Жарым өткөргүч жана радиоэлектрондук комплекс

Жарым өткөргүч жана радиоэлектрондук комплекс -  Жарым өткөргүч материалдарды жана алардан жасалган буюмдарды чыгаруу боюнча өндүрүш комплексин

Кыргызстанда түзүүнүн башкы багыттары төмөнкүлөр болуп эсептелет:

I. Жарым өткөргүч материалдар (сырьёлук сектор):
 поликристалл кремнийин, кварц тигелдерин, трихлорсиланды чыгаруу (ТашКөмүр шаарындагы «Кристалл» Мамлекеттик акционердик коому);
 монокристалл кремнийин чыгаруу (Орловка поселкасындагы «КХМЗ» Мамлекеттик акционердик коому): а)   электрондук сапат; б)   күн сапаты.

II. Жарым өткөргүч материалдардан жасалган буюмдар:
 микроэлектроника үчүн: а)  монокристалл кремнийинен жасалган жылмакай жана жалтырак пластиналар («КХМЗ» МАК); б)   эпитаксиалдык кремний структуралары (бир катмарлуу жана жашыруун кат-марлуу) («КХМЗ» МАК); в)   интегралдык схемалар («КХМЗ» МАК жана жаңы бөлүнүп чыккан ишканалар);
 элетротехника үчүн: өндүрүшкө багышталган монокристалл кремнийинин пластиналары: а)  турмуш-тирчилик радиоэлектрондук аппаратуранын өзгөчө азыктануучу күн батареялары («КХМЗ» МАК); б)   токтун күч преобразователдери, күч вентилдери (өткөөлдөрү) (Кажы-Сайдагы ЭТЗ жана Кеминдеги ЭТЗ).

III. Радио жана электротехника буюмдары - телевизорлор, радиокабылдагычтар, видеомагнитофондор, компьютерлер, сааттар, токтун күч жана күн преобразователдери ж. б. Комплекстин курамына иштеп жаткан ишканалар («Жанар» АК, «Ак Марал» АК, «Ала-Тоо» НПО ж.б.), о. э. менчиктин ар кыл формасындагы жаңы, чакан жана орто ишканалардын зарыл кеңири тармагы. 

Бул комплекс түз туруктуу кооперациялаштырылган байланыштардын алкагында иштөөгө тийиш.
 1.   «Кристалл» МАК төмөнкүлөрдү сатып өткөрө алат: Кварц тигелдери - «КХМЗ» МАКына; Россияга, о. э. Борбордук Азия регионунун, Европалык Союздун рынокторунда; Трихлорсиланды - Россиядагы Подольск ХМЗына; «КХМЗ» МАКынын поликристалл кремнийин - Россиядагы «Элма» АКсына; Борбордук Азия регионунун жана Европалык Союздун рынокторунда.
 2.   «КХМЗ» МАКы төмөнкүлөрдү сатып өткөрө алат: Монокристалл кремнийин - Россиядагы «Элма» АКсына ж. б.:

а) Борбордук Азия регионунун жана Европалык Союздун рынокторунда (кремний  пластиналары, ар түрдүү көп катмарлуу структуралар);

б)   Россиянын, Борбордук Азия регионунун, Европалык Союздун рынокторунда; в)   радиоэлектроөнөр жайынын ишканалары үчүн ички рынокто. «Кристалл» МАКында жана «КХМЗ» МАКында жарым өткөргүч материалдарды гана чыгаруу мүмкүнчүлүгү төмөнкүлөрдү түзөт:	кварц тигелдери – 35-40 миң даана, трихлорсилан 3000-5000 тонна,  поликристалл кремнийи - 600-700 тонна,  монокристалл кремнийи - 120-140 тонна.

Жогоруда баяндалгандарга негизденүү менен бул комплексти келечекте кеңири өнүктүрүүнүн программасын иштеп чыгуу максатка ылайыктуу.

 Колдонулган адабияттар 
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Категория:Экономика