Шри-Жаяварденепура-Котте

Шри-Жаяварденепура-Котте (, ) КоттеNews 1st: Madura Vithanage elected as the Mayor of Sri Jayewardenapura Kotte M C деген аталыш менен дагы белгилүү (, ) — Шри-Ланканын борбору. Бул шаарда Шри-Ланканын парламенти жайгашкан. Шаар өлкөдөгү эң чоң Коломбо шаарынын чет жакасы болуп саналат.

 Тарыхы 
link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Map_of_Sri_Jayawardenapura_Kotte_(1557_-1565).png|thumb|Коттенин картасы (1557—1565)
XIII кылымда курулган Котте чебинин айланасында пайда болгон шаар. Котте Дияванна Оя жана Колоннава Оя дарыялары түзгөн үч бурчтукта суу менен курчалган чеп. Үчүнчү тарабынан аң казылган. Аянты 2,5 км² болгон чеп 2,5 метр бийиктиктеги жана 10,7 метр тууралыктагы латериттен жасалган дубалдар менен корголгон.

1391-жылы Жаффна падышалыгын канзаадасы Сапумал басып алгандан кийин, Котте «Шри Жаявардханепура» («жеңиштин гүлдөгөн жана жаркыраган шаары») деген каймана аталышты алган. Котте XVI кылымдын аягына чейинки ушул аймактагы өкүм сүргөн Котте падышалыгынын борбору болгон.

1505-жылы аралга келген португалдар 1565-жылы шаарга өз көзөмөлүн орнотушкан. Бирок, коңшу Ситавака падышалыгынан шаарды коргой албай, Коттени таштап, Коломбону өз борбору кылышканEUROPEAN ENCROACHMENT AND DOMINANCE. Sri Lanka.

Коттенин урбанизациясы XIX кылымда башталган. Бул учурда көптөгөн маданий жана архитектуралык эстеликтер жок кылынып, алардын элементтери жаңы курулуш иштеринде колдонулган.

1982-жылдын 29-апрелинен тартып Котте шаарында Шри-Ланка парламентинин расмий жайгашкан жери. Парламенттик комплекс Дияванна Оя дарыясындагы көлдүн ортосундагы аралда курулган. Өлкөнүн өкмөтүн бул шаарга көчүрүү процесси азыркыга чейин толук аяктай элек.

 Географиясы 
Шри-Жаяварденепура-Котте шаары — Батыш провинциясынын курамына кирет. Ал өлкөнүн эң ири шаары Коломбонун түштүк-чыгыш тарабында жайгашкан жана Коломбо агломерациясынын ажырагыс бөлүгүSri Jayawardenapura-kotte Map. Шаардын географиялык координаттары болжол менен 6°54′ түндүк кеңдик жана 79°53′ чыгыш узундук, деңиз деңгээлинен орточо 7–8 метр бийиктикте жайгашканMinistry of Urban Development and Housing. Sri Jayawardenepura Kotte MunicipalityArea.

Шри-Жаяварденепура-Коттенин аймагынын жалпы аянты болжол менен 17 км² түзөтThe Historical and Administrative Capital of Sri Lanka. Бул чакан, бирок калк жыш жайгашкан шаар болуп, мамлекеттик мекемелердин, айрыкча парламент имаратынын жайгашуусу менен айырмаланат. Шаар Дияванна Оя дарыясынын жана анын куймаларынын боюнда орун алган. Бул аймактар шаардагы өзгөчө экосистемалык мааниге ээ. Саздар жана көлмөлөр жаан-чачын мезгилинде табигый дренаж системасынын ролун аткарат, ошондой эле биологиялык ар түрдүүлүктү сактоодо маанилүү.

 Климаты 
Тропикалык нымдуу климатка кирет. Жыл бою абанын температурасы дээрлик туруктуу болуп, орточо 26–28°C тегерегинде сакталат. Ноябрдан апрелге чейин нөшөрлүү жаан-чачын көп жаайт, ал эми майдан сентябрга чейин салыштырмалуу кургакчыл мезгил өкүм сүрөт. 

 Калкы 
Шаардын калкы акыркы калкты каттоонун маалыматтары боюнча болжол менен 115 миң адамды түзөт. Калктын 85% — сингалдар, 7% — тамилдерThe Department of Census and Statistics, Sri Lanka. Расмий тилдери — сингал жана тамил тилдери. Сингал тили Шри-Ланкада жана анын борборунда гана колдонулат.

Калктын 75% буддисттер болуп саналат. Дагы болжол менен 15% индуисттер (негизинен тамилдер), ал эми 10% — христиандар менен мусулмандар.

 Социалдык тармагы 
 Билим берүү тутуму 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:HSBC_Group_Service_Center,_Rajagiriya.jpg|thumb|HSBC тейлөө борбору
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fountain_at_Diyatha_Uyana.JPG|thumb|Диятха Уяна оргумасы
Коттеде мамлекеттик жана жеке мектептердин саны көп. Алардын арасында борбордук өкмөт башкарган «улуттук мектептер» (мисалы, Президент колледжи), провинциялык кеңештерге караштуу «мамлекеттик мектептер», жарым-жартылай жеке жана эл аралык мектептер бар. Эл аралык мектептер жеке адамдар же трасттар тарабынан башкарылат.

Англис тилинде билим берген өлкөдөгү эң эски мектеп — Пита-Коттедеги Шри-Жаяварденепура Маха Видьялая (мурдагы Кристиан колледжи). Пита-Коттедеги Ананда Шастралайя шаардын эң эски буддисттик мектеби болуп саналат. Ал эми Нугегодадагы Анулa Видьялая Түштүк Азиядагы үчүнчү эң ири буддисттик кыздар мектеп (5000ден ашуун окуучусу бар).

Билим берүү министрлиги менен экзамендер боюнча департаменти Коттеде жайгашкан. Райондо жашаган көптөгөн окуучулар Коломбодогу мамлекеттик жана эл аралык мектептерде окушат.

Навалада Шри-Ланканын Ачык университети, ал эми Нугегодада Шри-Жаяварденепура университети орун алган. Коомдук китепканалар Нугегода жана Ражагирия аймактарында жайгашкан.

 Ден-соолукту сактоо тутуму 
Аймактагы негизги оорукана — Шри-Жаяварденепура ооруканасыSri Jayewardenepura General Hospital, ал Мадивелада жайгашкан жана Жапония өкмөтүнүн белеги катары курулган. Ражагирияда көз жана кулак-мурун ооруканасы иштейт, ал эми Навалада төрөт үйү курулуп жатат. Ражагириядагы чакан «Блю Кросс» жеке ооруканасы негизги медициналык анализдерди жүргүзүүгө ылайыкталган. Великададагы Парк-лейн көчөсүндө жайгашкан кичинекей жеке клиника көбүнчө Мальдивдерден келген бейтаптарды дарылайт.

 Транспорту 
Шри-Жаяварденепура-Коттенин негизги темир жол бекети Нугегодада жайгашкан жана ал Келани өрөөнүндөгү темир жол линиясынын курамына кирет. Нугегодада ошондой эле шаардагы негизги автобекет бар. Пита-Коттеде кошумча кичи автобекеттер иштейт. Бул шаардык аймак автобус каттамдары менен жакшы камсыздалган, ал эми Удахамуллада мамлекеттик автобус депосу орун алган.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Sri Jayawardenepura Kotte Municipal Council
 University of Sri Jayewardenepura, Sri Lanka

Категория:Азия мамлекеттеринин борборлору