Ибраимов Токтогул

Ибраимов Токтогул Зергер. 1940-ж. Сокулук районундагы Жыламыш айылында төрөлгөн.

Бишкектеги № 1 кесипчилик-техникалык окуу жайын бүтүргөн. Суусамыр машина мал чарба станциясында, Токтогул, Шопоков атындагы колхоздо ферма башчысы, айыл чарба бригадасынын бригадири, клуб башчысы болуп иштеген. 1970-жылдан узана баштаган. Айылдашы, зергер Кошалы Кызгара уулунун таалимин алган. Уста түстүү металлдардан (жез, мис, коло, нейзилбер, датчалбас болот, мельхиор) кыз-келиндердин жасалгаларын (билерик, сөйкө, шакек, бой тумар, төөнөгүч), ат жабдыктарын (өрүп, кайып) жасоодо. Мында ал устачылыктын «чапкылоо» ыкмасын колдонот. Зергердин өзү жасап алган чапкылары (аспап куралдары) бар. Ал «Кошалы оюм-чийимдеринин» негизинде темирге түшүрүүчү көркөмдүктөрдү стилдештирип берет.  Ал элдик аваздык аспаптардын ичинен темир комуз жасоонун жана аны кагуунун чыгаан чебери. Комуздун жаагын жумшак темирден (5 мм зымдан) таңдайт. Аны отко салып төрт кырдуу кылып чаап, ийгиси аркылуу бир калыпта баарын бирдей ийип, ар бирин өзүнчө жонуп, өгөөлөп түспөлүнө келтирет. Комуз тилин беките турган жерин тилге тууралап өгөөлөп, анан тилин даярдайт. Уста комуз тилине көбүнчө чалгы менен патефондун пружинасын тандайт (пружина туурасынан кайчыланат, чалгы темир кескич мененузунунан кесилет). Аларды таптап жукартат. Андан кийин көбүнчө өгөөлөп, чарыкка салып ийине келтирет. Комуз тилинин узундугун 75-80 ммге чейин алат. Тилин жаагына түзүнөн бекиткенде комуз 65- 70-75 мм болот. Демек, 65 мм өзүнчө, 70 мм өзүнчө, 75 мм өзүнчө үн берээри байкалат. Ошого карата уста ширеңкенин бир тал жалынына кармап учун иет. Үндүн чыгышына жараша кыскартат же ичкертет. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Зер жасалгалары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Грамотасы.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар