Тверь

Тверь — Орусия Федерациясындагы шаар, Тверь облусунун административдик борбору. Волга дарыясынын боюнда, Москвадан түндүк-батыш тарапта 180 км аралыкта жайгашкан. 2024-жылдагы маалымат боюнча калкы 408 миң адамдан ашат. Тарыхый мааниге ээ шаар, 14–15-кылымдарда Тверь княздыгынын борбору болгон. 1931–1990-жылдары шаардын аты Калинин болгон.

 Тарыхы 
Тверь шаарынын жазма булактардагы алгачкы эскерилиши 1135-жылга туура келет. Башында Тверь Новгород жана Суздаль мамлекеттеринин ортосундагы чек арадагы кыштак болгон. 1246-жылы Тверь өз алдынча княздык болуп, көп өтпөй Владимир-Суздаль княздыгынан көз карандысыздыкка ээ болгон.

14-кылымда Тверь княздыгы Москва менен атаандаш болуп, Орусиянын бирдиктүү мамлекетке айланышындагы маанилүү саясий күчтөрдүн бири болгон. Бирок 1485-жылы Тверь Москванын курамына киргизилген. Шаар 18-кылымда губерния борбору болуп, административдик жана соода борбору катары өнүккөн.

1931-жылы Тверь шаары Орусиянын саясий ишмери Михаил Калининдин урматына Калинин деп аталып калган. 1990-жылы шаарга тарыхый аты — Тверь — кайтарылган.

 Географиясы жана табияты 
Шаар Волга дарыясынын боюнда жайгашкан. Андан тышкары Тьмака жана Тверца дарыялары да шаар аркылуу агат. Аймак мелүүн-континенталдуу климатка ээ: кышы суук, жазы жана жайы салкын жана жаанчыл. Орточо жылдык температура +5,5 °C, январда -10 °C, июлда +18 °C.

 Калкы 
Тверь калкынын саны акыркы жылдары салыштырмалуу туруктуу. 2024-жылга карата 408 000ден ашык адам жашайт. Калктын негизги бөлүгү орустар (93 %). Ошондой эле украиндер, белорустар, татарлар жана башка улут өкүлдөрү жашайт. Шаарда негизинен православ христиандар.

 Экономика 
Совет мезгилинде Тверь (Калинин) өнөр жай борборлорунун бири болгон. Айрыкча жеңил өнөр жай, тамак-аш жана машина куруу тармактары өнүккөн. Азыркы учурда экономиканын негизги тармактары — жеңил өнөр жай, темир жол транспорту, маалыматтык технологиялар жана туризм.

 Транспорт 
Тверь ири транспорттук түйүн болуп саналат. Шаар аркылуу Москва — Санкт-Петербург темир жол магистралы өтөт. Ошондой эле М10 федералдык трассасы, Волга дарыясындагы жүк жана жүргүнчү ташуу иштери да маанилүү.

 Билим жана маданият 
Шаарда бир нече жогорку окуу жайлар жайгашкан. Алардын ичинен эң ириси — Тверь мамлекеттик университети. Ошондой эле шаарда Тверь академиялык драма театры, филармония, көптөгөн китепканалар жана музейлер иштейт.

 Архитектура жана көрүнүктүү жайлар 
Тверь шаарында ар кайсы доорлордун архитектуралык эстеликтери сакталган. Алардын ичинде 18-кылымдагы Император сарайы, Патша Елизаветанын көпүрөсү, Воскресенск собору жана Михаил Тверскийдин эстелиги бар. Шаар борборунда сейил бактар, Волга жээгиндеги аллеялар жана скверлер кеңири таралган.

 Массалык маалымат каражаттары 
Тверьде облустук жана шаардык деңгээлдеги бир нече гезиттер, телекомпаниялар жана радиостанциялар иштейт. Шаардын расмий сайты — www.tver.ru.

 Боордош шаарлар 
Тверьдин боордош шаарлары төмөнкүлөр:
 Оснабрюк, Германия
 Савонлинна, Финляндия
 Витербо, Италия
 Брашов, Румыния

 Шилтемелер 
 Тверь шаардык администрациясынын расмий сайты
 Тверьстат — расмий статистика 

Категория:Орусиядагы шаарлар
Категория:Тверь облусу
Категория:1135-жылы негизделген шаарлар