Байбөрү кызы Бурушбүбү

Байбөрү кызы Бурушбүбү (1904-1988) Зергер жана уз. Кайын атасы Байбөрүнүн, өмүрдөшү Тургунаалынын таалимин алган.

Зергерликке узанып, кийин аялдарга таандык узчулукту да колго алат. Улуу Ата Мекендик согуштан соң Кыргыз ССРинен келген СССР Илимдер Академиясынын тарых институтунун Этнографиялык экспедициясына Бурушбүбү зергер баалуу материалдарды берген. Жолдошу Тургунаалынын көрүкчүсү болуп жүрүп, устачылыктын ыгы менен сырын көкүрөгүнө жат кылган. Адегенде топчу, шакек, сөйкө өңдүүлөрдү кармаган. Кийин өтүк ултарган. Ата Мекендик согуш убагында Бурушбүбү Тогуз-Торо районунун Кош-Булак колхозунун устасы аталган. Каамыт тиккен, көмүрдү өзү өчүрүп, кол көөрүктү өзү үйлөткөн. Бурушбүбү негизинен күмүштү арбын кармаган. Күмүш иштетүүнү, аны чегелөөнү накта билген. Зергер кийин тахай ээр чаап, ат жабдыктарын жасаган. Ээр токумду кара булгаары менен каптап, аны шөкөттөгөн. Ар бир шөкөттүн түспөлүн кесип сагак, тогоо, чагарак, ооздук, купа, солоңдор, кошунду, жүрөкчө, жүзмө өңдүүлөрдүн жалпы жүзүн чыгарып алып, анан аны кылдат сомдоп, чаап, өгөөлөп ийине келтирген. Кооздоого көбүнчө жезди пайдаланган. Жезди иштетүүдө жекече ыкмасы болгон. Жезди эритип калыпка куюуга караганда, зерикпей отко салып жашытып, сомдоо жана өгөлөө зергерге жеңилдей сезилген. Кооз да көрүнөт. Жез сугарылбайт, жашытылат. Иштетүүгө ийилгич болот. Жашытылбаган темир өтө начар көрүнөт. Күмүш да жашытылат. Андыктан зергер абалы көмүрдү оюп жатак жасап, көөрүктү жай басканда күмүш бат эле көлкүддөйт. Оттон алып маалы жеткенде чабат. Күмүштү чабууда улам отко кармап, кайра муздатып, кайра кармап турат. Улам чаап, улам жашытып турбаса, күмүш талаптагыдай чыңалбайт. Жамбы күмүш улам отко салган, сууга койгон сайын өңүнө чыгат. Күмүш тыйындагы аралашмаларды билүүгө ал ачык таш колдонгон. Күмүштү ысытын, сууга салып да жашыткан. Зергер макиге, чакчага, жана күмүш менен жезди бирдей колдонгон. Кезегинде булар тарых музейине экспонатталган. Зергер жезге оюм түшүргөн. Элек согуп, чыны кап токуган. Жүгөн, көмөлдүрүк, басмайыл жана куюшкан кайыган. Кийизге сайманын түрүн салып, кийиз да жасаган. Муну «сайма оюм» деп атаган. Анын оймочу, саймачы, термечи жана чырмакчы дагы экени көтөргөн боз үйүнөн да көрүнөт. Эмгектери баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Элдик көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык 1 кароо-сынагы». Зер жасалгалары жана ат жабдыктары үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Биринчи даражадагы диплому, «Элдик чеберлердин республикалык кароо-сынагынын лауреаты».

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар