Формула 1

Формула (Formula 1;F1)  - бул дүйнөдөгү эң жогорку деңгээлдеги автоспорт боюнча мелдеш. Ага дүйнөнүн эң мыкты айдоочулары жана эң күчтүү командалары катышат. Бул мелдеш FIA (Эл аралык автоспорт федерациясы) тарабынан өткөрүлөт.

Формула 1 — Гран-при деп аталган жарыштардан турган дүйнөлүк чемпионат. Ар бир жарыш башка мамлекетте, башка трассада өткөрүлөт.

 Жарыштын этаптары 
Жыл ичинде 20дан ашык жарыш болуп, алардын жыйынтыгында дүйнө чемпиону аныкталат.           
Формула 1 жарышы төмөнкүдөй этаптардан турат:
Практика:
Жарыш болордон 1–2 күн мурда айдоочулар трасса менен таанышып, машыгышат.

Квалификация (Qualification):
Бул этапта ким канчанчы орундан жарышка чыгары аныкталат. Ким эң тез убакытта айдап чыкса, ошол биринчи орунга ээ болот (пол-позишн ).

Негизги жарыш (Race):
Жекшемби күнү негизги жарыш өтөт. Болиддер стартка чыгып, белгиленген айлампаларды (айланууларды) айдашат — көп учурда бул 50–70 айлампа болот. Ким биринчи болуп финишке жетсе, ошол жеңүүчү болот.
Формула 1де колдонулуучу машиналар — болиддер деп аталат. Алар кадимки унаалардан таптакыр айырмаланат:

 Командалар жана унаалар 

 Ар бир командада 2 айдоочу болот.
 Жалпысынан 10 команда катышат (мисалы: Red Bull, Ferrari, Mercedes ж.б.).
 Унаалар атайын техникалык талаптарга жооп бериши керек: салмагы, кыймылдаткычы, аэродинамикасы ж.б.

Ылдамдыгы: 0–100 км/саатка 2 секундада жетет; максималдуу ылдамдык – 360 км/сааттан жогору.

 Жарыш эрежелери 

 Старт – баары бир учурда (standing start).
 Шиналар – эки түрдүү шинаны колдонуу милдеттүү (кургак трассада).
 Пит-стоп – шиналарды алмаштыруу үчүн токтошот (жанармай куйганга тыюу салынган).
 Коопсуздук унаасы (Safety Car) – кырсык болгондо трассага чыгат.
 Кызыл желек (Red Flag) – жарыш убактылуу токтойт.
 Сары желек (Yellow Flag) – кооптуу аймак, басып өтүүгө болбойт.

 DRS – атайын система, айдоочуга озуп кетүүгө жардам берет.

 Упай берүү тартиби: 
ОрунУпай125218315......101

 Формула 1 тууралуу айрым кызыктуу фактылар 

 Айдоочулардын жүрөгү жарыш учурунда 160-180 жолу мүнөтүнө согот.
 G-күч (жүгүртмөлөрдө) космонавттардыкындай болот — 5g чейин!
 F1 унаасы 0-100 км/с болгуча болгону 2.5 секунддай кетет.
 Бир жарыш учурунда айдоочу 2-3 кг салмак жоготот (тердөө жана стресстен).

 Командалардын бюджети 135-145 миллион доллардын тегерегинде чектелген.

 Командалардын аталыштары: 
Red Bull Racing, Mercedes-AMG, Ferrari, McLaren, Aston Martin, Alpine, Williams, Haas,Kick Sauber, Rasing Bulls.
 Колдонулган адабияттар 
https://www.formula1.com/en/teams Формула 1 дин оффициалдуу сайты

https://f1-times.ru/formula1/