Машина котормосу

Машина котормосу — бир тилден экинчи тилге атайын компьютердик программа менен тексттерди(каттык, а идеалда болсо сөзмө сөздөрдү) которуу процесси.
Мындай аталыш менен мындай багыттага системалар менен иштеген илимий изилдөөлөр да аталат.

Машина котормосу сөздүктөн, алгоритмден жана аны ишке ашыруучу программадан турат:
 Текстти машина менен иштеп чыгуунун биринчи баскычы — машинанын эске туткуч түзүлүшүндө сакталуучу автоматтык сөздүктөн сөздөрдү издеп табуу.  
 Андан кийин сөзмө-сөз которулбай турган соз айкалыштарын иштеп чыгуу баскычы келет.  
 Бул эки баскычтан кийин морфол. анализ башталат.  
 Мунун артынан синтаксистик анализ баскычы, андан соң семантикалык анализ келип, анализ бүтөт.  
 Анализдөөнүн негизинде которула турган текст жөнүндө алгачкы маалымат алынат.  
 Которулуп жаткан тексттин синтези жогоруда келтирилген анализдин баскычтарына туура келет, бирок ага тескери тартиптеги баскычтарды камтыйт, б. а. синтез семантикалык синтезден башталат. 
 Андан кийин син­таксистик морфол. синтез жүргүзүлүп, текст машина менен иштеп чыгылат.  
 Бул баскычтардан кийин маши­на алынган котормону басып берет. 

Машина котормосун түзүүдө лингвисттер төмөндөгү маселелерди: 
 1) лингв, маалыматтардын запасын аныктоону; 
 2) сөздүк түзүүнү;
 3) тилдин бардык деңгээли үчүн грамматикаларды түзүүнү чечүүгө тийиш.

Математиктер:
 1) текст берүүнүн ар бир деңгээлин баяндоо үчүн формалдаштырылган системаларды түзөт;  
 2) которуу процессинин бардык этаптары үчүн натыйжалуу алгоритмдерди жазып чы­гуу үчүн атайын тил жаратат. 

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Категория:Терминдер
Категория:Физика
Категория:Информатика