Argentina

Argentina, seu plenius res publica Argentinae,"Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina"  est civitas sui iuris in America Australi sita, cuius caput est Bonaëropolis.

Argentina fines cum Bolivia Paraquariaque septentrione, oriente cum Brasilia, Uruquaria et Oceano Atlantico, australi cum Freto Drakeano et austroccidente cum Chilia habet, et a tricies nongenties centena milibus hominum inhabitatur. Forma gubernationis est res publica foederalis.praesidentialistica. Civitas Americae Latinae cui est maxima productus domesticus grossus per capita (secundum paritatis potestatis emptoriae normam) et maximus index incrementi humani) est. Gubernatio, rite Nación Argentina ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis legitimis nominatur.

Si spatium consideratur, Argentina Americae Australis secunda a maxima civitas post Brasiliam et orbis terrarum octava est. Continentalis superficiei area 2 766 889 chiliometrorum quadratorum est (1 078 000 km²) inter montes continuos Andes occidente et australi, Oceanum Atlanticum oriente. Civitas Britannica territoria gubernata Falklandiae (Malvinae) et insularum Georgiae Australis et Sandvicensium Australium vindicat. Cum Antarcticae Argentinae nomine, 96 464 chiliometrorum quadratorum Antarcticae, alias vindicationes Tsilia et Britanniarum Regno factas amplexa, vindicat.

Historia
Historia Argentinae cum primorum hominum adventu in regionem initium habet, abhinc annorum 13 000 fere. Boreoccidentalis regio hodierni territorii Incaici Imperii pars erat, et Pampae ab indigenis Americanis nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni 1516, Ioannes Diaz de Solis, nauta Hispanus, navem in aestuarium Fluminis Argentei gubernavit, et regionem nomine Hispaniae postulavit. Hispanica colonizatio per saecula sextum decimum et septimum decimum transcurrit. Argentinae nomen ex argento deducitur, magnae metalli summae in manibus indigenarum inventae causa.

Ab Hispania libertas anno 1816 facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae constitutionis proclamatio anno 1853 facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno 1994 perfectis. Medio saeculo undevicensimo et usque ad 1955 fere, civitatis historia intestinis certaminibus inter conservativos militares et cives liberales notata est, inter quos Peronistici motus principium eminet, Bello Orbis Terrarum II conficiente. Inter annos 1955 et 1983, permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et violentarum dictaturarum implantatione. De illo tempore, Argentina democratia secum magnam oeconomicam perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente Ferdinando de la Rúa cum recessione sine praecedentibus in civitate.

Civilitas
Post emendationem anni 1994, Argentinae constitutio potestatum exsecutivae, legisferae et iudicialis separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius suffragio universale per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione consecutiva permissa. Praeses (Hispanice Presidente de la Nación Argentina) simul caput civitatis et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum parlamentum (Hispanice Congreso Nacional) duas cameras habet: Senatum (Hispanice Senado) cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (Cámara de Diputados) cum 257 sodalibus. De anno 2001, senatores suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum trium senatorum sexennio mandatum fungentium iure. Tertia Senatus scamnorum pars quoque biennio eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

Divisio administrativa
Argentina in viginti tres provincias et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

NumerusProvincia LatineProvincia HispaniceCaput Provinciae LatineCaput Provinciae Hispanice1Urbs Autonoma BonaëropolitanaCiudad Autónoma de Buenos AiresBonaëropolisBuenos Aires2Bonus AerProvincia de Buenos AiresUrbs PlatensisLa Plata3CatamarcaCatamarcaSanctus Ferdinandus a Vallis CatamarcensisSan Fernando del Valle de Catamarca4TzacumChacoResistentiaResistencia5CiubutumChubutRausonopolisRawson6CordubaCórdobaCordubaCórdoba7FluentaCorrientesFluentaCorrientes8MesopotamiaEntre RíosParănaParaná9FormosaFormosaFormosaFormosa10IuiuiyJujuySanctus Salvator IuiuyensisSan Salvador de Jujuy11PampaLa PampaSancta RosaSanta Rosa12RioxaLa RiojaRioxaLa Rioja13MendozaMendozaMendozaMendoza14MissionesMisionesRochi FanumPosadas15NeucenumNeuquénNeucenumNeuquén16Nigrum FlumenRío NegroDomus ViduaeViedma17SaltaSaltaSaltaSalta18Sanctus IoannesSan JuanSanctus Ioannes a CuioSan Juan19Sanctus LudovicusSan LuisSanctus LudovicusSan Luis20Sancta CruxSanta CruzFlumina GallaicaRío Gallegos21Sancta FidesSanta FeSancta FidesVerae CrucisSanta Fe22Sanctus Iacobus ad UliginesSantiago del EsteroSanctus Iacobus ad UliginesSantiago del Estero23Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici AustralisTierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico SurUshuaiaUshuaia24TucumanumTucumánSanctus Michael TucumanensisSan Miguel de Tucumán

Provincia Boni Aëris et urbe autonoma Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor regiones ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

Regio Septemtrionis Magni Argentini (Hispanice Región del Norte Grande Argentino, Catamarcae, Fluentorum, Tzaci, Formosae, Soteriae, Missionum, Tucumani, Saltae, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
Regio Novi Cuii (Hispanice Región del Nuevo Cuyo), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
Regio Patagonica, Ciubuti, Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
Regio Media (Hispanice Región Centro) Cordubae, Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

Geographia
Legitima tota superficies est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 Americano continenti et 964 847 Antarctica continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria Insulae Malvinae et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 chiliometrorum quadratorum augentes.

Per numerum civium, Argentina est octava orbis terrarum civitas et quarta Americae, post Canadam, Civitates Foederatas, et Brasiliam.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles Pamparum planities media in civitate, quae Argentinarum agriculturalium opum medium sunt, Patagoniae aequum media Meridie usque ad Terrae Ignium, aliquando planum, aliquando undulatum, et montes continuos Antisenses per cum Chilia limitem, cuius maximum culmen mons Aconcagua, 6960 metra altus, est.

Principalia flumina Paraquarium (Hispanice Paraguay), Flumen Rubrum (Hispanice Bermejo), Coloratum (Hispanice Colorado), Uraquaria (Hispanice Uruguay), et maximum omnium, Parăna (Hispanice Paraná) sunt. Duo ultima ante ostium Oceani Atlantici coniunguntur aestuarium Flumen Argenteum conformantia. Argentinum clima plerumque temperatum cum extremis de subtropica septentrione ad aridum vel subantarcticum Australi extremo.

Regiones geographicae
Pampa: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. Clima temperatum umidumque.
Mesopotamia: ubi est silva subtropica et valles hydrographica fluminibus Uraquario et Parăna formata; clima subtropicum.
Boreoriens: terras Argentini Tzaci (Hispanice Chaco) continet, lignorum locupletes; calidum umidumque clima.
Boreoccidens: Montanum et mineralium locuples solum; calidum deserticumque clima.
Cuium (Hispanice Cuyo): Fertilium montium viniculturae aptorum Antisensis regio, cum abundantibus thermalium mineraliumque aquarum fontibus; clima temperatum.
Patagonia: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis lacus, silvae, et moles glaciatae eminent; clima frigidum umidumque.

Limites extremaque
Tota finium area 9376 km quinque civitates vicinas tangentium: Tsiliam, Boliviam, Paraquariam, Brasiliam, Uraquariam. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos Andium.

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum Grandis (in provincia Sancto Ioanne et Moxineri (Hispanice Mojinere) (in provincia Soteria) confluentia est.

Meridie Tsiliam et Oceanus Atlanticus tangit, cum Promunturium Sanctus Pius meridionale extremum esset, in Insula Magna (in provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii Bernardi de Irigoyen (in provincia Missionibus Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles Agassem (Hispanice Cerro Agassis) et Bolados (Hispanice Cerro Bolados) in Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum (in provincia Sancta Cruce) est.

Clima
Maxima reipublicae pars in australi zona temperata est. Etiam in aliquibus regionibus tropicis et subtropicis, arida et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas altitudinum variationes.

Oeconomia
Argentina Americae Meridionalis secunda a maxima oeconomia est, et una cum Brasilia, Paraquaria, Uraquaria, et Venetiola partem Mercatus Communis Meridionalis format.

Productus domesticus grossus
Argentinus productus domesticus grossus (PDG) anno 1998 contentionis principatum expertus est, 299 billiones dollariorum pro pondere (Hispanice peso) adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno 2013, PDG 610 billiones dollariorum assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in America Latina relinquens"GDP (current US$)". World Development Indicators.World Bank. Retrieved 18 December 2014..

 Principalia exportaticia producta 
Quia Pampam possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna frumentorum productione eminet, praesertim tritici, (15 miliones tonnorum), maysis (19 miliones tonnorum), et soiae (18 miliones tonnorum). Post quae, ilicis Paraguariensis, avenae et hordei, helianthi, solani, et xyli productiones sunt.

Res pecuaria
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla caro et lana productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum refrigerationis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres milliones tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

Piscatus
Annua piscatoria Argentinae productio circiter 1.2 millionum tonnarum est, inter quam merlucii et loligines eminent.

 Demographia 
Circa 95 centesimae Argentinorum cutis candidae, Europaeorum, praesertim Hispaniorum et Italorum, posteri sunt. Ingens hominum immigratio ex Italia et Hispania venitorum inter exeuntem saeculum undevicensimum et ineuntem vicensimum, qui olim maximam multitudinem indigenarum et mixticiorum denique diluerunt. Quod evidens est geneticis investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, Paraquariensium et Bolivianorum immigrantium incrementum videtur.

Linguae
Solemnis lingua Argentinae lingua Hispanica est, usitate Castellana (Hispanice Castellano) ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum CONICET et Universitate Torontina conductum Bonaëropolitanorum (nominatorum Hispanice porteños) accentum simillimum Italicae dialecti Neapolitanae, quam aliae in mundo fabulatae linguae esse monstravit. Itala immigratio et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium Lunfardum (Hispanice Lunfardo), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam Hispanophonam societatem universe eo quod voseo (pronominis vos pro tú (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos Argyropotamica (Hispanice rioplatense) est cuius locutores sinum Argyropotamicum praecipue colunt.

Theodisce inter 400 000 et 500 000 Argentinorum cum Germanis maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1 800 000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1 500 000 hominum Italiane (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1 000 000 Arabice loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon linguae Gallaicae qua multi Hispani immigrantes utebantur, linguae Iiddicae et linguae Iaponicae applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. Guaranice aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in Fluentis ubi statu solemni fruitur et in Missionibus. Linguá Quechua aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in Sancto Iacobo ad Uligĭnes est. Aymare Bolivianae communitatis homines in Argentinam e Bolivia migrantes loquuntur. In Patagonia, variae communitates Cambriane loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas Sinicam Coreanamque, praecipue in Bonaëropolin portaverunt. Anglice, Lusitane Brasiliane et Francogallice parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

Religio
Argentini praecipue religiosi sunt. Circa 93 centesimae Romani Catholici se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes sint; ecclesia affiliationem 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

Evangelicae ecclesiae locum de decennio 199 consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. Protestantes generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

Mormones amplius 330 300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius Americae Latinae maximam Iudaicam multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

Religio Islamica in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500 000 aut 600 000 aestimati (quorum 93% Sunnitae sunt) constituit. Argentina maximarum meschitarum etiam domus in America Latina est, Argentinae Musulmanae communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum irreligiosi, saeculares, vel athei considerari possunt.

Vitae gradus
Secundum mores posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo vitae gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam oeconomicam, politicam socialemque crisin quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema educationis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens pueris inter sex et quattuordecim annos natis) et parvam analphabetismi taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

Gastronomia
Argentina Europaeum et autochthonum momentum in sua gastronomia habet, sed propter pampam Uraquariae et Brasiliae finitimam cuius antiqua activitas oeconomica est res pecuaria, usitata varia fercula bovilla carne et lacteis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli (picanna Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter caseos variatos et bellaria lactea, alfaxores, socolatae et tubera communes sunt. Citri maximae sucus communissimus est et gasosi frigidi potus forma inveniri potest. In panificio, crustulum (Hispanice media luna, Francogallicae originis) bona petitio ut theam cum lacte in variis civitatis tabernis caffaeariis et popinis sectetur est.

Principales indicatoriae res sociales
 Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
 Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
 Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
 Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
 Universitates publicae: 37 (anno 1999)
 Universitates privatae: 49 (anno 1999)

Cultura
In cultura Argentinae, litterae universalis elocutionis nomina habent, inter quae Georgius Ludovicus Borges, Iulius Cortázar, Dominicus Faustinus Sarmiento, Adolfus Bioy Casares, et Ernestus Sabato eminent.

Pediludium videtur praecipua Argentinae ars athletica, post quod tenniludium, certamina autocinetica, et ludus follis ovati sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae "Albicaelestis", Hispanice La Albiceleste) est Brasilia. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt Boca Juniors (CABJ), River Plate (CARP), Independiente (CAI), Racing Club Avellanedae, et San Lorenzo de Almagro (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen Iacobus Hermannus Maradona, in Calice Orbis Terrarum 1986 in Mexico Albicaelestis turmae heros est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen Ioannes Manuel Fangio est, gubernator qui quinquiens Formulae 1 victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus autocinetis pendentes erant.

+ Feriae Die aut tempore Nomen Latine Nomen loci Kalendis Ianuariis Novus annus Año NuevoFebruario aut MartioCarnelevariumCarnaval24 MartiiSollemnitas Memoriae pro Veritate et IustitiaDía Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia Martio aut Aprili Pascha Viernes Santo 2 Aprilis * Sollemnitas veterani belli et caesorum in Bello Falklandense Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas Kalendis Maiis Sollemnitas Internationalis Laboris Día Internacional del Trabajo 25 Maii Rerum Maiorum eversio Revolución de Mayo 20 Iunii ** Solemnitas Vexilli Argentini Día de la Bandera 9 Iulii Sollemnitas Libertatis Día de la Independencia 17 Augusti ** Mors imperatoris Iosephi a Sancti Martini Muerte del general José de San Martín 12 Octobris *Sollemnitas Respectus culturarum varietatis Día del Respeto a la Diversidad Cultural20 NovembrisSollemnitas Imperii CivitatisDía de la Soberanía Nacional 8 Decembris Immaculata Conceptio Mariae Inmaculada Concepción de María 25 Decembris Christi Natalis Navidad * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad Lunae diem priorem mutatur. Si sollemnitas Iovis aut Veneris die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.

Historia Argentinae

 Notae 

 Bibliographia 
 Abad de Santillán, Diego. Historia Argentina. Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
 Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. 2010. Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur. 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
 Galasso, Norberto. 2011. Historia de la Argentina. 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
 Potthast, Barbara. 2010. Eine kleine Geschichte Argentiniens. Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

 Bellum Malvinaense
 Carolus Gardel

 Nexus externi 

!
Categoria:Civitates sui iuris
Categoria:Condita 1816