Lucius Tarquinius Superbus

Lucius Tarquinius Superbus (natus saeculo 6 a.C.n.; mortuus anno 495 a.C.n.) fuit septimus et ultimus rex Romanus, filius vel potius nepos (nam de ea re magna disceptatio inter auctores antiquos fuitDion. Hal. Ant. Rom. IV,6. Titus Livius I,46.4.) Tarquinii Prisci et gener Servii Tullii. Regnavit ab anno 535 a.C.n. usque ad annum 510 a.C.n., cum regno  urbeque seditione expulsus esset.

De regno in tyrannidem degenerante
Solio a Tullio, filio servi, excepto, Tarquinius Senatum convocavit et se regem pronuntiavit. Deinde sicarii Tullium occiderunt et Tullia, uxor Tarquinis, per patris corpus carpentum egit. Ut auctoritatem augeret, caedes amicorum Tullii ordinavit et statim emendationes recentes rei publicae abrogavit, petens in locis eorum dominationem instituere. Bella contra Latinos Etruscosque gesta sunt, at plebes armis spoliatae est et aedificare opera publica coacta est, dum Tarquinius exercitum ex satellitibus suis et sociis externis conscribit.

De rebus bello gestis
Plura bella ille rex feliciter gessit. Nam sublato falsa accusatione adversario  ex Aricia hegemoniam foederis Latini suscepit et primus Romanorum bellum Volscis indixit. Urbem opulentissimam Suessam Pometiam vi cepit et e praeda militesque suos locupletavit Capitolinumque templum aedificavit. Adversarii eius saevitiam avaritiamque metuentes plurimi Gabios confugerant, quae tunc Latina civitas satis potens erat. Et Gabinii quidem per septem annos Tarquinium eos oppugnantem fortiter sustinuerunt, donec dolo et fraude filii Tarquinii, Sexti, falsi transfugae decepti sub dicionem Romanam redigerentur. Postremo Ardeam, Rutulorum oppidum, obsidebat cum seditione Romae orta regnum ex inopinato amisit.

De magnis operibus
Nonnulla maxima opera publica Tarquinio regnanti tribuuntur quae  a Tarquinio Prisco (sive patre sive avo eius) decreta quidem erant, vix tamen inchoata. Cloacam Maximam enim, opus saluberrimum et utilissimum ad purgamenta eluenda, qua nihil praestantius aedificasse aetatem suam aestimabat Titus LiviusI,56. Dion. Hal. IV,44., diu intermissum perfecit. Foros quoque Circi Maximi faciendos curavit ille rex.

Item templum triadis Capitolinae, id est Iovis, Iunonis Minervaeque quod olim voverat Tarquinius Priscus atque celeberrimum templum in imperio Romano futurum erat, manubiis e Volscorum oppido Suessa Pometiorum adhibitis, in monte Tarpeio exaedificavitTitus Livius I,55-56. Dion. Hal. IV,59-61. . Ad operum magnificentiam non tantum pecuniam et tributa cives rogavit sed etiam plebem ad operas praestandas coegit, quod multi gravabanturDion. Hal. IV,44..

Colonias quoque duas condidit, Signiam, quae velut sponte e castris stativis nata erat, et Circeios cuius locum magna diligentia rex elegerat : in scopulo enim mare supereminente haec colonia sita est, ubi filiam Solis, Circen, olim sedes suas posuisse  in fabulis accepimus. Illis coloniis duos filios praefecit, Arruntem et SextumDion. Hal. IV,63. Titus Livius I,56..

De prodigiis
Tarquinio rege duo prodigia benevolentiam deorum erga Romanorum imperium declarasse  traduntur in vetustis annalibus : caput in fundamentis templi Iovis repertum et arcana oraculorum Sibyllinorum. Contra regno exeunte omina sinistra ruinam domus suae regi praenuntiavere.

De capite Capitolino
Cum aedificationi templi Iovis in monte qui tum Tarpeius ac postea ex ipso illo capite Capitolinus dictus est, omnes operam darent, caput humanum integro vultu, cuius sanguis adhuc tepidus erat in fundamentis repertum esse dicitur. Hoc prodigio territus Tarquinius ab opere primo destitit et haruspices consuluit qui sic interpretati sunt: locum in quo caput iacebat  totius orbis terrarum caput fore.Dion. Hal. IV,59-61. Nonnulli investigatores recentes contra vestigium sacrificii humani in hac fabula occultatum cognoscunt.

De Termino ac Iuventa
Praeterea cum Tarquinius vetera fana et sacella loco movere vellet, ut area vacua templo futuro sufficeret, ceteri dei per aves consulti exaugurationem admiserunt, TerminusOvidius, Fasti II,667-672. vero Iuventasque sedes mutare noluerunt. Quod factum haruspices tamquam omen diuturnitatis et stabilitatis interpretati sunt: quapropter in novo templo inclusi sunt. Nam omen felix benevolentiam deorum testabatur. At si Titus LiviusI,55. De iuventa tamen silet. hoc portentum ad regnum Tarquinii Superbi refert, Dionysius Halicarnassensis contra ad Tarquinium Priscum.Ant. Rom. III,69.

De libris Sibyllinis
Sibylla Cumaea Tarquinium adisse narratur et ei libros novem divinos pretii nimii obtulisse. Tarquinius primo recusavit: statim Sibylla tres  libros exussit et ceteros eodem pretio emendos proposuit quo paulo antea novem integros. Rex adrogantiam eius irrisit. Cum vero tres libros denuo combussisset atque pondus auri idem tribus reliquis posceret, pertinacia eius commotus Tarquinius atque metuens ne calamitatem sibi adscisceret, pecuniam anui numeravit. Illi libri Sibyllini dicti et in Capitolio servati per multa eventa magni momenti postea consulti sunt.Dion. Hal. Ant. Rom. IV,62. Aulus Gellius Noct. Att. I,9. Lactantius Div. Inst. I,6.

De portentis minacibus
Exitum regni nuntiavere portenta terribilia: ita serpentem e lignea columna elapsum regiam terruisse a Tito livioI,56. Paulo accuratius eadem narrat Ovidius (Fasti II,711-712): ecce, nefas visu, mediis altaribus anguis / exit et exstinctis ignibus exta rapit. accepimus atque regem illo prodigio commotum filios Delphos oraculum consulturos misisse. Dionysius autem par aquilarum in horto regiae adiacente nidum posuisse atque fetus aluisse narravit ; mox vultures numero praevalentes nidum arbore deiecisse, fetus occidisse, parentes revertentes rostrorum ictibus exegisse. Hoc visu quamvis anxiis curis  perturbatus Tarquinius fatum tamen suum cavere non potuit.

Quomodo regno urbeque expulsus sit
Monte Tarpeio super Forum Romanum strato, fanis Sabinis demotis, et templo Iovis in Capitolino aedificato, Tarquinius auctoritatem adfirmavit. Nuptiae felices filii sui cum filia Octavi Manilii ei socium potentem adtulit. Regnum violentiae caedisque erat. Raptus Lucretiae ab filio suo Sexto Tarquinio seditionem praecipitavit quae effecit ut Tarquinius et familia sua anno 510 a.C.n ab Lucio Iunio Bruto expulsi sint. Post exilium Tarquinius subsidium ex regibus Etruscis Latinisque obtinere conatus est, monens res publicas passuras esse extra Romam. Quamvis Etruscus Lars Porsena subsidium daret, Tarquinius Romam recipere non potuit et senex orbusque anno 495 a.C.n. Cumis mortuus est.

Fontes
Cicero, libro secundo de Republica cap. 44-46.
Dionysius Halicarnassensis, libro quarto Antiquitatum Romanarum cap. 28-85.
 Florus, libro primo Epitomae rerum Romanarum, capite primo.
Ovidius, libro secundo Fastorum 685-852 ("Regifugium").
Titus Livius, libro primo Ab Urbe condita capitibus 46-60.

 Plura legere si cupis 
Dominique Briquel, "Tarquins de Rome et idéologie indo-européenne. (II) Les vicissitudes d'une dynastie, Revue de l'histoire des religions, 1998ː 419-450
Georgius Dumézil, "Pères et Fils dans la légende de Tarquin le Superbe" in Hommages à Joseph Bidez et à Franz Cumont, 1949ː 77-84

 Notae 

 Nexus externi 

Categoria:Reges Romani
Categoria:Gens Tarquinia
Categoria:Nati saeculo 6 a.C.n.
Categoria:Mortui 495 a.C.n.