Өнүгүп келе жаткан өлкөлөр

Өнүгүп келе жаткан өлкөлөр -  өнөр жайы өнүккөн өлкөлөрдүн алдында  колониялык же жарым колониялык абалда болуп келген, бүгүнкү күндө өз алдынчалыкка жана көз карандысыздыкка жетишкен Азия, Африка, Латын Америкасы жана Океаниядагы өлкөлөрдүн тобу. 

Бул өлкөлөр эмгектин эл аралык бөлүнүшүндө өнөр жайы өнүккөн мамлекеттер үчүн агрардык-чийки заттарды жана эң арзан жумушчу күчүн берип турушкан. Өндүргүч күчтөрдүн өнүгүшүнүн салыштырмалуу төмөнкү деңгээли, чарбанын бир жактуулугу, экономиканын көп укладдуулугу, аягына жеткирилбеген социалдык-экономикалык кайра түзүүлөр эреже катары, Өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө мүнөздүү. Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн бардыгына жалпы тиешелүү проблемалар төмөнкүлөр: экономикалык өсүүнүн темпин тездетүү; улуттук экономиканы бекемдөө; айыл-чарба өндүрүшүн механизациялаштыруу; маданий артта калуучулукту жоюу ж.б. Акыркы жылдары кедей өлкөлөрдөн «акылдын оошу» күч алууда (Брейн-Дрейн). «Отчёт по человеческому развитию 1994» билдиргендей, 1985-1990-жж. Африкадан 60 миң ортоңку жана жогорку деңгээлдеги менеджерлер чыгып кетишкен. Гана мамлекетинде 80-ж. башында даярдалган врачтардын 60% өлкөнү таштап кетишкен. Латын Америкасындагы өлкөлөрдүн университеттерин бүтүрүүчүлөрдүн 20%дан ашыгы эмиграцияда болушкан. СССР жоюлгандан кийин өз алдынчалыкка жана көз карандысыздыкка жетишкен мурунку союздук республикалардын көпчүлүгү Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн катарына кошулушту. Алардын арасында Кыргыз Республикасы да бар. Кыргыз Республикасы жалпы коомдук өнүгүүнүн көптөгөн көрсөткүчтөрү боюнча Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн көпчүлүгүнөн алдыда турат. Бирок, Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн бул көпчүлүгүнүн көрсөткүчтөрү күн санап өсүп, жакшырып, өнүгүү жолунда болсо, ошол эле учурда бул көрсөткүчтөр Кыргыз Республикасында уламдан-улам начарлап, төмөндөө жолунда. Эгер бул төмөндөөнү тез арада токтотпосо, анда Кыргыз Республикасындагы абал начарлап, бүгүнкү күндөгү өзүнүн жетишкендиктерин жана артыкчылыктарын жоготуп алышы мүмкүн. Өз алдынча өнүгүүдө, өз тагдырын чет өлкөлөрдүн кийлигишүүсүз чечүүгө жетишүү - Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн элдерин бириктирүүчү негизги тилек болуп калды

Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б.
ISBN 978-9967-27-790-8
Категория:Адам укуктары
Категория:Экономика