Neapolis

Marcus Terentius Varro, De lingua Latina 6.58. Neāpolis, -is, f.; accusativo plerumque -im. (Graece  'nova urbs'; Italiane Napoli; Neapolitane Napule) est regionale Campaniae caput et tertia a maxima urbe in Italia, post Romam et Mediolanum. Numerus civium inter administrativos fines urbanos anno 2017 fuit 967 069. Sua municipalitas provincialis est tertia a maxima urbe metropolita Italiae, 3 115 320 incolas habens, et sua area metropolita viginti fere milia passuum praeter moenia urbana extenditur.

Primum ab antiquis Graecis et a poëtis Latinis dicebatur ParthenopePublius Vergilius Maro, Georgica 4.564. (), a Sirene quae traditur ibi sepulta esse, et etiam PalaepolisTitus Livius, Ab urbe condita 8.22.5. (), hoc est vetus urbs, cui successit nova, Neapolis. Varro etiam nomen antiquum Latinum NovapolisMarcus Terentius Varro, De lingua Latina 6.59. refert. 

 Geographia 
 Sinus Puteolanus
 Phlegraei campi

 Historia 
Neapolis septimo saeculo a.C.n. a Graecis ex urbe Cumis condita est, apud urbem Palepolin. A Romanis anno 326 a.C.n. capta est.

Anno 1137, Northmanni Neapolim ceperunt. 

Ab anno 1266 usque ad annum 1816, Neapolis Regni Neapolitani caput fuit, denique usque ad annum 1860 Utriusque Siciliae Regni (Italice Regno delle Due Sicilie).

 Incolae notabiles 
 Nati 
 1598 - Ioannes Laurentius Bernini, architectus, sculptor, pictor
 1668 - Ioannes Baptista a Vico, philosophus
 1685 - Domenicus Scarlatti, compositor
 1696 - Alphonsus de Liguori, episcopus ac sanctus
 circa 1760 - Angelus Tarchi, compositor
 Carolus Blasis (1797 - 1878), choreographus et saltator
 1826 - Rogerius Bonghi, litterarum Graecarum peritus, politicus et scriptor (1895)
 1853 - Eduardus Scarpetta, histrio (mortuus 1925)
 1873 - Henricus Caruso, theatri lyrici acuta voce cantor
 1877 - Henricus De Nicola, primus praeses Reipublicae Italicae (1946–1948)
 1898 - Antonius de Curtis, histrio (mortuus 1967)
 1898 - Titina De Filippo, actrix (mortua 1965)
 1900 - Eduardus De Filippo, histrio (mortuus 1984)
 1903 - Iosephus De Filippo, histrio (mortuus 1980)
 1908 - Ioannes Leone, praeses Rei publicae Italiae (1971–1978)
 1915 - Guido Zappa, mathematicus (mortuus 2015)
 1925 - Georgius Neapolitanus, praeses Reipublicae Italicae (a mense Maio 2006)
 1930 - Ludovicus De Filippo, histrio 
 1953 - Paschalina Sastri, actrix
 1955 - Iosephus Daniele, musicus et cantor (mortuus 2015)
 1973 - Fabius Cannavaro, pedilusor, victor Aureae Pilae anno 2006

 Mortui 
 1268 - Conradinus, filius regis Conradi IV, die 29 octobris amputatione capitis supplicio affectus
 1615 - Ioannes Baptista Porta alchemista Italus
 1647 - Thomas Aniello vulgo dictus Masaniello (* 1620)
 1866 - Gulielmus Gasparrini, botanicus Italicus;(*1803).
 1921 - Henricus Caruso, theatri lyrici acuta voce cantor
 1952 - Benedictus Croce, philosophus et homo publicus (* 1866)
 1962 - Salvator Lucania vulgo Lucky Luciano (* 1897)

 Administratio urbis 
A die 30 Maii 2011 praefectus urbi est Ludovicus de Magistris post Rosa Russo Iervolino.

 Aedificia egregia 
 Ecclesia sancti Ianuarii extra moenia est veterrimum sanctuarium huic sancto dedicatum et in veterrimis urbis ecclesiis numeratur, condita saeculo V, conexa cum Ioanne I episcopo (mortuo 432), investigatore reliquiarum Ianuarii.
 Castrum Novum (Neapolis) hodie vulgo Maschio Angioino,
 Ecclesia Cathedralis Assunptionis Beatae Virginis Mariae,
 Platea Plebis Sciti,

 Institutiones publicae 
 Statio zoologica Anton Dohrn cum aquario marino

 Scholae 
 Academia Pontaniana
 Universitas Neapolitana

 Musea 
 Museum Archaeologicum Nationale (Neapolis)
 Museum Capodimonte

 Ecclesia Catholica 
Neapolis est sedes archiepiscopalis (Archidioecesis Neapolitana). Archiepiscopus hodiernus est Crescentius Cardinalis Sepe. Multi alii archiepiscopi Neapolis etiam cardinales fuerunt. Pars municipii ad Dioecesem Puteolanam pertinet.

 Artes 
 Gastronomia et alimenta 
 Placenta Neapolitana

 Musica 
Perclarae sunt cantiones populares in lingua neapolitana compositae, etiam a maximis cantoribus aestimatae. Quarum omnibus acceptissimae sint "O sole mio" et "Santa Lucia."

 Ludi athletici 
SSC Napoli pediludii urbis Neapolis turma est.

 Vecturae 
 Aeroportus 
 Aeroportus Neapolis-Capitis Clivii seu Aeroportus Internationalis "Hugo Niutta"

 Fractiones, vici et loci in municipio 
 Vici et regiones urbanae 
 I Municipalitas (Neapolis): 
 Playa (Neapolis) seu Chiaia Chiaia, 
 Pausylipus, 
 Fanum Sancti Ferdinandi (Neapolis) San Ferdinando

 II Municipalitas (Neapolis):	
 Advocata (Neapolis) Avvocata, 
 Mons Calvarius (Neapolis) Montecalvario, 
 Pendinum Pendino, 
 Portus (Neapolis) Porto, 
 Mercatus (Neapolis) Mercato, 
 Fanum Sancti Iosephi (Neapolis) San Giuseppe

 III Municipalitas (Neapolis):	
 Stella (Neapolis) Stella, 
 Fanum Sancti Caroli ad Arenam San Carlo all'Arena

 IV Municipalitas (Neapolis):	
 Fanum Sancti Laurentii (Neapolis) San Lorenzo, 
 Vicaria Vicaria, 
 Podium Regale (Neapolis) Poggioreale, 
 Area Industrialis (neapolis) Zona Industriale

 V Municipalitas (Neapolis):	
 Paturcium Vomero
 Arenulae Arenella

 VI Municipalitas (Neapolis):	
 Ponticelli seu Ponticulum Ponticelli
 Barra (Neapolis) seu Barra Serini Barra
 Sanctus Ioannes ad Teducium (alia nomina: Sanctus Ioannes ad Tudusculum, Sanctus Ioannes de Teducculo, Sanctus Ioannes ad Theodusium) San Giovanni a Teduccio

 VII Municipalitas (Neapolis):	
 Mianum Miano
 Secundillianum Secondigliano
 Fanum Sancti Petri ad Paternum San Pietro a Patierno

 VIII Municipalitas (Neapolis):	
 Piscinumla Piscinola
 Scampia Scampia
 Playanum (alia nomina: Ployanum, Choyanum, Chiaianum) Chiaiano
 Marianella Marianella

 IX Municipalitas (Neapolis):	
 Sucava seu Sub Cava Soccavo
 Planuria (alia nomina: Planura, Planurium (Neapolis)) Pianura

 X Municipalitas (Neapolis):	
 Balneoli (Neapolis) Bagnoli
 Foris Cryptam Fuorigrotta

 Municipia finitima 

 Arzanum
 Casauria
 Casandrinum
 Casavator
 Cercula
 Maranum
 Malitum
 Munianum
 Porticus Herculanenses
 Puteoli
 Ad Quartum lapidem Campaniae Viae
 Fanum Sancti Georgii ad Cambranum
 Fanum Sancti Sebastiani ad Vesuvium
 Volla

 Coniunctiones oppidorum 
Neapolis coniunctionem oppidorum cum Călărași (Romania) habet.

 Provincia Neapolitana
 Urbes Italiae

 Notae 

 Nexus externi 

 Situs publicus 

 Pinacotheca 

!
Categoria:Urbes milies milium incolarum
Categoria:Portus maris Mediterranei