Abecedarium Cyrillicum

Abecedarium Cyrillicum (Bulgarice: кирилица; Russice кириллица; Serbice Ћирилица; Ucrainice кирилиця), vel abecedarium Slavonicum vel abecedarium Slavicum, est abecedarium saeculo nono in Bulgaria vel Macedonia excultum, in linguis Slavicis Albarussica, Bulgarica, Russica, Rusinica, Serbica, Macedonica, Montenegrina, Ucrainicaque, adhibita, et adeo alibi in Eurasia in linguis non-Slavicis Abasgica, Abassinica, Andica, Baschkirica, Buriatica, Casachica, Chantyensi, Iacutica, Itelmenensi, Komiensi, Mansiensi, Lingua Persica (Tadiciana), Mongolica, Nenetica, Nganasanica, Tatarica, Udmurtica, in linguis Mari, Morduinicis, Iucagiricis et multis aliis. Olim adhibita est in obsoletis Europae Orientalis, Caucasi, Siberiaeque linguis. Tabulae Unicodicis 429 litteras Cyrillicas comprehenduntTabulae Unicodicis 6.2, pdf., quae variis linguis usui sunt.

 Historia 
Illi abecedario nomen Cyrilli, inventoris alphabeti Slavici, datum est. Nonnulli iudicant illum virum alphabetum Cyrillicum creavisse, sed nunc plurimi docti opinantur Cyrillum auctorem alphabeti Glagolitici esse, abecedarium autem Cyrillicum creatum esse saeculo nono exeunti a discipulo Cyrilli et Methodii Clemente Achridensi.

Abecedarium Cyrillicum originem suam ex alphabeto Graeco ducit. Prima illius abecedarii versio viginti quattuor litteras Graecas (quarum nonnulli superfluae fuerunt, quia soni ab illis in lingua Graeca denotati non exsistebant in lingua Slavica), et undeviginti litteras ad sonos linguae Slavicae denotandum habuit. Sicut litterae abecedarii Graeci, ita litterae alphabeti Cyrillici pro denotatione numerorum adhibebantur. 

Modo forma, quantitas et nomina litterarum primi abecedarii Cyrillici mutabantur.  Petrus Magnus annis 1708-1710 mutationes introduxit ad libros saeculares imprimendos.  Post res novas, anno 1918, litterae supervaceanae ex abecedario remotae sunt.Cubberly apud Daniels et Bright, p. 347.  Linguae plurium populorum et civitatum, quae partes erant Unionis Sovieticae, hoc abecedario utuntur, quamquam non sunt linguae slavicae;  exempli sunt Atropatenica, Tadiciana, Cazachica, et Uzbecica linguae.Comrie apud Daniels et Bright, p. 707, 781-784.

 Abecedarium Cyrillicum 
 Littera (forma hodierna) Modus scribendi antiquus Nomen litterae  Notio numeralis  А 30px|azʺ азъ, azʺ 1 Б30px|bukyбѹкы, buky; бѹки, buki   В30px|vědi вѣди, vědi 2 Г30px|glagoli глаголи, glagoli; глаголь, glagolʹ3 Д30px|dobro добро, dobro4 Е30px|jestʹ ѥсть, jestʹ; ѥстѣ, jestě5 Ж30px|živěte живѣте, živěte  Ѕ30px|dzělo ѕѣло, dzělo6 З40px|zemlja земля, zemlja7 И30px|ižei ижеи, ižei; иже, iže8 І30px|iže иже, iže; и, i 10 К30px|kako како, kako 20 Л30px|ljudi люди, ljudi30 М30px|myslite мыслите, myslite; мыслете, myslete 40 Н30px|našʹ нашь, našʹ; нашъ, našʺ50 О30px|onʺ онъ, onʺ 70 П30px|pokoi покои, pokoi; покой, pokoj 80 Р30px|rʹci рьци, rʹci; рцы, rcy 100 С30px|slovo слово, slovo 200 Т30px|tvʹerdo твьердо, tvʹerdo; тврьдо, tvrʹdo; твердо, tverdo 300 Ѹ40px|ukʺ ѹкъ, ukʺ  Ф30px|fʹrtʺ фьртъ, fʹrtʺ; фрьтѣ, frʹtě; фертъ, fertʺ  500 Х30px|chěrʺ хѣръ, chěrʺ 600 Ѡ40px|otʺ отъ, otʺ; омега, omega 800 Ц40px|ci ци, ci; цы, cy 900 Ч40px|čʺrvʹ чървь, čʺrvʹ; чрьвь črʹvʹ; червь, červʹ 90 Ш30px|ša ша, ša   Щ30px|šta шта, šta; ща, šča  Ъ30px|jerʺ ѥръ, jerʺ  Ы30px|jery ѥры, jery  Ь30px|jerʹ ѥрь, jerʹ  Ѣ30px|jatʹ ять, jatʹ  Ю30px|ju ju  Я a iotata, ja  Ѥ30px|je e iotata, je  Ѧ30px|jus jus minor  Ѫ30px|jus jus maior  Ѩ30px|jus jus minor iotatus  Ѭ30px|jus jus maior iotatus  Ѯ30px|ksi кси, ksi 60 Ѱ30px|psi пси, psi 700 Ѳ30px|fita ѳита, fita 9Ѵ30px|ižica ижица, ižica 400

Translitteratio

Regulae, quibus Vicipaedia Latina de facto in litteris Cyrillicitranslitterandis utitur, Vicipaediae Italianae proximae sunt (Systema ISO 9), sed nomina fontibus testata secundum alias regulas saepe translitterantur. 


 .рф
 Cursivum Russicum
 Dies Abecedarii Cyrillici
 Digraphae Cyrillicae
 Index litterarum Cyrillicarum
 Latinizatio
 Vladislaus Grammaticus

 Notae 

 Fontes 
 Comrie, Bernard.  1981.  The Languages of the Soviet Union. Cambridge University Press.  ISBN 0521232309.
 Daniels, Peter T., et William Bright. 1996.  The World's Writing Systems. Oxford University Press.  ISBN 0195079930.
 Encyclopaedia Sovietica Magna, editio tertia (Russice) = Большая Советская энциклопедия, 3-е изд. 
 Fortson, Benjamin W. 2010 Indo-European Language and Culture: An Introduction, editio altera.  Wiley Blackwell.  ISBN 978-1-4051-8896-8.
 Linguistica: Dictionarium magnum encyclopaedicum, editio secunda = Языкознание:Большой энциклопедический словарь/Гл. ред. В.Н. Ярцева. 2-е изд. – М.:Большая Российская энциклопедия, 1998. – 685 с.:ил. 
 Lunt, Horace. Old Church Slavonic Grammar. Mouton de Gruyter.
 Wien, Lysaght. 1983. Old Church Slavonic (Old Bulgarian)–Middle Greek–Modern English Dictionary. Verlag Bruder Hollinek.

 Nexus externi 
 Soni abecedarii Russici
 Linguae "minoritatum" Russiae in interrete
 Data de alphabeto Cyrillico
 Using Cyrillic (Russian) under non-Russian MS Windows and on the Web
 De usu hodierni scripti Cyrillici
 Tipometar: Typographia Cyrillica Serbica
 The Cyrillic "Charset Soup"
 Translitteratio scriptorum non Romanorum
 "Virtualis" clavilis Cyrillicus
 Rusklaviatura: Cyrillicus Temporis Realis Commutator

!