Дирилдек өзгөрткүч

Дирилдек өзгөрткүч - электромехканикалык дирилдегич менен төмөнкү чыңалуудагы туруктуу токту жогорку чыңалуудагы туруктуу токко өзгөртүүчү электр аппараты. 

Анын туруктуу ток булагына (көпчүлүгү 2,5-2,4 в чыңалуудагы электр аккумуляторго) мезгил-мезгили менен бириктирилген электромагнити үчүн контакттар бекитилген серпилгич пластинканы (якорду) термелтип дирилдетет. 
Якорь дирилдегенде, контакттар 5 (к. сүрөт) ток булагын кезеги менен трансформатордун 1-оромунун бирде биринчи жарымына, бирде 2-жарымына бириктирет. Натыйжада трансформатордун 2-оромунда жогорулаган өзгөрмө чыңалуу пайда болот да, ал контакт 4 менен бир белгпдеги пульеацияланган чыңалууга өзгөртүлөт. 

Андан кийин чыңалуунун пульсациясы электр чыпкасы менен жөнгө салыыып, Дирилдек өзгөрткүчтүн чыгыш клеммаларында жогорку чыдалуудагы туруктуу ток алынат. 20-кылымдын 40-50-жылдарында Дирилдек өзгөрткүч чыгыш чыңалуусу 450 в жана кубаттуулугу 75 вт ка чейинкти электр тогунун булагы катарында чыгарылын, чакан габариттүү радиоаппаратурада колдонулган. 

1900-жылдан Дирилдек өзгөрткүчтүн ордуна кубаттуу импульстук транзистор колдолунуп жатат. Радиотехникада төмөнкү чыңалууда иштөөчү транзисторлордун пайда болушу менен Дирилдек өзгөрткүчтөрдү жасоо бир кыйла азайды.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Категория:Физика