Маш буурчак

Маш буурчак (Faba bona) – чанактуулар тукумундагы бир жылдык өсүмдүк. Тамыры бутактанып өсүп, жерге терең (80–150 см) кирет. Сабагы түз, жылма, төрт кырдуу, көңдөй, бийиктиги 100–150 см, түп жагы бутактанып өсөт. Жалбырагы ичке, канат сымал, татаал, үч жалбырактан турат. Гүлү майда, ак, кызгылт, чачы топ гүлгө чогулган. Мөмөсү – чанак (2–4 уруктуу), бир чанагында 7–9 даны болот. 1000 данынын орточо салмагы 30–50 г. Маш буурчак өзү менен өзү чаңдашат, айрым учурда кайчылаш чаңдашканы да байкалат. Нымдуу жерде жакшы өсөт. Гүлдөө жана чанак байлоо кезинде суудан өксүтүү түшүмдүн 30–40%ин азайтат. Вегетация мезгили 80–120 күнгө созулат. Маш буурчак – байыркы өсүмдүктөрдүн бири. Жапайы түрү кездешпейт. Жер Ортолук деңиз жээктеринде, Африка, Афганстан, Индия, Америкада эгилет. КМШ өлкөлөрүнүн бардык жеринде (анын ичинде Кыргызстанда Пикулович I сорту) өстүрүлөт. Маш буурчактын 100дөй сорту белгилүү. Алар чарбалык белгилери боюнча азыктык жана тоюттук маш буурчакка бөлүнөт. Белок, углевод, витамин, малга жагымдуу амин кислотасы ж. б. заттарга бай. Маш буурчакта протеин, кальций, фосфор, каротин бар. Негизги сорттору: Аушра, Күрөң, Уладов көгүлтүрү, Пикулович I. Зыянкечтери: буурчак данчысы, түймөкчү шиш тумшук, өсүмдүк бити ж. б. Илдеттери: аскохитоз, макроспороз, тамыр чириги, өсүмдүк даты, өсүмдүктүн вирус илдети, церкоспороз ж. б. 
Категория:Өсүмдүктөр
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7