XIV кылым

XIV (он төртүнчү) кылым — 1301-жылдын 1-январынан 1400-жылдын 31-декабрына чейин созулган II миң жылдыктын төртүнчү кылымы.
Бул кылымда Европада, Монгол империясында саясий окуялардын жана табигый кырсыктардан натыйжасында 45 миллиондон ашык адамдын өмүрү кыйылган деп болжолдонотEncyclopædia Britannica. Crisis, recovery, and resilience: Did the Middle Ages end?The Black Death in Asia, Europe and Africa. 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Timur_reconstruction03.jpg|thumb|Амир Темир
Европада чумадан 25 миллион адам же калктын үчтөн бир бөлүгүн каза болгон. Ошол эле мезгилде Англия падышалыгы менен Франция падышалыгынын ортосунда жүз жылга созулган согуш жүргүзүшкөн. Бул доор рыцардык маданияттын эң жогорку өнүккөн мезгили катары эсептелет. Ошондой бул мезгилдерде Италия Ренессансы жана Осмон империясы түптөлгөн.

Азияда Амир Темир тарыхтагы бир адам түзгөн эң ири империялардын үчүнчүсүн Тимурийлер империясын негиздеген. Амир Темирдин аскерий жортуулдарынын жыйынтыгында 17 миллион адам же дүйнө калкынын болжол менен 5% жакыны каза болгон. 

Индияда Дели султандыгынан Бенгал султандыгы бөлүнүп чыгып, дүйнөдөгү ири соода-сатык менен алектенген мамлекеттеринин бирине айланган. 

Африкада Мали империясы байлыгы жана аймактагы саясий таасири боюнча эң жогорку  өнүккөн чегине мансa Муса I башкарып турган учурда жеткен. Муса I орто кылымдардагы эң бай, кээ бир булактардагы маалыматтарга ылайык тарыхтагы эң бай адам катары белгилүүMoney. The 10 Richest People of All TimeHistory. This 14th-Century African Emperor Remains the Richest Person in History.

Америка материгинде Теночтитлан шаар-мезгили негизделген, ошол эле мезгилде Миссисипия маданиятынын ири шаары болгон Кахокияны калкы таштап, шаардан чыгып кеткен.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Catalan_Atlas_BNF_Sheet_6_Mansa_Musa.jpg|thumb|Муса I

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 
 Historical Encyclopedia
 The History Files
 Хронос. Интернеттеги дүйнөлүк тарых
 World History Encyclopedia
 History Skills

Категория:Кылымдар
Категория:XIV кылым