Imperativus

Imperativus"Modus imperativus": Martianus Capella 3.313 est modus verbi, qui imperata indicat.  Est modus, sicut modus coniunctivus et modus indicativus.  Lingua Latina formas huius modi personarum secondae et tertiae.  Lingua Anglica, sicut plures linguae, formas secondae personae tantum habet.  Lingua Sanscritica formas imperativas omnium personarum habet, quamquam formae primae personae re vera fuerunt formae modi coniunctivi.

 Imperativus in Lingua Latina 

Ecce imperativus singularis (imperatum uni personae) et pluralis (imperatum multis personis), secondae personae:

 REGULAE
     Imperativus praesens activus
   Infinitivus
   Imperativus singularis
   Imperativus pluralis
     -o 1
   amare
   ama
   amate
     -eo 2
   monere
   mone
   monete
     -o 3
   mittere
   mitte
   mittite
     -io 4
   audire
   audi
   audite
     -io M
   capere
   cape
   capite


   Imperativus praesens passivus
   Infinitivus
   Imperativus singularis
   Imperativus pluralis
     -o 1
   amari
   amare
   amamini
     -eo 2
   moneri
   monere
   monemini
     -o 3
   mitti
   mittere
   mittimini
     -io 4
   audiri
   audire
   audimini
     -io M
   capi
   capere
   capimini

|}

Lingua Latina etiam "imperativum futurum" habet qua in legibus utimur.

   Imperativus futurus activus
   Infinitivus
   Imperativus singularis (2)
   Imperativus singularis (3)
   Imperativus pluralis (2)
   Imperativus pluralis (3)
     -o 1
   amaturus esse
   amato
   amato
   amatote
   amanto  
     -eo 2
   moneturus esse
   moneto
   moneto
   monetote
   monento
     -o 3
   missurus esse
   mittito
   mittito
   mittitote
   mittunto
     -io 4
   auditurus esse
   audito
   audito
   auditote
   audiunto
     -io M
   capturus esse
   capito
   capito
   capitote
   capiunto

|}

   Imperativus futurus passivus
   Infinitivus
   Imperativus singularis (2)
   Imperativus singularis (3)
   Imperativus pluralis (2)
   Imperativus pluralis (3)
     -o 1
   amatum iri
   amator
   amator
   -
   amantor  
     -eo 2
   monetum iri
   monetor
   monetor
   -
   monentor
     -o 3
   missum iri
   mittitor
   mittitor
   -
   mittuntor
     -io 4
   auditum iri
   auditor
   auditor
   -
   audiuntor
     -io M
   captum iri
   capitor
   capitor
   -
   capiuntor

|}
Imperativum usus cum aliquid negat, licet hunc modo coniunctivo uti, sed non mutat in ne:
 non pugnare = ne pugnemus! (-o 1)

 non legere = ne legamus! (-o 3)

 Eum ne audiamus! (Eum audire non debemus, -io 4)
Autem coniunctivus imperfecti -usus irrealis-, ei verbum non est cum sententia negans est.
 non pugnare = non pugnaremus! (-o 1)

 non legere = non legeremus! (-o 3)

 Eum non audiremus!
Hi coniunctivi appellantur coniunctivos prohibitativos (nom sing.: Coniunctivus prohibitativus).

 Irregulares 
N.B.: Nimirum sunt etiam imperativi irregulares
 esse = es! (simus!) este! esto! esto! estote! sunto!
 facere = fac! (faciamus!) facite! fieri! fitis! facito! facito! facitote! faciunto! fito! fito! fitote! fiunto!
 dicere = dic! (dicamus!) dicite! dicito! dicito! dicitote! diciunto!
 ducere = duc! (ducamus!) ducite! ducere! ducimini! ducito! ducito! ducitote! duciunto! ducitor! ducitor! duciuntor!
 ferre = fer! (feramus!) ferte! ferre! (fiamus!) ferimini! ferto! ferto! fertote! ferunto! fertor! fertor! feruntor!
 ire = i! (eamus!) ite! ito! ito! itote! eunto!
 velle = vel! (alterae formae non existunt)
 nolle= noli! (nolimus!) nolite! nolito! nolito! nolitote! noliunto!

 Notae 

Categoria:Ars grammatica