Магниттик илээшкектик

Магниттик илээшкектик — сырткы магнит талаасынын чыңдыгы өзгөргөндө ферромагнетиктин магниттик мүнөздөмөлөрүнүн (магниттелүү, магнит өткөрүмдүүлүк ж.б.) өзгөрүшүнүн убакыт боюнча артта калышы. 

Магниттик илээшкектиктин натыйжасында заттардын магниттелиши талаанын чыңдыгы өзгөргөндөн кийин 10⁻⁹ секунддан же бир нече сааттан соң гана байкалат. Анын жаратылышы ферромагнетиктин ички структурасына, магниттелүү шарттарына жана температурага көз каранды.

 Түрлөрү 
Магниттик илээшкектиктин төмөнкүдөй төрт түрү айырмаланат:

 Биринчи түрү — өткөргүчтө куюндуу микротоктордун пайда болушуна байланыштуу. Бул микротоктор сырткы магнит талаасы өзгөргөн учурда жаралат.
 Экинчи түрү — ферромагнетиктеги кошулма атомдордун таасири менен шартталат. Бул атомдордун диффузиясы локалдык анизотропияны жаратат. Ошондуктан, магнит талаасы өзгөргөндө жаңы домендик структура дароо эмес, кошулманын диффузиялык кайра бөлүштүрүлүшүнөн кийин гана калыптанат.
 Үчүнчү түрү — ферромагнетиктеги локалдык жылуулук флуктуациялары менен түшүндүрүлөт. Бул термофлуктуациялык илээшкектик магнит талаасынын аймагында байкалат. Экинчи жана үчүнчү түрлөрү температурага көз каранды: температура азайган сайын илээшкектин деңгээли жогорулайт.
 Төртүнчү түрү — айрым ферриттерде Fe²⁺ жана Fe³⁺ иондорунун арасындагы электрондордун диффузиясы аркылуу пайда болот.

Магниттик илээшкектик төмөнкү кубулуштар менен тыгыз байланышта:

 кайра магниттөөгө кеткен энергия жоготуулар;
 өткөрүмдүүлүктүн убактылуу төмөндөшү;
 өткөрүмдүүлүктүн жыштыкка көз карандылыгы.

Колдонулган адабияттар
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика