Маршалл планы

Маршалл планы – Европаны калыбына келтирүү программасынын расмий аталышы; АКШнын жардамы аркылуу 2-дүйнөлүк согушта (1939–45) бүлгүнгө учураган Европанын экономикасын калыбына келтирүү жана өнүктүрүү программасы. 1947-жылы АКШнын мамлекеттик секретары Ж. К. Маршаллдын демилгеси менен түзүлгөн (1948-жылы апрелде күчүнө кирген). Бул идеяны Улуу Британия менен Франция колдоп, европалык мамлекеттердин керектөөсүн жана ресурстарын, тармактарын өнүгүшүн аныктоочу «жетекчи комитет» түзүүнү сунуш кылган. Мындай уюм өлкөлөрдүн ички иштерине кийлигишүүгө түрткү бермек. Совет өкмөтү буга каршы мамлекеттердин тең укуктуу экономикалык кызматташуу планын сунуш кылган, бирок сунуш батыш өлкөлөрү тарабынан четке кагылган. Натыйжада планга катышуудан СССР ж. б. айрым өлкөлөр баш тарткан. Планды жүзөгө ашырууга Европанын 17 өлкөсү катышкан. Батыш Европа өлкөлөрүнө АКШ бюджетинен субсидия жана зайым түрүндө жардам берилген. 1948-жылдын апрелинен 1951-жылдын декабрына чейин АКШ маршалл планы боюнча 17 млрд доллар чыгымдаган. 1951-жылы маршалл планы бир мезгилде экономикалык, согуштук жардам көрсөтүүчү «өз ара коопсуздукту камсыз кылуу жөнүндө» мыйзамы менен алмаштырылган. 
Категория:Терминдер жана түшүнүктөр
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7