Дайк-марш

«Дайк-марш» (англ. Dyke March) — бул лесбиянкалардын маршы, адатта жума же ишемби күндөрү, негизги гей-параддан алдын өткөрүлөт. Бул марш көбүнчө ар кандай коомдук иш-чараларга же нааразылык акцияларына туш келтирилип уюштурулат. Лесбиянкалар гей-параддарга өзүнчө топ болуп катыша баштаган мезгил 1970-жылдардын аягынан башталган. Бирок «дайк-марш» өзүнчө көз карандысыз көрүнүш катары 1990-жылдардын башында гана калыптанып, өзүнүн өзгөчө статусуна ээ болгон.

Мындай марштардын максаты — лесбиянкалардын коомдун толук укуктуу мүчөлөрү экенин көрсөтүү, жынысына карата адамдарды басмырлоого каршы чыгуу, ошондой эле жыныстык артыкчылыгынан жана гендердик иденттүүлүгүнөн көз карандысыз бардык адамдар үчүн жарандык тең укуктуулукту колдоо болуп саналат.

 Тарыхы 
Түндүк Америкадагы лесбиянкалардын сыймыктануу маршы гейлердин салтанаттуу жүрүшүнөн өз алдынча иш-чара катары биринчи жолу 1981-жылдын май айында Канададагы Ванкувер шаарында өткөрүлгөн. Бул маршка болжол менен 200гө жакын лесбиянка катышкан жана ал лесбиянкалардын улуттук би-конференциясынын бир бөлүгү болгон. Ошол эле жылы, 1981-жылдын октябрь айында, «Оңчулдарга каршы лесбиянкалар» (англ. Lesbians Against the Right) деген уюм Торонто (Онтарио) шаарында экинчи маршты уюштурган.

Бүгүнкү күндө дайк-марштар негизинен АКШ менен Канаданын ири шаарларында үзгүлтүксүз түрдө өткөрүлүп келет.

 Дайк-маршты өткөрүү 
Ар түрдүү марштарды уюштуруунун себеби катары көптөгөн аялдар гейлердин сыймыктануу иш-чаралары лесбиянкаларды жалпы массадан көзөмөлдөп, четке каккан учурларга каршы болгон нааразылыкты көрсөтүшкөнү айтылат.

 Европада 

 Германия 
Дайк-марш жыл сайын Гамбург шаарында өткөрүлөт, 2014-жылдан тартып Көлн шаарында, 2017-жылдан тартып Гейдельбергде, ал эми 2018-жылдан бери Ольденбургда да өтүп келет. Берлиндеги дайк-марш болсо 2013-жылдан бери жыл сайын июнь айында ЛГБТ-достук району болуп саналган Кройцбергде уюштурулат.

 Улуу Британия 
Лондондогу дайк-марш алгач 2012-жылы уюштурулуп, ошол жылдан бери ар жылы июнь айында өткөрүлүп келет. 2012-жылдагы маршта бир нече спикерлер сөз сүйлөгөн, алардын арасында мусулман ЛБТ аялдарга багытталган кайрымдуулук уюму болгон «Safra Project» уюмунун өкүлү жана трансгендер активист, лесбиянка жана мурдагы либерал-демократтардын кеңешчиси Сара Браун да бар болчу.

 Ар кайсы шаарлардагы дайк-марштар