Боромбаева Асылбү

Боромбаева Асылбү Оймочу. 1939-ж. төрөлгөн.

Атасы шартка байланыштуу Кытайдагы кыргыздарга өз журтчулугу Сузакка келишкен. «Барпы» атындагы чарбада чабан болуп иштеген. Уз ала кийиз уютуп, ага кооз оюмдарды берет. Аны аруу колдон жаратууда Асылбүнүн өзүнчө чыгармачылык бетөнчөлүктөрү билинет. Уз абалы буюмга тандалма күзгү кара жүндү тазалайт. Аны сабан, чийнеге чабактап, бышыра электе жууйт. Мында кийиз балбырап калат. Оюм түшүрүп, аны кара кийиздин үстүнө жаткызат. Жаткызылган оюмдун аралары, ички кычыктары ар түрдүү жүндөр менен толтурулат. Мында оюм ичинен оюм жаралат. Асылбүнүн чечмелөөсүндө буларга майда оюмдар түшүя, ал «кыз оюм» деп аталат. Кийиз бетиндеги кесек оюмдар «чоң оюм» делет. Буюмдардагы негизги оюмдардын (ала кийизде оюмду «түр» деп айтса да болот) араларын ачык жана так көрсөтүү үчүн живопистик маанай берүүдө Асылбүбүнүн кооздукту тандай билүү касиети бар. Албетте мындай көрүнүш анын кармаган шырдактарынан да билинет. Шырдагында четтик оюм кесек берилет. Ал көбүнчө «бадам оюмдан» турат да, четине бычак учу  (араа тиш) түшөт. Аянттуу чоң шырдактарда төрт табакча орун алып, жалпы оюм аркылуу берилет да, өтө майда көрүнөт. Ар бир табакча төрт бөлүктөн турат. Анын ар биринде үч төрттөн оюм элементтери кездешет. Ал табакчаларда айрыкча «бугу мүйүз оюму» орун алат. Көркөм оюмдарды мындай берүү илгерки Енисейлик кыргыздардын буюм үлгүлөрүн даана элестетет. Чебер боёкко кылдат мамиле кылып, түстү тааный да, ички бөтөнчөлүктөрүн ача да билет. Ток кызыл деп күрөң кызылды айтат, ал эми саргыч кызылды «ач кызыл» дейт. Күлгүн кызылды «пушту кызыл» дейт. Көк өңдү кара көк деп бөлөт. Ач көк болсо суюгураак келет. Жашыл түстү да бөлүп атайт. Асылбү шырдак, ала кийиз оюмдарына ач кызылды тох (коюу көк) менен же тескерисинче ток кызылды ач көк (суюк көк) менен беттеп буюмдун жүзүн ачууда. Ач сары ток жашыл менен айкалышат. Айып ичиндеги көркөм кол өнөрчүлөрдүн нускоочусу болуп калган ал чеберчиликти чоң энеси Аныйпадан үйрөнүп, эми бул салттуу өнөрдү кыздары Сапаргүл менен Гүлмирага жугузууда. Эмгеги баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1989 ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароосынагы». Ала кийизи үчүн Обкомдун жана Облаткомдун Ардак грамотасы. Ала кийизи музейге экспонатталган.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар