Apulia

Apuliawww.dizionario-latino.com (Italiane Puglia atque olim Puglie, Graece Ἰαπυγία Iapygia) est regio administrativa Italiae meridianae, circiter 4 090 266www.tuttitalia incolarum, cuius fines sunt ad septentrionem Molisio, ad meridionem mare Ionium, ad orientem mare Hadriaticum, ad occidentem Basilicata et Campania.

 Etymologia 
Nomen Apulia venit a Iapygia (Graece: Ιαπυγια), vicissim ab Iapygibus, populo Illyrico vel proto-Græco, qui mare Hadriaticum transiit per Fretum Hydruntinum et Apuliam invasit.

 Historia 
 Urbes antique 
 Arpi,
 Baletum vel Valesium,
 Egnatia sive Gnatia (Messapie Gnathia, Graece Egnatia sive Gnathia), Italice Egnazia/Agnazzo di Fasano,
 Leuca vel Sancta Maria Leucadense, Italice Santa Maria di Leuca,
 Rudiae sive Rudae, Italice Rugge (San Pietro in Lama), patria Ennii poetae.
 Salapia, Salapia Vetus, Salpia ac Salpi,
 Thuria Sallentina (Italice Roca Vecchia),
 Veretum, Messapie etiam Hyretum, Italice Vereto.

 Geographia 
Apulia e duabus partibus composita est:
 Apulia
 Daunia (Italiane: Daunia) sive Provincia Fodiana (Italiane: Provincia di Foggia)
 Diomedeae insulae (Italiane: Isole Tremiti)
 Garganus mons (Italiane: Monte Gargano)
 Daunius mons (Italiane: Subappennino Dauno sive Monti Dauni sive Monti della Daunia)
 Tabula Apula (Italiane: Tavoliere delle Puglie)
 Cannae (Italiane: Candelaro)
 Aufidus (Italiane: Ofanto)
 Bradanus (Italiane: Bradano)
 Cerbalus (Italiane: Cervaro)
 Frentus (Italiane: Fortore)
 Pantanus lacus (Italiane: Lago di Lesina)
 Varanus lacus (Italiane: Lago di Varano)
 Sipontinus sinus (Italiane: Golfo di Manfredonia)
 Peucetia sive Ager Barensis (Italiane: Terra di Bari);
 Calabri montes (Italiane: Altopiano delle Murge)
 Urbs metropolitana Barensis (Italiane: Città metropolitana di Bari)
 Provincia Barolensis-Andriensis-Tranensis (Italiane: Provincia di Barletta-Andra-Trani)
 Sallentum (Italiane: Salento, Sallentine: Salentu)
 Provincia Brundisina (Italiane: Provincia di Brindisi)
 Planities Messapica (Italiane: Pianura Messapica)
 Provincia Lupiensis (Italiane: Provincia di Lecce)
 Tabula Lupiensis (Italiane: Tavoliere di Lecce)
 Provincia Tarentina (Italiane: Provincia di Taranto)
 Cherades Insulae (Italiane: Isole Cheradi)
 Sinus Tarentinus (Italiane: Golfo di Taranto).

 Geographia politica 
 Provinciae Apulae 
 Urbs metropolitana Barensis,
 Provincia Brundisina,
 Provincia Fodiana,
 Provincia Lupiensis,
 Provincia Tarentina,
 Provincia Barolensis-Andriensis-Tranensis, nova, facta est anno 2004, cuius capita sunt Barolum (Barletta) et Andria et Turenum (Trani).

 Urbes maiores 
 Barium,
 Tarentum,
 Fovea vel Fodia,
 Andria,
 Barolum,
 Lupiae,
 Brundisium, Messapie Brention sive Brentesion,
 Turenum.

 Urbes minores 
 Alta Mura,
 Ceriniola,
 Manfredonia seu Sipontum,
 Melphicta.


 Fines 
 Regiones 
 Molisium,
 Campania,
 Lucania.

 Naturales limites 
 Mare Hadriaticum,
 Mare Ionium.

 Geographia physica 
 Morphologia 
 Montes et planities 
 Mons Daunius
 Garganus mons
 Planities Aufida
 Planities Messapica
 Tabula Apula

 Hydrographia 
 Flumina 
 Aufidus,
 Bradanus,
 Cerbalus (Italiane: Cervaro),
 Frentus,
 Iapyx seu Iapicon,
 Patemiscus,
 Latus.

 Lacūs 
 Varanus lacus,
 Pantanus lacus,
 Occhitum lacus.

 Litoria ac maria 
 Mare Hadriaticum,
 Mare Ionium,
 Fretum Hydruntinum seu Fretum Iapygium,
 Sinus Sipontinus,
 Sinus Tarentinus (Italice: Golfo di Taranto),

 Insulae 
 Choerades insulae (alia nomina: Cheradae insulae, Electrides insulae) (Italiane: Isole Cheradi):
 Sancti Petri insula et Sancti Pauli insula.
 Diomedeae Insulae sive insulae Tremitanae,
 Capraria (Diomedeae insulae), Italice Capraia sive Caprara sive Capperaia
 Cretacius, Italice Cretaccio
 Diomedia insula sive Trimerus insula sive Trimetis insula,
 Teutria insula sive Planasia (Diomedeae insulae), Italice (Isola di) Pianosa
 Insula Sancti Nicolai, Italice Isola di San Nicola

 Linguae quae in Apulia usurpantur 
 vulgo Tarandine
 dialectus Bariana, vulgo Barese
 dialectus Fodiana, vulgo Fuggiane
 dialectus Sallentina, vulgo Salentinu
 Lingua Graeca Sallentina sive Graecana sive Grica, vulgo Grecano sive Griko

 Universitates studiorum in Apulia 
 Universitas Barensis
 "Schola Polytechnica Barensis"
 Universitas Studiorum Lupiaensis
 Universitas Studiorum Foveae
 "Libera Universitas Mediterranea" sive LUM
 "Libera Universitas Mariae Sanctissimae Assunptae" sive LUMSA

 Dioeceses 
 Vide regionem ecclesiasticam Apuliae

 Incolae notabiles 

 Dominicus Modugno, cantor
 Didacus Abatantuono, histrio
 Livius Andronicus, comoediographus
 Archytas, philosophus et tyrannus Tarentinus
 Linus Banfi, histrio
 Nicolaus Barensis (Niccolò dell'Arca), cantor
 Benedictus papa XIII
 Iosephus Campagna, comicus
 Caparezza, cantor
 Antonius Cassano, pedilusor
 Quintus Ennius, poeta
 Farinelli, cantor
 Blanca Guaccero, actrix
 Innocentius papa XII
 Aldus Moro, vir publicus
 Lucas Medici, cantor
 Anna Oxa, cantrix
 Marcus Pacuvius, poeta
 Sergius Rubini, histrio
 Ricardus Scamarcio, histrio
 Antonius Teocoli
 Rudolphus Valentino, histrio
 Nicolaus Vendola, praeses regionis
 Iosephus Di Vittorio, vir publicus
 Nicolaus Zingarelli, philologus atque auctor Vocabularii linguae Italianae

 Notae 

 Bibliographia 
 "Apulia" in 
 "Apulia" in 

 Geographia Apuliae
 Fridericus II
 Pater Pius
 Bona Sfortia

 Nexus externi 

 Pagina officialis 
 Historia Sallenti Latine scripta a Aelio Nestola in Melissa Latina

 Imagines regionis