Өткөөл мезгилдин экономикалык өнүгүшү

Өткөөл мезгилдин экономикалык өнүгүшү, социалдык стратификациясы жана социомаданий шарттары. 

Саясий жаңылантуунун негизи болуп өлкөнүн экономикалык өнүгүшүнүн кандайдыр бир деңгээли эсептелет. Кыргыз Республикасы жетиштүү түрдө индустриялашкан республика болгон. Эл чарбасында эки комплекс түзүлүп жана өнүгүп жаткан: басымдуу бөлүгү чийки зат түрүндө болсо да агрардык-өнөр жай комплекси жана машина куруу өндүрүшү, ошондой эле тоо-металлургиялык комбинаттар. Өнөр жай көбүнесе түндүк райондордогу ири өнөр жай борборлоруна топтолуп, ал эми агрардык аймак болуп түштүк эсептелип калган. Кыргыз Республикасынын экономикасы Союз ичиндеги эмгектин бөлүнүшүнө негизделген жана ири субвенциялар менен колдоого алынып турчу, мис., алар 1989-91-жж. ИДПнын 10-13%ын түзгөн.

Кыргыз Республикасынын экономикасында кыска мөөнөттүн ичинде олуттуу трансформациялык жүрүштөр болуп өттү: командалык тутумдун механизмдери толугу менен ажыратылды, базар механизмдери түзүлүүдө, жеке менчик институту бекемделүүдө. Жерге болгон жеке менчик киргизилди жана жер базарынын
иштеш негиздери түзүлүүдө. Калктын 65%ы жашаган айыл жерлеринде эркин ишкерлер катмары түзүлүүдө. Ири бизнес чөйрөсүндөгү гана эмес, ошондой эле орто жана кичи бизнес чөйрөсүнөн чыккан адамдардан ишкерлер табы түзүлүүдө. Жетишилген өзгөрүүлөрдүн ааламдык мүнөзүн белгилөө менен өлкө базар реформалары үчүн ото жогорку социалдык бааны төлөгөндүгүн айтпай коюуга болбойт. 

Калктын кирешесинин орточо деңгээли аябай түшүп кетти, аларды бөлүштүрүүдөгү теңсиздик көбөйдү, чындап келгенде маргиналдашкан топтордон: илимдин, билим берүүнүн, саламаттык сактоонун, маданияттын, инженердик-техникалык кадрлардан, жогорку адистиктеги жумушчулардан турган жаңы кедейлердин өзүнчө бир катмары пайда болду. Колхоздук-совхоздук тутумдун таркашы менен өндүрүштө иштебеген адамдардын көп саны пайда болду, алар шаарларга оошуп, люмпендердин катарын
көбөйтүштү. Социалдык пландагы жумушсуздуктун талкалоочу натыйжалары миңдеген
адамдарды кедейликке, жакырдыкка дуушар кылуу менен кылмыштын, баңгичиликтин
өсүшүнө, экстремисттик топтордун пайда болушуна алып келүүдө.

Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б.
ISBN 978-9967-27-790-8
Категория:Адам укуктары
Категория:Экономика