Мокеев Ишен

Мокеев Ишен Ат жабдыктарынын чебери. 1931-ж. Ат-Башы районундагы Ак-Талаа айылында төрөлгөн.

Орто билимдүү. Калинин атындагы колхоздо чарбанын ар кандай өнөктүгүндө иштейт. Анын ат жабдыктарын жана жыгаччылыкты кармоо чеберчилигине айылдаш уста Төлөнбай багыт берген. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзуыун мүчөсү. Ишен ээр чабат. Анын жердигин Баш-Кайынды, Орто-Кайынды деген жерлердин жапайы теректеринен тандайт. Анткени алардын жарылышы жеңил, ийилчээк, чоюлчаак, иштетүүгө оңой. Аны күзүндө (октябрь, ноябрь) кыйып, дароо аарчыйт. Ээрди туюк чабуу үчүн узунун 52-55 см, туурасын 40-45 см кесип алат. Аны чабууда биринчи балта, экинчи чот, үчүнчү керки, төртүнчү аталгы керки (мизи ийри), араа, бычак пайдаланат. Ээрди төө тери менен да, уй тери менен да каптайт. Ээрдин эң артында каптайт. Каптоодо 1,5-2 см мык керектейт. Анан кара булгаары менен сынпостойт. Уста ат жабдыктарынын калган бөлүктөрүн кайып да, өрүп да кармайт. Өзүнө таандык шөкөттөрүнүн түрлөрүн жасоодо абалы калыпка куюу ыкмасын пайдаланат. Ал 12 талдан турган жээк нөкөрү өрүмүнө көбүрөөк назар таштайт. Жазы ак кайыштын бетинен кара булгаарыдан энин тайкы тилип, беттей коюу аркылуу ат жабдыктарынын бөлүктөрүн - жүгөндү, көмөлдүрүктү, басмайылды, куюшканды кооздоо чеберчилиги өнүккөн. Уста андайга чабуучу шөкөттөргө дат чалбасты же кой куутта пайдаланылуучу күзгүнүн калдыгын көркөм калыпка куят. Ишен жыгаччы катары да таанылган. Анын жайлоо буфети бир нече бөлүк үкөктүн турат. Урунууга оңтойлуу, көчкөндө жыйналат. Чебер комуз жасап, өзү да ойной билет. Комуз үчүн тоо арчаны октябрь, ноябрь айларында кыйып, кабыгын аарчып, үч жыл таштап кургатат. Аны чабууга балта, керки, чот, сүргү, бычак колдонот. Ичин оючу ийги чоту да бар. Комуз капкагын бутагы жок, дабыркайы аз тунук карагайдан тандайт. Устанын уулу Рыспек атанын ишенимдүү шакирти. Эмгеги түстүү баттамада.

Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Элдик кол өнөрчүлөрдүн республикалык I кароо-сынагы». Кайык ат жабдыктары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1984-ж. Кыргыз СССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Ат жабдыктары үчүн Обкомдун жана Облаткомдун диплому, Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1990-ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү». Ат жабдыктары менен катышкан.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар