Linguae Sinicae

Linguae Sinicae"Lingua Sinica": Petrus Ribadenaira, Philippus Alegambe, Nathaniel Sotvellus, Bibliotheca Scriptorum Societatis Iesu, vol. 2 (Romae: 1676), p. 598. (confer Sinice 漢語/汉语 Hànyǔ 'lingua Sinica' et 中文 Zhōngwén 'litterae Sinicae') re vera constat in familia linguarum a ramo linguarum Sinotibetanarum orta. Loquentes se eadem lingua uti saepe putant, quia fere omnes eadem characterum formula utuntur cum scribant, sed inter se pronuntiatu et grammatica tam discrepare possunt ut alii alios intellegere non possint. 

Sunt decem fere linguae Sinicae. Lingua Sinensis (forma usitata seu docta Mandarina appellata), quia lingua publica Reipublicae Popularis Sinarum et Reipublicae Sinarum est, circiter 1 300 000 000 loquentium habens, plerumque ut lingua commoda Sinica habetur. Etiam sunt linguae Wu (Sinice 吳語/吴语), Yue seu Cantonensis (Sinice 粵語/粤语), Min (Sinice 閩語/闽语), Jin (Sinice 晉語/晋语), Xiang seu Hunanica (Sinice 湘語/湘语), Kejia seu Hakkafa (Sinice 客家話/客家话), Gan (Sinice 贛語/赣语), Hui (Sinice 徽州話/徽州话) et Ping (Sinice 平話/平话); de quibus omnibus plura legere licet in tabula quae sequitur.

NomenBreviterPinyinNomen locorumSinice simpliciterSinice traditionaliterLocutores (c.)Mandarina Mandarinam usitatam comprehenditGuan; 官Guānhuà —官话官話
<big>1 365 000 000Běifānghuà —北方话北方話Wu includit SciamhaevensemWu; 吴／吳WúyǔNg nyiu seu Ghu nyiu吴语吳語90 000 000Lingua Yue  includit CantonensemYue; 粤／粵YuèyǔJyut6 jyu5粤语粵語c. 80 000 000Min includit Taivanensem & Teochew Min; 闽／閩MǐnyǔBân gú seu Mìng ngṳ̄闽语閩語50 000 000XiangXiang; 湘XiāngyǔShiāen'ỳ seu Shiōn nỳ  湘语湘語c. 35 000 000KejiaKejia; 客家KèjiāhuàHak-kâ-fa seu Hak-kâ-va客家话客家話35 000 000GanGan; 贛GànyǔGon ua赣语贛語31 000 000Jin e lingua MandarinaJin; 晋／晉Jìnyǔ —晋语晉語45 000 000Hui e WuHui; 徽Huīzhōuhuà —徽州话徽州話3 200 000Ping e YuePing; 平Guǎngxī Pínghuà —广西平话廣西平話5 000 000

Nonnulli sermones a populis minoribus adhibentur et hucusque e classificatione omissi, inter quos: sermo Danzhou (儋州话／儋州話) quo in Danzhou insulae Hainan loquuntur; Xianghua (乡话／鄉話) in regione Hunan occidentali; Shaozhou Tuhua (韶州土话／韶州土話) in Quantunia septentrionali. Lingua Dunganica, in usu in Asia Media est Mandarinae cognata, e grege linguarum Sinicarum saepe omittitur, Cyrillice scripta et a populo Dungan (qui minime inter Sinas recipitur) adhibita.

 Soni 
Quique character Sinicus simul et singulam syllabam et distinctam cogitationem (dictionem) exprimit. Lingua igitur monosyllaba dici potest. 

Quaeque syllaba constat in consonante et exitu qui continet vocalium et consonantes finales. Ut soni Mandarini characterum melius discantur, hodie ratio pinyin late adhibetur, ubi soni litteris Romanis transcribuntur.

Inter aspectos mirabiles huius linguae est systema tonale adhibitum. Quinque toni adsunt qui significationem dictionis mutant. Exempli causa Mandarine:

 mā 媽 mater (voce altá, longáque duratione, sicut ā Latina in māter)
 má 麻 funis (voce surgente, sicut ā Latina cum plura emphasi in "Māter! Quid fecisti?!")
 mǎ 馬 equus (voce demissa, longá duratione sicut duae Latinae ǎǎ)
 mà 駡 contemptio (voce cadente, brevi duratione, sicut ǎ Latina simplex cum maiore emphasi)
 ma 嗎 particula interrogativa (voce demissa, brevi duratione, et omnino sine emphasi)

 Grammatica 
 Nomina 
Nomina nullo modo declinantur: nec ob numerum nec genus nec casum mutantur. Ergo, 樹 (simplificato 树, pinyin shù) significare potest "arbor", "arbores", "omnis arbores." Numeri autem rei cuidam, ut exprimantur, necesse est 'mensurae dictionem' addere inter numerum et rem cuius numerus describitur.

Genetivus exprimitur addendo suffixum 的 (-de, significans fere cui ille, de quo ille, et spectans): e.g. 樹的 ~ arboris. 

 Pronomina personalia (principalia) 
 我 wǒ = ego, me, mei, mihi 
 你 nǐ = tu, te, tui, tibi
 他 tā = is, eum, eius, ei
 她 tā = ea, eam, eius, ei
 它 tā = id, id, eius, ei

Ut pluralis formetur, additur suffixum 們 (-men): exempli gratia, ​我們	wǒ​men = nos, nobis, etc.. Hoc suffixum autem ut pluralis notio exprimatur ad alia nomina non addi non potest; ut ei numerus exprimatur necesse est numerum aliter indicare. 

Ut genetivus formetur, addi potest suffixum 的 (-de, significans fere cui ille ut supra): e.g. 我的 wǒ​de ~ mei, meus.​

Supra ostenditur quod eodem sono tā​ dici potest multi characteres 他 她 它, significatu omnino discrepantes. Etiam, singulus character potest duos vel plures sonos habere; et quae cum ita sit, hic character significat duas res, vel plures.

 Verba 
Verba sicut nomina non declinantur: nec ob personam nec numerum nec genus nec tempus mutantur. Tempus autem indicatur per adverbia, et varia particula verbo suffixa. Ergo, 
 有 yǒu = "habeo", "habes", "habent", "habere", etc.
 是 shì = "sum", "est", "esse", etc.
 說 shuō = "dico", "dicere", etc.​

Suffixa quae verbi sensum mutant sunt exempli causa:
 了 -le significat "quod iam accidit", praeteritum perfectum simplex indicans; e.g. 有了 = yǒule = "habui, habuit, etc..."
 啦 -la indicat praeteritum verbi participium; e.g 說啦 = shuō​la = "dictus, dicta, dictum..."

Constructiones quibus aspectus perfectivus redditur:
 已經 yǐ​jīng​ = "iam", "Id iam accidit ...". Hoc dictum ante praeteritum verbi participium reddit aspectum perfectum; e.g. 我已經 說啦 X = "mihi id iam accidit X dictum" = "X dixi"
 還沒 háiméi = "umquam haud" = "haud id umquam accidit..." Hoc dictum ante verbum post quod 哪 na = "minime" sequitur, reddi potest formam negativam: 我 還沒 說哪 X = "non dixi X"

Constructiones quibus aspectus progressivus redditur:
 正在 zhèng​zài​ = "nunc agitur quod.." vel "nunc continue"; ut 我 正在 說 X = "ego X dico" vel "ego X dicens sum"; 我 正在 說了 X = "ego X dicebam"...
 Etiam 在 (="iterum" vel "continue") solum adhibetur, ut etiam 我 在 說 X = "ego X dico", etc..

 Clausulae relativae 
Clausulae relativae particulā genitivā 的 (de) formantur. 見的人 potest significare "homo qui videt" aut "homo quem videt" (vel "quem vidi", vel cetera); significatio e contextu intellegenda est.

 Adiectiva 
Adiectiva Sinica sunt simillima verbis, itaque cum adiectivis 是 non usurpatur. 馬白 significat non "equus albus" sed "equus albus est"; adiectiva huius generis adiectiva praedicativa appellantur. Adiectiva quae nomina modificant appellantur adiectiva attributiva. Adiectiva attributiva clausulis relativis formantur; ut "equus albus" dicatur, 白的馬 dicitur. Ergo 白的馬走 significat "equus albus currit" (vel "equi albi currunt" vel "equus albus currebat" vel cetera). Non numquam particula 的 omitti potest, itaque 白馬走 quoque significat "equus albus currit". Particulam omittere saepe licet si connectio inter adiectivum et nomen fortis est.

Lingua Sinica antiqua
Matthaeus Riccius

 Notae 

 Bibliographia 
 .
DeFrancis, John, ed. 2003. ABC Chinese-English Comprehensive Dictionary. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 0-8248-2766-X.
 .
 .
Pulleyblank, E. G. 1984. Middle Chinese: A Study in Historical Phonology. Vancuverii: University of British Columbia Press. ISBN 0-7748-0192-1.
 .
 .
Schuessler, Axel. 2007. ABC Etymological Dictionary of Old Chinese. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 978-0-8248-2975-9.
Minglang, Zhou. 2003. Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages, 1949-2002. Berolini: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-017896-6.

 Nexus externi 

 Learn Chinese - Linguam Sinicam disce 
 Chinese Paradise - Linguam Sinicam disce 
 Learn Chinese - Interesting and Easy - Linguam Sinicam disce 
 Chinese-Course.com - Linguam Sinicam disce 
 Hi! I Love Chinese Linguam Sinicam disce 
 Chinoesfera 
 Ethnologue - Language of the World - "Macrolingua" Sinica (nexus ad paginas de singulis linguis)] apud Ethnologue 
 Chinese Text Project - Inceptum veterum litterarum Sinicarum 

Categoria:Linguae Sinotibetanae

Categoria:Sinologia