Massilia

Massilia (Francogallice Marseille; Occitanice Marselha; Graece Μασσαλία) est urbs et commune Francicum, cui sunt 855 393 incolarum (anno 2013; urbs Francica secunda est quod ad incolas pertinet), praefecturae Ostiorum Rhodani in regione Provincia, Alpibus et Litore Lazuli. Condita est a Graecis ex urbe Phocaea. Sub Imperio Romano, pars provinciae Galliae Narbonensis fuit.

Portus Massiliae unus ex maximis portibus Europae est. Praesens princeps magistratus urbis est Benedictus Payan.

Massilia anno 2013 una cum Cassovia in Slovacia titulo capitis culturalis Europaei honorata est.

 Geographia 
Urbs secunda Galliae cum Lugduno est praesertim antiquissima Gallica civitas et una de antiquissimis in Europa. Fines formant amphiteatrum, inclusum inter mare in Occidentali parte et montes, insenaturae ("calancae") in australi parte cum urbe Massilia Vetus (Francogallice Marseilleveyre), Ora Caerula (Francogallice Côte d'Azur) in septentrione cum Estaca (pictus a Cézanne) et catenae montium Stellae (Francogallice l'Etoile) et Garlabani in septentrione orientali. Media area urbis construi non potuerat. Urbs obcrevit Graecum portum Antiquum Portum nominatum (Romana rustica lingua Galliae Vieux Port), praesertim in altera parte.

 Incolae notabiles 
Massiliae nati sunt:
 Mauritius Béjart, saltator et choreographus
 Fernandel, histrio
 Honoratus Daumier, pictor et graphicus
 Marcus Fumaroli, scriptor
 Darius Milhaud, compositor
 Ioannes Franciscus Revel, scriptor
 Andreas Roussin, scriptor scaenicus
 Sabinus Berthelot, naturae studiosus, ethnologus, et botanista
 Pytheas Massiliensis, geographicus tertii saeculi a.C.n.
 Edmundus Rostand, poeta scriptorque scaenicus
 Vincentius Scotto, compositor
 Adolphus Thiers, rerum gestarum scriptor et vir publicus

Non Massilia nati erunt sed in Massiliam et pro Massilia vixerunt :
 Vedastus Defferre
 Ioannes Claudius Gaudin
 Ivo Livi
 Bernardus Tapie

Massiliam incoluerunt nonnulli scriptores litterarum Latinarum:
 Salvianus
 Gennadius Scholasticus

 Ecclesia Catholica 
Diocesis Massiliae creatus fuit primo saeculo. Illustrissimus inter massilienses episcopus fuit Henricus de Mazenod (1710–1755). 

Massilia est sedes episcopalis metropolitana (Archidioecesis Massiliensis) ex anno 1948. Multi Massiliae archiepiscopi etiam cardinales fuerunt.

Praesens archiepiscopus est Ioannes Marcus Aveline, qui Georgio Pontier succedivit anno 2019.

 Notae 

 Bibliographia 
 De archaeologia
 M. Bats, ed., Les Amphores de Marseille grecque. Chronologie et diffusion, VIe–Ier s. av. J.-C.: Actes de la Table Ronde de Lattes, 11 mars 1989. Aquis Sextiis: Publications de l'Université de Provence, 1990

 De re gastronomica
 1807 : Alphonsus de Fortia de Piles, "Des cafés de Marseille" in Grimod de la Reynière et al., Almanach des gourmands vol. 5 (1807) pp. 222-231
 1911 : Nathaniel Newnham-Davis, The Gourmet's Guide to Europe (3a ed. Londinii: Grant Richards, 1911) pp. 101-106

 Index communium praefecturae Ostiorum Rhodani
 20 Massalia

 Nexus externi 

 Massiliae pagina interretialis

 De hoc commune apud cassini.ehess.fr


Categoria:Communia praefecturae Ostiorum Rhodani
Categoria:Loci habitati praefecturae Ostiorum Rhodani
Categoria:Urbes Graecae antiquae
Categoria:Urbes Galliae Romanae
Categoria:Sedes episcopales Franciae
Categoria:Portus maris Mediterranei