Mare Balticum

,Vilborg, Ebbe, Nordstedts svensk-latinska ordbok. Ed. 2a, 2009."Mare Balticum": . Cf. titulum operis Caroli Adolphi Forselii Disquisitio caussarum Sveciam bellis trans mare Balticum implicantium (1830) "Mare Suecicum ... vide Mare Balticum":  vel  antiquis ,Cornelius Tacitus, De origine et situ Germanorum 45.2.2. est magnum mare marginale oceani Atlantici in Europa situm. Paeninsulam Scandinavicam a ceteris partibus Europae dividit.

 Nomen 

Mare Balticum a terra Baltia, quam etiam Graeci auctores memorabant, sic appellatur. Primo in Gestis Hammaburgensis ecclesiae pontificum Adami Bremensis hoc nomen invenitur. Nomina Latina veteriora sunt: 
 mare Sarmaticum (de Sarmatarum gente; nomen e Graeco Σαρματικὸς ὠκεανός derivatum estPtolemaei Geographia I 3, 5.), 
 mare Suebicum (de Sueborum gente), 
 mare Barbaricum, 
mare Orientale.  

Si linguas populorum nunc litora maris colentium enumeremus, nomen Theodiscum (Ostsee), Suecicum (Östersjön), Danicum (Østersøen) et Finnicum (Itämeri) significant mare Orientale, Estonicum (Läänemeri) a contrario mare Occidentale, cetera (Lettonicum Baltijas jūra, Lituanum Baltijos jūra, Polonicum Morze Baltyckie, Russicum Балтийское море, Cassubicum Bôłt) mare Balticum.

 Facta 
 Superficies: 413 000 chm²
 Aquae copia: 21 600 chm³
 Maxima altitudo: 459 m
 Altitudo peraeque ducta: 52 m

Origo geologica

Mare Balticum non super corticem oceanicum, sed super continentalem iacet et minime vetus est. Ante glaciationem quaternariam hic Eridanus flumen praehistoricum maximum fluebat; in Lapponia oriebatur et loco Nederlandiae hodiernae delta maximum habebat, per quod in mare Germanicum effundebatur. Taiga pelvem siccationis Eridani occupabat. Aetate glaciali omnis Eridani vallis glaciario operta erat, et resina arborum silvae Eridanensis sucinum Balticum facta est.

Glaciario recedente, circa 14 milibus annorum ante, primo lacus aquae dulcis loco maris Baltici ortum est. Circa 10 milibus annorum ante fretum, cum Oceano eum coniungens, loco Sueciae mediae ortum est, ubi nunc Melorus lacus situs est. Hoc mare Ioldium nominatur. Circa 9 milibus annorum ante haec fretum terra elevante exsiccatur, et iterum lacus formatum est. Freta Danica, quae nunc mare Balticum cum Oceano coniungunt, circa 7,5 milibus annorum ante apparuerunt, sed formam fere hodiernam mare tantum circa 4 milibus annorum ante accepit, cum Neva flumen, aquae molem maiorem ferens, orta est.

 Descriptio 

Oceano Fresonico — et sic Oceano Atlantico — apud TastremPlinii Hist. nat. IV 97. (Danice; Skagen) sinu Cimbrico et Kattegat freto coniunctum est. Alia freta in archipelago Danico mare cum oceano ligantia sunt freta Baltica maius et minus necnon Oresundicum fretum. Ab anno 1895 etiam canalis Germanicobalticus artificialis maria Balticum et Germanicum coniungit. Sed permultis fluminibus magnis in mare influentibus salinitas aquae Balticae minor quam aquae oceanorum est.

Maris partes praecipuae sunt Venedicum mare (quod et sinus VenedicusNunc sinus Gedanensis appellari solet.) sinusque Bothnicus, Finnicus et Rigensis. Duae lacunae magnae, linguis terrae longissimis a mari separatae et fretis tenuibus coniunctae, ad partem maris meridie-orientalem adiacent; hae Recens lacus et Curonicus lacus nominantur.

Civitates vicinae sunt Suecia, Finnia, Russia, Estonia, Lettonia, Lituania, Polonia, Germania Daniaque. 

Archipelagus Danicus in parte maris occidentalis iacet. Ad meridiem ab eo litora Germanica patent, ad terras foederales Slesvicum et Holsatiam et Megapolim et Pomeraniam Citeriorem pertinentes. Flensburgum et Chilonium et Lubeca et Rostochium urbes hic ad litus sitae suunt. Viadri ostium terras Germanicas et Polonicas dividit; in sinum sinum Stetinensem, a mari insulis Usedomia. et Iulina separatum, Viadrus influit; hic et Stetinum urbs iacet.

Sinus Venedicus litora Poloniae alluit; Civitas Gdinensis et Gedanum urbes magnae hic sitae sunt, et Vistula flumen Poloniae magnum hic in mare influit. Cum sinu Venedico et Recens lacus coniungitur, in quo Pregella influit, in ostio cuius Calininopolis urbs sita est. Prope Pillaviam litus Balticum ad septentrionem vertit; altera lacuna magna Curonica hic iacet, in quam Nemenus influit et Memela urbs Lituaniae portus in ostio eius aedificata est. 

In litora Lettoniae (Curlandiae priscae) sinus Rigensis longe irrumpit; a septentrione Osilia insula Estoniae magna sinus a mari separatus est. Duna flumen magnum in sinum Rigensem effluit, et Riga caput Lettoniae in ostio eius sita est.

Ad septentrionem ab Estonia in duos sinus maximos et longissimos mare Balticum dividitur; sinus Finnicus ad orientem tenditur et sinus Bothnicus ad septentrionem. Finnia inter sinus Finnicum et Botnicum iacet; Alandia loco, ubi sinus separantur, cum Portu Mariae capite iacet, et Aboa Fnniae totius caput pristinum haud longe sita est.

Sinus Finnici litus meridionali Estonicus et Russicus (regio Leninopolitana) est. Castrum Danorum Estoniae caput in litore sinus Finnici iacet necnon Petropolis, Russiae urbs secunda a maxima. In ostio Nevae fluminis, quae in sinum aquam lacuum Saimaae, Ladogae, Onegae, Ilmeni affert, Petropolis aedificatum est. Ceteri portus Russici in sinu Finnico Viburgum, Oranienbaumium, Lugae Ostium sunt. In litore sinus Finnici septentrionali Helsingia Finniae caput necnon aliae urbes Finnicae sitae sunt.

Tornia urbs Finnica et Haparanda Suecica ad extremitatem sinus Bothnici (et maris totius) septentrionalem aedificatae sunt. Litus partis principalis maris septentrionale et litus sinus Bothnici occidentale Suecica sunt. Hic ad mare et Holmia civitatis caput stat.

Duae insulae magnae mari medio iacent: Gothlandia Suecica et Boringia Danica.

Indices

Insulae
Tot insulae in Mari Baltico sunt, ut numerus exactus eorum referri non posset (praecipue in sinibus Finnico et Bothnico, ubi prope litora multa milia insularum et saxorum skär generis iacent). Insulae maiores e.g. sunt:
 Finnia: Alandia
 Suecia:  Gothlandia et Olandia
 Estonia: Osilia, Daghoa,  Mona, Wrangera et Terra Feminarum
 Russia: Hogelandia, Robusta etc. (v. Insulae sinus Finnici)
 Polonia: IulinaJ. G. Th. Graesse, Orbis Latinus, Brunopoli 1972, vol. II, p. 314. (Wolin)
 Polonia Germaniaque: Usedomia. (Usedom)
 Germania: Rugia, Insula HediniLünig, J. C. (1713). Corpus Iuris Territorialis Germanici: Continens Diplomata, Privilegia, Statuta, Aliaque Instrumenta Historico-Iuridica. Impensis Haeredum Lanckisianorum. Theodisce Hiddensee (Theodisce Hiddensee), FemeraIbidem, vol. II, p. 61. (Fehmarn)
 Dania: Selandia, Fionia, Lalandia, Boringia


 Flumina 
Maxima flumina mari Baltico adfluentia sunt: 

 Travena (Germania), 
 Viadua sive Oder sive Odra (Germania Poloniaque), 
 Vistula sive Weichsel sive Wisla (Polonia), 
 Pregella (regio Kaliningradensis Russiae)
 Memela sive Neman sive Nemunas (Lituania et regio Kaliningradensis), 
 Winda (Lettonia),  
 Missa (Lettonia), 
 Duina Occidentalis (Lettonia),  
 Saletsa (Lettonia),  
 Coiwa (Lettonia), 
 Mater Aquarum (Estonia),  
 Narva (Russia et Estonia), 
 Luga (Russia),
 Neva (Russia), 
 Aurajoki (Finnia),
 Ula (Finnia), 
 Torna (Finnia et Suecia).


 Portus vel urbes ad litora sitae

 Daniae:
 Hafnia
 Germaniae:
 Flensburgum
 Kielia
 Lubeca
 Rostochium
 Poloniae:
 Stettinum
 Civitas Gdinensis
 Gedania
 Russiae, regionis Calininopoltanae:
 Pillavia
 Calininopolis
 Labiavia
 Lituaniae:
 Memela
Lettoniae:
 Liba
 Vindovia
 Riga
 Saletsa
 Estoniae:
 Pernavia 
 Hapsalia
 Castrum Danorum 
 Russiae, regionis Leninopoltanae:
Coporium
 Oranienbaumium
 Petri aula
 Strelna
 Cronstadium
 Petropolis
 Viburgum (et Tralesonda)
 Finniae:
 Fredericia
 Helsinkium
 Aboa
 Vallis Gratiae
 Portus Mariae
 Neostadium
 Arctopolis
Vaasa
 Carolina Vetus
 Uloa
Tornia
 Sueciae:
 Lula
 Hernosandia
 Sundsvallia
 Gevalia
 Holmia
 Caroli Portus

 Notae 

Nexus interni

Carta Marina
Regio Baltica
Sinus Codanus
Baltia
Hansa

 Bibliographia 
Ojaveer H., A. Jaanus, B. R. MacKenzie, G. Martin, S. Olenin, et al. 2010. "Status of Biodiversity in the Baltic Sea." PLoS ONE'' 5(9):e12467. doi:10.1371/journal.pone.0012467.

 Nexus externi 

!
Categoria:Maria marginalia Oceani Atlantici
Categoria:Balticum