Этностук сепарация

Этностук сепарация (лат. separatio - бөлүнүү) – улуттар же этникалык топтор арасында саясий, экономикалык жана социалдык бөлүнүүнү билдирет. Бул процесс, адатта, этникалык топтордун өзгөчөлүктөрүнө, кызыкчылыктарына жана мурасчылыгына негизделген, ошондой эле, тарыхый, культурдук же жарандык өзгөчөлүктөрү боюнча бөлүнүшүнө алып келет. 

Этностук сепарациянын тарыхы узун жана татаал. Ал көбүнчө колониализм, империялардын кулашы же ички конфликттер учурунда пайда болгон. Көптөгөн өлкөлөрдө этностук сепарация улуттук мамлекеттердин түзүлүшү, автономиялык региондордун калыптанышы же өзгөчө статустарды талап кылуу сыяктуу формада жүзөгө ашырылган. 

Мисалы, валлондор француздардан, корсикалыктар италиялыктардан бөлүнүп чыгышкан.

 Себептери 
Этностук сепарациянын негизги себептери төмөнкүлөрдү камтыйт: 

 Идентичность: Этникалык группалардын өздөрүнүн уникалдуу идентичносторун коргоо жана сактоо кызыкчылыгы
 Экономикалык ресурс: Өзгөчө этникалык топтордун экономикалык ресурстарды башкарууга жана бөлүшүүгө болгон талабы.
 Саясий өкүлчүлүк: Саясий системада өз өкүлчүлүктөрүн жана кызыкчылыктарын коргоо зарылдыгы.
 Социалдык адилеттүүлүк: Ички адилетсиздиктер, кысымдар жана дискриминациянын натыйжасында бөлүнүү.

 Натыйжалары 
Этностук сепарациянын натыйжалары ар тараптуу болушу мүмкүн:

 Конфликттер: Сепарация этникалык чыр-чатактарга жана араздашууга алып келиши мүмкүн, кээде жапырт каршылыкка чейин жетет.
 Автономия: Этникалык топтор өзүнө мүнөздүү автономия же мамлекет кура алышат.
 Социалдык жиктелүү: Бөлүнүүнүн натыйжасында коомдогу сегрегация жана социалдык адилетсиздиктер тереңдеши мүмкүн.

Колдонулган адабияттар
Каратаев, Олжобай. Кыргыз этнонимдер сөздүгү. - Бишкек: Кыргыз-Түрк "Манас" университети, 2003. - 265 бет. - ISBN 9967-21-621-2.
Категория:Этнография