Aprutium

Aprutium"Aprutium, Abrucium, Abructium, Apruntum": A. Chiusole, Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato (Venetiis: G. B. Recurti, 1749)"Abruptium sive Abrutium": liber apud Google Books est regio administrativa Italica, circiter 1 333 939www.tuttitalia incolarum, media Italia sita, cuius caput est Aquila.

Aprutium est regio quae Italiane Abruzzo appellatur, aliquando tamen etiam veteri nomine Abruzzi. Cum enim olim Aprutium et Molisium unam regionem constituerent, ambo uniter appellabantur Abruzzi, id est forma pluralis nominis substantivi Abruzzo. Hodie, regionibus divisis ac Molisio regione propriae legislationis creato ad singularem formam nomen reversum est.

 Etymologia 
Nomen ipsum denotavit apte agros Sabinos, Vestinos, Marrucinos, apud ipsos Praetuttios (vulgo 'ad Praetutium', in scripta fuit Aprutium), qui fuerunt gens Picenorum fundatrix Interamniae Praetutianorum, hodie Italiane Teramo.

 Geographia 
Stat mare Hadriaticum ad finem orientales. Limites regionales terrestres agnoscentur inter Picenum ad septentriones, Latium ad occasum solis et Molisium ad meridiem.

Geographia Aprutii est varia: de proceritate montium occidentalium -usque ad paene 3000 metrorum- satis brevi spatio terra conscendit ad colles, agros fluminibus percursos atque postremo ad longa litora harenosa maris Hadriatici. Saepe ad simplicitatem Aprutium dividitur in partes tres: partem montanam, fere circa urbem Aquilam extensam usque ad provincias Teatis et Interamniae Praetutianorum; partem mediam ex collibus vallibusque compositam; partem maritimam, velut sectionem orientalem trium provinciarum, quae mare attingunt.

 Geographia politica 
 Provinciae Aprutienses 
 Provincia Aquilana
 Provincia Aternensis
 Provincia Interamnana Praetutiorum
 Provincia Teatina

 Loci principes provinciarum 
 Aquila
 Aternum vel Piscaria
 Interamnia Praetutianorum
 Teate

 Fines 
 Regiones 
 Marchia Anconitana
 Latium
 Molisium

 Fines naturales 
 Mare Hadriaticum

 Geographia physica 
 Montes 
Apennini in Aprutio habent cacumina maxima Montes Fiscellum 2912 m, Majellae 2795 m, et montes minores: Tetrictam (Italiane Monti della Laga), Ceraunii montes (Italiane Monti della Duchessa), Imeus Mons (Italiane: Forca Caruso) apud pagum Betifulum ad Lacum Scamnensem.
 Asculani Montes (Italiane Montagna dei Fiori),
 Frentanorum Montes (Italiane Monti dei Frentani),
 Morronis Montes (Italiane Montagne del Morrone),
 Velinus Mons (Italiane Monte Velino),
 Magella Mons seu Majella Mons,

 Valles 
 Sagri Vallis (seu Sari Vallis) (Italiane Val di Sangro)
 Batinensis Vallis (Italiane Valle del Tordino)
 Truentina Vallis (Italinae Valle del Tronto)
 Vomanensis Vallis (Italiane Valle del Vomano)

 Planities 
 Fucini Planities

 Flumina 
 Aternus flumen
 Batinus flumen
 Helvinus (etiam Serinus, deinde Salinellus)
 Liris flumen
 Sagrus flumen (seu Sarus)
 Tirinus flumen
 Trinium flumen
 Truentus flumen
 Tolenus seu Turonius (Italiane: Turano)
 Vomanus flumen
 Gyptius flumen (Italiane: Gizio)

Fons et cursus primus Himeliae Tolenique fluminum.

 Lacūs 
 Barreiae lacus (Italine Lago di Barrea),
 Campi Tosti lacus (Italiane Lago di Campotosto),
 Fucinus lacus (alia nomina: Marsorum lacus) fuit lacus, hodie plana est.
 Pinnae lacus (Italiane Lago di Penne)
 Scamnensis lacus (Italiane Lago di Scanno)

 Litora ac maria 
 Mare Hadriaticum

 Notae 

 Bibliographia 
 "Aprutium" in 

 Aprutia et Molisium
 Regiones Italiae

 Nexus externi 

 Situs publicus

 Imagines regionis