Температура шкалалары

Температура шкалалары – түрдүү температурага дал келген сан маанилердин белгилүү ирет менен жайгашкан системасы. 

Нерсенин температурасын түздөн-түз ченөөгө мүмкүн эмес. Анын мааниси заттардын өлчөөгө ыңгайлуу термометрдик деп аталган физикалык касиеттеринин температура боюнча өзгөрүшү менен аныкталат. Заттын термометрдик касиеттерине газдын басымы, электр каршылыгы, суюктуктун жылуулук кеңейүүсү, үн ылдамдыгы ж. б. кириши мүмкүн. Температура шкалаларын түзүү үчүн температуранын баштапкы чекити менен температуранын бирдигинин чоңдугун (градусту) тандап алуу зарыл. Ал үчүн 2 репердик чекит (заттардын бир агрегаттык абалдан экинчиге өтүшү) пайдаланылат. (к. Цельсий шкаласы). Мис., муздун эрүү чекити жана суунун кайноо чекити. Мындай Т. ш. эмпириялык деп аталат. Заттардын термометрдик касиетине көзкаранды болбогон термодинамикалык Температура шкалалары температуранын катышынын Карно циклиндеги жылуулук катышы аркылуу аныкталуучу термодинамиканын 2-законунун негизинде түзүүгө болот. Негизги температура абсолюттук температура бирдиги – Кельвин (К), ал 1/273,16 га барабар болгон суунун үчтүк чекитиндеги термодинамикалык температуранын бир бөлүгү. Эл аралык практикалык Т. ш. (ЭАПТШ-68) боюнча эки – Кельвин температурасы (Т68) жана Цельсий температурасы (t68) бар.Алар төмөнкүдөй байланышта: t68=Т68–273,15 К. Айрым өлкөлөрдө алиге чейин Фаренгейт жана Ранкин Т. ш. сакталып турат.

Колдонулган адабияттар
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика