Бойла Кутлуг Ярган

Бойла Кутлуг Ярган (байыркы кырг: Boĭla Qutluγ Jarγan) — Кыргыз кагандыгынын вазири жана аскер башчысы, мурда Уйгур кагандыгында кызмат өтөгөн, бирок кийин байыркы уйгурлар менен Эне-Сай кыргыздарынын ортосундагы согушта Эне-Сай кыргыздарына өтүп кеткен. 

 Өмүр баяны 

Бойла Кутлуг Ярган Уйгур каганатында кызмат кылып, уйгур вазирлеринин бири болгон. Ал Уйгур каганатындагы жарандык кагылыштарга активдүү катышкан, 839-жылы министр Гуйлофу мамлекеттеги бийликти узурпациялап, жаш Хэс Телейди такка отургузган.[2] Узурпатордун бийлигин тааныбаган Бойла Кутлуг Ярган (Гүйлу Мохе) өз аскерлери менен Эне-Сай кыргыздарынын тарабына өтүп, кыргыз ажосуна ант берген.[3] Бойла Кутлуг Яргандын аскерлери Ордо-Балык салгылашында Эне-Сай кыргыздарынын жеңишине салым кошкон. Бойла Кутлуг Ярган кыргыз-уйгур согушунда жеңишке жеткенден кийин ак сөөк статусуна ээ болуп, Кыргыз каганатындагы мамлекеттик ишмерлердин бири болгон. 

 Руникалык эстелик 
Тарыхнаамада Суджа жазуусунун көркөм котормосу боюнча талаш-тартыштар бар;[5] котормонун бир варианты боюнча эстеликте төмөнкүчө жазылган:[6]
 (1) Мен Йаглакар хандардын уйгур жерине дайындалдым.
 (2) Мен кыргыздын уулумун. Мен адил сотмун.
 (3) Мен биринчи вазир асыл Тархандын вазиримин.
 (4) Менин атак-даңкым чыгышта да, батышта да жайылды.
 (5) Мен бай болдум. Мал үчүн он короом, сансыз жылкым бар эле.
 (6) Уулдарымды үйлөндүрдүм, кыздарымды сепсиз күйөөгө бердим. Руханий устатыма жүз жылкы бердим. Балдарымдын балдарын, уулдарын көрдүм.
 (7) Эми мен өлүп, аларды таштап кеттим! Уулдарым! Менин устатымдай адамдардын арасында болгула! Ханга кызмат кылгыла! Кайраттуу болгула!
 (8) Улуу уулум күтүүсүздөн кетип калды. Мен аны өлгөнгө чейин көргөн эмесмин. Уулум, арстаным!