Давыдов ажыроосу

Давыдов ажыроосу – молекулалык кристаллдардын спектринин, молекулалардын теги бузулбас козголуу абалдарына туура келген экситондук жутулуш тилкелери мультиплеттерден (дублеттерден, триплеттерден) туруу кубулушу.

Давыдов ажыроосу элементардык уячасы бирден көп молекулалардан турган молекулалык кристаллдарда байкалат. Мындай мультиплеттер Давыдовдун экситондук теориясында 1948-ж. каралат жана Давыдов же экситон мултиплеттери деп аталат.
Давыдов ажыроосу экситондук жутулууну экспериментте аныктоонун эң жөнөкөй жолу болот.
Давыдов ажыроосу жаратылышы ар кандай экситондор синглеттик (I=0), триплеттик (I=1), электрондук козголуулары, молекулалардын ич ара термелүү козголуулары, спиндик толкундар түрүндөгү козголуулары ж. б. үчүн байкалат.

Давыдов ажыроосунун физикалык механизми төмөнкүдөй: молекулалык кристалл-дардын элементардык уячасы, бири бирине бурч боюнча багытталган, бирок кристаллографиялык октор менен бирдей бурч түзгөн химиялык иденттүү молекулалардан тургандыктан, молекулалардын энергиялык деңгээлдери бири бирине туура келет. Молекулалардын өз ара аракеттешүүсү алардын козголуу абалдарынын деңгээлдеринин экситондук зоналарга ажыроосуна алып келет. Экситондук зоналардын саны, уячадагы молекуланын санына барабар болот. Кристаллдын жутулуш спектринде ар бир зонага, салыштырмалуу кууш тилке туура келет.

Ад.: Давыдов А.С. Теория молекулярных спектров. –М.: 1968; Агранович В.М. Теория экситонов. –М.: 1968; Броуде В.Л., Рашба Э.И., Щека Э.Ф. Спектроскопия молекулярных экситонов –М.: 1981.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика