Карачач Асанова

Асанова Карачач Килемчи, шырдакчы, бычмачы-тикмечи. 1931-ж. Өзгөн районундагы Курбу-Таш айылында төрөлгөн.

Орто билимдүү.  Өзгөндөгү килем токуу өнөрканасында жаңы цех уюштурган. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Карачачтын килемчилик өнөргө багыт алышына чоң энелери Сатыбалдиева Кылыш, Турдукулова Алтынайлар таасир этишкен. Карачач - калпак үлгүлөрүнүн чебери. Калпак тигүү өнөрканасын уюштурган. Анын баш кийимдеринде Өзгөн, Алайкуу аймактарындагы элдик үлгүлөр дал өзүндөй сакталып, аны жаш өзгөчөлүктөрүнө карата кийүүгө шартташтырат. Карачачтын шырдагында «бычак учу» - сары-көктөн алынып, жээк оюму «жарым кыялдан» берилип, кайрадан «бычак учу» карасарыдан түшүп, кызыл милтеси (ыскыты) салттуу көрүнөт. Ортолук оюмдагы үч табакчанын ар биринде «жагалмай канат оюмунун» аягынан «кочкор мүйүз оюму» чыгат. Табакчалардын чети тиш-тиш сымал оюм элементтери аркылуу кыркаланат да, төрт «кочкор мүйүз оюмунун» ичинен төрт «кочкор мүйүз оюму» шарттуу түшөт. Уз кызыл-көк түстү буюмдарынын негизи кылып, шырдак үлгүлөрүнүн арбынын «жарым кыял оюмдарынан» алат. Уз килем токуу өнөрканасында кыргыз, өзбек кыздарына көркөм буюм жасоодо түр түшүрүүнүн ыкмаларын үйрөтөт. «Кашкары көчөт», «андаза көчөт», «тайлак таман көчөт» сыяктуу кооздуктарды үлгү катары чыгарат. Килемчилик боюнча Алимова Аниза, Калбаева Вүсара, Маканбаева Бурулкан, Мамаева Клара, Бакеев Баатыркан, Оморова Зуура, Мырзаканова Уулкан уздун үйрөнчүк мектебинен өсүп чыккан. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1972-ж. СССРдин 60 жыпдыгына карата «Өз алдынча сүрөтчүлөрдүн жана жасалга өнөрүнүн чеберлеринин Бүткүл союздук көргөзмөсү». ВЦСПСтин диплому; 1978 ж. Фрунзе шаарынын 100 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык көргөзмөсү». Түр килеми жана ак калпагы үчүн Кыргыз ССР Жергиликтүү өнөр жай министрлигинин Ардак грамотасы; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Килем буюму үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0

Категория:Инсандар:Кыргызстан