Тыбыш закондору

Тыбыш закондору (тил илиминде) –

1) тилдин онугуу жолунда тыбыштык составда болчу өзгөрүштөр. Алар шартталбаган (спонтандык) жана комбинатордук өзгөрүштөр деп болунот. Шартталбаганы - тилдин учурдагы аныкталган закондоруна ылайык келбеген, эмне себептен болгону так билинбеген өзгөрүш. Мисалы, «бала» деген сөзго -лар мүчөсү жалганганда, уңгунун аягындагы ундуу тыбыштын тушуп калышы. Комбинатордугу - белгилуу бир фонетикалык шарттардын таасири пайда кылган өзгөрүш. Мисалы., «туз» деген сөзгө -сыз мүчөсү жалганганда мүчөнүн башкы үнсүз тыбышынын таасири менен уңгу аягындагы үнсүздүн өзгөрүүгө учурап, «туссуз» болуп айтылышы. Фонологиянын өнүгүшү Тыбыш законун фонемалык окуу аспектисинде караган тарыхый же диахрониялык фонологиянын жаралышына өбөлгө түздү.

2) Бир тилдеги тыбыштардын өзгөрүү эрежелеринин жыйындысы, мисалы, кыргыз тили үчүн сингармонизм, үнсүздөрдүн алга жана артка ээрчишүүсү жана башка касиеттер мүнөздүү.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.

Категория:Лингвистика