10-июнь

10 июнь — Григорий календары боюнча жылдын 161-күнү (толук жылдарда 162-күн). Жылдын аягына чейин 204 күн бар.

Юлий календары боюнча 28 майга туура келетXX жана XXI кылымдарда Григорий календары Юлий календарын дээрлик 13 суткага айырмачылык кылат.https://ru.wikipedia.org/wiki/10_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F#cite_note-2. 

 Майрамдар 
  — Араб армиясынын күнү.
  — чек арачылар күнү.
  — Португалия күнү.
  — сааттар күнү.

 Окуялар 


 XVIII кылымга чейин 
 1610 — биринчи голландиялык тургундардын Манхэттен аралына келиши (Түндүк Америка).

 XVIII кылым 
 1776 — Франциянын падышасы Людовик XVI жашыруун Пьеру Бомаршеге АКШдагы көз карансыздык үчүн күрөшчүлөргө миллион ливр берип жиберген.
 1793:
 Парижде дүйнөдөгү эң алгачкы зоопарк ачылган.
 АКШнын борбору Филадельфиядан Вашингтонго которулган.
 1799 — Джон Браун жана англис гарнизонунан качкан 6 дезертир Ыйык Елена аралынан 6-метрлик калактуу кайык менен Атлантика океанына жол тартышкан. 28 күндөн кийин, 83 миля аралыкты басып өтүшүп, Бразилиянын жээктерине жетишкен.

 XIX кылым 
 1809 — Рим папасы Пий VII Наполеон Бонапартты христианчылыктан чыгарып салган.
 1847 — «Чикаго Трибьюн» гезитинин биринчи саны чыккан.
 1848 — Нью-Йорк менен Чикагонун ортосунда эң алгачкы телеграфтык линия ишке киргизилген.

 XX век 
 1909:
 Биринчи жолу жардамга чакырган SOS сигналы колдолнулган.
 Австралиянын борбору болгон Канберра шаары түптөлгөн.
 1926:
 Бразилия Улуттар Лигасынан чыккан.
 Испания дагы Улуттар Лигасынан чыккандыгы тууралуу билдирип, бирок кийин ал чечиминен баш тарткан.
 1936 — СССРде «Союздетмультфильм» киностудиясы негизделген.
 1940 — Италия Франция жана Улуу Британияга согуш жарыялаган.
 1941 — Германиянын кургактыктагы аскер башчысынын чечими менен «Барбаросса» операциясынын башталыш датасын — 22 июнь деп белгилеген.
 1943 — венгриялык Ласло Биро шарик калем сапты ойлоп тапкан. 
 1945 — 1-чи жана 2-чи Белорусстук жана 1-чи Украиндик фронттордун негизинде Германияда советтик оккупациялык аскер тобу түзүлгөн. 
 1946 — Италия Республикасы жарыяланган.
 1947 — Швециялык «Сааб» автомобиль чыгаруучу заводу өзүнүн биринчи унаасын чыгарган.  
 1967 — Жакынкы Чыгышта бир жагынан Израиль, экинчи жактан Египет, Сирия, Иордания, Ирак жана Алжир ортосундагы 6 күндүк согуш аяктаган.
 1971 — АКШ Кытай менен соода эмбаргосун алып салган.
 1996 — «Интел» корпорациясы «Pentium II» процессорун чыгарган.
 XXI кылым 
 2003 — Канаверал тумшугунан бортунда Марста жүргүчүсү менен «Spirit» ракета-алып жүрүүчү учурулган.
 2008 — A310 учагы Хартум шаарына жакын жерде кыйрап, 30 адам каза болгон.
 2010 — Ан-225 транспорттук учагы менен абадагы жүк ташуунун тарыхында эң узун жүк ташылган — ар бири 42,1 м келген аба тегирменинин (аба генератору) эки калагы.


1925 — Тарыхта «Отузчулардын арызы» деп белгилүү болгон Кыргызстандагы биринчи оппозициялык кайрылуу кабыл алынган.
1940 — Тянь-Шань облустук эмгекчил депутаттар кеңешинин кезектеги жыйыны өткөн.
2010 — Кечки саат 10до Ош шаарынын «Алай» мейманканасынын жанында жаштар тобунун арасында жаңжал чыгып, кандуу Июнь окуясы башталган.
2011 — Ош шаарында «Энелердин көз жашы» аттуу эстелик ачылган.

 Төрөлгөндөр 


 1908 — Роберт Каммингс (1990 к.б.), америкалык актёр.
 1910 — Хаулин Вулф (чыныгы аты Честер Артур Бёрнетт) (1976 к.б.), америкалык блюз ырчысы.
 1911 — Теренс Реттиген (1977 к.б.), англиялык жазуучу жана сценарист.
 1915 — Сол Беллоу (2005 к.б.), америкалык жазуучу, адабият боюнча 1976 жылкы Нобель сыйлыгынын ээси. 
 1926 — Зоя Георгиевна Спирина (1986 к.б.), советтик актриса, СССРдин эл артисти (1981).
 1928 — Морис Сендак, америкалык балдар жазуучусу жана сүрөтчү-иллюстратор.
 1929 — Людмила Зыкина (2009 к.б.), ырчы, СССРдин эл артисти, Социалисттик эмгектин баатыры.
 1956 — Роландас Паксас, литвалык саясий ишмер, Литванын мурдагы президенти (2003—2004 жж.).
 1965 — Элизабет Хёрли, англиялык актриса жана продюсер.
 1983 — МакSим (Марина Сергеевна Абросимова), орусиялык ырчы.


 1950 — Исмаил Исаков, 5-чакырылыштагы КСДП фракциясынан ЖКнын депутаты.
 1951 — Эгемберди Эрматов, акын, драматург жана журналист.
 1987 — Алмазбек Мирзалиев, Футболчу.

 Каза болгондор 


 б.з.ч. 323 — Александр Македонский (б.з.ч. 356 жылы туулган), улуу грек аскер башчы.
 1967 — Спенсер Трейси (1900 жылы төрөлгөн), мыкты роль үчүн эки жолу катары менен «Оскар» сыйлыгына татыган алгачкы актер. 
 1973 — Эрих фон Манштейн (1887 жылы төрөлгөн), немис генерал-фельдмаршал.
 2000 — Хафез Асад (1930 жылы төрөлгөн), Сириянын мурдагы президенти (1971—2000 жж.).


 2005 — Жыргалбек Сурабалдиев, ЖКнын депутаты, ишкер.
 2008 — Чыңгыз Айтматов, улуу кыргыз жазуучусу.

 Эскертүүлөр 

Категория:10 июнь