Катуу нерселердин кагылышуусу

Катуу нерселердин кагылышуусу  —  катуу нерселер урунушканда эң аз убакыттын ичинде алардын ылдамдыктарынын өзгөрүү кубулушу.

Кагылышуу учурунда урунушкан нерселерде өтө аз убакытта оз ара аракеттенүү күчү пайда болуп, анын чоңдугу нерселерге таасир этүүчү башка бардык күчтөрдөн (салмак күчү, сүрүлүү, күчү ж. б.) алда канча эсе чоң. Катуу нерселер кагылышкан учурда алардын кагылышууга чейинки кинетикалык энергиясынын бөлүгү толугу менен серпилгич деформациянын потенциалдык энергиясына жана нерселердин ички энергиясына өтөт. Нерселердин ички энергиясы көбөйгөндө алардын температурасы да жогорулайт. Катуу нерселердин кагылышуусунун абсолюттук серпилгич жана абсолюттук серпилбес деген эки түрү бар. Кагылышуу учурунда нерселердин механикалык энергиясы башка түрдөгү энергияга айланбаса, ал абсолюттук серпилгич кагылышуу деп аталат. Анда нерселердин кинетикалык энергиясы толук же жарым-жартылай серпилгич деформациянын потенциалдык энергиясына өтөт да, ал нерселер бирин бири түртүп, кайра баштапкы формасына келет. Натыйжада серпилгич деформациянын потенциалдык энергиясы кайрадан кинетикалык энергияга өтөт да, ал нерселер кайра бири биринен алыстайт. Абсолюттук серпилбес кагылышууда деформациянын потенциалдык энергиясы пайда болбойт; ал нерселердин кинетикалык энергиялары толугу менен же жарым-жартылай ички энергияга айланат. Кагылышуудан кийин урунушкан нерселер бирдей ылдамдык менен кыймылдайт же тынч туруп калат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Категория:Физика