Улуттук өзүн-өзү таануу

Улуттук өзүн-өзү таануу - улуттук-этностук топтун мүчөлөрүнүн өз тарыхы, өнүгүүсүнүн азыркы абалы, келечеги, ошондой эле башка топтордун арасында өз орду, алар менен өз ара мамиленин мүнөзү тууралуу түшүнүктөрүн билдирген ой-пикирлердин, көз караштардын, баа берүүлөрдүн жана мамилелердин жыйындысы.

Ал элдердин өз ара аракеттенишүүсү, окшош жана айырмалуу мүнөздөрүн, таламдарын, талаптарын, маданиятынын, тилинин, жашаган аймактарынын, чарбалык жана рухий турмушунун, ырым-жырымдарынын, салттарынын өзгөчөлүктөрүн айырмалап түшүнүү процессинде пайда болот. Бир улуттун өкүлдөрүнүн өздөрүн башка этностук топтордон айырмалоосу, өзгөчөлүгүн сезүүсү өздөрүн өзгөлөр
менен салыштырып баалоого мүмкүнчүлүк берет. Ал улуттун мүчөлөрүнүн өздөрүнүн топтук биримдигин сезүү, этностук топ, улуттук коллектив менен өзүн окшоштуруу, бирдейлигин сезүү улут калыптангандан алда канча мурда пайда боло турган өзүн этноско ыйгаруучулук сезими саналат.

Улуттук өзүн-өзү таанууда ар бир эл өзүн башка элдер менен салыштырууда өз ордун аныктайт; элдердин ортосунда табигый теңдик болбогондуктан чоң жана аз сандагы элдер өз ордун ар башкача сезишет. Улуттук өзүн-өзү таануунун борбордук элементи элдин тарыхый акыл-эси болуп саналат.

Анын сырткы көрүнүшү болуп элдин энчилүү аты - этноними эсептелет. Улуттук өзүн-өзү таануунун структурасында тарыхый мурастарды гана омес, улуттук прогресс таламдары жана талаптары жөнүндөгү, чечилбеген проблемалар, улуттун тарыхый тагдыры, башка улуттар менен алакалардын максатка ылайыктуулугу жөнүндөгү түшүнүктөрдү да чагылдыра турган элементтер бар.

Улуттук өзүн-өзү таануу улуттук консолидациясы жогору чекке жеткен элдерде бир кыйла ачык көрүнөт.

Колдонулган адабияттар
Каратаев, Олжобай. Кыргыз этнонимдер сөздүгү. - Бишкек: Кыргыз-Түрк "Манас" университети, 2003. - 265 бет. - ISBN 9967-21-621-2.
Категория:Этнография