Taipeia

TaipeiaPaulus VI, "Litterae apostolicae Quae sacra" (1966): "in urbe Taipeia." (Sinice 台北 vel 臺北, Pinyin Táibĕi), anno 1875 condita, est maxima Taivaniae urbs, quae ex anno 1949 ut caput Rei publicae Sinarum fungitur. Urbs, quae ad insulae Formosae septentriones sita est, est prima sedes culturae oeconomicaeque Rei publicae Sinarum, complures universitates studiorum, bibliothecas, musea, et collegia oeconomica habens. Mense Decembri anni 2024, numerus incolarum 2 603 150 urbi et 7 047 559 regioni metropolitanae esse datur.

 Historia 
Taipeia, postquam saeculo duodevincesimo incipiente condita, mox saeculo undevicesimo sedes commercii magni momenti in Asia facta est. Quamobrem Domus Tsingiana Sinas tunc regnans Taipeia in caput Taivaniae anno 1886 fecit. Iaponia Taivaniam anno 1895 post primum bellum Sino-Iaponicum in suam dicionem redegit.

Bello Orbis Terrarum II anno 1945 confecto, Res publica Sinarum insulam ab Iaponia recepit. Tunc, cum Bello civili Sinarum cladem passus est Chiang Kai-shek, rei publicae regimen ad Taivaniam anno 1949 recessit, Taipeia declarans caput ad tempus Rei Publicae Sinarum.

Hodie Taipeia urbs alphae generis putatur, ob opem industrialem, commercii, et nummarium. Sedes mercatorius Taipeiensis, qui cambium TSEC includit, situm habet in caeliscalpio Taipei 101, altitudinis altero omnium aedificiorum mundi.

 Commeatus 
Urbs ad alias urbes connectitur per ferrivias, autovias, et aeroportus. Quae systemata complectuntur magna laophorii retia, hamaxostichos altae velocitatis inter Taipeia et urbem ad litus meridionale insulae sitam Kaohsiung, duosque aerodromos, scilicet aëroportum Songshan Taipeiensem media in urbe situm, qui volatús domesticos tantum et a re publica populari Sinarum oriundos accipit, et aëroportum Taoyuan internationalem unde volatús ad fere omnes mundi partes abeunt.

 Geographia et clima 
Regio metropolitana Taipeiensis vallem fluminum Keelung (基隆河), Dahan (大漢河) et Xindian (新店溪), ubi haec una in flumen Danshui (淡水河) confluunt, complet, et extendit ad orientem usque ad 25 km ab urbe Keelung, quae Oceani Pacifici portum Taipeia praebet, et ad occidentem ad ostium fluminis Danshui in Fretum Taivanense fluentis, ubi litoralis Urbs Danshui sita est. Medium regionis metropolitanae, quod Urbs Taipeia proprie nuncupatur, fines habet quae fere statuuntur circa ad meridiem in flumine Xindian, ad solis occasum fluminibus Dahan et Danshui, et ad septentriones flumine Keelung. 

Urbs Taipeia clima subtropicum humidum habet, ubi propter eius locum ad Oceani Pacifici litora hiemes sunt breves et mites; aestates autem sunt humidae nimbis et tempestatibus typhonicis occultae: a mense Iunio usque ad mensem Octobrem urbs subiicitur ad quattuor seu plures typhonicas tempestates.

Media temperatura annualis est 23.6°, media aestiva 29.4° et media hibernali 11°, minima inter 14° et 26°, maxima inter 19° et 34°, sed minima extrema usque hodie nota −0.2° die 13 Februarii 1901, maxima extrema 39.3° die 8 Augusti 2013; pluviis mense Decembri ad 73 mm tantum, mense Iunio 326 mm, mense Septembri 360 mm, anno toto non minus quam 2 405 mm elevatis; diebus pluviosis per annum totum fere 165 incidentibus; humiditate relativa inter mensuras 73% et 81% reperta, horis solis fulgentis mense Ianuario 81, mense Augusto 189, per annum totum 1 405 relatis.Res climatologicae e Vicipaedia Anglica extractae, fontibus fidei dignis ibi citatis

 Districtus 
Taipeia in 12 districtus (區 qu) dividitur.
 Districtus nomenIncolarum num. Distr. areaNum. curs.  250px|Districtus Taipeiae  Hanyu Pinyin Character Sinicus Wade-Giles (ab anno 2009) km² ■ Zhongzheng中正區Chung-cheng159 4647.61100■ Datong大同區Ta-t'ung124 4665.68103■ Zhongshan中山區Chung-shan218 55113.68104■ Songshan松山區Sung-shan209 9039.29105■ Da'an大安區Ta-an313 37111.36106■ Wanhua萬華區Wan-hua190 0508.85108■ Xinyi信義區Hsin-yi227 23211.21110■ Shilin士林區Shih-lin285 45962.37111■ Beitou北投區Pei-t'ou249 31956.82112■ Neihu內湖區Nei-hu267 12031.58114■ Nangang南港區Nan-kang113 46221.84115■ Wenshan文山區Wen-shan261 52331.51116

 Universitates studiorum 
 Nationalis Chiao Tung Universitas—Campus Taipeiensis (1896)
 Nationalis Taivanensis Universitas (1928)
 Nationalis Chengchi Universitas (1927)
 Nationalis Universitas  Taipeiensis
 Nationalis Eruditionis Universitas Taipeiensis
 Nationalis Scientiae Technologiaeque Universitas Taivanensis
 Nationalis Technologiae Universitas Taipeiensis
 Nationalis Universitas Normalis Taivanensis (1946)
 Nationalis Yang Ming Universitas
 Nationalis Artium Universitas Taipeiensis Municipalis Eruditionis Universitas Taipeiensis
 Sinica Technologiae Universitas
 Sinica Culturae Universitas
 Ming Chuan Universitas
 Shih Chien Universitas
 Shih Hsin Universitas
 Soochow Universitas
 Taipeiensis Medicinae Universitas
 Tattung Universitas

 Aliae scholae notabiles 
 Schola Americana Taipeiensis

 Notae 

 Bibliographia 
 "Taipei" in Encyclopaedia Britannica Online
 James Wheeler Davidson, The island of Formosa, past and present. History, people, resources, and commercial prospects. Tea, camphor, sugar, gold, coal, sulphur, economical plants, and other productions. Londinii: Macmillan, 1903 Textus apud archive.org
 Reginald Yin-Wang Kwok, ed., Globalizing Taipei: The Political Economy of Spatial Development. Novi Eboraci: Routledge, 2005 
 Li, Jie, Xingjian Liu, Jianzheng Liu, et Weifeng Li. 2016. "City profile: Taipei." Cities 55 (Iunius(): 1–8. .
 Marsh, Robert M. 1996. The Great Transformation: social change in Taipei, Taiwan since the 1960s. Novi Eboraci: M. E. Sharpe. ,

 Nexus externi 

 Taipei City Government 
 "Taipei's History and Development" apud Taipei City Government
 "Taiwan Timeline" apud BBC News

!
Categoria:Urbes milies milium incolarum