Ба́рба (эл)

Ба́рба (берба, бариба, баргу, боргава, богунг) — Бениндин түндүгүндө жашаган эл. Ошондой эле Нигериянын түндүк-батышында жана Тогонун түндүк-чыгышында бар.
Жалпы саны 600 миңге жакын адам. Анын ичинде Бенинде 495 миң адам (2005), Нигерияда — 62 миң, Тогодо — 14 миң.

Тил

Бариба (баргу) тили Нигер-конго макроүй-бүлөсүнүн гур уясына кирет.

Дин

Жергиликтүү салтту ишенимдер сакталып келетат. Ата-бабалар культуна сыйынышат. Калктын бир бөлүгү мусулмандар (сүннөттөр) жана христиандар (протестанттар).

Коом

Уруулук бөлүнүү сакталып калган. Салттуу коомдук уюмдун негизин көп балалуу үй-бүлөлөрдөн турган айылдык жамааттар түзөт. Нике вирилокалдык. Полигиния, сорорат, левират салттары практикада калды. Өтүү каадасы бар.

Чарбалык иштер

Негизги салттуу кесиби — кол менен иштетилген тропикалык
которуштуру чарбасы (күрүч, жүгөрү, жержаңгак, фонио ж.б.). Талаалар айылдардын айланасында жайгашкан.
Мал кармашат. Малды кайрак жерлерде же орулган талааларда жайышат.

Кол өнөрчүлүк

Көркөм кол өнөрчүлүк — жыгачтан оюу, керамика, токуу, килем токуу.

Турак жай

Түштүктө токой зонасында турак жай планы боюнча тегерек, чатыры конус сымал саман, түндүгүндө — төрт бурчтуу.
Бутактарынан жана ичке дарак сөңгөктөрүнөн жасалган үйдүн дубалдары чопо менен шыбалат.

Тамак-аш

Негизги азыгы — өсүмдүк тамак (ботко, кайнак) жана эт.

Тарых

14-15-кылымдарда барба уруулары Боргу алгачкы саясий бирикме түзүп, 15-кылымдын аягында Бариба деп аталган буса башчылыгы менен бириккен. Башкаруучулардын татаал иерархиясы болгон.
1690-1783-жылдары Ойонун вассалы, 1898-жылдан Франциянын Дагомеясынын жана Британиянын Нигер жээгиндеги протекторатынын курамында.

 Булактар 

https://bigenc.ru/ethnology/text/861993 
http://knowledge.su/b/barba-narod

Категория:Африка этностору

Категория:Гур элдери