Пунтленд

Пунтленд (, ) — Сомалинин чыгыш бөлүгүндө жайгашкан автономдуу район, курамына өлкөнүн түндүк-чыгышындагы тогуз провинцияны камтыйтDW. Somalia: Puntland pulls recognition of federal government. 1998-жылдын 12-августунда «Пунтленд автономдуу району» катары өзүнүн эгемендигин, тактап айтканда, өзүн «автономдуу мамлекет» деп жарыялаганPuntland Facts and Figures 2012–2017. 2001-жылдагы Конституцияга ылайык расмий аталышы «Сомалинин Пунтленд мамлекети» деп белгиленген. 2003–2004-жылдары Кениянын Найроби шаарында кабыл алынган келишимдер жана Сомалинин Убактылуу Федералдык Хартиясы (Конституциясы) аркылуу расмий түрдө Федералдык Сомалинин курамындагы автономдуу район катары таанылган. Борбору — Гароуэ . Калкы болжол менен 3,5 миллион адам (расмий эл каттоо өткөрүлө элек). Аталышы байыркы Мисир фараондору соода жүргүзгөн Пунт жеринин урматынан коюлган. 2024-жылдын 30-мартында Пунтленд өзүнүн автономиясын кайрадан жарыялап, Сомалинин Убактылуу Федералдык Өкмөтүн таануудан баш тарткан. 

 Тарыхы 
1991-жылы Сомалинин мамлекеттик түзүлүшү кыйраган соң,  түзүлгөн мамлекет. Сомалилендден айырмаланып, Пунтленд толук көз карандысыздыкка умтулган эмес. Азыркы өкмөтү Пунтлендди Сомали федеративдик мамлекеттинин бир бөлүгү катары карайт.

1998-жылы автономия жарыяланган соң, мунай кен байлыктарына бай Санааг жана Сул аймактарын талашуу боюнча, дайыма Сомалиленд менен кагылышууларда болуп келет.  2007-жылы Санааг аймагында Маахир деген көз карандысыз мамлекет жарыяланган, аны Пунтленд 2009-жылдын январында өзүнө каратып алган. Андан кийин Айн, Санааг жана Сул провинцияларынын бир бөлүгүндө буфердик Хатумо мамлекети пайда болуп, ал Пунтленд тарабынан колдоого алынган, бирок анын аймагынын көбүнчө бөлүгүн Сомалиленд көзөмөлдөп турган.

1998-жылдын 23-июлунда Абдуллахи Юсуф Ахмед Пунтленддин биринчи президенти болуп шайланган жана ал бул кызматты 2001-жылдын 1-июлуна чейин аткарган.

2001-жылдын 1-июлунда Пунтлендде төңкөрүш болгон, бирок 2002-жылы Абдуллахи Юсуф Ахмед өз төңкөрүшүн уюштуруп, кызматын калыбына келтирген. 2004-жылдын октябрында ал Сомалинин президенти болуп шайланып, андан кийин Могадишону басып алган.

Пунтленд — сомалилик деңиз каракчыларынын негизги борбору катары эсептелет, бирок ошол эле учурда Сомалинин биримдигин колдойт.

2014-жылдын январь айында Пунтлендде президенттик шайлоо өтүп, 5-президент болуп 2011—2012-жылдары Сомалинин премьер-министри болуп иштеген Абдивели Мохаммед Али шайланган.

2024-жылдын 31-мартында Пунтленд өзүнүн автономиясын жарыялап, Сомалинин федералдык өкмөтүн таануудан баш тарткан. Администрация чыгарган билдирүүдө Пунтленд федералдык өкмөттөн көз карандысыз иш алып барып, эл аралык коомчулук менен өз алдынча кызматташарын, Могадишонун бийлиги Конституцияны кайра карап чыгып, Пунтленддин Конституцияга киргизилчү өзгөртүүлөр боюнча пикирин эске алгандан кийин гана мамиле түзөрүн билдирген.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

 Пунтленддин администрациясынын сайты