Хизмет Абдуллин

Хизмет Абдуллин, 1925-жылдын 10-октябры — 1986-жыл) — уйгур советтик жазуучу жана акын, котормочу.

 Өмүр баяны 
1925-жылдын 10-октябрында Жаркент уездинин Жетисуу облусу караштуу Баяндай айылында дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган (азыркы — Енбекшиказак району, Алматы облусу, Казакстан).

1943-жылы Жумушчу-дыйкан Кызыл армиясынын катарына чакырылган. Монголияда кызмат өтөп, Манжурияны япон аскерлеринен бошотууга катышкан. Ушул жылдары анын алгачкы ырлары жарык көрө баштаган. 1950–1953-жылдары Казак педагогикалык институтунун филология факультетинде окуган.

1951–1955-жылдары Алма-Атадагы «Жаңы өмүр» журналынын редакциясында иштеген, 1958–1962-жылдары Казак мамлекеттик көркөм адабият басмасында редактор болгон. 1961-жылы КПССке мүчө болуп кирип, 1962–1965-жылдары уйгур тилиндеги «Коммунизм туги» гезитинин редакциясында бөлүм башчысы болгон. 1955–1958 жана 1965–1980-жылдары Казак ССРинин Жазуучулар союзундагы уйгур секциясын жетектеген«Жетису». Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» басмасы, 2004. — ISBN 9965-17-134-3.

1986-жылы каза болгон.

 Чыгармалары 
1954-жылдан тартып чыгармалары жарыяланган. Тарыхый поэма «Анаят», азыркы жаштар жөнүндө «Давутжан» поэмасынын, «Гулистан» (, 1954) повестинин, «Аңгемелер» (, 1956), «Сүйүү жана жек көрүү» (, 1960) жыйнактарынын автору. «Турпан өрөөнүндө» (), 1962 романында Кытайдагы улуттук чет жактардагы уйгурлардын жашоосу сүрөттөлөт. «Жердештер» (, 1966) жана «Тагдыр» (, 1971) романдары советтик уйгур айылынын жашоосуна арналган.

Жазуучу 1960-жылы «Турпан өрөөнүндө» биринчи томун жазып бүтүргөндөн кийин, чыгарма совет бийлигинин цензурасына дуушар болуп, анын айрым ойлорун кыскартып, кайра карап чыгууга аргасыз кылган. Бул тууралуу Хезмет Абдуллиндин иниси, өмүр бою кесиптеши Махмут Абдурахманов «Жылдар үнү» китебинде мындай деп жазат: «Турпан жеринин 1960-жылдагы варианты бир эмес, бир басма табак менен кыскартылган (биринчиси 226 бет, экинчиси 194 бет)».

Ошондой эле «Айылдаштарым», «Тагдыр», «Өрт чөйрөсү», «Жылдарга жооп», «Гулистан» жана башка повесть, аңгемелер жыйнактарын; «Анаят», «Давутжан» жана башка ыр-поэма жыйнактарын жазган.

«Анаят» () ыры уйгур жана орус тилдеринде өзүнчө китеп болуп чыккан, анда эл баатыры, дыйкандардын коргоочусу, көтөрүлүшчү Анаят Kурбан тууралуу баяндалат. «Давутжан» ыры болсо заманбап жаштардын окуусуна жана эмгегине арналган.

Ал уйгур тилине Александр Пушкин, Михаил Лермонтов, Лев Толстой, Дмитрий Фурманов, Михаил Исаковский, Янка Купала, Рабиндранат Тагор сыяктуу чыгармаларды которгон.

Булактар

Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Казакстан жазуучулары
Категория:Уйгур акындары
Категория:КПСС мүчөлөрү
Категория:XX кылымдагы редакторлор
Категория:СССР редакторлору
Категория:Казакстан редакторлору