Ашлян-фу

Ашлян-фу, жана ашлямфу — дунгандардын жана Ысык-Көлдүк кыргыздардын улуттук тамагы. Бул крахмал бөлүктөрү менен кесме болуп саналат. Көптөгөн Азия өлкөлөрүндө даярдалган. Постсоветтик мейкиндикте эң белгилүүсү Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун административдик борбору Каракол шаарында даярдалган ашлян-фу болуп саналат"Вечерка" даамдуу ашламфунун рецептин сунуштайтКараколдук ашлянфу.

 Тарыхы 
Бул тамактын тарыхы толугу менен ачык-айкын эмес. Негизги версия боюнча аны Кытайдан дунган мигранттары алып келишкен.

Дунгандар аны «муздак крахмал» "冷澱粉" дегенди билдирген лен-фэн деп аташат, бирок Кытайда белгилүү себептерден улам бул тамак бир аз башкача даярдалат.

Эң алгачкы көрүнүшү 20-кылымдын 70-жылдарында Пржевальск (азыркы Каракол) шаарынын көчөлөрүндө болгон. Аны жер-жерлерде жарым фабрикаттардан даярдап, жеке адамдар, негизинен дунган аялдары сатышкан. 80-жылдардын башында шаардык коомдук тамактануу ишканаларында 1986-жылы жаны Пржевальский коммуналдык комбинатынын кафесинде майда тууралган эт менен ашлян-фу пайда боло баштаган. 80-жылдардын аягында Фрунзе шаарындагы (азыркы Бишкек) кафелеринде чыга баштаган.

Ашлян-фу Кыргызстанда кеңири кулач жайдыЖайкы фестивалда Ашлянфунун мыкты өндүрүүчүсү аныкталат. Уйгурча «аш» (тамак, тамак) кытайдын «лен-фэн» «凉粉» (дунгандардын арасында «лянфу») тамагынын атына кошулган деп болжолдоого болот. Бул жерде «ашлянфу» пайда болгон. Албетте, "лянфуга" жаңы ингредиенттердин (кесме, жумуртка) кошулушу менен жаңы ат керек болгон: "ашлянфу".

2019-жылы Каракол шаарында шаар күнүндө рекорддук көлөмдө – бир жарым тонна тамак-аш даярдалганКаракол: бир жарым тонна ашлянфу.

 Жасалышы 
Кесме буудай унунан же буурчак крахмалынан жасалышы мүмкүн. Аны кайнатып, жуушат. Соус ар түрдүү болушу мүмкүн, ал же лаза же жашылча, эт кошулган варианттары белгилүү. Крахмал жай отто 15-20 мүнөт бышырып, муздатып, бөлүктөргө бөлөт. Омлет үчүн жумуртка чалып, куурулуп, даяр «блин» майда тилкелерге кесилет. Берүүдө бардык ингредиенттер тарелкага салынып, майдаланган чөптөр менен чачылат.

 Булактар 

Категория:Кыргыз ашканасы