Кадар Янош

Кадар Янош (26. 5. 1912-ж. т., Риека – 6 июль 1989) - венгр жана эл аралык коммунисттик, жумушчу кыймылынын ишмери, ВЭРдин мамлекеттик жана саясий ишмери.

 Айыл чарба жумушчусунун үй- бүлөсүнөн.
 17 жашынан жумушчу кыймылына катышкан.
 1931-жылдан Венгр коммунисттик партиясынын (ВКП) мүчөсү.
 Кадар хортичил фаш. режимдин (1919-44) мезгилинде компартиянын легалсыз иштерине активдүү катышкан.
 1941-42-ж. ВКП- нин Пешт обкомунун мүчөсү, 1942-ж. ВКП БКнын мүчөсү, 1943-ж. анын секретары.
 Революциячыл иштери үчүн нечен жолу камалган.
 Венгрияда антифаш. кыймылды уюштурушкан.
 Өлкө хортичил-фаш. үстөмдүктөн бошонгондон кийин (1945, апр.) ВКП БКнын Саясий бюросунун мүчөсү, Убактылуу улуттук чогулуштун депутаты.
 1945-48-ж. партиянын Будапешт шааркомунун секретары.
 1946- 48-ж. ВКГ1 БКнын ген. секретарынын орун басары, 1948-50-ж. Венгрия эмгекчилер партиясынын (ВЭП) ген. секретарынын орун басары.
 Кадар 1951-ж. жалаа боюнча камалып, 1954-ж. акталган. 1956-жВЭП БКнын, анын Саясий бюросунун мүчөсү жана секретары.
 Венгриядагы контрреволюциячыл козголоңдун (1956) мезгилинде Венгр революциячыл жумушчу-дыйкан өкмөтүн жана Венгр жумушчуларынын партиясын кайра түзүүнүн демилгечиси болгон.
 1957-жылдан Венгрия социалисттик жумушчу партиясынын (ВСЖП) биринчи секретары. ВЭРдин Мин. Советинин (1961-65) председатели.
 ВЭРдин Социалисттик Эмгектин Баатыры (1962), Советтик Союз. Баатыры (1964), «Элдердин ортосунда тынчтыкты чыңдаганы үчүн» эл аралык Лениндик сыйл. лауреаты (1977).
 Ленин ордени менен сыйланган (1972).

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Категория:Инсандар