Детранзишн

Детранзишн (англ. detransition) — бул адам трансгендердик өзгөрүүнү токтотуп, өзүнүн туулганда дайындалган жынысына ылайык гендердик көрүнүшүнө кайтып келүүсү. Башкача айтканда, бул процесс трансгендердик өзгөрүүнүн тескериси болуп эсептелет.

Мурун бул түшүнүк кыргыз жана орус тилдүү чөйрөдө «артка кайтуу» деп аталып келген, бирок бул сөздүн терс мааниге ээ болуп калышы менен азыркы учурда «детранзишн» деген термин кеңири колдонулуп калды.

Трансгендер өзгөрүүдөн өткөн адамдардын арасында детранзишн жасагандардын үлүшү ар изилдөөлөрдө айырмаланат. Мисалы, АКШда жүргүзүлгөн сурамжылоого катышкан трансгендер адамдардын 8 пайызы мурда детранзишнден өткөнүн билдирген. Алардын ичинен 62 пайызы кийин кайрадан трансгендердик өзгөрүүнү уланткан.

Ошондой эле, 2016-жылдын августунан 2017-жылдын августуна чейин Улуу Британиянын Улуттук саламаттыкты сактоо кызматынын гендердик клиникасына кайрылган 3398 адамдын ичинен 16сы трансгендердик өзгөрүүдөн өткөнүнө өкүнгөнүн же детранзишн жасаганын билдирген.

Детранзишн ар кандай себептерден улам болушу мүмкүн. АКШда жүргүзүлгөн изилдөөгө ылайык, детранзишн жасаган 2242 трансгендер жана гендерди ар түрдүү адамдардын басымдуу бөлүгү мындай чечимди сырттан болгон кысымдардын негизинде кабыл алган: 35,6 % ата-энеден болгон басымды, 20,2 % жубайлар же өнөктөштөр тарабынан болгон басымды, 25,9 % үй-бүлөнүн башка мүчөлөрүнүн басымын, 17,5 % жумуш берүүчүлөр тарабынан болгон кысымды, 26,9 % жумуш табуудагы кыйынчылыктарды жана 32,5 % коомдогу стигманы негизги себептер катары аташкан. Ал эми ички себептер катары 2,4 % респонденттер гендердик иденттүүлүгүнө болгон ишенимсиздикти, 10,5 % анын өзгөрүшүн жана 3,9 % башка психологиялык факторлорду белгилешкен. Изилдөөлөр көрсөткөндөй, детранзишнге көбүнчө туулганда жынысы эркек жыныс катары дайындалгандар кайрылышат. Бул коомдун мындай адамдарга карата аз кабыл алуусу менен байланыштуу болушу мүмкүн. Ошондой эле бинардуу эмес же бисексуалдуу адамдар арасында да детранзишн учурлары салыштырмалуу көп кездешет, бул алардын коомдон көргөн кысымына жана өзүнүн гендердик идентичтүүлүгүнө болгон шектенүүлөрүнө байланыштуу болушу мүмкүн.