Biologia

Ebbe Vilborg, Norstedts svensk-latinska ordbok, editio secunda (2009). Vocabulum "biologia" Nova Aevo creatum est. est , quae vitam et organismos vivos describit et investigat, ut eorum anatomia, physiologia, auctus, origines, propagatio, et taxinomia sciantur,Redigerens definitionem ex "Aquarena Wetlands Project" glossarium. systema vitae terrestris melius intellegatur, melioria remedia reperiantur, et agricultura proferatur.

Biologia multos ramos, quaestiones, doctrinas comprehendit, quarum inter gravissimas res sunt quinque principia, quae fortasse sunt axiomata biologiae hodiernae.:

 Cellulae sunt principales vitae monades (theoria cellularum).
 Novae species et proprietates hereditariae sunt opus evolutionis (evolutio).
 Gena sunt principales hereditatis monades (genetica).
 Organismus circumiecta interiora temperat, ut condicio stabilis continuaque conservetur (homoeostasis).
 Organismi vivi energiam consumunt et commutant (energia).

Scientia in biologia ad res structurales, physiologicas, evolutionis, systematum, regnorum spectat. Eis cum rebus hodiernae biologiae tamen plurimae quaestiones inexplicabiles restant.

Biologiae hodiernae quoque plures subdisciplinae sunt, vetustiores ut anatomia vel taxinomia, noviores ut informatio genetica, epigenetica, astrobiologia.

 Etymologia 
Nomen de verbis Graecis βίος, vita, -λογία, studium, emanavit. In nostra lingua, biologia coniunctus primo anno 1736 a Carolo Linnaeo medico Suecico in opere suo Bibliotheca Botanica adhibebatur.

 Historia 

Quamquam notio unius disciplinae cohaerentis biologiae saeculo undevicesimo orta est, scientiae biologicae ex moribus medicinae et historiae naturalis emerserunt, qui ad Ayurvedam, medicinam Aegypti antiquae, opera Aristotelis et Galeni extenduntur. Haec scientia antiqua medio aevo elaborata est a medicis philosophisque Musulmanis, inter quos insigniter Avicenna. Per renascentiam Europaeam et novum aevum, cogitatio biologica tempus rerum novarum subiit, propter novum empirismi studium et inventionem multorum organismorum novorum.

 Res biologiae principales 
 Systemata naturae vivae (Systematica) 
thumb
Ob nomenclaturam biologicam Carolus Linnaeus systema naturae commentus est. Secundum hoc systema omnis vita hodie est divisa in tres regiones: Archaea, Bacteria, Eucaryota. Olim Archaea et Bacteria sub imperio Procaryota subsummata erant, quia illi organismi nucleum non habent, sed nucleoidem. Virus etiam est res biologica, sed utrum vivat incertum est.

 Regio "Archaea" sive Archaebacteria
 Regio "Bacteria"
 Regio "Eucaryota":
 Regnum "Animalia": heterotrophica et multicellularia sunt; motiliaque sunt aliquando in circulo vitae.
 Regnum "Plantae":  autotrophicae et multicellulares sunt; habentque duras parietes cellulares et per chloroplasta capiunt lucem. 
 Regnum "Fungi":  heterotrophici et saepissime multicellulares sunt, quandam cellularum specializationem in texturas ostendentes; parietes cellulares habent et propagunt vegetative.
 Regnum "Protista": unicellularia sunt et, cum colonias componunt, nullam specializationem in texturas ostendunt; sunt heterophica et autotrophica.

 Disciplinae biologicae 
Biologia ex multis disciplinis constat, inter quas sunt sequentes.

 Agrobiologia
 Anatomia
 Bacteriologia
 Biochemia
 Biologia cellularis
 Biologia marina
 Biologia molecularis
 Botanice 
 Entomologia
 Ethologia
 Genetica 
 Microbiologia
 Morphologia 
 Mycologia
 Oecologia
 Palaeontologia 
 Phylogenia
 Sociobiologia
 Virologia
 Zoologia

 Pinacotheca 

Agricultura
Anatomia
Anthropologia biologica
Biologia conservationis
Circumiecta
Dissimulatio
Energia
Genetica
Homoeostasis
The Journal of Life Sciences
Museum
Natura
Oecologia
Palaeontologia
Philosophia
Physiologia
Scientia agriculturalis
Sexus
Systematica 
Taxinomia
Vivarium
Zoologia

 Notae 

 Bibliographia 
 Alberts, Bruce, A. Johnson, J. Lewis, M. Raff, K. Roberts, et P. Walter. 2002. Molecular Biology of the Cell. Ed. 4a. Garland. ISBN 978-0-8153-3218-3. OCLC 48122761 57023651 69932405 145080076 48122761 57023651 69932405.
 Almquist, Ernst. 1931. Große Biologen. Monaci: J. F. Lehmann Verlag.
 Asimov, Isaac. 1968. Geschichte der Biologie. Francofurti: Fischer.
 Bäumer, Änne. Geschichte der Biologie.
 Vol. 1. 1991. Biologie von der Antike bis zur Renaissance. Francofurti: Peter Lang, ISBN 3-631-43312-3.
 Vol. 2. 1991. Zoologie der Renaissance, Renaissance der Zoologie. Francofurti: Peter Lang. ISBN 3-631-43313-1.
 Vol. 3. 1996. 17. und 18. Jahrhundert. Francofurti: Peter Lang. ISBN 3-631-30317-3.
 Bäumer, Änne 1997. Bibliography of the history of biology / Bibliographie zur Geschichte der Biologie. Francofurti: Peter Lang. ISBN 3-631-32261-5.
 Begon, Michael, C. R. Townsend, et J. L. Harper. 2005. Ecology: From Individuals to Ecosystems. Ed. quarta. Blackwell Publishing. ISBN 978-1-4051-1117-1. OCLC 57675855 62131207 57639896 57675855 62131207.  
 Campbell, Neil A. 2004. Biology. Ed. septima. Benjamin-Cummings Publishing Company. ISBN 0-8053-7146-X. OCLC 71890442.
 Campbell, Neil A., et Jane B. Reece. 2006. Biologie. Ed. sexta. Monaci: Pearson Studium. ISBN 3-8273-7180-5.
 Colinvaux, Paul. 1979. Why Big Fierce Animals are Rare: An Ecologist's Perspective. Princeton University Press. ISBN 0-691-02364-6. OCLC 24132192 10081738 24132192.
 Göldenboog, Christian. 2003. Das Loch im Walfisch: Die Philosophie der Biologie. Stutgardiae: Klett-Cotta. ISBN 3-608-91991-0.
 Hoagland, Mahlon. 2001. The Way Life Works. Jones and Bartlett Publishers inc. ISBN 0-7637-1688-X. OCLC 45487537 223090105 45487537.
 Jahn, Ilse, ed. 2002. Geschichte der Biologie: Theorien, Methoden, Institutionen, Kurzbiographien. Ed. tertia. Heidelbergae: Spektrum. (Et Kassel 2004.) ISBN 3-8274-1023-1.
 Janovy, John, Jr. 2004. On Becoming a Biologist. Ed. secunda. Bison Books. ISBN 0-8032-7620-6. OCLC 56964280 55138571 56964280.
 Johnson, George B. 2005. Biology, Visualizing Life. Holt, Rinehart, and Winston. ISBN 0-03-016723-X. OCLC 36306648.
 Klämbt, Dieter, Horst Kreiskott, et Bruno Streit. 1991. Angewandte Biologie. Wenhemii: VCH. ISBN 3-527-28170-3.
 Mayr, Ernst. 2000. Das ist Biologie: Die Wissenschaft des Lebens. Heidelbergae: Spektrum. ISBN 3-8274-1015-0.
 Mayr, Ernst. (1984) 2002. Die Entwicklung der biologischen Gedankenwelt: Vielfalt, Evolution und Vererbung. Berolini: Springer.
 Penzlin, Heinz. 2009. Die theoretischen Konzepte der Biologie in ihrer geschichtlichen Entwicklung. Naturwissenschaftliche Rundschau 62 (5): 233–43. ISSN 0028-1050.
 Purves, William K., et al. 2006. Biologie. Ed. septima. Heidelbergae: Spektrum. ISBN 3-8274-1630-2.
 Scherf, Gertrud. 2006. Wörterbuch Biologie. CD ROM. Berolini: Directmedia Publishing. ISBN 978-3-89853-840-4
 Tobin, Allan, et Jennie Dusheck. 2005. Asking About Life. Ed tertia. Belmont Californiae: Wadsworth. ISBN 0-534-40653-X.
 Toepfer, Georg. 2011. Historisches Wörterbuch der Biologie: Geschichte und Theorie der biologischen Grundbegriffe. 3 vol. Stutgardiae: Metzler. ISBN 978-3-476-02316-2.

 Nexus externi 

!