Ньянколе

Ньянко́ле (баньянколе, баньянкоре, нко­ле, ан­ко­ле, ньян­ко­ре) — Угандадагы (Эдуард көлүнүн чыгыш жээги) банту эли. Саны 4,3 млн адам.Ньянколе.Ньянколе хима (малчылар) жана иру (дыйкандар) этносоциалдык топторго бөлүнөт.

 Тил 
Эне тили — руньянкоре, банту уясына кирет.Жазуусу латын алфавиттин негизинде.Руньянкоре башталгыч мектепте окутулат. Ал тилде радио уктурууларды жана мезгилдүү басылмаларды чыгарат.Ошондой эле англис тили колдонулат.

 Дин 
Ньянколе жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат.
Ата-бабалар жана жаратылыш рухтарынын культу, пан­де­мо­ни­ум.Христиандар (англикандар жана католиктер) да бар.

 Чарбалык иштер 
Негизги салттуу кесиптер — кол менен иштетилген жер чарбасы (таруу, батат, банан, тамеки, кофе, чай), жайыт малчылык (зебу, кой, эчки) жана аңчылык.Мурда бир гана хима тобу мал кармай алган.

 Кол өнөрчүлүк 
үй буюмдарын жана килемчелерди токуу;
темир устачылык;
карапачылык.

 Кийим 
Териден жана булгаарыдан жасалган, көптөгөн жасалгалар менен жасалган, бир ийинге кийилген салттуу кийим.

 Тамак-аш 
Тамак-аш негизинен өсүмдүк жана сүт азыктарынан турат.

 Турак жай 
Крааль типтеги конуштар. Чакан үй-бүлөнүн турак-жайы туулга сымал, каркастын үстүндө, боо чөптөн токулган чатыры бар.

 Коом 
Салттуу коомдук уюм көп балалуу үй-бүлөлөрдөн (оруганда) жана айыл жамааттарынан, аталык уруулук топтордон (экыйка) жана эки тараптуу туугандардан (обузаре) турат. Патрилокалдык нике. Көп аялдуулук практикаланат. Христиандашкан калкта —  моногамияИзучение уникальных брачных традиций племени Ньянколе в Уганде.

 Маданият 
Элдик оозеки чыгармачылыкка жомоктор, эпикалык жомоктор жана тарыхый уламыштар кирет.Жылдын негизги майрамы (Окий­ра ом­ва­ка) таруу жыйымына карата уюштурулат.Негизги музыкалдык аспаптар – ур­ма (ба­ра­ба­ндар, кси­ло­фо­ндор) жана үйлөмө аспаптар.

 Тарых 
Ньянколе банту жана нилот элин аралаштыруу натыйжасында пайда болгон.XVI кылымда дыйканчылык менен жайытчылык маданияттардын кесилишинде жогорку башкаруучу (омугабе) башында турган алгачкы мамлекеттик бирикме Нкоре (Анколе) пайда болгон.1901-жылы британ колониялык протектораты астында Анколе округу "королдук" статусу менен түзүлгөн.Ньянколе эркектери чебер мергенчилер жана жоокерлер болгон.

 Булактар 

 Тышкы шилтемелер 

https://bigenc.ru/ethnology/text/2281512 

http://etnolog.ru/people.php?id=NYNK

https://kartaslov.ru/карта-знаний/Ньянколе

https://handcent.ru/stati/16071-nyankole-narod.html

Категория:Африка этностору

Категория:Банту элдери