Olisipo

Olisipo (-onis, m.; Lusitane Lisboa) est urbs circiter 547 733 incolarum (anno 2011), maxima Lusitaniae et caput huius civitatis, ad ripam Tagi iacens.

Prope suntr plures urbes: Sacabis, Odivelae, Selenopolis, Cascales, Amatoria, Gualva-Kassema, Queluz.

 De nomine 
In antiquitate urbis nomen Olisipo,Gaius Plinius Secundus, Naturalis historia 4.113 et passim. OlisippoMarcus Terentius Varro, Res rusticae 2.1.19 vel UlisippoPomponius Mela, De chorographia 3.8. scriptum est. Postea variae aliae formae reperiuntur, ut Ulyssipo et Lissabona. Littera U initialis fortasse usurpata est a notione, secundum quam urbs ab Ulixe condita sit. Patriarchatus Catholicus Lisbonensis vel Ulixbonensis appellatur.

 Historia 
Verisimile est iam Phoenices portu oppidi usos esse. Anno autem 205 a.C.n., Olisipo a Romanis expugnata est. Circa 136 a.c.n. illud oppidum in bello adversus Celtiberos sibi socium  proconsul Decimus Iunius Callaicus munivit et firmavit ne commeatus per Tagum flumen exercitui advectus ab hostibus intercipereturStrabo III.3.1. Anno 48 a.C.n., ob incolarum merita a Gaio Iulio Caesare colonia Felicitas Iulia eo deducta est, quae urbs magna in Lusitania fuit. A scriptoribus Latinis, Olisipo saepe laudata est.Vide, exempli gratia, Varro, De re rustica 2.1.19.

Anno 409, Vandali urbem expugnaverunt; eis Suebi successerunt, qui ad annum 585 manserunt. Eo anno, Visigothi urbem expugnaverunt.

Die 6 Augusti 711, Mauri urbem occupaverunt, qui anno 1147 ab Alphonso I Henrico rege Lusitaniae expulsi sunt. Olisipo urbs capitalis Portugalliae anno 1255 facta est.

Anno 1497, Valascus de Gama ab urbe ad Indiam expugnandam profectus est. Annis 1580 ad 1640, cum Lusitania pars Hispaniae esset, urbs non iam erat caput regni. 

Die 1 Novembris 1755, potentissimus terrae motus urbem diruit.

Bellis Napoleonicis expugnata et rapta est.

Anno 1910, Emmanuele II rege deposito, Olisipo caput rei publicae Lusitaniae facta est.

Ferrivia metropolitana Olisiponensis, anno 1959 incepta, e quattuor lineis constituitur.

Anno 1994 caput culturale Europaeum fuit.

 Universitates studiorum 
Universitates studiorum tres sunt Olisiponi: Universitas Olisiponensis ad lucem, Universitas Nova Olisiponensis, Universitas Technica Olisiponensis.

 Ecclesia Catholica Romana 
Olisipo sedes patriarchalis Ecclesiae Catholicae Romanae et Archidioecesis nomine Patriarchatus Lisbonensis (sive Patriarchatus Ulixbonensis} est; praesens patriarcha Manuel Iosephus Macarius do Nascimento Clemente est.

 Incolae notabiles 
 Nati
1954, Marianus Gago, politicus (mortuus 2015)
1954, in vico Madalenae - Manuel Ludovicus Goucha, conductor et  moderatrix televisionis
1989, Salvator Sobral, cantator

 Mortui
1582 - Ferdinandus Toletanus Dux Albanus
 Notae 

 Bibliographia 
 Will Coldwell, "Nightlife reports: Lisbon’s new clubbing scene" in The Guardian (23 Ianuarii 2015)
 Sam Jones, "Sun, surf and low rents: why Lisbon could be the next tech capital" in The Guardian (29 Octobris 2016) 

 Nexus externi 

Categoria:Capita
Categoria:Coloniae Punicae
Categoria:Portus oceani Atlantici
!