Таманбаева Кабийра

Таманбаева Кабийра Саймачы жана оймочу. 1934-ж. Чүй районундагы Он-Бир-Жылга айылында төрөлгөн.

Орто билимдүү. Чон-Алайдагы Күлчө, Kopyмду, Сабай мектептеринде кызыл үйчү (китепканачы), кийин колхоздо эмгектенген. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Кабийра оймочу катары көбүнчө «куш оюмду» ич ара айкалыштырууда жогорку чеберчилиги баамдалат. Мында төрт оюм биригип бир табакчаны түзүп, ал табакчалар үзүл-кесилсиз биригип, алардын аралары төп айкалышат. Уз көбүнчө кочкул кызыл (ток кызыл), кочкул көк (ток көк) өңдөрдү тандайт. Ортолук оюму жалаң «куш канат оюмунан» тургандыктан «аламыч» түшпөй, «милте» (ыскыт) басылгандыктан, ал кыргыздын кызыл шырдагынын энин алган. Жэзк оюму үчүн «жагалмай канат оюмун», «ит куйрук оюмун» арбын пайдаланат. «Жагалмай канат оюмунун» үстүн карга тырмактатып же байчечекейлетип, мүйүздөнтүп берет. Жогорудагыдай оюмдарды ич ара сарысаптап берүү, аларга боёк тандоо анын аяк кап, «текче», «күзгү кап» өңдүү буюмдарына да мүнөздүү. Мында оюмга чалывгав, түйүлгөн тор чачыктар селкилдеп, жарашык берет жана үндөшүп турат. Кабийранын саймачылыгы да өзүнө таандык. Колориттик артыкчылык берет. Кемсел, чыптама, кош этек, белдемчи өңдүү нарктуу кийим кечектерди бычып-тигет. Аларга көркөм көчөт түшүрүүдө кызыл жипти саймачылыктын каны катары карайт. Анда үстүнөн «мүйүз оюмуна» «карга тырмак оюмун» түшүрөт. Ал эми туш кийиз, күзгү кап, текче сыяктуу салттуу буюмдарынын көркөм көчөтү башкачараак чечилет. Мында ток сарыны (коюу сары) өңдү чечүүчү түс катары карайт да, өзүнүн саймачылык жүзүн ушул өң аркылуу көрсөтүүгө дилгир. Ал «жылдызчаланган элести» кадимки мал чарбачылыктан пайда болгон оюм-көчөттөргө айкалыштырат. Түшүрүлгөн көркөмдүктөрдүн жердик бетине жутулбай, ачык, даана, так болушуна аракеттенет. Оймочулугу, саймачылыгы, бычмачы-тикмечилиги өз ара жупташып, бул өнөрлөрдү тең тизгинде алып баратканы анын уздугун бийиктете көрсөтөт.

Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Кол өнөрчүлөрдүн республикалык I кароо-сынагы». Сайма буюмдары үчүн Райкомдун жана Райаткомдун диплому;  1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Шырдагы, туш кийизи үчүн райкомдун жана райаткомдун диплому, Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Грамоталары; 1989 ж. Кыргызстан Эл чеберлер союзун уюштуруу курултайына карата «Элдик чеберлердин республикалык көргөзмөсү. Шырдагы, туш кийизи үчүн ЭЧЖРКнүн III даражадагы диплому, медалы; 1990 ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү». Кийиз, сайма буюмдары менен катышкан.

Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар