Демисексуалдуулук

Демисексуалдуулук (  — «бөлүнүү» + sexuality — «сексуалдуулук» ) — күчтүү эмоционалдык жакындык пайда болгондо гана жыныстык жакындыкка болгон каалоосу ойгонгон адамдардын жыныстык багыты   . Айрым учурда бул романтикалык жакындыкка да тиешелүү болушу мүмкүн — мындай учурда "демиромантикалуулук" термини колдонулат..

Адатта асексуалдуулук спектри боюнча классификацияланат   . Демисексуалдуулук үчүн баштапкы жыныстык тартылуу менен кийинки жыныстык тартылуунун айырмасы маанилүү. Баштапкы жыныстык тартылуу — бул адамдын сырткы, байкала турган өзгөчөлүктөрүнө негизделген тартылуу, ал эми кийинки жыныстык тартылуу — бул убакыт өтүшү менен эмоционалдык байланыштын негизинде калыптанган тартылуу.    . Демисексуал адам башка адамга жыныстык тартылуу сезе башташы үчүн ага карата сезиши керек болгон эмоционалдык тартылуунун күчү ар бир адамда ар кандай болот.  .

 Тарыхы 
Бул термин 2006-жылдын февралында AVEN (Асексуалдык көрүнүш жана билим берүү тармагы) форумдарында киргизилген. Жыныстык адамдар биринчилик жана экинчилик сексуалдык тартылууну сезет, ал эми асексуалдар экөөнү тең башынан өткөрбөйт деген теорияга таянып, демисексуал термини бирин экинчиси жок сезген адамдар үчүн сунушталган  .

 Аныктама 
Демисексуалдуулуктун жалпы аныктамасында мындай деп айтылат: «Демисексуалдуулук — бул сексуалдык багыт, анда адам башка бирөөгө карата сексуалдык тартылуу сезимин ошол адам менен жакын же күчтүү эмоционалдык байланыш түзүлгөндөн кийин гана сезет»  . Бул демисексуал адам сексуалдык тартылуусу алардын башка адам менен болгон байланышынан пайда болушу мүмкүн дегенди билдирет. 

 Баштапкы жана экинчилик сексуалдык тартуунун модели 

 Баштапкы жыныстык тартылуу: бул адамдарга карата болгон сексуалдык тартылуу, ал дароо байкалуучу маалыматтарга негизделет (мисалы, сырткы көрүнүшү же жыты). Баштапкы жыныстык тартылуу көп учурда "биринчи караштан" пайда болуусу менен мүнөздөлөт.
 Экинчилик сексуалдык тартылуу:  бул адамдарга карата болгон сексуалдык тартылуу, ал дароо эле байкалбаган маалыматтарга негизделет (мисалы, адамдын мүнөзү, жашоо тажрыйбасы, таланттары ж.б.). Канчалык деңгээлде жана канча убакытта башка адам тууралуу маалымат керек экени, кийинки жыныстык тартылуу качан пайда болору ар бир адамда ар кандай болот.  .

Кийинки жыныстык тартылуу калыптангандан кийин, демисексуалдарда жыныстык козголуу жалаң гана адамдын мүнөзүнө байланыштуу болбой калат. Алар ошондой эле, мурунтан эле кийинки жыныстык тартылуу сезип калган адамдардын физикалык өзгөчөлүктөрүнө жараша жыныстык каалоо же козголуу сезимин башынан өткөрүшү мүмкүн же болбой калышы да мүмкүн.   .

 Жалпы жаңылыш түшүнүктөр жана сексуалдык активдүүлүк 
Кеңири тараган жаңылыш пикирлердин бири — демисексуал адамдар кокустук секс менен алектене албайт деген түшүнүк. Демисексуалдуулук — бул адам жыныстык тартылууну кандайча сезээрин түшүндүргөн түшүнүк, ал адамдын тандоосу же жүрүм-туруму жөнүндө тыянак эмес. Демисексуалдар, адатта, башка адамга жыныстык тартылуу сезмейинче, жыныстык катнашка барууну каалабайт. Бирок адамдар дайыма эле өз каалоолоруна жараша аракет кыла беришпейт. Демисексуалдар да башка адамдар сыяктуу эле жыныстык тартылуу сезими жок эле жыныстык катнашка барууну тандашы мүмкүн же баш тарта алышат   .

 Жыныстык катнашка болгон мамиле 
Демисексуалдар, жарым-асексуалдар жана асексуалдар секске болгон мамилесин сексуалдуулуктун башка түрлөрүнүн өкүлдөрү сыяктуу эле сөздөрдү колдонуу менен сүрөттөйт: каалоо, нейтралдуу, кайдыгер, каалабаган, жийиркеничтүү  .

Жийиркеничтүү: жыныстык катнашка баруу жөнүндө ойлогондо жийиркенүү, кызыксыздык же ыңгайсыздык сезими  .

Кайдыгерлик: секске карата өзгөчө сезимдер жок. Секске кайдыгер адамдар жыныстык катнашка барышы же андан качышы мүмкүн. Ошондой эле ага карата оң же терс сезимдер жок болушу мүмкүн.

Керектүү: Жыныстык жактан жакшы, андан ырахат алып, издеген адамдар  .

Эки ача сезим: сексуалдык жактан нейтралдуу, сексуалдык жактан жагымдуу, же сексуалдык жактан оң жана сексуалдык жактан жийиркеничтүү, сексуалдык жактан терс же сексуалдык жактан жийиркеничтүү  .

Эреже боюнча, бул терминдер көп учурда адамдын катышууга болгон жеке мамилесин билдирүү үчүн колдонулат. Бирок алар ошондой эле бирөөнүн бул аракеттерди окуганда, көргөндө, укканда же элестеткендеги сезимин сүрөттөө үчүн да колдонулушу мүмкүн. Айрыкча «анти-» префикси бул аракетке карата терс мамилени же андагы катышуудан улам пайда болгон терс сезимдерди билдирүү үчүн колдонулат. Адамдын сезимдери кырдаалга же башка факторлорго жараша өзгөрүшү мүмкүн — мисалы, инсандык өзгөчөлүктөрүнө, коомдук контекске, жалпы социалдык түшүнүккө, максаттарга же башка адам менен болгон өз ара түшүнүшүүгө жараша. Мисалы, эгосексуал болгон адам башкалар катышкан сексуалдык аракеттер жөнүндө ойлонгондо бул жагымдуу болушу мүмкүн, бирок эгерде ал өзү ошол аракеттерге катышып жатканын элестетсе, анда сексуалдык жийиркенүү сезимин башынан өткөрүшү мүмкүн.       .

 Дагы окуңуз 

 Антисексуализм
 Асексуалдулук

 Булактар