Geologia

GeologiaVocabulum quod Ulysses Aldrovandus in testamento suo anno 1603 scripto primus invenit, quibusdam documentis suis "Geologia aut De fossilibus" ibi rubricatis: vide C. E. N. Bromehead, "Geology in Embryo: up to 1600 A.D." in Proceedings of the Geologists' Association
vol. 56 (1945) pp. 89-134 ad initium (a Graeco  'terra' +  'ratio') est scientia quae investigationem Telluris solidi, lapidum in quibus terra consistit, et rationes quibus evolvitur comprehendit. Geologia historiam Telluris conlustrat, quia prima praebet indicia tectonicae laminarum, evolutionariae vitae historiae, et climatum priorum. Hodiernis temporibus, geologia commercio magni momenti pro exploratione mineralium et hydrocarbonum et pro aestimatione opum aquaticarum; magni momenti in publico pro praedicandis et intellegendis periculis naturalibus, remediatione difficultatum circumiectorum naturalium, et patefactione priorum mutationum climatis; magni momenti in ingeniaria geotechnica; atque maior disciplina academica est. 

Geologia est etiam studium per delectationem exercitatum eorum, qui variis saxis, mineralibus, fossilibus et collegendis et collectis gaudent.

Historia

Studium physicae Telluris materiae saltem ex Graecia antiqua venit. Aristoteles plurimas res geologicas in suis operibus tractavit (in Meteorologia IV notabiliter), attamen principium geologiae proprie cum Theophrasto (372–287 a.C.n.) ortum est, cuius opus Peri lithon ('De lapidibus') virtutes lapidum descripsit. Tempore Romano, Plinius Maior singula multorum mineralium et metallorum descripsit quae tunc in usu communi erant, et originem electri recte rettulit.

Postquam scripserunt quidam scriptores linguae Latinae passim de rebus geologicis. Liber XIV Etymologiarum Isidori Hispalensis nonnulla frustula de scientia antiqua De lapidibus et metallis collegit. Beda venerabilis item notitiam eventuum geologicorum habuit, maxime in opere De natura rerum. 

Nonnulli eruditi putant geologiam hodiernam in mundo Islamico mediaevali coepisse.Fielding H. Garrison in History of Medicine scripsit: "The Saracens themselves were the originators not only of algebra, chemistry, and geology, but of many of the so-called improvements or refinements of civilization, such as street lamps, window-panes, fireworks, stringed instruments, cultivated fruits, perfumes, spices, etc." Abu al-Rayhan al-Biruni (973–1048) fuit unus ex primis geologis Islamicis, inter cuius opera sunt primae mentiones geologiae Indicae, quae existimaverunt subcontinentem Indicum olim fuisse mare.Abdus Salam (1984), "Islam and Science." In Ideals and Realities: Selected Essays of Abdus Salam, 2nd ed., ed. C. H. Lai (Singapurae: World Scientific, 1987), pp. 179–213. Ibn Sina (Avicenna, 981–1037), vir doctus, multiplices proposuit explanationes conformationis montium, originum terraemotuum, et aliarum rerum quae in geologia hodierna multum valent atque fundamenta evolutionis huius scientiae factae sunt.S. Toulmin et J. Goodfield, The Ancestry of science: The Discovery of Time (Londinii: Hutchinson & Co., 1965) p. 64. In Sinis, Shen Kua (1031–1095) polymathes coniecturam rationis conformationis terrestris excogitavit: ex observatione testarum animalium fossilium in strato geologico in monte nonnulla centies milia passuum ab oceano effossarum, concludit terram per erosionem montium et depositionem limi conformatam fuisse. Eodem tempore (saeculo duodecimo maxime) in terris Christicolarum cogitaverunt et scripserunt nonnulli scriptores de rebus eventibus causisque naturalibus, quibus metalla et lapides connumerantur. Saeculo tredecimo floruit Albertus Magnus, qui de rebus naturalibus philosophicisque in universum scripsit etiamque peritum metallis et lapidibus se exhibuit. Eodem tempore Paulus Tarantinus, de regione Italiae meridianae, sub nomine Arabico Geber librum perfectionis scripsit, qui in scientia alchimiae magnam auctoritatem diu habuit. 

Pericula naturalia

Geologi et geophysici pericula naturalia investigant ut meliores leges aedificationis et systemata monitionis ad prohibendum detrimentum possessionum et vitae sanciantur."USGS Natural Hazards Gateway," www.usgs.gov. Exempla gravium periculorum quae magni momenti in geologia (contra ea praecipue vel solum in meteorologia magni momenti) sunt:

Foramina conlapsa
Inundationes
Labina nivis
Liquefactio
Migratio canalium fluminum et avulsio
Montes igniferi
Subsidentia
Terrae lapsuset flumina detritus
Terrae motus
Tsunami

Campi et disciplinae cognatae

Formatio geologica
Geologia oeconomica
Geologia fossionis
Geologia petrolei
Geologia ingeniariae
Geologia circumiectus
Geoarchaeologia
Geochemia
Biogeochemia
Geochemia isotoporum
Geochronologia
Geodesia
Geographia
Geologia historica
Geologia structuralis
Geometallurgia
Geomicrobiologia
Geomorphologia
Geomythologia
Geophysica
Glaciologia
Hydrogeologia
Meteorologia
Mineralogia
Oceanographia
Geologia marina
Palaeoclimatologia
Palaeontologia
Micropalaeontologia
Palynologia
Petrologia
Petrophysica
Scientia terrestris
Sedimentologia
Seismologia
Scientia solorum
Edaphologia
Pedologia
Speleologia
Stratigraphia
Biostratigraphia
Chronostratigraphia
Lithostratigraphia
Tectonica laminarum
Vulcanologia

Geologia regionum

Montibus perpetuis
Geologia Alpium
Geologia Andium
Geologia Appalachianorum
Geologia Himalayae
Geologia Montium Saxosorum

 Civitatibus 

 Geologia Australiae
 Geologia Territorii Capitalis Australiae
 Geologia Tasmaniae
 Geologia Victoriae
 Geologia Yilgarn Craton
 Geologia Sinarum
 Geologia Hongcongi
 Geologia Europae
 Geologia Iberiae
 Geologia Islandiae
 Geologia Nederlandiae
 Geologia Norvegiae
 Geologia Sueciae
 Geologia Gotlandiae
 Geologia Britanniarum Regnum
 Geologia Angliae
 Geologia Cestriae
 Geologia Corubiae
 Geologia Dorset
 Geologia Gloucestershire
 Geologia Hampshire
 Geologia Sussexiae Orientalis
 Geologia Hertfordshire
 Geologia Salopiae
 Geologia Somerset
 Geologia Eboraci
 Geologia Scotiae
 Geologia Orkney
 Geologia Walliae
 Geologia Caesareae
 Geologia Guernsey
 Geologia Americae Australis
 Geologia Boliviae
 Geologia Tsiliae
 Geologia Columbiae
 Geologia Malvinarum
 Geologia Indiae
 Geologia Iaponiae
 Geologia Philippinarum
 Geologia Novae Zelandiae
 Geologia Vietnamiae
 Geologia Civitatum Foederatarum Americae
 Geologia CFA civitate digesta
 Geologia Alabamae
 Geologia Connecticutae
 Geologia Delavariae
 Geologia Floridae
 Geologia Georgiae
 Geologia Idahi
 Geologia Illinoesiae
 Geologia Iovae
 Geologia Kansiae
 Geologia Massachusettae
 Geologia Minnesotae
 Geologia Novae Caesareae
 Geologia Oklahomae
 Geologia Oregoniae
 Geologia Pennsilvaniae
 Geologia Tennesiae
 Geologia Texiae
 Geology Virginiae Occidentalis
 Geologia CFA regione vel proprietate digesta
 Geologia Appalachianorum
 Geologia Boreoccidentis Pacifici
 Geologia regionis Bryce Canyon(Uta)
 Geologia regionis Canyonlands (Uta)
 Geologia regionis Capitol Reef (Uta)
 Geologia regionis Vallis Mortis (California)
 Geologia regionis Grand Canyon (Arizona)
 Geologia regionis Grand Teton (Vyomina)
 Geologia regionis Lassen area (California)
 Geologia Montis Shastae (California)
 Geologia regionis Yosemite (California)
 Geologia regionis Zion et Kolob canyons (Uta)
 Geologia glacialis Fluminis Genesee (Novum Eboracum, Pennsylvania)

Corpora caelestia
Geologia Lunae
Geologia Martis
Geologia Mercurii
Geologia Veneris


Aevum geologicum
Gemma
Geogonia
Historia terrae
Marmor
Pangaea
Rhegolithus

Notae

Bibliographia
Agricola, Georgius. 1980. Vom Berg- und Hüttenwesen. Monaci: DTV. ISBN 3423060867.
Aubouin, Brousse, et Lehman. 1975. Précis de géologie. Lutetie: Dunod.
Bahlburg, Heinrich, et Christoph Breitkreuz. 2003. Grundlagen der Geologie. Ed. secunda. Heidelberg: Spektrum. ISBN 3-8274-1394-X.
Cutler, Alan. 2004. Die Muschel auf dem Berg. Monaci: Knaus. ISBN 3-8135-0188-4.
Faupl, Peter. 2003. Historische Geologie. Ed. secunda. UTB 2149. Vindobonae: Facultas. ISBN 3825221490.
Daniel, J. Y., et al. 1999. Sciences de la Terre et de l’univers. Lutetiae: Vuibert.
Henningsen, Dierk, et Gerhard Katzung. 2002. Einführung in die Geologie Deutschlands. Ed. sexta. Heidelberg: Spektrum. ISBN 3-8274-1360-5.
Hölder, Helmut. 1989. Kurze Geschichte der Geologie und Paläontologie. Berolini: Springer. ISBN 3-540-50659-4.
Labhart, Toni P. 1988. Geologie: Einführung in die Erdwissenschaften. Bernae. ISBN 3-444-50063-7.
Martin, Pierre. 2010. Géologie appliquée au BTP. Lutetiae: Eyrolles.
Moret, L. 1962. Précis de géologie. Ed. quarta. Lutetiae: Masson et Cie.
Murawski, Hans, et Wilhelm Meyer. 2004. Geologisches Wörterbuch. Heidelberg: Spektrum. ISBN 978-3-8274-1445-8.
Press, Frank, et Raymond Siever. 2003. Allgemeine Geologie. Ed. tertia. Heidelber: Spektrum. ISBN 3-8274-0307-3. Editio prima: Understanding Earth (Novi Eboraci: Freeman).
Selley, Richard C., L. Robin M. Cocks, et Ian R. Plimer, eds. 2005. Encyclopedia of geology. Amstelodami: Elsevier Academic Press. ISBN 0-12-636380-3.
Stanley, Steven M. 2001. Historische Geologie. Ed. secunda. Heidelbergae: Spektrum. ISBN 3827405696.
Winchester, Simon. 2002. The Map that Changed the World: William Smith and the Birth of Modern Geology. Novi Eboraci: Perennial. ISBN 0060931809.

Nexus externi

 Commune interretiale studiosis geologiae dicatum,
 Earth Science News, Maps, Dictionary, Articles, Jobs,
 Elements of Geology Caroli Lyell,
 Principles of Geology, or the Modern Changes of the Earth and its Inhabitants, Considered as Illustrative of Geology Caroli Lyell,
 Situs domesticus (American Geophysical Union)
 Situs domesticus (European Geosciences Union)
 Situs domesticus (Geological Society of London)
 Situs domesticus (Geological Society of America)
 Theoria Telluris a Iacobi Hutton,

!
Categoria:Historia scientiae Telluris