Жамаладдин Босаков

Жамаладдин Босаков (1918—1987) — казакстандык уйгур жазуучусу, драматург жана котормочу.

Жамаладдин 1918-жылы 15-майда Жаркент шаарында туулган. 1960-жылы Казак мамлекеттик университетин (КазГУ) аяктаган. Эмгек жолун мектеп директору болуп баштап, кийин эл агартуу бөлүмүндө райондук инспектор болуп иштеген. 1951-жылдан тартып «Жазушы» жана «Казгослитиздат» басмаларында уйгур бөлүмдөрүнүн туруктуу жетекчиси болгон.

Анын алгачкы аңгемелери — «Алгачкы кадамдар», «Жаздын белгилери», «Жолун ачык болсун», «Атамкул өлгөндөн кийин» — 1952-жылы жарык көргөн «Достук» аттуу жыйнакка кирген. Анын биринчи китеби — «Эл жарчысы» («Халық жаршысы») повести — 1957-жылы жарык көргөн. Кийинки чыгармалары — «Таңгы жел» (1969) жана «Жалын» (1971) — согуштан кийинки уйгур адабиятынын өнүгүшүнө олуттуу салым деп эсептелет.

Жазуучунун эң белгилүү эмгектеринин бири — эки бөлүктөн турган роман-дилогиясы «Дүрбөлөң» (1964) жана « Мугалимдар» (1975). Биринчи бөлүгүндө советтик коллективдештирүү жылдарындагы айыл турмушу чагылдырылса, экинчисинде — ошол доордогу Казакстандын айылдык интеллигенциясынын жашоосу сүрөттөлөт.

Жамаладдин драматургия жаатында да ийгиликтүү иштеген. Анын «Кайнам» (1967) жана «Назугум» (1980) сахна чыгармалары Республикалык уйгур театрынын сахнасында коюлган.

Жамаладдин уйгур тилине советтик жазуучулардын чыгармаларын көп которгон. Алардын арасында Сталин сыйлыгынын лауреаттары М. С. Бубенов, Т. З. Семушкин, И. П. Шамякин, Ю. П. Герман бар. Ошондой эле ал расмий түрдө жарыяланышы кыйын болгон чыгармаларды да которгон, мисалы, узак убакыт тыюу салынган өзбек жазуучусу Абдулла Кадыринин эмгектерин уйгур тилине айланткан.

 Чыгармалар 
Эл ырчысы, (1957)
Дүрбөлөң, роман-диалогу (1964)
Таңкы жел (1969)
Залын (1971) повесттери
Мугалимдар романы (1975)

 Булактар 
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том

Категория:Уйгур жазуучулары
Категория:Казакстан жазуучулары