Мырзакул кызы Айкан

Мырзакул кызы Айкан (1885-1978) Килемчи. Ноокат районундагы Бел-Өрүк айылында төрөлгөн.

Айылдаштарынын айтымында Айкан Ноокат тараптан чыккан улуу чебер уздардын бири. Анын соккон жүл (түк)килемдери түрүнө карата төптүк элестерге жоомарт. Төтөн, килемдеринин ортосу чатыраш же ромб, болбосо сегиз бурчтук түрүндөгү көркөм көчөттөргө толот. Килемдеринде кызыл түс көк менен беттешип, ак жана карадан «ала мончогу» түшөт. Кайкач бармактуу Айкандын үлгүлөрү бүгүн Жатан, Ак-Чабуу, Колдой, Учкай, Мурзалар, Ата-Мерек, Баргы өңдүү майда айылдарда көп учурайт. Учурунда,  анын кызыл килеми өзбек, тажик базарларында үстөмдүк кылып турган. Боёкторунун ачыктыгы, көчөттөрүнүн бири бирине шайкеш келгендиги, жердиги, койдун кылчык аралаш жүңүнөн болгондугу жана аянтынын кендиги көрүүчүлөрдү да, алуучуларды да өзүнө тартып, буюмдун баасын жогору көтөргөн. Килемде кыргыз көчөттөрү так түшүп, бир бүтүм ойду туюндурган. Уз араби килемди да арбын токуган. Бул чыныгы килемден токулуш ыкмасы жагынан кескин айырмаланган. Буга уз жүндү абдан аз чыгымдап, жиптен таштанды чыгарбаган. Таар сымал согуп, килемдикиндей аркак салбаган. Чебер бир жумада орточо аянттагы арабы килемди өз колунан эркин чыгарган. Буюмду төргө төшөөгө шарттап, эришине аркакты санап гана өткөрүү аркылуу көчөт түшүргөн. Буга да жүл килемге түшкөн көчөттөрдү тандаган.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар