Кориолис ылдамдануусу

Кориолис ылдамдануусу (бурулуш ылдамдануусу) – чекиттин толук ылдамдануусунун татаал кыймылдагы, б. а. эсептөөнү баштоонун кыймылдуу системасынын которулушу алга жылуу кыймылы болуп эсептелбегендеги бөлүгү: ак = 2[ϑ′ω]. 

Мында ϑ′ − эсептөөнү баштоонун кыймылдуу системасына салыштырмалуу нерсенин ылдамдыгы, ω−кыймылдуу системанын кыймылсыз системага салыштырмалуу бурчтук ылдамдыгы. Кориолис ылдамдануусу Кориолис күчүнүн аракетинен пайда болот. Кориолис ылдамдануусу айлануу огуна жана нерсенин кыймылдуу системага салыштырмалуу ылдамдыгына тик багытталат. Жер бетиндеги кыймылдаган нерселер Жерге салыштырмалуу эмес Күнгө (жылдыздарга) карата Кориолис ылдамдануусуна ээ болушат. Кыймылдуу система айланбастан (ω=0) умтулуп (жүткүнүп) гана кыймылдаганда же айланып жаткан системадагы нерсе айлануу огуна параллель (ω//ϑ) кыймылдаган учурда Кориолис ылдамдануусу нөлгө барабар болот.

Колдонулган адабияттар
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика