Салыштырма кыймыл

Салыштырма кыймыл - шарттуу түрдө кыймылсыз деп алынган негизги эсептөө системасына салыштырмалуу кыймылдуу эсептөө системасы боюнча чекиттин (же нерсенин) кыймылы. Салыштырма кылымдагы чекиттин ылдамдыгы салыштырма ылдамдык (р ), ылдамдануусу - салыштырма ылдамдануу (wj деп аталат. Салыштырма. кылымдагы системанын ичиндеги бардык чекиттердин кыймылы кыймылсыз системага көчүрмөлүү болуп саналат. Көчүрмөлүү ылдамдык - v жана көчүрмөлүү ылдамдануу - wk менен белгиленет. Чекиттин (же нерсенин) системага салыштырмалуу кыймылы татаал же абс. болот. Абс. ылдамдык v жана абс. ылдамдануу wa деп белгиленсе, классикалык механикада алар төмөнкүдөй байланышат:

va = vc-VK1

Wa=Wc+WK + WKopJ

мында wKop - Кориолиус ылдамдануусу. Динамикада салыштырма кыймыл болуп Ньютондун мех. закондору аткарылбаган инерциялык эмес эсептөө системасына карата кыймыл эсептелет. Материалдык чекиттин салыштырма кыймыл тендемелери төмөнкүдөй жазылат: mwc = F + 7К + 1кор Мында, Тк - инерция күчүнүн көчүрмө мааниси, I кор — Кориолиус күчү. Материалдык чекиттердин системаларынын салыштырма кыймылы ушундай тендемелер системасынын бардык чекиттери үчүн түзүлөт. Бул теңдемелер кеме, самолёт жана ракетага орнотулган гидроскоптордун салыштырма кыймылын үйрөнүүдө пайдаланылат. 
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
Категория:Физика