Химия-термиялык иштетүү

Химия-термиялык иштетүү металлдарды - металл тетиктердин бет катмарынын химиялык курамын, структурасын жана касиетин өзгөртүү үчүн химиялык активдүү чөйрөдө металлды ысытуу.

Тетиктин бетинин бекемдигин, ошондой эле кадимки жана жогорку температурада, агрессиячыл чөйрөдө бетти бузулуудан сактоо үчүн Химия-термиялык иштетүү колдонулат. Мындай иштетүүдөн кийин металлдын бет катмарынын касиетин олуттуу өзгөртүү үчүн металл кошумча термиялык иштетилет. Химия-термиялык иштетүүдө сырткы чөйрөнүн курамына жараша металлдардын бет катмарлары элементтерди сиңирип же бөлүп чыгарат. Өндүрүштө көмүртеги аз болотту цементтөө, б. а. көмүртекке каныктыруу кеңири колдонулат. Ал машина тетиктеринин катуулугун, жешилүүгө туруктуулугун жана бекемдигин жогорулатат. Циандоо да цементтөөдөй кеңири таралган. 

Циандоодо болот көмүртек менен гана эмес, азотко да каныктырылат. Азоттоштурулган көмүртектүү жана атайы легирленген болоттун бет катмарынын катуулугу, дат басууга жана жешилүүгө туруктуулугу жогорулайт. Химия-термиялык иштетүүнүн бир түрү - диффузиялык металлдаштыруу да кеңири таралган. Химия-термиялык иштетүүдө металлдардын температурага туруктуулугун жогорулатуу үчүн алюминийге (алитирлештирүү), катуулугун жана дат басууга туруктуулугу үчүн кремнийге (силициялоо) каныктырылат. Өнөр жайда татаал куймаларды, таза металлдарды да Химия-термиялык иштетүү жүргүзүлөт.

Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Категория:Химия