Дислокациялар

Дислокациялар (эски лат. dislocatio – жылышуу) – кристалл торчосундагы, узатасын бойлото, ага жакындоо орун алган бүткүл атомдук тегиздиктердин туура жайгашуусу бузулган сызык түрүндөгү дефекттер.

Дислокациялар кристаллдын өсүү процессинде, өскөн кристаллдарды механикалык деформацияларга дуушар кылууда жаралат. Дислокациялар кристаллдын механикалык касиеттерине (бышыктыгына жана пластикалуулугуна) ж. б. физикалык касиеттерине чоң таасирин тийгизет.

Дислокацияларынын эки түрү болот:
1) сызыктуу же чектик Дислокациялар,
2) буралма Дислокациялар, Чектик дислокация, атомдук тегиздиктин кристаллдын ичиндеги үзүлгөн четин бойлогон сызыктын өзү болот.
Кристаллдын дислокация болгон жери серпилгичтүү чыңалышкан абалда болот. Чыналыш аралыкка тескери пропорциялаш өзгөрөт.

 Кристаллдын Дислокациялар болгон жерлеринин химиялык туруштугу начар болот. Тунук кристаллдардагы Дислокациялар поляризациялык микроскоп менен байкалат. Тунук эмес кристаллдардын Дислокацияларры атайын даярдалган суюк ойдургуч заттардын аракети боюнча оптикалык микроскоптор аркылуу байкалат. Ойдургуч заттар заттын Дислокациялар болгон жерлерин эритип, оюп түшкөндүктөн, чуңкурчалар пайда болот. Мындан тышкары, Дислокациялар  байкоо үчүн декордоштуруу ыкмасы колдонулат. Мында кристаллдын Дислокациялар  болгон жерлерине вакуумда буулантылган заттын атомдору отурукташтырылат жана алар электрондук микроскоптун жардамы менен байкалат.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика