Корей Эл-Демократиялык Республикасындагы өлүм жазасы

Корей Эл-Демократиялык Республикасындагы өлүм жазасы () — КЭДР мыйзамдар менен бекитилген жаза чарасы. Бул жаза киши өлтүрүү, мекенге кыянаттык кылуу, тыңчылык, саясий башкача ой жүгүртүү, баңги заттарын таратуу, ошондой эле Түштүк Корея медиаматериалдарын көрүү жана Чучхе мамлекеттик идеологиясына каршы келген диний үгүт иштери беренелери менен айыпталган адамдар үчүн колдонулатEuroNews. North Korea executes more people for watching foreign films, UN report findsHuman Rights Council. Report of the detailed findings of the commission of inquiry on human rights in the Democratic People’s Republic of KoreaOpen Doors. World Watch List 2025Православная Энциклопедия. В Северной Корее около 70 тыс. христиан отбывают наказание в трудовых лагеряхПравославная Энциклопедия. Положение христиан в Северной Корее через год после смены руководства страны не улучшилосьArmenpress. В Северной Корее всё чаще применяют смертную казнь, в том числе за просмотр иностранных фильмов: ООН. Түндүк Корея мамлекетинин саясаты жабык мүнөздө болгонуна байланыштуу бул тема боюнча маалыматтар өлкөдөн качкандардын, КЭДР чыгып кайра артка кайтпагандардын маалыматтарына, ошондой эле бейөкмөт уюмдардын отчётторуна негизделетThe Guardian. Death penalty statistics, country by country.

 Статистикасы 
2009-жылга карата Түндүк Кореядагы адам укуктары боюнча Түштүк Корея борборунун маалымат базасы ар кайсы мезгилдерде болгон 1193 өлүм жазасын аткаруу фактылары тууралуу текшерилбеген күбөлөндүрүүлөрдү чогулткан. «Amnesty International» уюмунун маалыматы боюнча, 2007–2012-жылдар аралыгында өлкөдө 105 өлүм жазасы аткарылган. «Foreign Policy» журналы 2010-жылы өлүм жазасына адамдардын санын 60 деп баалаганПраво. В 2010 году в мире стали существенно реже казнить. 2001-жылдын октябрында КЭДР өкмөтү БУУнун адам укуктары боюнча комитетине 1998-жылдан бери «болгону 13»  өлүм жазасы аткарылгандыгы жана 1992-жылдан тарта коомчулуктун алдында аткарылган өлүм жазасы болбогонун билдирген.

2013-жылдын 13-декабрында КЭДР мамлекеттик маалымат каражаттары Ким Чен Ындын кайын агасы Чан Сон Тхэктин өлүм жазасына тартылганын жана жаза аткарылгандыгын жарыялашканРИА. Дядя лидера КНДР казнен по обвинению в государственной изменеLenta. В КНДР казнили дядю Ким Чен ЫнаLenta. Ким Чен Ын впервые прокомментировал казнь дяди. Түштүк Кореянын Улуттук чалгындоо кызматынын маалыматы боюнча, Ким Чен Ындын эки жакын жардамчысы — Ли Ён Ха жана Чан Су Кил — 2013-жылдын ноябрь айынын ортосунда өлүм жазасына тартылганVOA. Seoul: Kim Jong Un Fires Uncle, Executes His Associates.

2014-жылы БУУнун адам укуктары боюнча кеңеши Корей Эл-Демократиялык Республикасындагы адам укуктары боюнча жагдайды иликтөө комиссиясын түзгөн. Комиссиянын милдеттерине соттун чечими менен же сотсуз, ачык же жашыруун жүргүзүлгөн, саясий жана башка салыштырмалуу анча оор эмес кылмыштар үчүн колдонулган өлүм жазасы жөнүндө маалыматтарды иликтөө жана документтештирүү кирген.

 Өлүм жазасына тартылгандардын тизмеси 
+ДатаСоттолгон адамКылмышЖаза аткаруу ыкмасыБулак2024-жылдын август айыПартиянын 20-30 мүчөсү5000 адамдын өмүрүн алган Ялуцзян дарыясындагы суу ташкынынын алдын албоо жана коррупцияКөрсөтүлгөн эмесГазета.Ru2023-жылдын 19-декабрыБелгисиз 23 жаштагы эркекАдам өлтүрүү жана тонооКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосу2023-жылдын 25-сентябрыБелгисиз 40 жаштагы эркекДары уурдооКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосу2023-жылдын 30-августуБелгисиз 9 адамУй этин контрабанда жолу аркылуу алып келүүКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосу2023-жылдын март айыБелгисиз кош бойлуу аялСаясий башкача ой жүгүртүүКөрсөтүлгөн эмесHindustan TimesБелгисиз 6 өспүрүмТүштүк Кореянын сериалдарын көрүү жана баңги заттарды колдонууАтып өлтүрүү2022-жылдын октябрь айыБелгисиз 2 өспүрүмТүштүк Кореянын кинолорун жайылтууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосуБелгисиз өспүрүмӨгөй энесин өлтүрүү2022-жылдын апрелы айыБелгисиз 22 жаштагы эркекТүштүк Кореянын ЖМК жайылтууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасыКорея Республикасынын Биригүү иштери боюнча министрлиги,
BBC, Forbes2022-жылдын январь айыБелгисиз эркек жана аялТүштүк Кореянын кинолорун жайылтууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасыDaily NK2021-жылдын 2-мартыБелгисиз 3 эркек жана 1 аялТүштүк Кореянын кинолорун жайылтууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасыDaily NK2020-жылдын 20-июлуБелгисиз 6 эркекСексуалдык кызмат көрсөтүү үчүн адам сатууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосу2020-жылдын май айыБелгисиз эркек жана аялӨлкөдөн качуу аракетиАтып өлтүрүү«Эркин Азия» радиосу2020-жылдын апрел айыБелгисиз 3 эркекУурдооАтып өлтүрүү«Эркин Азия» радиосу2020-жылдын февраль айыБелгисиз эркекКарантинди бузууАтып өлтүрүү2019-жылдын март айыБелгисиз 2 аялТөлгө салууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы«Эркин Азия» радиосу2019-жылдын 10-январыБелгисиз эркекТүрмө сакчысын өлтүрүүАтып өлтүрүү2018-жылдын декабрь айыБелгисиз эркекКоррупцияКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы2018-жылдын декабрь айыБелгисиз адамТөлгө салууКөрсөтүлгөн эмесDaily NK2018-жылдын 17-ноябрыБелгисиз аялТөлгө салууАтып өлтүрүүDaily NK2018-жылАскер кызматкериМамлекеттин акчасын сарптооКөрсөтүлгөн эмесDaily NK2017-жылдын апрель айыБелгисиз эркекОпузалоо, киши өлтүрүү, уурдооЖашыруун аткарылган өлүм жазасы;
Көрсөтүлгөн эмесDaily NK2017-жылдын 27-февралыБелгисиз 5 эркекЖалган маалымат таратууАтып өлтүрүүCNBC2015-жылдын май айыЧхве Ён ГонМамлекеттик чыккынчылыкКөрсөтүлгөн эмес2015-жылАлты адамХристиандык сыйынууну өткөрүүАтып өлтүрүүUSCIRF2014-жылБелгисиз адамШаманизмКөрсөтүлгөн эмесUSCIRF2014-жыл49 жаштагы эркекКорея Республикасына туугандарына телефон чалууКөрсөтүлгөн эмесDaily Mirror2013-жылдын 12-декабрыЧан Сон Тхэк жана белгисиз 7 эркекМамлекеттик чыккынчылыкАтып өлтүрүүLenta.RuBBC. В Северной Корее казнили дядю Ким Чен Ына2013-жылдын ноябрь айыБелгисиз 80 адамТүштүк Кореянын сериалдарын жана ЖМК көрүүКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасыКоммерсантъ2011-жылдын апрелы айыЖаш бала жана чоң энесиХристиандык сыйынууну өткөрүүАтып өлтүрүү2011-жылдын 3-январыБелгисиз эркек жана аялМамлекеттик чыккынчылыкАтып өлтүрүү2010-жылдын 17-мартыПак Нам ГиМамлекеттик чыккынчылыкАтып өлтүрүү2007-жылдын 10-июлуБелгисиз аял12 жаштагы кызды уурдоо жана өлтүрүүАтып өлтүрүү2006-жылдын 17-майыЭки күзөтчүБаңгизат сатуу жана уурулукКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы Daily NK2005-жылдын 2-мартыХан Бок НамЧек арадан мыйзамсыз өтүү жана адамдарды сатууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы2005-жылдын 28-февралы
—
2005-жылдын 1-мартыЧхве Джэ Гон жана Пак Мён ГильУлуттук чек араны бузуу жана адамдырды сатууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасыDaily NKҮч эркекАдам сатууКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы2002-жылдын март айыЛи Мин Пак үй-бүлөсүнүн үч мүчөсүХристиандык сыйынууну өткөрүүКөрсөтүлгөн эмес1997-жылСо-Кван ХуэйСаботажКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы1991-жылдын октябрь айыПак Мён СикОн эки жолу адам өлтүрүүАтып өлтүрүү1981-жылВу Ин ХиКим Чен Ирдин ойношуКоомчулук алдындагы атуу жолу менен жүргүзүлгөн өлүм жазасы

 Коомчулуктун алдында аткарылган өлүм жазасы 
Коомчулуктун алдында аткарылган өлүм жазалары 2000-жылда эл аралык коомчулуктун сын-пикирлеринен улам азайган, бирок 2007-жылдын октябрынан тартып коомчулуктун алдында ачык өлүм жазасын аткаруу кайрадан башталганПраво. В КНДР 80 человек были публично расстреляны за просмотр южнокорейских телепрограмм24.kz. Число смертных казней растет в КНДР. Болжолдуу белгилүү деп саналган өлүм жазасына тартылган адамдардын арасында баңги затын мыйзамсыз жүгүртүлүшүнө жана каражаттарды ысырап кылууга айыпталган мамлекеттик ишкерлер болгон. Ошондой эле киши өлтүрүү, тоноо, зордуктоо, баңги заттарын сатуу, аткезчилик, каракчылык, вандализм сыяктуу кылмыштар менен соттолгон кылмышкерлер негизинен атуу жолу менен өлүм жазасына тартылганы тууралуу маалыматтар бар. КЭДР кылмыштуулук боюнча улуттук статистиканы же кылмыш деңгээли жөнүндө отчётторду жарыялабайтCountry Reports on Human Rights Practices for 2015.

Түштүк кореялык жардам берүү иштери боюнча Good Friends агенттиги  тараткан текшерилбеген маалыматтарга караганда, 2007-жылдын күз айларында Пхёнан-Намдо провинциясындагы бир заводдун директору өзүнүн заводунун жер төлөсүнө орноткон 13 телефон аркылуу эл аралык чалууларды жасаганы үчүн айыпталып, 150 000дей адам чогулган стадиондо, коомчулуктун алдында атылып өлтүрүлгөнUN. DPR Korea: UN report finds human rights situation still dire, a decade onNBC. N. Korea public executions reportedly on rise. Good Friends мындан сырткары, стадиондогу адамдар тарай баштаганда тебелендиде 6 адам калып, жыйынтыгында каза болушкан, дагы 34 киши жаракат алганын маалымдаган. Башка текшерилбеген маалыматтар боюнча, Кытай менен чек араны кесип өтүүгө аракет кылган 15 адам дагы атып өлтүрүлгөн.

Текшерилбеген маалыматтарга ылайык 2011-жылы эки адам Түштүк Корея тараптан демилитаризацияланган аймак аркылуу ташталган үгүт баракчаларын жайылтканы үчүн 500дөй адамдын алдында атуу жолу менен өлүм жазасына тартылган. Бул окуя мурунку Түндүк Корея лидери Ким Чен Ирдин кичүү уулу Ким Чен Ынды мураскор катары даярдар жаткан учурдагы идеологиялык көзөмөлдү күчөтүү максатындагы иш-чараларынын бир бөлүгү катары сүрөттөлөтRFA. Public Executions over Leaflets.

2019-жылы июнь айында түштүк кореялык Transitional Justice Working Group укук коргоо уюму  текшерилбеген «Mapping the Fate of the Dead» аттуу отчётун жарыялап, анда КЭДР коомчулуктун алдында аткарылган өлүм жазасы жүргүзүлгөн деп болжолдонгон 318 жер көрсөтүлгөн. Уюмдун маалыматына ылайык, коомчулуктун алдында аткарылган өлүм жазалары дарыя жээктеринде, талааларда, базарларда, мектептерде жана стадиондордо жүргүзүлгөн. Докладда өлүм жазасына тартылган адамдардын үй-бүлө мүчөлөрү жана балдары өлүм жазасын аткаруу учурунда күбө болууга мажбурланат деп белгиленгенBBC. В Северной Корее обнаружены сотни полигонов для публичных казней.

 Концлагерлердеги өлүм жазасы 
Amnesty International жана башка укук коргоо уюмдарынын билдирүүлөрүнө караганда, кулчулук, системалуу кыйнооAmnesty International. North Korea: Fear of torture/fear of death penalty, зордуктоо жана өлүм жазасы - КЭДР саясий жана кылмыш беренелер боюнча кармалгандар үчүн түзүлгөн түрмөлөрдө жана лагерлерде кеңири таралганBBC. Голод, расстрелы за сериалы и глорификация смерти. ООН опубликовала доклад о правах человека в КНДРЛаньков А.Н. РЕПРЕССИВНЫЙ АППАРАТ И КОНТРОЛЬ НАД НАСЕЛЕНИЕМ В СЕВЕРНОЙ КОРЕЕDaily NK. All Prisoners in North Korea, Tortured. Тастыкталбаган айрым күбөлөрдүн маалыматтарында, Түндүк Кореядагы түрмөлөрдө жана лагерлерде атуу, башын алуу же асып өлтүрүү жолу менен жашыруун же ачык жазалоо сүрөттөлөтPolitical Prison Camps in North Korea Today. Кээ булактарда өлүм жазасы башка саясий же кылмыш беренелери менен камалгандарды коркутуу куралы катары колдонулуп, көп учурларда өлүм жазасына тартылган адамдардын жазасын аткаруудан мурун кыйноолор менен коштолот деп белигиленетNorth Korea: A case to answer – a call to act.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 UN. Security Council Committee established pursuant to resolution 1718 (2006)

Категория:Өлүм жазасы