Дефектон

Дефектон – кванттык кристаллдардагы чекиттик дефекттердин кыймыл аракетин сүрөттөгөн квазибөлүкчө. 

Кээ бир кристаллдардын физикалык касиеттерин түшүндүрүү үчүн, кванттык теорияда киргизилет. Кванттык теорияда кристаллдарда атомдордун нөлдүк термелүүлөрүнүн амплитудасы чоң болгондуктан, чекиттик кандай гана болбосун дефекттер, мис., кошулмалык дефекттер, вакансиялар белгилүү ыктымалдуулукта, барүер астынан туннелдик өтүш жасап, кристалл торчосу боюнча которулушат. Дефектондун энергиясы, анын квази-импульсунун мезгилдүү функциясы болот. Дефектондун энергиялык спектри зоналык түзүлүшкө ээ болот. Энергиялык зонанын эни кичине. Мис., гелий кристаллында, вакансиондордун зонасынын эни ~10-4эВ, ал эми кошулма иондордуку 10-7 – 10-8эВ.

Дефектондун катуу заттардагы алынып өтүлүшү, дефекттердин андагы кадимки диффузиясынан айырмаланат:
1) диффузия коэффициенти температурага башкача көзкарандылыкта болот, кээ бир шартта ал температуранын төмөндөшү боюнча өсөт;
2) дефекттери аз болгон крис-таллда Дефектондун кичине температурадагы эркин жүрүү жолунун узундугу атом ортолук аралыктан ашат.
Жалгыз чекиттик дефекттерге туура келген Дефектондон тышкары, эки же үч дефекттердин байланышкан абалдарына жоопкердүү Дефектондор дагы болушу мүмкүн.

 Колдонулган адабияттар 
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика