Lictor

Lictor (-oris, m.)Graece ῥαβδοῦχοι dicebantur, id est ii qui virgas tenent.  Romae olim erat apparitorGraece ὑπηρέτης. quidam sive regis, sive magistratus sive imperatoris qui insignia imperii eius, fasces, humero laevo gerebat. Lex vetabat servos lictores fieriCassius Dio XLVIII,38.3. 

De munere
Lictores magistratus tuebantur atque summovendo vulgo viam eis aperiebant. In ius quoque vocabant quos magistratus citari iubebat vel etiam eos virgis castigabant. In castris supplicium 'more maiorum' sumere eis licebat : poenas dantes ad palum adligabant atque eos virgis caedebant ; postremo si morte damnati erant a magistratu cervices eorum securi frangebantTitus Livius I,26 : II,5 et 55 etc. Dion. Hal.. IX,39 et X,21 etc.. Intra Urbem contra lex Valeria de provocatione omnibus civibus provocationem a magistratibus ad populum dabat nec quemquam sine iudicio indefensum necare licebatDion. Hal. V,19. Cicero, de Rep. II,54. Titus Livius II,55.. 
Numerus lictorum cum maiestate imperii variabat : 
 dictatoris: XXIVDion. Hal. Ant. Rom. X,24. Appianus Bell. civ. I,465. Plutarchus, Vita Fabii 4.3.
 imperatoris: primo XII, deinde XXIVIta a Domitiano institutum (Dio Cassius 67.4).
 per consulem vel alium magistratum consulari postestate praeditum, ut e.g. decemviri legibus scribundisDion. Hal. X,59. : XII
 per praetorem: VI,  Romae : II
 per legatum pro praetore VDio Cassius 53.13.
Quibusdam sacerdotibus quoque praeibant : flamini diali unus, virginibus Vestalibus unicuique unus ab anno 42 a.C.n. e triumvirorum decreto postquam Vestali cuidam e cena redeunti vis inlata eratDio Cassius 47.19. Plutarchus, Numa X.

De origine
Lictores ex Etruria Romam tempore regum invecti esse tradebanturDion. Hal., Ant. Rom. III,61-62. Silius Italicus VIII,483-485. Titus Livius I,8. Strabo, Geogr. V,2,2.. Auctores antiqui lictorem cum ligando coniungebantAulus Gellius, Noct. Att. XII,3,4. Festus X,103,1. (confer formulas I,lictor deliga ad palumTit. Liv. VIII,7. et I, lictor colliga manusTit. Liv. I,26.). Si haec etymologia popularis non est, tunc putandum fuisse olim vetus verbum *ligere* a quo suffixo agentis addito lictor factus sitErnout-Meillet, Dictionnaire étymologique de la langue latine, sub verbo lictor. (simili modo legere/lector, legare/legator).

Notae

1107 Lictoria

Categoria:Munera
Categoria:Tituli
Categoria:Munera magistratuum Romanorum