Темирова Айтурган

Айтурган Темирова (1958-жылы 2-февралда Кулжа айылында туулган)- советтик кыргыз кино актрисасы. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти (1987), Кыргыз Республикасынын эл артисти (2001).

 Өмүр баяны 
Айтурган Темирова 1958-жылы аскер кызматкеринин үй-бүлөсүндө туулган, Кыргыз ССРинин Фрунзе шаарындагы орто мектепти аяктаган. Бала кезинде Чыгыш тилдер институтуна тапшырууну кыялданчу. Апасы Политехникалык университетке барып, инженер болуп окусун деп талап кылчы. Бирок Айтурган биринчи күйөөсү Шамшиевге жолугуп, киного тартылып, түбөлүк искусствого ишенимдүү бойдон калган.

14 жашында "Ысык-Көлдүн Кызгалдактары" тасмасында дебют жасаган.https://24.kg/obschestvo/185685_50let_nastsene_ayturgan_temirova_rasskazala_orabote_valyih_makah_issyik-kulya/

Куренкеева атындагы Кыргыз музыкалык-хореографиялык окуу жайын жана М.Б Бейшеналиева Кыргызстан искусство институн бутургон. 

1970-1980-жылдары «Кыргызфильм» жана «Казакфильм» киностудияларынын бир катар тасмаларында роль жараткан, Айтурган Бүткүл союздук кинофестивалдын лауреаттары болгон «Карышкыр чуңкур», «Ак кеме» тасмаларындагы башкы ролдор менен белгилүү болгон. ", кийин 1985-жылы "Снайперлер" тасмасында башкы ролду ойногону менен атактуу болду. 

 Жеке жашоосу 
Айтургандын биринчи жолдошу Болотбек Шамшиев болгон. Режиссёр менен ажырашкандан кийин актриса Чехиянын жаранына баш кошкон сон, Брно шаарында жайгашышкан.

Актрисанын эки баласы бар - кызы Сүйүтай жана уулу Чыңгыз.https://www.vb.kg/doc/258961_aytyrgan_temirova:_seychas_y_nas_ostryy_deficit_dostoynyh_scenariev.html 

Чехияда Айтурган өзүнүн жеке тобун түзүп, кыргыздын этникалык жана фольклордук музыкалык мурастарын аткарган чыгармаларды аткарат жана ал жакта эки тасмада тартылган. https://www.kp.kg/daily/23750.4/255527/

 Сыйлыктар 
1972 — Мыкты дебют учун Буткул союздук кинофестивалдын лауреатыhttps://www.facebook.com/218822154808107/posts/4003327063024245/?d=n

1987 — Кыргыз ССРинин эмгек сицирген артисти

1992 — Алия Молдагулованын образын ачып бергени үчүн, казак киносуна кошкон салымы үчүн Асаналы Ашимов атындагы сыйлык.

2001 —Кыргызстандын эл артисти 

2016 — Орден «Достык» II даража (Казахстан)https://www.vb.kg/doc/318642_aktrisy_aytyrgan_temirovy_vydvinyt_na_zvanie_narodnoy_artistki_kazahstana.html

2021 — Орден «Манас» III даражаhttps://ru.wikipedia.org/wiki/Категория:Кавалеры_ордена_«Манас»_III_степени

2021 —Искусство жана адабият орденинин кызматкери (Франция)

 Тасмалары 
1972 —Ысык-Көлдүн Кызгалдактары — Калыча

1976 — Ак Кеме— Гульджамал

1978 — Эл Арасында— Гульджан

1979 — Эрте келген турналар— жена Сарыгула

1981 — Не ставьте Лешему капканы… — Тайка

1982 — Не ищи объяснения — Джамиля

1982 — Тринадцатый внук — Сана

1983 — Дела земные — Сагынай

1983 — Бөрү зындан— Аджар

1985 — Снайперлер— Алия Молдагулова

1987 — Дилетант

1987 — Приют для совершеннолетних

1989 —Фудзиямадагы кадыр түн — Гульджан

1989 — Заговор — Сабина

1992 — Аномалия

1999 — День ангела — Мадам

2003— Кара кыз

2005 — Аталар Керези— эпизод

 Шилтемелер 

Категория:Инсандар
Категория:Кыргызстандын айымдары