Тоо физиологиясы

Тоо физиологиясы - физиологиянын организмге бийик тоо шартынын тийгизген таасирин, адаптация механизмин изилдөөчү тармагы.

Бийик тоодо кычкылтек жетишсиздигинин таасири жөнүндө маалыматтардын чогулушуна илгерки кылымдардагы тоо жүрүштөрү (мисалы, А. Македонекийдин, Тимурдун Тянь-Шанга, М. Полонун Памирге саякаты), бийик чокуларга чыгуу жана тоолуу жерлерге уюштурулган турдуу экспедициялар түрткү берген. Мырза Хайдар (16-к.) тоого чыккан киши ооруга дуушар болорун жазган. Бирок алгач түтөк белгилерин көрүнүктүү географтар, табият изилдөөчүлөр жана аскер адистери (П. П. СемёновТян-Шанский, Н. М. Пржевальский, И. В. Мушкетов, А. П. Федченко ж. б.) сыпаттап жазган. 1890-жылдан кишинин бийик тоого ыңгайланышы боюнча атайын байкоолор жүргүзүлө баштаган (П. К. Горбачев, Н. Н. Третьяков, А. Н. Лавринович ж. б.). 20-кылымдын 30-жылдарынан Т. ф. калыптана баштан, ага Н. Н. Сиротинин, Н. А. Россоловский, О. Н. Павлова ж. б. чоңсалым кошкон. 1942-ж. Тянь-Шандын түрдүү бийиктигинде комплекстүү клиникалык жана физиол. изилдөөлөр жүргүзүлүп, аны Г. П. Конради, А. Д. Слоним, М. Ф. Авазбакиева, Л. Г. Филатова жетектеген. 1947-жылдан Борбордук Тянь-Шандын жерг. калкынын физиол. функцияларын изилдеп, М. Е. Вольский жана анын окуучулары (М. М. Миррахимов ж. б.) клиникалык тоо физиологиясын негиздеген.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.

Категория:Зоология‎