Ienisea

IeniseaAtlas Russicus, p. 7;  Ioannes Georgius Gmelin, Flora Sibirica. Vel Ieniscea (Henrici Scherer Tabellae geographicae, p. 212; sic et ) seu Ieniseus Russice Енисей, tr. Jenisej, Nenetice Ензя’ ям’/Ienzia iam, Evenkice Ионэси/Ionesi, Selcupice Ня́ндысе/Niandyse vel. Пӱ̄л Тяас ӄолд / Pul Tiaas cold, Ketice Хук / Chuk, Chakassice Ким суғ / Kim sug, Tuvinice Улуг Хем / Ulug chem. est flumen magnum in Siberia, fluvius aquosissimus Russiae. 

Nomen Russicum et Latinum de forma Nenetica antiqua Ienesij derivatum est, quae sua vice est nomen Evenkense Ionesi corruptum, quod nomen Evenkense aqua magna significat.

Situs et fluxus
Confluxu fluviorum Ieniseae Maioris et Ieniseae Minoris prope urbem Hierocaesaream (Tuvae metropolim) incipiens, 3487 chiliometra per Tuvam, Chakassiam atque territorium Crasnoiarense Foederationis Russicae patet et in sinum Ieniseensem maris Karensis Oceani Glacialis Septentrionalis effunditur. 

Ienisea est confinium naturale Siberiae Occidentalis, a planitie Sibirica Occidentali amplissima paludinosa occupatae, et Siberiae Orientalis, quam taiga montana operit.

Post Hierocaesaream prima 188 chm Ienisea ad occidentem per vallem Tuvinicam fluit, multos ramos et insulas faciens. Cemtschuco tributario accepto ad septentrionem vertit et per Saianes Orientales transit. Ibi et receptaculum aquae Saiano-Shushense maximum situm est, post id receptaculum Mainense minus et Abacano trbutario accepto receptaculum tertium, Crasnoiarense (cuius moles non in Crasnoiario, sed in Divnogorsk urbe sita est). 

Inter Crasnoiarium et Angarae ostium vallis latior fit; iugum Ienisseiense ad flumen appropinquat. Infra Angaram ripa Ieniseae dextra montana manet, ripa laeva humilis et paludinosa fit. Prope ad ostium Tunguscae Inferioris vallis Ieniseae circa 40 chm lata est, prope Dudinkam 150 chm. Alveus ad 5 chm latus fit; altitudo Ieniseae inferioris a 5 ad 8,5 m est, infra Dudinkam ad 25 m. Infra Kureikam vicum iam aestus marinus observari potest; inferius delta magnum sita est et aestuarium, qui sinum Ieniseensem format.

Systema hydrographicum

Accolae Ieniseae sunt (a fontibus ad ostium):

 CemtschucusIoannis Georgii Gmelin Flora Sibirica, p. IX-X (vulgo Chemċik),
 Abacanus, 
 Tuba,
 SydaGlavnyĭ botanicheskiĭ sad (Akademii︠a︡ nauk SSSR), 61-70, 1966, p. 34.
 Sissimus,
 Mana,
 Can,
 Angara (quae Baicalis lacus omnes aquas fert), 
 Cassus,
 Symus,
 Dubtschesus,
 Tungusca Transmontana, 
 Bachta,
 Ieloguius, 
 Tungusca Sicca, 
 Tungusca Inferior, 
 Turuchanus,
 Igarka Maior,
 Dudinka,
 Dudinka Sicca,
 Cheta Minor,
 Cheta Maior etc. 

Longitudo Ieniseae cum Angara maior est, quam Ieniseae ab Hierocaesarea ad ostium; interdum pars Ieniseae ab Hierocaesarea ad ostium Angarae Ienisea Superior appellatur.


Urbes in ripis sitae

Ad Ieniseam sitae sunt urbes 

Hierocaesarea, 
Abacanus, 
Crasnoiarium, 
Ienisea, 
Dudinka, 
Igarka, 
Dickson 

aliaeque.

 Notae 

 Nexus externi 

 , vol. 2, p. 592 cum textu de Ienisea (JENISCEA) 
 Georgius Kublickij, Енисей, река сибирская (Ienisea, flumen Sibericum). Crasnoiarii, 2015 

Categoria:Flumina Russiae Asiaticae
Categoria:Siberia
Categoria:Chakassia
Categoria:Tuva
Categoria:Territorium Crasnoiarense
!