Mare Mediterraneum

Mare Mediterraneum,Tuomo Pekkanen & Reijo Pitkäranta, Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum, sub voce Välimeri (Societas Litterarum Finnicarum, 2006); Ebbe Vilborg, Norstedts svensk-latinska ordbok, andra upplagan (Holmiae: Norstedts akademiska förlag, 2009).In linguis regionis:

 Albanice Deti Mesdhe, IPA |ˈdɛti ˈmɛsðɛ|
 Arabice البحر الابيض المتوسط, āl-Baḥr āl-ābyaḍ āl-Mutawassiṭ, IPA |aːlˈbaħr aːlˈaːbjadˤ aːlmutawaˈsitˤ|
 Catalanice Mar Mediterràni(a), IPA |ˈmaɾ məðitəˈrani(ə)|
 Francice Mer Méditerranée, IPA |mɛʁ me.di.te.ʁa.ne|
 Graece Μεσόγειος Θάλασσα, Mesógeios Thálassa, IPA |meˈsoʝos ˈθalasa|
 Hebraice הים התיכון, Hayám Hatikhón, IPA |haˈjam hatiˈkon|
 Hispanice Mar Mediterráneo, IPA |ˈmar meðiteˈraneo|
 Italiane Mar Mediterraneo, IPA |ˈmar mediterˈraːneo|
 Latine Mare Nostrum, IPA |ˈmarɛ ˈnostrũː|
 Melitensice Baħar Mediterran, IPA |ˈbɐːħɐr mɛdɪˈtɛrːɐn|
 Serbocroatice Sredozemno more, Средоземно море, IPA |srêdozeːmno môːre|
 Slovenice Sredozemsko morje, IPA |srɛdɔˈzéːmskɔ ˈmóːrjɛ|
 Turcice Akdeniz, IPA |ˈakdeniz|P. Galesini, Tesoro della lingua volgar, latina, raccolto da monsig. Pietro Galesini protonotaro Apostolico, con diligente osseruatione, & imitatione de i più nobili scrittori antichi latini (Venetiis, 1584). seu Mare Interclusum, est mare inter Europam (ad septentriones), Africam (ad meridiem) et Asiam (ad orientem) situm, cuius area circiter 2 500 000 km² est. Herculeo freto cum Oceano Atlantico iungitur. 

Geographia antiqua
Mare Mediterraneum per omnia tempora humana variis nominibus notum est. A Graecis thalassa () et post inventionem Oceani Atlantici Entos Thalassa appellabatur. 

Apud Romanos mare nostrumPlin. Nat. 6.142 et internum marePlin. Nat. 3.4; 5.18 vocabatur. Id tamen notandum est, mare nostrum stricto sensu solum mare circum Italiam situm significasse. Haec pars etiam mare infernum, pars orientalis mare superum vocata sunt. Romani mare Mediterraneum in quasdam partes dividere solebant, quae hae sunt:
 Hadriaticum mare
 Aegaeum mare
 Balearicum mare: inter insulas Baleares et Hispaniam
 Creticum mare
 Mare Ibericum: inter insulas Baleares et fretum Gaditanum
 Ionium mare
 Myrtoum mare: inter Peloponnesum et Cyclades 
 Mare Tyrrhenum: inter Italiam et insulas occidentales situm
 Sinus Gallicus: qui hodie Golfe du Lion Francice vocatur

Saeculo septimo, Isidorus Hispalensis primam mentionem maris Mediterranei in  Etymologiis sive originibus fecit; illo autem tempore, nondum erat nomen verum.

Geographia nova
Societas Hydrographica Internationalis anno 1953 in libello Limits of oceans and seas oceanum et maria in varias partes digessit. Mare Mediterraneum ita dividitur:
 Divisiones principales: duo labra maritima, quorum finis est linea inter Promontorium Lilibaeum (Sicilia) et Promontorium Bon (Tunesia).
 Labrum occidentale
 Labrum orientale
 Subdivisiones:
 Gaditanum Fretum sive Fretum Herculeum sive ostium Oceani 
 (Anglice Alboran Sea): inter Fretum Herculeum et lineam Promontorium Felis (Cabo de Gata, Hispania) et Promontorium Fegalo (Algeria) iungens.
 Balearicum Mare
 Mare LigusticumVide Hoffman: "est Genua, inter mont. Apenninum et mare Ligusticum perstricta" in  www.uni-mannheim.de
 Mare Tyrrhenicum 
 Mare Ionium 
 Mare Hadriaticum sive Mare Hadria 
 Mare Aegaeum 
 Mare Levantinum

Quidam Propontem etiam partem Maris Mediterranei esse putant. Fossa navigabilis apud Clysma ab hominibus facta illum Mari Erythraeo iungit.

Inter insulas maiores sunt:
 ad orientem: Cyprus, Creta, Rhodus
 medium: Sardinia, Corsica, Sicilia, Melita
 ad occidentem: Insulae Baliares Capraria, Maiorica, Minorica

Sunt in Mari Aegeo multae insulae minores.

Civitates hodiernae huic mari attingens:
 Europa (ab occidente ad orientem): Hispania, Francia, Monoecus, Italia, Melita, Slovenia, Croatia, Bosnia et Herzegovina , Mons Niger, Albania, Graecia
 Asia (ab septentrionibus ad meridiem): Turcia, Syria, Cyprus, Libanus, Israël, Palaestina 
 Africa (ab oriente ad occidentem): Aegyptus, Libya, Tunesia, Algeria, Marocum

Oceanographia et biologia
Salinitas aquae Maris Mediterranei maior salinitate oceani est 3.8 centesimae. Aqua non salina ex fluviis et Mari Scytico in Mare Mediterraneum fluit, sed per summam evaporationis aqua salina per Fretum Herculeum influit. Aestus parvi sunt quia Fretum Herculeum angustum est. Maxima profunditas 5015 metra est in Sumpa Calypsos apud Graeciam.

Historia
Graeci et Phoenices colonias in totam Maris Mediterranei regionem deduxerunt, quarum colonia maximi momenti erat Carthago, anno 814 a.C.n. condita. Post ruinam regni Alexandri Magni et proelia inter successores, Aegyptus Ptolemaea et Carthaginenses in totum mare dominabantur. Tribus bellis Punicis Romani Carthaginem et occidentem maris partem vicerunt. Anno 31 a.C.n., Octavianus Augustus Marcum Antonium Cleopatramque vicit. Postea, trescentos annos Romani toti mari imperabant, donec Vandali saeculis quarto et quinto maximum partis occidentalis maris novum imperium maritimum constituerent; parti autem orientali Imperium Romanum Orientale iam imperabatur.

Canalis Suesiensis
Clima Mediterraneum
Lacus Curtius
Piri Reis

Notae

Bibliographia
Abulafia, David. 2013. Das Mittelmeer: eine Biographie. Ex The Great Sea, conv. Michael Bischoff. Francofurti: Fischer. ISBN 978310000904-3.
Bärtels, Andreas. 2003. Pflanzen des Mittelmeerraumes. Ulmer. ISBN 3800132877.
Bergbauer, Matthias, et Bernd Humberg. 1999. Was lebt im Mittelmeer? Stutgartiae: Franckh-Kosmos. ISBN 3440077330.
Braudel, Fernand. La méditerranée et le monde méditerranéen à l'époque de Philippe II. 3 vol.
Bromberger, Christian. 2001. L’anthropologie de la Méditerranée. Aix-en-Provence: Maisonneuve et Larose. Maison méditerranéenne des sciences de l’homme. Lutetiae.
Claude, Gérard. 2006. La Méditerranée: Géopolitique et relations internationales. Ellipses.
Hofrichter, Robert. 2002. Allgemeiner Teil. Das Mittelmeer, 1. Heidelbergae: Spektrum Akademischer Verlag. ISBN 3827410509.
Hofrichter, Robert. 2006. Bestimmungsführer. Das Mittelmeer, 2/2. Heidelbergae: Spektrum Akademischer Verlag. ISBN 382741170X.
Lacoste, Yves. 2006. Géopolitique de la Méditerranée. Armand Colin.
Leier, Manfred. 2001. Weltatlas der Ozeane: mit den Tiefenkarten der Weltmeere, pp. 226–241. Monaci: Frederking und Thaler. ISBN 3894054417.
Paulet, Jean Pierre. 2007. Les Villes et la mer. Ellipses.
Wagner, Horst-Günter. 2011. Mittelmeerraum. Geographie, Geschichte, Wirtschaft, Politik. Ed. 2a. Darmstadiae: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. ISBN 9783534231799.

Nexus externi

Limits of Oceans and Seas. Societas Hydrographica Internationalis, www.iho.shom.fr.
Isidori Hispalensis Origines, de Mediterraneo Mari.

!
Categoria:Maria marginalia Oceani Atlantici