Деңгээл жылышуусу

Деңгээл жылышуусу – суутек атомундагы жана суутек түспөлдүү атомдордогу энергия деңгээлдеринин бири бирине салыштырмалуу жылышы. 

Релятивдик, квант механикасынын негизги теңдемеси болгон Дирактын теңдемесинин так чыгарылышы энергиянын атомдогу деңгээлдерге, негизги кванттык сандын бирдей маанилери n = l, 2, 3,... жана толук моменттин бирдей маанилери j=I/2,3/2,... үчүн, орбиталык кванттык сандын боло турган эки маанисине карабастан (I =J±1/2), бири бирине туура келүүсүн көрсөтөт. 

Деңгээл жылышуусу кванттык электр-динамикада теориялык түрдө түшүндүрүлөт. Ал төмөнкү эки радиациялык эффект менен байланышкан:
1) байланышкан электрондун виртуалдуу фотонду жутуусу же бөлүп чыгарышы, электрондун эффективдүү массасын өзгөртөт жана аномалдуу магниттик моментти пайда кылат;
2) электрон-позитрон түгөйүнүн вакуумдагы жаралышы жана аннигиляциясы, комптон толкун узундугуна чамалаш аралыкта ядронун кулондук потенциалын өзгөртөт. Мындан тышкары суутек ядросунун кыймылынын жана структурасынын кошкон салымы табылган. Өлчөнгөн жана эсептелген жылыштардын бири бирине туура келиши суутек атомунун башка деңгээлдери үчүн жана суутек түспөлдүү атомдордун энергия деңгээлдери үчүн дагы байкалат.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика