2023, occasione anniversarii finis Belli Mundani II (youtube.com)

Categoria:Urbes Poloniae
Categoria:Pomerania