Varadinum

Varadinum (Dacoromanice: Oradea;Hungarice: Nagyvárad; Theodisce: Großwardein) urbs in Romania est, in Biharensi comitatu Transsilvaniae. Urbs ipsa 196.367 incolas habet (secundum censum 2011); area metropolitana cuncta circa 220,000 habet. Varadinum inter urbes florentissimas Romaniae est.

 Geographia 
Urbs prope finem Hungaricam est, ad Chrysium Rapidum flumen.

 Historia 
Varadinum historiam inivit in 1113. Arx Varadinensis, cuius ruinae etiamnunc manent, primo in 1241 nominatus est propter reparationes rapidas et subsidiarios necesse ut impetum in urbem a Mogolibus et Tartaris praeveniant. Non ante saeculum 16 autem erat quod urbs in vero increscere incepit. In saeculo 18, Franciscus Antonius Hillebrandt architectus Vindobonensis urbem designavit secundum modum Barocum; a 1752 multa aedificia historica constructa sunt, sicut Ecclesia Cathedralis Rom.Cat.(baroc), Palatium Episcopi, et Muzeul Ţării Crişurilor (Museum Terrae Chrysii).

 Oeconomia nationalis 
Varadinum perdiu inter urbes florentiores Romaniae erat, propter locatione prope finem Hungaricam quae portus ad Europam Occidentalem esse facit. Post 1989, Varadinum renovationem fiscalem expertum est, non nimis de industria technica sed magis de industria ministratoria, propter basim sua consumptorum.

Varadini ratio inopiae negotii 6.0% est, minus quam Romaniae cunctae sed maius quam Biharensis comitatus 2%. Varadinum moderne producit 63% Biharensis comitatus productionem industrialem, dum 34.5% populationis comitatus habet. Industriae praecipuae sunt supellex, textilia et vestis, calceamenta, et cibi.

In 2003, Lotus Mercatus in Varadino patuit, urbis primum forum mercatorium.

 Ethnologia 
 annus  incolae  % Valachi  % Hungari 1910  69.000  5.6%  91.10% 1920  72.000  5%  92% 1930  90.000  25%  67% 1966  122.634  46%  52% 1977  170.531  53%  45% 1992  222.741  64%  34% 2002  206.527  70.4%  27.5% 2011  196.367  68%  23%

Secundum censum 2002, assunt:
 Valachi: 145,295 (70.4%)
 Hungari: 56,830 (27.5%)
 Zingari: 2,466 (1.2%)
 Germani: 566 (0.3%)
 Slovaci: 477 (0.2%)
 Iudaei: 172
 Ucraini: 76
 Bulgari: 25
 Russi: 25
 Servi: 17
 Bohemi: 9
 Turcae: 9

 Quartarii 
Urbs comprehendit hos vicos, qui quartarii vocatur (Dacoromanice: cartiere):
 Centru Oradea (Medii Varadini)
 Vie (Vitis)
 Nufărul (Nymphaea)
 Rogerius
 Velenţa
 Cantemir
 Ioşia

 Vehicula publica 
Systema vehiculorum publicorum ab OTL administratur. Compositum est 3 traminum, et nonnullorum laophororum. Urbs tres stationes ferriviae habet: mediam, occidentalem, et orientalem. Occidentalis “Vest” in vico Ioşia est, et media “Oradea” in media urbe, prope vicum Vie.

 Cives clari 
 Nati 
 Nicolaus Olachus (1493 - 1563), archiepiscopus Strigonii
 Ianus Pannonius (1434 - 1473), poëta, episcopus, aulicus regis Hungarorum Matthiae Corvini
 Fridericus Schorr (1888 - 1953), cantor theatri lyrici Hunaricus
 Bruno Franciscus Straub (1914 - 1996), Hungariae praeses
 Ladislaus Ritli, rerum politicarum peritus

 Alii 
 Iohannes Vitez (1408 - 1472), archiepiscopus Strigonii annis 1445 - 1465

 Nexus externi 

 Pagina officialis Varadini (Romanice)
 Bihor Online (Nuntii Biharenses interretiales)


Categoria:Urbes Transsilvaniae