Оккупация

Оккупация (лат. occupatio — басып алуу) — эл аралык укукта душман аймагын бут бойдон (же бир бөлүгүн) кандайдыр бир мамлекеттин куралдуу күчтөрүнүн убактылуу ээлеп алышы. 

 Оккупациялык режим согуш закондору менен адаттары жөнүндөгү Гаага (1899 жана 1907) жанa Женева (1949) конвенцияларында бекптилген. 
 Оккупация убагында Оккупацияланган аймактагы калктын укуктары жана баскынчылардын убак­тылуу бийлик жүргүзүү милдеттери 1949-ж. Женева конвенцпясында («граждандарды коргоо») көрсөтүлгөн. Басып алган мамлекеттердпн ас­кер командованиеси Оккупация режими боюнча өз армиясын чыңоо ж. б. муктаждыктары үчүн жерг. калктал натуралай салык жана алым жыпноого акылуу.

 Эл аралык укук, эгер согуш зарылчылыгы болбосо, Оккупациялык апмакта материалдык байлыктарды (уй. музей, ж. б.) кыйратуута, калкты тоноо, өлтүрүү, коллективдүү жазага тартуу жана зордоп айдап кетуүгө тыюу са­лат. Оккупациялык өкмөт тарабындагылар эл аралык укук нормаларын бузса, о. эле Оккупацияны тынчтыкка карты багыттаса, алар саясий-матерпалдык, моралдык же уголовный жоопко тартылат. Экинчи дуйн. согуш убагында фаш. Германия жана акын союздаштары эл аралык укук нормаларын жана калкка карата мамплелердн ото одоно бузуй, оор кылмыш жасаган. 

 Согуштан кийинки Оккупациялык режим согуш Оккупациялык режиминен айырмаланып, атайын эл аралык келншнм түзгөн мамлекеттерде тынчтыктан шартып аткаруу максатында колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол.  -656 б.

Категория:Терминдер