Өрт өчүргүч техника

Өрт өчүргүч техника - адамдарды, мүлктү жана табигый байлыкты өрттөн сактоочу техникалык каражаттар. Өрт өчүргүч техниканын негизгилери: өрт өчүргүч машина, поезд, самолёт, вертолёт жана кеме. Өрт өчүргүч жана кабарлагыч орнотмолор, өрт өчүргүч курал-жабдык, өрт өчүрүү гидраттары жана өрт өчүргүч каражаттарды өрт чыккан жерге жеткирүүчү башка жабдуулар да өрт өчүргүч техникага кирет. Өрт өчүргүч техниканы түзүүгө эң байыркы убакта эле далалат кылынган. Бирок 1-өрт өчүргүч орнотмо 1829-ж. Лондондо түзүлгөн. Россияда өрт өчүргүч насостор 1862-жылдан колдонулган. Мех. насос менен жабдылган өрт өчүргүч 1-машина 1892-ж. Германияда жасалып, Москвада 1-жолу 1907-ж. колдонулган. Өрт өчүргүч шаты 1907-ж. пайда болгон. Көп убакка чейин өрт өчүрүүдө суу керектелип келген, бирок май менен нефтини өчүрө албагандыктан, 20-кылымдын башында Баку гимназиясынын окутуучусу А. Г. Лоран өрт өчүрүүдө химиялык көбүктү колдонууну сунуш кылган. Көбүктүн өрт өчүргүч аракети жегич жана кислота эритмелеринин химиялык реакциясына негизделген. 1928-жылдан өрт өчүргүч машиналар сериялык түрдө чыгарыла баштаган. Күйүп жаткан нефть-газ фонтанын жардыруу менен өчүрүү ыкмасы жана анын техникасы СССРде түзүлгөн. 1967-жылдан СССРде өрт өчүргүч техниканын жаңы түрү өрттү газ-суу менен өчүргүч орнотмолор колдонулган. Мында газ-нефть фонтанын өчүрүү үчүн турбореактивдүү кыймылдаткычтан чыккан иштетилген газ менен суу буусунун аралашмасы пайдаланылат. Аэродромдордун, нефть-химия жана химия өнөр жайынын коопсуздугу үчүн өрт өчүргүч техниканын атайы түрлөрү галлоиддүү углеводород, инерттүү газдар, күкүм, көбүк жана тумандаткыч суу менен иштөөчү өрт өчүргүч орнотмолор колдонулат.
Категория:Техника
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7