Досалиева Бүбүкан Акматжановна

КТРКда алып баруучу, продюсер, редактор  
 “Азаттык” үналгысынын Бишкектеги кабарчысы, редактор, сыналгы продюсери
 КУУнун, БГУнун журналистика кафедрасынын доценти; ж.б.Наамы. Сыйлыктары: “Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери” ардак наамы (2005), Эл аралык Айтматов академиясынын анык мүчөсү (1994); ж.б. 

Бүбүкан Акматжан кызы Досалиева (Bübükan Dosalieva; орусча Бюбюкан Акматжановна Досалиева; 01.11.1958 -- 05.7.2020) – Кыргызстандагы белгилүү журналист айым, саясат таануучу, педагог, саясат таануу илимдеринин кандидаты, "Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери” ардак наамынын ээси (2005); Эл аралык Айтматовдук Коомдук Академиянын журналистика боюнча академиги (1994). Азыркы тапта – «Азаттык» үналгысынын журналисти.  

 Кыскача өмүр таржымакалы 
Бүбүкан Акматжан кызы Досалиева 1958-ж. 1-ноябрда Кыргызстандын Ысык-Көл облусундагы  Жети-Өгүз районунун Саруу айылында туулуп, ошол эле кыштакта орто мектепти ийгиликтүү аяктаган. 
Атасы - Акматжан Досалиев (1930-жылы туулган), апасы - Бейшекан Досалиева (1934-ж. туулган). Алар өмүр бою айылдап иштеп, ардагер болгон (апасы Ак-Суу районуна караштуу Кереге-Таш айылында туулган). 

Чоң атасы Досалы Күрөңкөй уулу өз доорундагы билим-таалимдүү киши болгон, ошондуктан аны кадырлап Молдоке дешчү. Ал Маргалаңдан Кашкарга мата ташыган эл аралык соода кербендерине нечен ирет Ысык-Көлдүн чек ара аймагында жол көрсөткөн деп да айтышат. 
Совет бийлигинин башында Досалы ата айылда артел башчысы болгон. Сталиндик куугунтук учурунда "9 торпок жоготту" деген кине менен 1939-жылы Ыраакы Чыгышка айдалган. Улуу согуш башталаарда андан "карагай кыйып жатабыз" деген кат келген. Досалы атанын качан жана кайсы жерде өлгөнү так эмес. 

1976–1977- Жети-Өгүз районундагы Саруу айылындагы Куйбышев атындагы колхоздун колхозчусу болуп эмгек жолун айылда баштаган. 
1977–1978 – Бишкек шаарындагы Кыргыз Мамлекеттик университетинин (КМУ; азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети) даярдоо бөлүмүнүн угуучусу болгон. 
1978–1983  КМУнун журналистика бөлүмүндө күндүз окуган. 
1983–1985  –  Бишкекте Республикалык балдар китепканасынын библиографы, илимий-методикалык бөлүмдүн ага редактору болуп иштеген. 
1985–1993  – Кыргыз ССРинин Мамлекеттик телерадиоберүүлөр комитетинин жаштар редакциясынын редактору, социалдык-экономикалык программалар редакциясынын ага редактору, шеф-редактору. 
1993–1996  – Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин журналистика факультетинин окутуучусу, ага окутуучусу, телевидение жана радиожурналистика кафедрасынын башчысы болуп иштеген.  
1995–2010 – “Азаттык”/“Эркин Европа” үналгысынын Кыргыз кызматынын кабарчысы, мультимедиа жетекчиси, сыналгы берүүлөрүнүн башкы редактору. 
2010–2012  – Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу мамлекеттик сыйлыктар боюнча комиссиянын Жооптуу катчысы.  
2012–2014 – Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин бөлүм башчысы. 
2014–2015 – TOPNEWS.KG маалымат-аналитикалык порталынын Башкы редактору болуп иштеген. http://who.ca-news.org/people:2022 
2015–2017  Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын ага илимий кызматкери, “Илим” маалымат-басма борборунун директору болгон. 
2017-жылдан өмүрүнүн соңуна чейин “Азаттык” үналгысынын "Азаттык Медиа" мекемесинде сыналгы берүүлөрүн даярдоо продюсери, андан соң журналист болуп иштеген. https://www.azattyk.org/a/azattyk_bubukan-dosalieva/30708375.html  
2020-жылы 5-июлда Бишкекте оорунун айынан каза болду. https://www.azattyk.org/a/kyrgyz_media_bubukan-dosalieva_2020_obituary_tch/30708956.html 

 Негизги ишине айкалыштыруу менен педагогдук иш-аракети 
1985–1986 –окуу жылы КМУнун чакырылган окутуучусу болгон. 
1989–1992 –окуу жылдары КУУнун чакырылган окутуучусу болгон. 
1993–1995-жж. Чүй областтык «Сары-Өзөн»телерадиокомпаниясынын экономикалык баяндамачысы болгон. 
2001–2003–окуу жылдары КУУнун жана БГУнун доцентинин милдетин аткаруучу болгон. 
2006–2007–окуу жылы КУУнун «Телевидение жана радиожурналистика» кафедрасынын доценти болгон. 
2011–2012–окуу жылы – БГУнун журналистика кафедрасынын доценти болгон. 
2011–2018–окуу жылдары БГУнун журналистика кафедрасынын доценти болуп иштеди. 

 Коомдук ишмердиги 
 Эл аралык Айтматовдук Коомдук Академиянын журналистика боюнча академиги (1994-жылдан бери). 
 2005–2006-жж. БУУӨП (ПРООНдун) Кыргызстандагы радио боюнча эксперти. 

 2015-жылдын 3-декабрынан 2017-жылдын апрелине чейин КТРКнын Байкоочу кеңешинин мүчөсү болгон (Кыргызстандын Жогорку Кеңеши  тарабынан шайланган). Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтому. 
 2015-жылы “Эмгек” партиясынын жигердүү тарапкери катары Жогорку Кеңешке депутаттыкка ат салышкан. 

 Үй-бүлөсү 
Үй-бүлөлүү, 3 кыз жана 1 уулдун апасы. Өмүрлүк жолдошу – Абдыкалык (Калык) Туйбаев. 

 Эмгектери 
  “Т.Айтматов” аттуу китептин түзүүчүсү (1993-жыл). 
 “Кыргызстандагы ММКлар: саясий-укуктук аспект” аттуу илимий монографиянын (2008-жыл).
 Б.Досалиева  15тен  ашуун илимий макаланын автору. 
 “Энелер жөнүндө баллада” аттуу коомдук-популярдуу китептин автору (2013-жыл). 

 Сыйлыктары 
 Кыргыз ССРинин ЛКЖС БКсынын Ардак Грамотасы (1987-ж.); 
 Казак  ССРинин Мамлекеттик телерадиокомитетинин Ардак Грамотасы (1989-ж.)
 КР Өкмөтүнүн сыйлыгынын Лауреаты (1998-ж.);
 КР Жогорку Кеңешинин 2002-,2003-, 2004–жылдардагы сыйлыктарынын Лауреаты;
 КР Президентинин “Алтын калем” сыйлыгынын Лауреаты (2003-ж.);
 “Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери” ардак наамы ыйгарылган (2005-ж.);
 Журналисттик ишмердиги үчүн «КР ИИМине 80 жыл» юбилейлик төш белгиси менен сыйланган (2008-ж.);
 Парламенттин ишмердигин чагылдыруу боюнча Еврокомиссия менен КРнын Жогорку Кеңешинин конкурсунун Лауреаты (биринчи орун, 2009-ж.);
 БИ-БИ-СИ корпорациясы менен  Евробиримдиктин конкурсунун Лауреаты (“Үй безерлер” аттуу фильмди тарткандыгы үчүн экинчи орун,2009-ж.);
 Адам укуктарын коргоодогу ишмердиги үчүн КР Акыйкатчысынын «Акыйкат» төш белгиси менен сыйланган (2010-ж.);
 КР Президентинин Жарлыгына ылайык Президенттин сааты менен сыйланган (2011-ж.);
 «Ала Тоо айымдары» коомдук бирикмесинин төш белгиси менен сыйланган (2015-ж.);
 КРнын Экологиялык, техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспециясынын Ардак грамотасы менен сыйланган(2017-ж.).

 Стажировкалар жана тренингдер 
 1993-ж.- ММК кызматкерлери үчүн семинар-тренинг, Анкара, Турция.
 1995 –ж.- АКШнын университеттеринде стажировка. Уюштуруучу ЮСАИД.
 1999,2001, 2003,2005 -жж. - “Азаттык”-“Эркин Европа” радиосунун редакторлору семинар-тренингдер, Прага, Чехия.
 2003-ж.- “Журналисттик иликтөө” деген темада семинар-тренинг. Уюштуруучу IWPR, Алматы, Казакстан.
 2004-ж.- НАТОнун Борбор Азия жана Казакстандын журналисттери үчүн семинары. Уюштуруучу НАТО, Брюссель, Бельгия.
 2006 -ж.- Борбор Азия журналисттери үчүн семинар – тренинг, Уюштуруучу  “Азаттык”-“Эркин Европа” радиосу, Бишкек, Кыргызстан.
 2013-ж,февраль – “Уюмду өнүктүрүүнүн учурдагы ыкмалары жана методдору. Моббинг и аутплейсмент”деген темада семинар-тренинг. Уюштуруучу ЮСАИД жана DFID. 
 2013-ж.апрель – “Эл алдында сүйлөө” деген темада семинар-тренинг. Уюштуруучу ЮСАИД жана DFID, Бишкек. 
 2013-ж.,май – “Коомчулук менен байланыштын учурдагы ыкмалары” деген темада семинар-тренинг. Уюштуруучу ЮСАИД жана DFID, Бишкек.
 2013-ж., декабрь- С.Давлатовдун “Тайм менеджмент”деген темада семинары. 
 2014-ж.май- “Лидерликти өнүктүрүү” деген темада семинар –тренинг. Уюштуруучу  ЮСАИД жана DFID, Бишкек.
 2014-ж.,июнь- “Гендердик маселе жана саясат” деген темада семинар –тренинг. Уюштуруучулар “Граждандык укуктук бирикме” уюму, Эл аралык Республикалык институт.
 2014-ж.,октябрь- “Аялдын жашоосу коомдун күзгүсү” аттуу  Республикалык Форум. Уюштуруучулар “Граждандык укуктук бирикме” уюму, Эл аралык Республикалык институт. 

 Б.Досалиеванын макала, маектери, алып барган берүүлөрү 
 https://www.azattyk.org/author/97871.html 
 https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_medicine/29550823.html 

 https://www.azattyk.org/a/central_asia_news_hijab/29508880.html
 https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_migration_morality_2018/29488057.html
 https://www.azattyk.org/a/29468484.html 
 https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_jeti_oguz/29437345.html

 Интернеттеги шилтемелер 
 https://www.azattyk.org/a/30709160.html
 https://www.azattyk.org/a/kyrgyz_media_bubukan-dosalieva_2020_obituary_tch/30708956.html
 http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/76820/20?cl=ky-kg 
 http://kmb3.kloop.asia/2014/11/24/zhurnalist-b-b-kan-dosalieva-bashkalardy-t-sh-n-p-koldoj-bil-ijgilikke-k-m-kt-sh-bolot/  
 http://erkintoo.journalist.kg/zhurnalist-b-b-kan-dosalieva-bashkalardyi-t-sh-n-p-koldoy-bil-iygilikke-k-m-kt-sh-bolot/  
 http://www.ktrk.kg/media/video/12680  
 http://kg.akipress.org/news:622927/org.akipress:// 
 https://ok.ru/video/211736922776 
 http://www.dem.kg/kg/article/7317/biylik-butaktarynda-genderdik-te-sizdik-bolup-zhatat 
 https://soundcloud.com/azattyk-audio/bubukan-dosalieva-torgoi-yrchy 
 https://ca-news.org/news:1099246 
 https://sputnik.kg/society/20160615/1026587922.html 

 Ички шилтемелер 
Категория:Кыргызстан аялдары
Категория:Кыргыз аялдары
Категория:Кыргызстандын журналисттери
Категория:Кыргыз Тарых Коому
Категория:Ысык-Көл облусу
Категория:Кыргыз таануу
Категория:Кыргыз тарыхы
Категория:Саясат таануу
Категория:Борбордук Азия
Категория:Туулгандар 1958-жылы‎‎
Категория:Кыргыз маданияты
Категория:Кыргыз медиасы‎
Категория:"Азаттык" үналгысы