Lingua Graeca antiqua

Lingua Graeca antiqua est linguae Graecae status, qui fere ab 800 a.C.n. usque ad Medium Aevum duravit. Re vera lingua Graeca antiqua est variorum sermonum sive dialectorum copia. Quarum dialectorum investigandarum potissimi fontes sunt inscriptiones, nonnulli auctores litterarii grammaticorumque glossae. Antiquissima Graecae linguae documenta sunt tabulae scriptura quae lineari B dicitur, exeunte secundo millennio exaratae. Lingua harum tabularum Mycenica (interdum etiam Achaica) appellatur. Aetate geometrica, saeculo fere octavo a.C.n., cum fines linguae Graecae latius cum colonis panderentur, fines dialectorum Graecarum etiam stabiliri coeperunt. 

Cum de lingua Graeca loquamur, duas praecipue res significamus: 
 Ramulum stemmatis linguarum Indoeuropaearum, subfamiliam Hellenicam vel Graecam, quae re vera ex multis linguis similitudine familiari inter se cohaerentibus constat. 
 Dialectum Atticam Athenis adhibitam, nempe sermonem Aeschyli Sophoclis Euripidis tragoedorum, Aristophanis comoedi, Lysiae Isocratis Demosthenis rhetorum, Xenophontis rerum gestarum scriptoris, denique Platonis Aristotelis philosophorum. Atticum sermonem ferme instar linguae Graecae antiquae esse ex eo constat quod grammaticae ad linguam Graecam antiquam docendam conscriptae illo ipso sermone nituntur.

 Quod ad antiquissimam Graecam attinet, videas res ad linguam Mycenaeam et ad Proto-Graecam pertinentes.

 Quod ad aetatem Hellenisticam attinet, videas rem ad linguam communem sive Koine () pertinentem. 

 Dialecti 

Spatium dialectorum Graecarum solet in quattuor classes maiores dividi."Dialecti Attica, Ionica, Dorica, Aeolica":  f. 2r. 

 Ionico-Attica 
Nomen Ionico-Atticae vulgo usu receptum est, quia constat Atticam linguam prae omnibus aliis propinquam fuisse Ionicae. At antequam in maximam linguam litterariam crevit sermo Atticus, unius tantum urbis erat usus loquendi. Itaque pro Ionico-Attica lingua reapse praestat Atticam describi dialectum Ionicam continentalem. Ipsa Ionica dialectus est orientalis complectens oram Asiaticam ab Clazomenis fere ad Miletum, archipelagum Euboeamque insulam.

 Aeolica 
Aeolica sermones complectebatur praecipue Lesbiorum incolarumque orae Asiaticae a Smyrna septentriones versus usque ad Hellespontum. Sappho et Alcaeus, poetae Lesbii, Aeolice scripserunt magnamque habuerunt vim ad lyricam Graecam excolendam. Aeolica etiam apud Thessalos et Boeotos in usu habebatur, quamquam occidentalibus linguis vicinis mixta. 

 Dorica 
De finibus et historia Doricae ambigitur. Arcadia excepta, Dorica in Peloponneso vigebat, unde per Cretam Theram Rhodum Coum usque ad meridionalem oram Asiae pertinebat; etiam in Sicilia et in Italiae parte meridionali Dorica vigebat. Dubium est, utrum etiam regiones Graeciae Caurinae fuerint Doricae, an ex propria dialectorum copia constiterit Graeca Caurina. Quod ad historiam attinet, secundum sententiam paene canonicam, Dores ab regionibus septentrionalibus in Balcanicam paeninsulam immigraverunt Peloponneso potiti. Sunt etiam qui Dores postea venisse negent.

 Arcado-Cypria 
Sermo Cyprius erat clara propinquitate Arcadico sermoni coniunctus, qui in media Peloponneso vigebat.

 De grammatica 
Lingua Graeca, modo omnium veterum linguarum Indoeuropaearum, maxime inflectitur. Maxime archaica est ob conservationem formarum Protoindoeuropaearum.

 Alphabetum 
Vide Abecedarium Graecum.

 Exemplum 
Platonis Apologia Socratis his verbis incipit:


Alphabeto Latino:
 Hóti mèn humeîs, ō̂ ándres Athēnaîoi, pepónthate hupò tō̂n emō̂n katēgórōn, ouk oîda: egṑ d' oûn kaì autòs hup' autō̂n olígou emautoû epelathómēn, hoútō pithanō̂s élegon. 

Latine:
 Quomodo vos, viri Athenienses, ab accusatoribus meis commoti sitis, nescio. Equidem ipse eorum opera paene sum mei oblitus, tam enim persuasibiliter locuti sunt.

 De phonologia observationes 
Tres series mutarum sunt: surda (π τ κ), aspirata (φ θ χ), et mediae (β δ γ).

 Morphologia nominum 

Nomina sunt substantiva, adiectiva et pronomina, quae omnia numero, genere et casu declinantur.

 Numeri 
Lingua Graeca antiqua habet duo numeros grammaticos: 
 Singularis:  'lupus'
 Pluralis:  'lupi'
Tertius insuper numerus est 
 Dualis:  'duo lupi'. Qui quidem numerus vim suam ab Protoindoeuropaea traditam paene omnino amiserat, quamquam interdum in usu habetur. Apud Homerum aliquantum plus valet. 

 Genera 
In plurimis linguis Indoeuropaeis, nomina in genera grammatica dividuntur. Lingua Graeca tria habet genera: 
Masculinum
Femininum
Neutrum.

 Casus 
Lingua Graeca quinque ex octo casibus Protoindoeuropaeis conservavit: 
Nominativum
Genitivum
Dativum
Accusativum
Vocativum

 Articuli 
Nomina Graeca definitos semper articulos habent, quae desunt linguae Latinae. Indefinitos si articulos adhibere velimus, nobis articuli deficiendi sunt.

 Articuli definitos Masculinum Neutrum Femininum Dual. Sing.  Plur.  Sing.  Plur.  Sing.  Plur. Nominativus  ὁ  οἱ  τό  τά  ἡ  αἱ  τώ Genitivus  τοῦ  τῶν  τοῦ  τῶν  τῆς  τῶν  τοῖν Dativus  τῷ  τοῖς  τῷ  τοῖς  τῇ  ταῖς  τοῖν Accusativus  τόν  τούς  τό  τά  τήν  τάς  τώ  Vocativus  ὦ

 Morphologia verborum 
Verba Graeca genere, modo, tempore, persona, numero conjugantur.  

 Genera 
Verbis Graecis sunt tria genera:
 Activum
 Medium
 Passivum

 Modi 
 Coniunctivus
 Imperativus
 Indicativus
 Optativus

 Tempora (et Aspectus) 
Verba conjugantur aspectibus tribus; formae imperfectivae includunt praesentem, futurum, et imperfectum; formae perfectivae, restrictae ad aoristum, qui in indicativo, et perfecto perfectum atque plusquamperfectum includunt. Οmnes aspectus omnes modos habent, coniunctivo et imperativo futuro absentibus.

 Personae 
 Persona prima
 Persona secunda
 Persona tertia

 Notae 

Res classicae

 Nexus externi 

 DiA. Morphologia Graeca
 Index dictionum in lingua Graeca antiqua — Victionarium
Ethnologue: Commentarium de lingua Graeca Antiqua 
Erasmi Roterodamensis De recta latini graecique sermonis pronuntiatione dialogus
 100 lectiones Linguae Graecae Antiquae 
 Itinera electronica 

!