Техникалык кибернетика

Техникалык кибернетика - башкаруунун тех. системаларын изилдөөдө кибернетиканын идеяларын жана методдорун колдонууга байланыштуу илимий багыт.

Техникалык кибернетика - өндүрүштү комплекстүү автоматташтыруу, транспорт, ирригация жана газ бөлүштүрүү системалары, атом электр станциялары, космос кемелери ж. б. үчүн башкаруу системаларын түзүүнүн илимий негизи. Татаал башкаруу системаларындагы «адам - машина» проблемасына тийиштүү адам менен автоматтык түзүлүштөрдүн ортосундагы функциялык бөлүшүү Техникалык кибернетиканын негизги маселеси. Башкаруунун автоматташтырылган системасынын ишине адамдын катышуусу адам - оператордун физиологиялык жана психологиялык өзгөчөлүктөрүн да эске алат. Ушуга байланыштуу Техникалык кибернетикага тыгыз байланышкан илимий изилдөөлөрдүн жаңы багыты - инженердик психология пайда болду. Кен нерселерди чечүүдө (мисалы, кемелердин жана учуучу аппараттардын навигациясы, өлчөгүч жана текшерүүчү түзүлүштөрдү куруу, окуй турган автоматтарды түзүү ж. б.)

Техникалык кибернетиканын адистери жаратылышта такталып, иштелип чыккан ыкмаларды колдонууга аракеттенет. Бул илимий жаңы багытты - биониканы пайда кылды.

Техникалык кибернетиканын дагы бир багыты - образдарды айрып таануу. Айрып таануучу системалар окуучу автоматтарды курууда гана эмес, технол. процесстердин же физ. эксперименттердин абалын мүнөздөөчү шарттарды аныктап, айрып таанууда, ошондой эле мед. диагноз коюунун автоматтык каражаттарын иштен чыгууда да колдонулат.

Техникалык кибернетиканын өсүшүнүн өзгөчөлүгү - эсептөө техникасын башкаруунун тех. системаларында жана мекемени башкаруунун автоматташтырылган системаларында кецири колдонулушу. Мындай системаларды куруу - татаал жана коп кырдуу маселе. Анын илимий негизи - Техникалык кибернетика, системотехника, информация теориясы, экономикалык кибернетика.

Техникалык кибернетика негизинен өндүрүштү башкаруу деңгээлиндеги маселелерди - агрегатты, технол. проццести башкарууну чечет. Системо- тех. башкаруу децгээлиндеги мекемени, комбинатты же тармакты администрациялык уюштуруу, башкаруу, о. эле долбоорлоо процесстерин жана татаал илимий эксперимент иштерин автоматташтыруу маселелерин карайт.

Туруктуулук, оптималдуулук, образдарды айрып таануу, автоматтарды изилдөө, экономикалык-математикалык маселелерди чечүүнүн методдору Техникалык кибернетикада чоң мааниге ээ.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Категория:Физика