Комптон эффектиси

Комптон эффектиси - электр-магниттик нурлануунун эркин (же начар байланышкан) электрондордон чачыраганда толкун узундугунун чоңоюшу; бул кубулуш кыска толкундуу нурлануулар – рентген жана γ-нурлануусу чачыраганда байкалат. 1922-ж. амер. физик А.Комптон (A.Compton) тарабынан рентген нурунун парафинден чачырашын изилдөөдө ачылган. Комптон эффектисинде биринчи жолу электр-магниттик нурлануунун (мис., жарыктын) корпускулалык касиетке ээ экендиги бардык жагынан толук байкалган.

Жарыктын чачырашынын классикалык теориясына ылайык (англ. физик Ж.Томсон) чачыраган жарык нурунун толкун узундугу өзгөрбөшү керек: жарык толкунунун мезгилдүү электр талаа-сынын аракети астында электрон талаанын жыштыгындай жыштык менен термелет, ошондуктан ал нурланткан (чачыраткан) толкун баштапкы жыштыктагыдай эле жыштыкка ээ болот.

Колдонулган адабияттар
 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.  Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек.  ISBN 9967-14-010-0
Категория:Физика