Iuppiter

IuppiterIovis, m.; in codicibus deterioribus, Iupiter. (Graece Ζεύς, gen. ) in mythologia Romana est maximus deus, "rex deorum."Hor. carm. 4.4.2-4. Ipse imprimis est deus caeli fulminumque et Saturni filius, qui in Olympo monte domum habet. Videbatur fons omnis auctoritatis urbis Romanae. Secundum Petrum Grimal. quercus ei sacra est.

Uxorem Iuppiter Iunonem (Graece Ἥρα) habet, quam quidem cum aliis mulieribus coeundo saepissime adulterat. Nimirum Iuno valde aemula est. Filiam sibi carissimam Minervam (Graece Ἀθηνᾶ) habet. Eius templum in  et in Capitolino patebat. Eius sacerdoti nomen est flamen dialis.

 De etymologia 
Nomen Iuppiter initio deductum est a constructione vocativa PIE *dyeu pH2ter, unde Graecum  et Latinum *Diū pater > Iū-piter.WH3 I 732, 'deus pater' significans; ex forma h.e. Iūpiter evasit Iŭppiter non aliter quam e lītera lĭttera.Niedermann 1907: 66.

Epitheta Iovis

Multis nominibus Iuppiter appellatur:
 Iuppiter Caelestis
 Iuppiter Conservator Augustorum
 Iuppiter Conservator Orbis (Imperium Romanum protexit)
 Iuppiter Elicius
 Iuppiter Feretrius
 Iuppiter Fulgator
 Iuppiter Lucetius
 Iuppiter Optimus Maximus
 Iuppiter Pluvius
 Iuppiter Stator
 Iuppiter Summanus
 Iuppiter Terminus (fines imperii custodivit; hapax legomenon, vide CIL XI 351)
 Iuppiter Victor (militibus victoriam dedit)
Etiam nomina regionibus gentibusque
 Iuppiter Ammon (comparatus cum Ammone deo Aegypto)
 Iuppiter Brixianus (aequiparatus cum deo Celto e Brixia)
 Iuppiter Capitolinus (cultus per imperium)
 Iuppiter Dolichenus (comparatus cum Baal deo Syrio)
 Iuppiter Indiges (nomen Aeneae datum)
 Iuppiter Ladicus (aequiparatus cum quodam deo Celtiberiano)
 Iuppiter Laterius vel Latiaris (deus Latii)
 Iuppiter Parthinus (cultus prope finibus in Illyria)
 Iuppiter Poeninus (Iuppiter cultus in Hispania)
 Iuppiter Taranis (comparatus cum Tarane deo Celto)
 Iuppiter Uxellinus (deus montium altorum)

Notae

Bibliographia
 Dumézil, George. 1988. Mitra-Varuna: An Essay on Two Indo-European Representations of Sovereignty. Novi Eboraci: Zone Books. ISBN 0-942299-13-2.
 Dumézil, George. 1996. Archaic Roman Religion: With an Appendix on the Religion of the Etruscans. Baltimorae: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-5481-4.
 Green, Miranda J. Dictionary of Celtic Myth and Legend. ISBN 0-500-27975-6.
 "Jupiter" in The Oxford Classical Dictionary. ISBN 0-19-860641-9.
 Niedermann, Max. 1907. Historische Lautlehre des lateinischen. Deutsche Bearbeitung des französischen Originals von Dr Ed. Hermann. Heidelberg: Winter.
 Osbourne, Mary Pope. Favourite Greek Myths. Aedes Iovis Optimi Maximi Capitolini.
 Platner,S.B. & T.Ashby. 1929. A Topographical Dictionary of Ancient Rome. Londinii: Oxford University Press, H. Milford. OCLC 1061481.
 Rüpke, Jörg, ed. 2007. A Companion to Roman Religion. Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-2943-5.
 WH3 I = Walde, A. & Hofmann, J. B. 1938. Lateinisches etymologisches Wörterbuch, vol. I. 3., neubearbeitete Auflage. Heidelbergae: Winter.

Nexus externi

 Musei Capitolini, apud www.museicapitolini.org
 Mythologia, apud www.utahskies.org
 Imagines Iovis in Musaeo Iconographico Warburgiano

Categoria:Dei caeli
!
Categoria:Mythologia Romana
Categoria:Personae Aeneidos