Түндүк теңир-тоонун металлогениясы

Түндүк теңир-тоонун металлогениясы - Түндүк Теңир-Тоонун геол. өнүгүшүнө жараша кенташ кендеринин пайда болуу шарттары жана таралышы. 

Андагы кенташ кендеринин пайда болушу бир нече стадияга ажырайт. Алгачкы стадия кембрийге чейинки мезгилдин геол. өтө татаал өнүгүү этабына туура келет. Адегенде ортонку массивдердин фундаменти жана каледон бүктөлүү системасынын ядролук бөлүгүндөгү көтөрүүлөр менен кошо кенташ кендери кембрийге чейинки мезгилде эле пайда (к. АчыкТаш кени) болгон. Протерозойдун аягы - палеозойдун башталышында эвгеосинклиналдык тилкелердин өнүгүү мезгилинде каледон жана герцин тектон. диклдерин магма тоо тектери жиреп чыгып, Fe, Ti, Cr, Ni ж. б. кенташ кендеринин пайда болушуна шарт түзүлгөн. Кийинки стадияда кембрийге чейин жана палеозойдун башталышында пайда болгон тоо тектер жана кенташ кендери каледон менен герцин убагындагы магмадан жана тектон. кыймылдардан өзгөрүүлөргө учурап, кайра жаңы кендерде пайда болгон (к. Миронов висмут кени). Ушул эле стадияга ордовиктин аягы, силур жана анын аягы, девондун башталышы, карбондун аягы, пермь мезгилдерине пайда болгон кендер кирет (к. Ак-Көл кени, Арсы кени, Жыргалаң полиметалл кендери).

 Колдонулган адабияттар 
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Категория:Теңир-Тоо