Triticum (genus)

Triticum (nomen a Linnaeo anno 1753 statutum) est genus poacearum e quo species quattuor domesticatae sunt et duae per terrarum orbem fere ubique coluntur. Cultivatio in regione Lunulae fertilis Asiae Occidentalis incepit.

 De genere 
Hoc poacearum genus ex Asia occidentali oritur. Paulo latius hodie in collibus et planitiebus a paeninsula Balcanica per Asiam occidentalem usque in Afgania species silvestris crescitur, videlicet Triticum monococcum ssp. aegilopoides. Ex hac (accuratius e populationibus Anatoliae meridio-orientalis) derivatum est frumentum omnium antiquissimum ab hominibus cultum, T. monococcum ssp. monococcum.

Boream versus in Armenia anno 1938 moxque in regionibus montanis Turciae orientalis, Syriae Iracique borealis et Iraniae boreo-occidentalis reperta est species silvestris cognata T. urartu. Qua specie nunquam ut videtur cultivata, hybrida olim producta est tetraploides, genomo A ex T. urartu dempto, genomo D ex herba Aegilope tuaschii. E quo hybrida silvestri, quem appellare oportet T. turgidum ssp. dicoccoides, derivatum est frumentum alterum valde antiquum, videlicet T. turgidum ssp. dicoccum sive Latinitate classica "far". Inde mox provenit frumentum libere extritum, ssp. durum. pp. 19-33; 

 Index specierum et subspecierum
  The Plant List Triticum monococcum L.   Triticum monococcum ssp. aegilopoides (Link) Thell.  Triticum boeoticum Boiss. Triticum monococcum ssp. monococcum  Triticum monococcum L. Triticum urartu Thumanjan ex Gandilyan  Triticum urartu Thumanjan ex Gandilyan Triticum turgidum L.   Triticum turgidum ssp. dicoccoides (Körn. ex Asch. & Graebn.) Thell.  Triticum dicoccoides (Körn. ex Asch. & Graebn.) Schweinf. Triticum turgidum ssp. dicoccon (Schrank) Thell.  Triticum dicoccon (Schrank) Schübl. Triticum turgidum ssp. carthlicum (Nevski) Á.Löve  Triticum carthlicum Nevski Triticum turgidum ssp. georgicum (Dekapr. & Menabde) MacKey ex Hanelt, comb. nov.  Apud nonnullos Triticum georgicum (Flaksb.) Dekapr. Triticum turgidum ssp. turanicum (Jakubz.) Á.& D.Löve  Triticum turanicum Jakubz. Triticum turgidum ssp. abyssinicum Vavilov  Triticum aethiopicum Jakubz. Triticum turgidum ssp. jakubzineri Udachin & Shakhm.  Triticum jakubzineri (Udachin & Shakhm.) Udachin & Shakhm. Triticum turgidum ssp. polonicum (L.) Á.Löve  Triticum polonicum L. Triticum turgidum ssp. turgidum  Triticum turgidum L. Triticum turgidum ssp. durum (Desf.) Husn.  Triticum durum Desf. Triticum timopheevii (Zhuk.) Zhuk.   Triticum timopheevii ssp. armeniacum (Jakubz.) van Slageren  "The correct name for this wild wheat on the species level would be Triticum araraticum (Jakubc.)":  p. 2581 Triticum timopheevii ssp. timopheevii  Triticum timopheevii (Zhuk.) Zhuk. Triticum aestivum L.   Triticum aestivum ssp. macha (Dekapr. & Menabde) MacKey  Triticum macha Dekapr. & Menabde Triticum aestivum ssp. spelta (L.) Thell.  Triticum spelta L. Triticum aestivum ssp. compactum (Host) Thell.  Triticum compactum Host Triticum aestivum ssp. aestivum  Triticum aestivum L. Triticum aestivum ssp. sphaerococcum (Percival) MacKey  Triticum sphaerococcum Percival

 Species domesticatae 
Inter frumenta, nulla seges maior est quam tritici, nisi maizium, tertia oryza. Semina tritici usurpantur in farinam, pabulum pecudum et boum, cervisiam, et furfur nonnumquam obteritur ut cibi valentiores fiant. Ex culmo arido saepe fit stramentum.

Triticum factum est ex domesticatione Tritici boeotici et Tritici dicocci.

Siligo (Triticum aestivum) est laudatissimum tritici genus. Apud antiquos (praesertim Plinium Maiorem), saepe quasi genus omnino aliud, neque species tritici, nominatur.

 Antiquitus 
Tempore Romano, triticum iam maxime invaluerat. Verbum farinae, quoniam triticum tam frequenti in usu erat, semper triticeam farinam indicabat, nisi cum alio adiectivo coniunctum esset.

Granea triticea erat pultis genus ex tritico detrito et lacte.Catonis De agri cultura 86: "Graneam triticeam sic facito. Selibram tritici puri in mortarium purum indat, lavet bene corticemque deterat bene eluatque bene. Postea in aulam indat et aquam puram cocatque. Ubi coctum erit, lacte addat paulatim usque adeo, donec cremor crassus erit factus." Tali pulte non solum Romani sed etiam Asiatici utebantur.

Amulum apud antiquos e tritico elixo fieri solebat (hodie autem, e maizio saepius). Erat etiam dulce ex triticeo amulo, eiusdem nominis.

Hispani antiqui cervisiam ex tritico coquebant, nomine caeliae aut cereae. Notae 

 Bibliographia 
 Burton Bernard Bayles, Jacob Allen Clark, Classification of Wheat Varieties Grown in the United States in 1949. Vasingtoniae: Department of Agriculture, 1954 
 Alain Bonjean, "Histoire de la culture des céréales et en particulier de celle du blé tendre (Triticum aestivum L.)" in Agriculture et biodiversité des plantes (Dossier de l’environnement de l’INRA, no. 21) pp. 29-37
 Alain Bonjean, E. Picard, Les céréales à paille: origine, histoire, économie, sélection''. Lutetiae: Softword – Groupe ITM, 1990







 Nexus externi 

Categoria:Taxa Linnaei
Categoria:Taxa 1753
!
Categoria:Frumenta
Categoria:Victualia