Мартен меши

Мартен меши – чоюн жана болот сыныктарын кайра иштетип, белгилүү химиялык курамдагы жана сапаттагы болот эритүүчү жалындуу регенерациялык меш. Ал П. Мартендин ысмынан аталган. Алгачкы мартен меши 1864-жылы Францияда жасалган. 250–300 тонна же андан чоң көлөмдө курулат. Мартен мешинин жумушчу бөлүгү шып, таман, алдынкы жана арткы капталдан турат. Ал жерде эритүү процесси жүргүзүлөт. Ага отун менен аба мештин оң жана сол капкактарынан жиберилет. Мартен мешинин бардык элементтери отко чыдамдуу (туруктуу) материалдардан курулат. Материалдын тибине карата мартен меши негиздик жана кычкыл болуп бөлүнөт. Негиздик мартен меши магнезит, магнезит-хром, хром-магнезит кирпичтеринен жана магнезит порошогунан, ал эми кычкыл мартен меши дипас кирпичи менен кварц кумунан тургузулат. Мартен мешинде суюк (мазут) же газ (табигый, аралаш, генератор газы) отуну пайдаланылат. Табигый газ жана мазут ысытылбай эле колдонулат. Мартен мешинин өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу үчүн кычкылтекти колдонуу 20-кылымдын 60-жылдарында регенератору жок эки ванналуу мештин жасалышына түрткү болду. Ири мартен мешинин жылдык өндүрүмдүүлүгү 0,5 млн тонна.
Категория:Терминдер жана түшүнүктөр
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7