Филиппин песосу

Филиппин песосу (, ₱) — Филиппиндин улуттук акча бирдиги. 1852-жылдын 1-майында жүгүртүүгө чыгарылган. 

Учурда 100 сентимодон турат, 1903-1966 жж. 100 сентаво турган. 

Песону белгилөө үчүн «PHP», «PhP», «Php» же «P» альтернативдүү белгилери колдонулат, ал эми расмий белгиси катары «₱» белгиси колдонулатФилиппинская валюта. Филиппинское песо сегодня.

 Тарыхы 
Колониялык доорго чейин Филиппиндин жергиликтүү калкы өз ара жана коңшу аралдар менен соодалашууда товарлар менен алмашуу ыкмаларын колдонушкан. Мындай соодалашуу ыңгайсыз болгондуктан кийинчерээк пилонцито деген аталыштагы алтындан жасалган каражаттар колдонула башталганWilliam Henry Scott. Barangay: Sixteenth-century Philippine Culture and SocietyClassical Gold and Pottery from the Pre-Colonial Period.

Филиппин песосу Испаниянын колониялык доорунан бери келе жаткан узак жана бай тарыхы бар валюталардын бири. Алгач 1852-жылы испан колониялык песосу катары киргизилген, ал 1898-жылы Филиппин-Америка согушуна чейин Филиппиндин расмий валютасы катары колдонууда болгон. Филиппин-Америка согушунан кийин кыска мөөнөткө АКШ доллары өлкөнүн расмий валютасы катары колдонууда болгонEdwin Walter Kemmerer. Modern Currency Reforms; A History and Discussion of Recent Currency Reforms in India, Porto Rico, Philippine Islands, Straits Settlements and MexicoReport of the Philippine Commission to the President. Бирок Филиппин 1946-жылы эгемендүүлүк алгандан кийин песо улуттук валюта катары кайрадан кабыл алынган.

 Монеталар 
2017-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар жүгүртүүдөгү монеталар болуп саналат, бирок 1993-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар учурда төлөө үчүн мыйзамдуу каражат бойдон калууда.

 1958-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар 
СүрөтНоминалДиаметр
(мм)Калыңдыгы
(мм)Салмагы
(г)МатериалКыры  (гурт)Чыгарылган жылдары57x57px57x57px1 сентаво191,453,08коложылмакай1958, 1690, 1962, 196363x63px63x63px5 сентаво211,74,8латунь1958—1690, 1962—1964, 196653x53px53x53px10 сентаво17,80,92Cu+Ni+Znкесикче1958, 1960, 1962—1964, 196673x73px72x72px25 сентаво241,651958, 1960, 1962, 1964, 196691x91px91x91px50 сентаво30,3н/д101958, 1964Сүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 3,0 пиксел.

 1967-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар 
СүрөтНоминалДиаметр
(мм)Калыңдыгы
(мм)Салмагы
(г)МатериалКыры  (гурт)Годы
выпуска46x46px46x46px1 сентимо15,251,370,5алюминийжылмакай1967—1970, 197456x56px57x57px5 сентимо18,61,42,5латунь1967, 1968, 1970, 1972, 197454x54px54x54px10 сентимо17,851,152Cu+Ni+Znкесикче1967—1972, 197463x63px63x63px25 сентимо211,7241967—1972, 197483x83px83x83px50 сентимо27,51,9581967, 1971, 1972, 1974, 197599x99px99x99px1 песо332,1714,281972, 1974Сүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 3,0 пиксел.

 1993-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар 
СүрөтНоминалДиаметр
(мм)Калыңдыгы
(мм)Салмагы
(г)МатериалКыры  (гурт)Чыгарылган жылдары47x47px47x47px1 сентимо15,5н/д2,0жез жалатылган болотжылмакай1995—2002, 2004—201647x47px47x47px5 сентимо15,51,521,9жылмакай1995—201751x51px51x51px10 сентимо17,01,672,5кесикче1995—1999, 2001, 2002, 2004—201760x60px60x60px25 сентимо20,01,53,8латуньжылмакай1995—20031,783,6латунь жалатылган болот2004—201772x72px73x73px1 песо24,01,756,1жез + никелькесикче1995—20031,95,35никель жалатылган болот2003—201781x81px81x81px5 песо27,01,877,7латуньжылмакай1995—201780x80px80x80px10 песо26,52,148,7чети: жез + никель
ортосу: жезкесикче2000—2017Сүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 3,0 пиксел.

 2017-жылы чыгарылган үлгүдөгү монеталар 
СүрөтНоминалДиаметр
(мм)Калыңдыгы
(мм)Салмагы
(г)МатериалКыры  (гурт)Алдыңкы бети
(аверс)Арткы бети
(реверс)Чыгарылган жылдары45x45px45x45px1 сентимо151,541,9никель жалатылган болотжылмакайXanthostemon verdugonianus2017-жылдан баштап48x48px48x48px5 сентимо161,62,2кесикчеCalotropis gigantea2017-жылдан баштап61x61px61x61px25 сентимо201,63,6жылмакайDillenia philippinensis2017-жылдан баштап69x69px69x69px1 песо232,056кесикчеХосе РисальVanda sanderiana2017-жылдан баштап2 песо241,95,35кесикчеЭмилио АгинальдоPterocarpus indicus2017-жылдан баштап75x75px75x75px5 песо257,4жылмакайАндрес БонифасиоStrongylodon macrobotrys2017-жылдан баштап81x81px81x81px10 песо272,058кесикче (жазуулар менен)Аполинарио МабиниMedinilla magnifica2017-жылдан баштапСүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 3,0 пиксел.

 Банкноттор 

 1949-жылы чыгарылган үлгүдөгү банкноталар 
1949-жылы чыгарылган үлгүдөгү банкноталарСүрөтНоминалӨлчөмү
(мм)ТүсүСүрөттөөмөсүАлдыңкы бетиАрткы бетиАлдыңкы бетиАрткы бети108x108px108x108px5 сентаво108×55кызылноминалноминал108x108px108x108px10 сентавокүрөң108x108px108x108px20 сентавожашыл50 сентавокөк130x130px130x130px1/2 песо130×60жашылМайон жанар тоосунун фонунда араба чегилген өгүздөр162x162px162x162px1 песо162×67кара
сарыАполинарио МабиниМалолостогу Барасоайн чиркөөсү162x162px2 песокара
көгүлтүрХосе РисальМагелландын Филиппинге келиши162x162px162x162px5 песокара
алтын түстүүМарсело Дель Пилар,
Грасиано Лопес Хаэна«La Solidaridad» гезити162x162px10 песокара
күрөңГомбурсаМаниладагы Мигель Лопес де Легаспи жана Андрес Урданетанын эстеликтеринин фонундагы  Филиппиндин желеги162x162px162x162px20 песокара
сары
кызгыл сарыАндрес Бонифасио,
Эмилио ХасинтоКатипунан туусу, кылыч,
«KARTILYA ng KATIPUTAN» китеби, калем, сыя челек, Андрес Бонифасионун эстелиги162x162px50 песокара
сары
кызылДату Сикатуно жана Легаспинин ортосундагы кан келишими162x162px100 песокара
алтын түстүүМельхора Акинотуу көтөргөн аскерлер162x162px200 песожашылМануэль КесонУлуттук көркөм өнөр музейинин имараты162x162px162x162px500 песокара
кызгылт көкМануэль РохасБорбордук банктын имаратыСүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 1 пиксел.

 1985-2002 жж. чыгарылган үлгүдөгү банкноталар 
1985-2002 жж. чыгарылган үлгүдөгү банкноталарСүрөтНоминал
(песо)Өлчөмү
(мм)ТүсүСүрөттөөмөсүЧыгарылган жылдарыАлдыңкы бетиАрткы бетиАлдыңкы бетиАрткы бети160x160px160x160px5160×66жашылЭмилио АгинальдоФилиппин Республикасынын көз карандысыздыгын жарыялоо1985, 1990, 1995160x160px10күрөңАполинарио МабиниМалолостогу Барасоайн чиркөөсү1985, 1995160x160px160x160pxАполинарио Мабини жана Андрес Бонифасио, калем, сыя челекМалолостогу Барасоайн чиркөөсү, байыркы филиппин ырымдары1997—2001160x160px160x160px20кызгыл сарыМануэль Кесона,  Филиппиндин 1935-жылдагы КонституциясыМаниладагы Малаканьян сарайы 1985, 1997, 1998—2012160x160px50кызылСерхио Осменья, Фуэнте Осменья оргумасы Филиппиндин Улуттук музейинин имараты1985, 1995, 
1998—2013160x160px100кызгылт көкМануэль Рохаса, үчүнчү республиканы жарыялоо аземиМаниладагы Филиппин Борбордук банкынын эски имараты1987, 1991, 1995, 1997, 1998—2013160x160px160x160px200кызгылт көк, жашылДиосдадо Макапагал, Кавитедеги Агинальдо Шрайн музейиГлория Макапагал-Арройо Президентинин инаугурациясы2002—2013160x160px160x160px500сарыФилиппин желегинин фонундагы Бенигно Акино, басма машинкасы«Rolleiflex» камерасын кармаган Бенигно Акино, Тарлактагы имарат1987, 1995, 1998—2013160x160px160x160px1000көгүлтүрХосе Абад Сантос, Висенте Лим жана Хосефа ЭскодаБанауэ күрүч террасалары1991, 1995, 1998—2012Сүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 1 пиксел. Жантык текст менен жазылган даталар банкноталарда көрсөтүлгөн эмес.

 2010-жылы чыгарылган үлгүдөгү банкноталар 
2010-жылы чыгарылган үлгүдөгү банкноталарСүрөтНоминал
(песо)Өлчөмү
(мм)Основные
цветаСүрөттөөмөсүЧыгарылган жылдарыАлдыңкы бетиАрткы бетиАлдыңкы бетиАрткы бети20160×66кызгыл сарыМануэль Кезон , Филиппиндин расмий тилин жарыялоо учуру, Маниладагы Малаканьян сарайыБанауэ күрүч террасалары, мусанг2010
2012—202250кызгылтСерхио Осменья, Филиппин Сенатынын биринчи жыйыны, Лейте үчүн согушТааль көлү, каранкс2010, 2012—2023100кызгылт көкМануэль Рохас, Маниладагы Филиппиндин Борбордук банкынын  эски имараты, үчүнчү республиканы жарыялоо учуруМайон жанар тоосу, кит акуласы2010, 2012—2023200жашылДиосдадо Макапагал, Испаниядан көз карандысыздыгы жарыяланган үй, Малолостогу Барасоайн чиркөөсүБохол, филиппин узун согончогу2010, 2013—2020500сарыКорасон Акино жана анын жолдошу Бенигно, Сары революция учурундагы элдин тобу, Бенигно Акинонун эстелигиПуэрто-Принсеса жер астындагы дарыясы, чоң тумшукту көк топулу тоту кушу2010, 2012—20231000көгүлтүрХосе Абад Сантос, Висенте Лим жана Хосефа Эскода, эгемендүүлүктүн 100 жылдыгын майрамдоо, «Ардак легиону» ордениТуббатаха рифи, бермет2010, 2012—2020Сүрөттөрдүн масштабы: 1 миллиметрге 1 пиксел.

 Валюта алмаштыруу курсунун режими 

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Экинчи дүйнөлүк согуш учурундагы Филиппин валютасынын тарыхы
 MANILA GALLEON TRADE. Philippine Colonial Collection
 Какая валюта на Филиппинах?