Назгүл Кенжетай

Назгүл Кенжетай — Түркияда активдүү иштеген казакстандык журналист, редактор жана Казакстандын биринчи согуш кабарчысы. Учурда Түркияда жайгашкан GZT маалымат уктуруу уюмунда редактор болуп иштейт.

 Өмир баяны 
Ал 1995-жылы Казакстандын Кызылорда шаарында төрөлгөн. Ал 2 жашында атасынан айрылган. Атасы инженер, апасы физика мугалими болгон. Ал 2013-жылы стипендия утуп, Түркияга келүү укугуна ээ болгон. «Түркия стипендиясы»нан пайдаланып, Акдениз университетинин коммуникация факультетинин журналистика бөлүмүндө бакалавр, Стамбул соода университетинин саясат таануу жана эл аралык мамилелер бөлүмүндө магистратурасын аяктаган. Ал TRT, Bloomberg жана Financial Times гезиттеринде иштеген. Анын журналистика боюнча изилдөөсү 2017-2018-жылдары ТРТ тарабынан эки жолу «Жылдын изилдөөсү» деп жарыяланган. Ал Бириккен Улуттар Уюму жана ЮНИСЕФ менен кызматташып, Түркия-Сирия чек арасына журналист катары барган. Ал Казакстандагы биринчи аял согуш кабарчысы деген наамга ээ болгон. Кошумчалай кетсек, анын чек арада тарткан сүрөттөрүнүн бири Би-Би-Сиге жарыяланган. Ал 2023-жылы декабрда ТРТ каналынын орусча бөлүмүндө директор болгон. Назгүл көп түрдүү уюмдарда иштегенин бир идеологиянын жетегине алгысы келбегени менен байланыштырат.

Ал 2018-жылдын 16-октябрында өткөн «Казакстандын100 жаңы жүзү» программасында Казакстандын жаңы жүздөрүнүн бири болду. Коом номинациясында сыйланган.

Ал эне тили казак тилинен тышкары орус, түрк, англис жана француз тилдерин да билет. Ал Albayrak Media Group компаниясына таандык GZT компаниясында түрк мазмунун активдүү чыгарат.

 Көз караштары 
Ал Бириккен Улуттар Уюмунун жана ЮНИСЕФтин Сириядагы согуштук кабарчысы болуп иштеген. Ал интервьюларында Асаддын ырайымсыздыгы жана Сирия элине өкүнүчүн айтып келет. Анын Орусияга жана Асаддын режимине болгон көз карашын анын өз сөзү менен айтсак болот:Алеппо, Хатай, Рейханлы жана Шанлыурфага барып, качкындар лагерлерин зыярат кылды. 2019-жылдын 26-мартындагы интервьюсунда ал качкындар тууралуу төмөнкүлөрдү айтты:Анын сириялык качкындар боюнча көз карашы алардын интеграциясына багытталган. 2019-жылдын 20-мартындагы маегинде ал маселе боюнча төмөнкүлөрдү айтты:

Бул сөздөрдөн кийин Түркиядагы 15-июлдагы төңкөрүш аракетинен кийин улуттук коопсуздукка багытталган долбоорлору бар экенин билдирүүдө. Ошол эле маегинде ал маалымат каражаттарында терроризм боюнча комментарий берет:

2019-жылдын 26-мартында жасаган билдирүүсүндө ал өзүнүн келечектеги максатын төмөнкүчө сүрөттөгөн:

 Орус полициясы тарабынан 2021-жылдын 16-декабрында камакка алынуусу 
Ал 2021-жылдын 16-декабрында Орусиядагы түрк элдерине каршы түрк тилинде даректүү тасма тартып жаткан учурда кесиптеши Эмин Карачак менен бирге Ички иштер министрлигинин экстремизмге каршы күрөшүү бөлүмү тарабынан тыңчылык кылган деген айып менен Хакасиянын борбору Абакан шаарында кармалган. Назгүл менен Эмин музей сыяктуу коомдук маданий жайларда видео тартып жүрүшкөн жана Хакасияга барар алдында Якутия, Бурятия жана Алтай Республикасындагы түрк элдеринин жашоосу тууралуу бир катар видеороликтерди тартып, Иркутск облусунда жасоочу тофаларды көрүүгө барышкан. Бирок, ал адилетсиз түрдө камакка алынып, кадрлары аппараттарынан мыйзамсыз өчүрүлгөн. Абакан шаардык соту аларды депортациялоо чечимин чыгарган. Тергөө жүргүзгөн Абакан шаардык соту Орусиянын Ички иштер министрлигинин пайдасына деп табылган. 10 күндүк камоодон кийин алар Красноярск аркылуу Казакстанга депортацияланышы күтүлүүдү. Бирок алар сот тарабынан 2021-жылдын 24-декабрында бошотулган.

Кармоо учурунда адам укуктары боюнча Европа конвенциясынын 6-беренеси жана Россия Федерациясынын Конституциясынын 49-беренеси бузулган. Анын адвокаттары камакка алуу мыйзамсыз жана жеке маалыматтарга зыян келтирилгендиктен соттук күрөшкө чыгышкан.

Назгүл менен Эмин түрк басылмаларында олуттуу чагылдырылган. GZT командасы ачкан #FreeNazgulEmin хештегин коомчулук да, массалык маалымат каражаттары да колдоого алды. Түрк дүйнөсүнүн колдоосу да алдыда болчу. Татар активисти Наил Набиуллин Орусиянын Башкы прокуратурасына кылмыш ишин козгоду. Белгилүү украиналык крым-татар журналисти жана ATR каналынын кабарчысы, мурда Назгүл менен программада болгон Гүлсүм Халиова #FreeNazgulEmin хэштегин «Назгүлдү жана камераман Эминди унутпа. Анткени бул жагдайларда биздин жалгыз күчүбүз эркиндикке ишенген сенин үнүң».

Кармоо жараянына Түркиянын Тышкы иштер министрлиги кийлигишип, Назгүл менен Эминди бошотууну суранган ИЙИ партиясынын төрага орун басары Явуз Aгыралиоглу процессти байкап жатышканын айтты. Казак элчиси жана анын жардамчысы Назгүл менен Эмин үчүн Хакасияга келип, Назгүл менен Эминге керек болсо Орусияга дипломатиялык нота жөнөтө аларын айтышкан.

 Булактар 

Категория:Туулгандар 1995-жылы
Категория:Журналисттер
Категория:Түркиянын журналисттери