Өмүркан (ысым)

Өмүркан – ысымы кыргыз элинин арасында кеңири колдонулган ысымдардын бири болуп саналат. Бул ысым эки бөлүктөн турат:

 Өмүр – жашоо, тирүүлүк деген маанини билдирет.
 Кан – байыркы түрк тилинен алынган  сөз. “Хан”, “башчы”, “бийлик ээси” деген мааниге ээ.

 Этимология жана мааниси 
 Өмүр - Кыргызча жана башка түрк тилдеринде “жашоо”, “тирүүлүк”, “турмуш” дегенди билдирет.Бул сөз түрк тилдеринин эң байыркы катмарларынан бери болуп  келет. Мисалы: “узун өмүр”, “өмүр бою”, “өмүрлүк жолдош” ж.б.
 Кан –Байыркы түрк жана кыргыз тилинде “хан”, “бий”, “өктөм адам”, “башкаруучу”, же кээде “урматтуу киши” деген мааниде колдонулган.Тарыхый контексте “Кан” деген наам башкаруучу эл башчысы катары белгилүү болгон. Мисалы: Бумын-каган, Истеми-каган .

 Тарыхый-маданий мааниси 
Өмүркан — кыргыз тилиндеги аял кишинин ысымы. Бул ысым эки сөздүн кошулушунан турат: «өмүр» — «жашоо», «тируулүк» деген маанини билдирет, ал эми «кан» — тарыхый түрдө кадыр-барктуу, урмат-сыйлуу адамга берилген наам катары колдонулган. Ысым символикалык мааниге ээ болуп, ата-энелер балдарына бул ысымды узак өмүр, ийгилик жана урмат-сый тилеги менен ыйгарышкан. Кыргыз элинин ысым берүү салтында «Өмүркан» ысымы үмүт, тилек жана руханий баалуулуктардын көрөңгөсү катары каралат..

 Ар түрдүү тилдердеги формалары 
Түркчө: Ömürhan

Өзбекче: Umurxon

Англисче: Zoe, Vita

Французча: Vivienne

Грекче: Ζωή (Zoe)

Латынча: Vita

 Кыргызча эркелетилген формалары 
Өмүр,  Өмүш.

 Жайылуусу 
Негизинен Түндүк жана Чыгыш аймактарында (Нарын, Ысык-Көл, Чүй, Талас) көп кездешет.Түрк тилдүү калктар арасында колдонулат.

 Шилтемелер 
Өмүркан ысымы
Тарыхый-маданий мааниси
Ар түрдүү тилдердеги формалары

 Булактар 

Категория:Ысымдар