Ысакан кызы Мария

Ысакан кызы Мария Уз, чеберчиликтин мектебин түзүүчү. 1910-ж. Ысык-Көл районундагы Кара-Ой (Долинка) айылында төрөлгөн.

Балбай баатырдын кыздарынан болот. Жаш чагында Турпанга чейин тентип барып келген. Мария энеси Канышайдын, маселчи кайын энеси Тойдуктун нускасын алган. Кайын атасы Шайбыр жыгаччы болгон. Мариянын таарга, кийизге ботонун жүнүнөн ийирип сайган илме саймасы, басма саймасы күнү бүгүнкүдөй сакталган. Мариянын ак өргөөсүндөгү көркөмдүктүн жогорку татымы жабык башта «мүйүз оюмдарынын» «мүйүз оюмдары» менен ич ара айкалыштары бар. Мында көк-кызыл түргө ак-кызылдан «ак этек» түшөт. Бычак учу «аламыч» катары кара-ак болот. Ак жээк оюмдарынын эки четинен кош кайталанышы терме тегиричтеги түскө шарттуу үндөшөт. Мурунку уздардын көркөм табитине коошуп турган мындай үндөштүктөр терме боо-чууларында да билинет. Ак өргөөнүн канат чийдеги, чийдеги, эшик чийдеги түйгөн көркөм көчөттөрү, аларга тагылган тор чачык, топ чачык, кылыч байлоо, төкмө чачык, кийиз үлгүлөрүңдөгү жалпы ички жасалгалары ала-теле болбой, бир беткейликти - кызыл үйдү элестетет. Уз кол боёкторду өсүмдүктөрдөн алат. Боёк берүүчү өсүмдүктөрдүн ыраңды өзүнө тарткан мезгилин тааный билет. Күүгүм чен боёкту өсүмдүк өз боюна тартар учур,- деп божомолдойт. Ышкын түптү казып, кынаны алып, карагаттын шагын ийип, жүн боёп, териге сиңирүүнүн жолдорун уз мыкты өздөштүргөн. Анын Шайыркүл, Сабырбүбү, Жеңиш, Ыктыбай өңдүү үйрөнчүктөрү бар. Сүрөттө Мария уз кызы Бердибаева Жеңиш менен. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1966-ж. Кыргыз ССРинин 40 жылдыгына карата республикалык ат майданга уздун 105 баштуу ак өргөөсү тигилип, ЭЧЖРКнүн I даражадагы диплому менен сыйланган.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар