Гелон

Айыл 1305-жылы негизделген. Айылдын жашоочулары азыркыга чейин өздөрүнүн байыркы каада-салттарын сактап келишет, 2018-жылдын ортосуна чейин чек аранын өзгөчө режимине байланыштуу бул айылга чет элдик туристтер келе алышкан эмесGorniy kishlak Gelon s chastnimi GES — tam, gde i letom idyot sneg.

 Географиясы 
Гелон Өзбекстандын түштүк бөлүгүндө, Кашкадарыя ойдуңунда, Памир-Алай тоосунун батыш капталында жайгашкан. 

Аймак Өзбекстан менен Тажикстандын чек арасында, Шахрисабздан 80 чакырым алыстыкта ​​жайгашкан. Айылдын чыгыш тарабы 4000 метрден ашык бийиктикке жеткен бийик тоолор менен курчалган. Бул Өзбекстандын эң бийик тоолуу айылдарынын бири. Көптөгөн серпентиндери бар татаал, бирок кооз тоо жолу менен бул жерге жетүү оңой эмесhttp://explorers.uz/ru/sights/KishlagGelan.

 Климаты 
Климаты континенттик, кургак, субтропиктик жерлерде. 

 Калкы 
Айылдын калкы 5834 киши(2019).

Улуттук курамы: тажиктер — 5831 адам, өзбектер — 3 адам. (2019-жылдын 12-декабрына карата)ofitsialniy sayt Komiteta po mejnatsionalnim otnosheniyam i drujestvennim svyazyam s zarubejnimi stranami pri Kabinete ministrov Respubliki Uzbekistan .
 Туризм 
Гелон айылына жакын жерде деңиз деңгээлинен 4080 метр бийиктикте жайгашкан Азирети Султан Табарруктун тоосу болуп, ал жерге миңдеген туристтер келип зыярат кылышат. Ошондой эле айылда Өзбекстандын эң кооз жана мол шаркыратмаларынын бири болгон 40 метр бийиктиктеги Сувтушар шаркыратмасын көрүүгө болот, туристтер кооз тоо чокуларынан ырахат алып, бир нече мечиттерге зыярат кыла алышат.

 Транспорт 
Гелондо бир нече туристтик автобустар бар, 1989-жылга чейин Гелондо вертолетто, Шахрисабздан такси кызматы ачылган болчу. Учурда туристтик автобустар же маршруттук таксилер же ушул сыяктуу шаар тибиндеги таксилер гана иштейт.   Мотоциклдер айылдыктардын негизги унаасы. Күйүүчү майды аз сарптоочу бул техника менен тоо жолдорунда ээн-эркин жүрүүгө болот. Ошондуктан Гелон элинин ар биринин үйүндө бир эмес, бир канча мотоцикл колдонулат.Кўҳна уйларда яшовчилар қишлоғи – Ғелон | Манзил

 COVID-19  
Пандемия бул бийик тоолуу айылда да сезилген, ага чейин сезондо көптөгөн туристтер келип, бул жерде иштеген бир нече конок үйлөрүндө болушкан. Туризмден киреше алган үй-бүлөлөр оор абалда калганын түшүнсө болот. Өзбекстанда блокада жарыяланышы менен кире бериш тосмого көзөмөл-өткөрмө бекети орнотулуп, ал аркылуу сырттан келгендер киргизилбейт. Ошентип айылда жугуштуу ооруга чалдыккан бир дагы учур катталган жок.

 Көп өмүр көрүү 
Учурда айыл эң узак жашаган айыл болуп саналат, анын тургундары 85-90 жашка чейин жетет, бул айылга жакын жайгашкан башка калкка салыштырмалуу өтө чоң сан. Бул жерде сиз 85тен ашкан адамды оңой эле көрө аласыз, ал ден соолук жана күч-кубат тактасы болот. Тоо бөлүгү өз ишин аткарат, бул жердеги адамдар чоңдор да өздөрүн эркин, ишенимдүү жана жакшы сезишет. Kak jivyot Uzbekistan, i ego posyolki

 Саясат 
Айылда саясий кырдаал оор болчу, бирок экс-президент Ислам Каримов каза болгонго чейин айылдагы туристтик зоналар өлкөдө жабылып, бул аймак КМШнын коргоосунда болуп, жаңы президент келгенден кийин жаңы эрежелер киргизилген. Айылдын башчысына добуш берүүгө, саясатка катышууга, саясий иштер менен алектенүүгө уруксат берилген.

2021-жылдан баштап айылдын башчысын шайлоо башталып, «Жаббаров Сафармурад Сатторович» негизги шайлоодо жеңип, айыл тургундарынын 80%дан ашуун добушуна ээ болду.

 Билим 
Айылда 2 мектеп, 1-4-класстар үчүн балдар бөлүмү, 5-11-класстар үчүн дагы бар. Айылда билим алган балдар жогорку кесиптик билим алуу үчүн шаарга барууга аргасыз болушат, анткени айылда мамлекеттик университеттер, колледждер жана ушул сыяктуу мекемелер жок. http://interkomitet.uz/o-komitete/ 

 Кооздугу 
Айылга жакын жерде «Хазрати Султан» аттуу тоо, ошондой эле туристтер арасында популярдуу болгон «Хисорак суу сактагычы» бар.

 Булактар