Мураталиев Толтой

Мураталиев Толтой Кыл кыяк устасы жана кыякчы. 1939-ж. Кемин районундагы Кайыиды айылында төрөлгөн.

Билпсектеги музыкалык окуу жайын бүткөн (1964). 1961-жылдан Эмгек Кызыл Туу ордендүү Т. Сатылганов атындагы кыргыз мамлекеттик филармониясында эмгектенет. Кыргыз республикасынын эмгек сиңирген артисти (1991). Кыл кыяктын жалпы түзүлүш жердигин арчадан, өрүктөн, жаңгактан ж. б. алып, капкагына төө же торпоктун өтө кургаган терисин тандаган. Жылкынын туу куйругунан жулунган 65 талды тегиздеп, аспаптын ичке кылынын башкы учун үч оропмо түйүндөп, экинчи учу кыл кыяктын сол кулагынын тешикчесинен жана моюн тешикчесинен өткөрүлгөңдөн кийин кыл кыяктын түпкү куткунуна үч оролмо түйүн аркылуу бекитет. Уста эки-үч жылы такай күүлөнүп тургандай кайраттуу кылдарды тандайт. Кыл кыяктын тепкесинин жердигин карагай, арча, тобулгу, четин, өрүк өңдүүлөрдөн алат. Ага үч ача өскөн жыгач керек (бийиктиги 3 см, тик турган сол буту 4 см, оң буту 3 см) аспаптын капкагы теринин бетине коюлат. Кыл кыяктын жаасынын узундугун 60 см табылгыдан кылат. Жылкынын туу куйрук кылын тобулгунун башына бекитип, кылдарды бири бирине чаташтырбай тегиз жаанын учундагы кайыш куткунга бекитет. Аспаптын авазын күчөтүү үчүн чебер Тянь-Шань, Ысык-Көл, Чоң Кемин тоолорундагы карагайлардын кызыл түстөгү чайыры аркылуу анын кылын чыйратып алат.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар