Жалпы сунуштун узак мөөнөттүү мезгилдеги ийри сызыгы

Жалпы сунуштун узак мөөнөттүү мезгилдеги ийри сызыгы - классикалык участок (LRAS) вертикалдуу түз сызык түрүнө ээ.

Классиктер жана классикалык мектептин өкүлдөрү экономикадагы узак мөөнөттүү мезгилде дайыма иш менен камсыз кылуунун табигый деңгээли болот жана бардык колдогу ресурстар пайдаланылат деп эсептешет. Б.а. узак мөөнөттүү мезгилде баалардын эч кандай өзгөрүүсү реалдуу улуттук өндүрүштүн өзгөрүүлөрүнө алып келе албайт, анткени өндүрүштүн бардык факторлору толугу менен пайдаланылат. Графикте аралык участок бар, ал мында продукцияга баалардын деңгээли жана өндүрүштүн көлөмү бир убакта өсө тургандыгын айгинелейт. Бул тармактардын жана ишканалардын бардыгы эле колдо турган ресурстарды бүт бойдон тармактарда толук иштетүүгө жетише албай тургандыктары менен түшүндүрүлөт. Биз баалардын деңгээлинин жана реалдуу улуттук өндүрүштүн көз карандылыгы катары жалпы сунуштун ийри сызыгын карап чыктык. Бирок жалпы сунушка продукцияга баалардын өзгөрүшүнө көз каранды болбогон башка факторлор да (баа эмес факторлор) таасир тийгизиши мүмкүн.

Бул башка факторлор жалпы сунуштун ийри сызыгын оң жактан төмөн карай же сол жактан жогору карай жылдырат Жалпы сунуштун ийри сызыгын жылдыруучу баа эмес факторлор төмөнкүлөр:

а) Баалардын ресурстарга карата өзгөрүшү:
 жер;
 эмгек ресурстары;
 капитал;
 ишкердик жөндөмдүүлүктөр.
в) Өндүрүмдүүлүктөгү өзгөрүү;

с) Укук нормаларынын өзгөрүүлөрү:
 ишканалардан салыктар жана субсиядалар;
 мамлекеттик жөнгө салуу.

Жалпы сунуштагы ийри сызыктын жылышы түрүндөгү өзгөрүү экономикага олуттуу таасир көрсөтө алат. Сунуштун эстен тандыруусу 1970-жылдарда дүйнөлүк нефть кризисинин убагында же 1991-1995жылдарда Кыргызстанда болгондой, чыгаруунун кескин кыскарышына жана баалардын өсүшүнө алып келиши мүмкүн.

Жалпы сунушка, мисалы, факторлордун өндүрүмдүүлүгүнүн өсүшүнө багытталган экономикалык саясат, 1996-2000-жылдарда Кыргыз Республикасында болгондой, чыгаруунун көлөмүнүн жана экономикага инфляциялык кысымдын кыскарышына алып келүүгө жөндөмдүү. 

 Колдонулган адабияттар 
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Категория:Экономика