Катар риалы

Катар риялы — Катар мамлекеттинин расмий акча бирдиги. ISO 4217 стандарты боюнча тамга коду — QAR, сандык коду — 634. Расмий белгиси —  QR, эмитенти — Катардын Борбордук банкы. Бир катар риалы 100 дирхамдан туратQatar Central Bank. History of Banknotes.

Катар риалы дүйнөдөгү эң кымбат валюталардын бири жана учурдагы туруктууу курсу 1 USD ≈ 3.64 QAR.

Ислам динидеги эрежелерди жана салттарды сактоо максатында монеталарга жана банкнотторго Катардын шейхтеринин же башка көрүнүктүү инсандарынын портреттери түшүрүлбөйт.

 Тарыхы 
1959-жылдын 28-апрелине чейин өлкөдө Перс булуңундагы өлкөлөр үчүн чыгарылган Перс булуңу рупийи менен алмаштырылганга чейин индия рупийи жүгүртүүлүктө болгон,Перс булуңу рупийинин курсу индия рупийинин курсуна байланган, ошондуктан 1965-жылы индия рупийинин наркы арзандаганда анын наркы да түшүп кеткен. Бул окуялардан кийин Катар Перс булуңундагы башка өлкөлөр менен катар өз улуттук акча бирдигин чыгаруу чечимине келгенElevate Pay. QAR - Qatari RialCurrency History.Катарский риал — история, курс, особенности валюты.

Катар өз улуттук акча бирдигин чыгарганга чейин 1966-жылы сауд риалына өткөн, ал кезде анын курсу 1 риал = 1,065 рупий болгон. Ошол эле жылдын сентябрында Катар менен Дубай бирдиктүү Катар жана Дубай риалын жүгүртүүгө киргизишкен. Бирок 1973-жылы Дубай БАЭнин курамына киргенден кийин, Катар өз валютасы катар риалын чыгара баштаган.

Катар риалынын курсу АКШ долларына байланганына карабастан, 2017-жылдын июнь–июль айларында Катардын айланасындагы дипломатиялык кризис учурунда улуттук валютанын курсу туруксуз болгон. Google Finance маалыматына ылайык, 26-июнда катар риалынын курсу 1 АКШ долларын = 3,79 риалга чейин түшүп кеткенGoogle Finance. АКШ доллары/Катар риалы. 

 Монеталар 
1966-жылы Катар жана Дубай риалынын 1, 5, 10, 25 жана 50 дирхам номиналындагы монеталары чыгарылган. 1973-жылы ошол эле номиналдардагы жана ошол эле металл курамындагы жаңы сериядагы Катардын гана монеталары чыккан.

Азыркы учурда жүгүртүүдө негизинен 25 жана 50 дирхамдык монеталар гана колдонулат, бирок майда номиналдар (1, 5, 10 дирхам) мыйзамдуу төлөм каражаты бойдон калууда.
СүрөтНоминалДиаметр
(мм)Салмагы
(г)МатериалКыры  (гурт)АверсРеверсДатаАверсРеверсчегилгеналынган1 дирхам151,4Жез менен капталган болотЖылмакайҮстүндө григориан жана хижра календарлары менен берилген чыгарылган датасы, ортосунда Катардын герби, астында «دولة قطر» жазуусуОртосунда «БИР ДИРХАМ» деген жазуу, анын астында мааниси (эски версияларында чыгыш араб сандары, ал эми жаңыларында батыш араб сандары колдонулат), ортосунда «درهم» деген жазуу, ал эми анын астында «STATE OF QATAR» деген англис тилиндеги жазуу бар.19735 дирхам222,83Жез менен капталган болотЖылмакайҮстүндө григориан жана хижра календарлары менен берилген чыгарылган датасы, ортосунда Катардын герби, астында «دولة قطر» жазуусуОртосунда «БЕШ ДИРХАМ» деген жазуу, анын астында мааниси (эски версияларында чыгыш араб сандары, ал эми жаңыларында батыш араб сандары колдонулат), ортосунда «درهم» деген жазуу, ал эми анын астында «STATE OF QATAR» деген англис тилиндеги жазуу бар.197310 дирхам277,52Жез менен капталган болотЖылмакайҮстүндө григориан жана хижра календарлары менен берилген чыгарылган датасы, ортосунда Катардын герби, астында «دولة قطر» жазуусуОртосунда «ОН ДИРХАМ» деген жазуу, анын астында мааниси (эски версияларында чыгыш араб сандары, ал эми жаңыларында батыш араб сандары колдонулат), ортосунда «درهم» деген жазуу, ал эми анын астында «STATE OF QATAR» деген англис тилиндеги жазуу бар.197325 дирхам203,2Никель менен капталган болотЖылмакайҮстүндө григориан жана хижра календарлары менен берилген чыгарылган датасы, ортосунда Катардын герби, астында «دولة قطر» жазуусуОртосунда «ЖЫЙЫРМА БЕШ ДИРХАМ» деген жазуу, анын астында мааниси (эски версияларында чыгыш араб сандары, ал эми жаңыларында батыш араб сандары колдонулат), ортосунда «درهم» деген жазуу, ал эми анын астында «STATE OF QATAR» деген англис тилиндеги жазуу бар.197350 дирхам255,8Никель менен капталган болотЖылмакайҮстүндө григориан жана хижра календарлары менен берилген чыгарылган датасы, ортосунда Катардын герби, астында «دولة قطر» жазуусуОртосунда «ЭЛҮҮ ДИРХАМ» деген жазуу, анын астында мааниси (эски версияларында чыгыш араб сандары, ал эми жаңыларында батыш араб сандары колдонулат), ортосунда «درهم» деген жазуу, ал эми анын астында «STATE OF QATAR» деген англис тилиндеги жазуу бар.1973

 Банкноттор 
1966-жылдын 18-сентябрында Катар жана Дубай валюта кеңеши 1, 5, 10, 25, 50 жана 100 риал номиналындагы банкнотторду чыгарган. Алар 1973-жылдын 19-майында Катар каржы агенттигинин 1, 5, 10, 100 жана 500 риал номиналындагы бонкноттору менен алмаштырылган. 50 риал номиналындагы банкнот 1976-жылы чыккан. 1973-жылдын 5-августунда Катардын 15-декретинин негизинде Катардын Борбордук банкы түзүлгөн. Катар каржы агенттиги чыгарган бардык монеталар жана банкноттор борбордук банктын менчигине өткөн, бирок бир нече жыл бою жүгүртүүдө кала берген. 

2003-жылы төртүнчү сериядагы банкноттор чыгарылган, 2007-жылдын 26-сентябрында 100 жана 500 риал жаңыланган, андан кийин 2008-жылдын 15-сентябрында 1, 5, 10 жана 50 риал жаңыланган. 

2020-жылдын 13-декабрында Катар Борбордук банкы бешинчи сериядагы банкнотторду жүгүртүүгө чыгарган, бул серияга 200 риал номиналындагы банкнот да кирген. Бардык банкноттордун алдыңкы бети жалпы дизайнга ээ - салттуу геометриялык оюу-чиймелере, Катардын желеги, Катардын флорасы жана тарыхый архитектура. Бешинчи сериянын коргоо элементтери 2025-жылдан бери жакшыртылып келет, алгачкы өзгөртүүлөр 2025-жылдын 2-июлунда 1 риал номиналындагы банкноттадан башталган. 

Катар 2022-жылкы FIFA Дүйнө чемпионатына арналган 22 риал номиналындагы эстелик банкноттасын чыгарган.

 Биринчи серия 
Биринчи серия (1973–76)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1кызылКатардын гербиДоха порту1973-жылдын 19-майыБелгисиз5күрөң жана кызгылт көкУлуттук музей10жашылКатар каржы агенттигинин имараты50көкМунай скважинасы1976100зайтун сымал жашылФинансы министрлиги1973-жылдын 19-майы500Шейхтердин мечити

 Экинчи серия 
Экинчи серия (1981)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1күрөңКатардын гербиДоха (Финансы министрлиги, Эмирдин сарайы)1981-жылдын 7-июлуБелгисиз5кызгылт көк, кызыл, жашыл жана көкКойлор10жашыл жана сарыУлуттук музей50көкБолот чыгарган заводдогу меш100зайтун сымал жашылКатардын Борбордук банкынын имараты500жашыл жана көкМунай скважинасы

 Үчүнчү серия 
Үчүнчү серия (1996)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1күрөңКатардын гербиДоха (Финансы министрлиги, Эмирдин сарайы)1996-жылдын 22-июнуБелгисиз5кызгылт көк, кызыл, жашыл жана көкКойлор10жашыл жана сарыУлуттук музей50көкБолот чыгарган заводдогу меш100зайтун сымал жашылКатардын Борбордук банкынын имараты500жашыл жана көкМунай скважинасы

 Төртүнчү серия 
Төртүнчү серия (2003)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1боз жана көкКатардын гербиMerops apiaster, топулу торгой жана Anarhynchus alexandrinus куштары2003-жылдын 15-июну2021-жылдын 1-июлу5жашылКатардын улуттук музейи, төө, орикс10саргылтДау, кум дюналары (дөбөлөрү)50кызгылтДоха Корниш жээк тилкеси жана Катардын Борбордук банкынын имараты100жашыл жана алтын сымал сарыЭски мечит жана Аль-Шакаб институту2009-жылдын 15-июну500көкИмараттар
Төртүнчү сериянын кайра чыгарылышы (2007-2008)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1боз жана көкКатардын гербиMerops apiaster, топулу торгой жана Anarhynchus alexandrinus куштары2008-жылдын 15-сентябры2021-жылдын 1-июлу5жашылКатардын улуттук музейи, төө, орикс10саргылтДау, кум дюналары (дөбөлөрү)50кызгылтДоха Корниш жээк тилкеси жана Катардын Борбордук банкынын имараты100жашыл жана алтын сымал сарыЭски мечит жана Аль-Шакаб институту2007-жылдын 26-сентябры500көкИмараттар

 Бешинчи серия 
Бешинчи серия (2020)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1жашылКатардын желеги, dreama гүлү, Катардын тарыхый архитектурасын чагылдырган дарбазаДау, устрица менен бермет эстелиги2020-жылдын 18-декабрыЖүгүртүүдө5күрөңЧөлдүн фаунасы, флорасы10көкЛусаил стадиону, Torch Tower, Sidra Medicine жана Education City имараттары50кызылКатардын Борбордук банкынын имараты жана Финансы министрлигинин имараты100көгүлтүрАбу аль-Кубайб мечити200саргылтШейх Абдулла бин Жассим Аль-Танинин сарайы, Катардын Улуттук музейи жана Ислам искусствосу музейи500кызгылт көкРас Лаффан LNG мунайды кайра иштетүүчү заводу жана LNG танкери
Бешинчи сериянын кайра чыгарылышы (2025)СүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс1жашылКатардын желеги, dreama гүлү, Катардын тарыхый архитектурасын чагылдырган дарбазаДау, устрица менен бермет эстелиги2025-жылдын 2-июлуЖүгүртүүдө

 Эстелик банкноттор 
Эстелик банкнотторСүрөтНоминалТүсүСүрөттөөмөсүБасып чыгарылгын датасыКолдонуудан чыгарылган датасыАверсРеверсАверсРеверс22күрөң, жашыл, көк, саргылт, жана кызгылт көкЛусаил стадионуМунара, дау, Аль-Байт стадиону, глобус2022-жылдын 9-ноябрыЖүгүртүүдө
 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Катардын борбордук банкынын расмий сайты
 BANK NOTE MUSEUM. QATAR
 The banknotes of the world. Qatar