Эргешов Таласбек

Эргешов Таласбек Зергер, элдик аваздык аспаптарды жасоонун жана анда ойноонун чебери. 1947-ж. Кадамжай районундагы Тамаша айылында төрөлгөң. 

Орто билимдүү. Колхоздо механизатор болуп иштеген. 1976-жылдан «Мурас» элдик көркөм кол өнөрчүлүк Бирикмесинин Кадамжайдагы устаканасында узанат. «Ала-Тоо жазы» республикалык фестивалынын лауреаты. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун жана анын Башкармасынын президиумунун мүчөсү. Таласбектин атасы чоң уста аталган. Таекелери Нармат, Алмамат да зергерлер болушкан. Таласбек аваздык аспаптардын ичинен добулбас жана комуз жасайт. Комуздун үнүн муңайым темирден алат. Кара болотту отко салса жумшайт, сугарган сайын катуулайт. Ошондуктан, аны иштетүүдө уста өтө кылдат мамиле жасайт. Жаагын жезден да, чоюндан да жасайт. Кара болотту комуздун жаагынын узунуна жараша кесип, сомдоп алат да, майда тиштүү өгөө менен жукартып, жаакка бириктирип, анан үнүн текшерет. Темир комузду кагууда дем алуу ыкмасына айрыкча көңүл бөлөт. Аспаптарын асырай билет. Комуз үнүн оркестрге, б. а. темир комузду комуз менен бирге ойнотууга шартташтырууда. Таласбек жыгач керней (музыкалык аспап) да жасайт. Ага устачылык байкоолорун да жүргүзүүдө. Сурнай, чопо чоор да кармоодо. Добулбастын ичинен жылаажыны, тай туягы бар элдик аваздык аспапты жасоого жекече байкоо жүргүзүүдө. Ал добулбастын карсканын өрүк, жаңгак, тыт, кайыш, арча өңдүү жергиликтүү жыгачтардын катуусунан тандайт. Бетине (жаргагы) торпок терисинин 1,5-2 см калың жерин пайдаланат. Добулбастын узундугу 70 см болуп, эликтия туягы сыяктуу эки учтуу таягы болот. Ат үстүндө урулуучу добулбасты конус (үч бурчтук) түспөлүндө жасайт. Комуз, керней, чоор сыяктуулардын өз үнүн даана табуу үчүн жекече байкоо аракеттерин талбай жүргүзүүдө. Таласбек камчынын «жылан боор өрүмүн» кармап, аны шөкөттөп, кардарларга берүүдө. Жылоодон улам Таласбектин иниси Төрөкелди да уста. Кадамжай районундагы «Кадамжай» совхозун устаканасын кармайт. Өмүрдөшү Умсунай Таласбекке кол кабыш кылат, камчы өрөт, тасма тилет. Темир комуздун жаагын согот. Чеберчилик үлгүнү алардан уулу Арпидин да алган. Устачылыкты колдон колго көөнөрбөс белек катары өткөрүп келе жаткан, ынтымак-ырысы таш жарган үй-бүлөнүн өз өзүнчө чакан өнөрканалары бар. Таласбек элдик аваздык аспаптарды жасоо жана анда ойноо боюнча үйрөнчүктөрдүн мектебин уюштурган. Ашыров Абдывали, Шералиев Бердалы, Егембердиев Абдысамат, Эргешов Арпидин, Мисиров Миталип, Курманов Айдин өңдүү устачылыкка шыктуулар тарбия-таалим алууда.

Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1976-ж. «Элдик аспаптардын чеберлеринин республикалык кароо-сынагы». Кыргыз ССР Маданият министрлигинин I даражадагы диплому; 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык I кароо-сынагы». Зер буюмдары жана аваздык аспаптары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин диплому; 1984-ж. Кыргыз ССРдин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык кароо-сынагы». Аваздык аспаптары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы; 1990-ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү». Зер буюмдары жана аваздык аспаптары менен катышкан.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар