Дөөлөталиева Бакбү

Дөөлөталиева Бакбү Оймочу. 1929-ж. Токтогул районундагы Ак-Тектир айылында төрөлгөн.

Таенеси Куунактын нускасын алган. Кыйла жылдары чарбада иштеген. Кийинчерээк боз үй көтөрүүгө ышшланып, жыгачын өмүрдөшү жасаса, өзү анын ичи-сыртын жасалгалаган. Бакбүнүн шири жасоо ыкмасы төмөнкүчө. Жаңы сыйрылган уйдун терисинин жүнүн кырып, аны шилтеге салат (шилтеге салуу - комуз кактын түбүн, чиенин, карагандын бир түрүнүн түбүн казып казанга кайнатып, ага терини салуу). Ал үчтөрт күндөн кийин аябай былкылдап жумшарат. Казандан чыгаргандан кийин жумшак боюнча бычып тигет. Ичине кум салып, анан ага мүйүз сындыргысы аркылуу (чийим шибегеси) тери тоборсуп келатканда көркөм  оюм-чийимдерди келтирет. Көөкөрдүн ийинин, моюнун жана түбүн көркүнө келтирүү үчүн уздун ийри шиши бар. Тери ичиндеги куму боюнча кургайт. Ал буюмдун кебин ойдогудай келтирет. Ага оюм-чийим батырыла да түшөт. Кумун төгөөрү менен ал көөкөр болуп калат. Ал сабаа жасоодо тери шилтеден чыккандан кийин түз жайга тасмадай керет да, коңур кургак болгондо бычат. Көөкөр менен сабааны ыштыкка коёт. Ыштык ичинде туура жыгачтары болот. Буюм ошого илинет. Ыштыктын от жага турган жери төрт-беш кулач алыс болот. Уз көбүнчө самандын, арпа-буудайдын бакалы менен ыштайт. Бакбүнүн боз үй жасалгаларында, кийиз оюмдарында ак, кызыл, ач жашыл, ач сары өңдөр буюмдун узга таандык жүзүн ачып берет да, «Бакбүнүн оюмдары» деген таанып-билүүчү чекке жетет. Андай чыгармачылык «жабык башынан» сезилет. Анын «ак этеги» «кош чагармак» (бакжагай көчөт) болуп көрүнөт. Уздун уздук татымы кызыл-жашыл өндү бири бирине жуткурбай берүүдөн көрүнөт. Жашыл оюмга актан милте коюу аркылуу аягында ак-карадан «ак этек» түшүрүүсү өзүнчө колоритти пайда кылат. Мунун ортосунан ич ара элементтери төп түшкөн «жүрөкчөлөнгөн» табак оюм чыгат. Ар бир жүрөкчөдө «кочкор мүйүз оюму» «кош мүйүз оюму» биригип, ал өзүнчө «жүрөкчө оюмун» түзөт. Уз жабык башты 75 баш үйгө чактап жасайт, ал төрт бөлүктөн турат. Ага тегирич уланат. Жети түгөйлүү тал аркылуу ак-кара жиптер «чагармак көчөтүн» түшүрөт. Бакбү «кош мүйүз көчөтүн» берүүдө 25 түгөйлүү жипти эришке чыгарат. Борбордук көчөттүн четтериндеги чагармактан кийин салттуулукту сактап, түймө чачыкты чалып чыгат. Кызы Венера эне өнөрүн улоодо. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1982-ж. СССРдин 60 жылдыгына карата «Элдик көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык II кароо-сынагы». Боз үй жасалгалап келгени үчүн ЭЧЖРКнүн I даражадагы диплому; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Боз үйдүн ички сырткы жасалгалары үчүн Обкомдун жаиа Облаткомдун I даражадагы диплому. Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин III даражадагы диплому.

 Колдонулган адабияттар 
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б.
ISBN 5-89750-080-0
Категория:Инсандар