Торий кенташтары

Торий кенташтары — курамында торий кенташы бар минералдар чогундусу.

Экон. жактан казып, бөлүп алууга арзырлык Торий кенташтарынын өзүнчө кени белгисизилдөө Торий кенташтарынын башкы булагы - жээкдениз чөкмөлөрүнөн турган монациттүү кен чачындысы. Көбүнчө Nb, Ta, Zr, U кенташтары менен кошо казылып алынат жана комплекстүү полиметалл кендеринен турат. Кенташта торийдин өлчөмү проценттин жүздүн бир үлүшүнөн ондон бир үлүшүнө чейин болот. Негизги минералдары: монацит (ThO2-3,5-10%), торит (Th0270% ке чейин), торианит [(Th, U)02 - 45-93%]. Торий кенташтарынын минералдарын силикаттар, титан-тантал-ниобаттардын жөнөкөй жана татаал кычкылдары, фосфаттар, карбонаттар пайда кылат. Бул минералдардын курамында торий изоморфтук кошунду түрүндө кезигет. Арасында торий минералдары бар кендер генезис түрүнө карата эндоген жана экзоген кендерине бөлүнөт. Эндоген процессинин магма, пегматит, карбонатит, альбитит, грейзен, скарн, гидротерм кендери белгилүү. Экзоген кендери үбөлөнүү процессинен пайда болуп, аллювий, делювий, пролювий чөкмө тектеринин арасында чачынды кен (россыпь) түрүндө кезигет. Торий кенташтары Индияда (Керала, Мадрас, Андхра-Прадеш, Орисса), Бразилияда (Минас-Жераис, Баия, Эспирпту-Санту, Рио-де-Жанейро) ж. б. жерлерде кездешет.

Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Инсандар