Коргонуу каражаттары

Коргонуу каражаттары — тышкы чөйрөнүн жагымсыз факторлорунан (чаң, газ, буу, нурлануу, радиоактивдүүлүктүн жогорулашы, уу химикаттардан ж. б.) жана душмандын жапырт кыргын куралдарынан коргоочу каражаттар. Коргонуу каражаттары жеке жана коллективдүү болуп бөлүнөт. Жеке Коргонуу каражаттарына атайын кийим (костюм, комбинезон, халат, ич кийим, алжапкыч, жең кап ж. б.), кол кап, бут жана баш кийим, көз айнек, дем алуу органдарын коргоочу аспаптар (противогаз, респиратор) ж. б., коллективдүү Коргонуу каражаттарына жашырына турган жана калкалануучу жайлар кирет. Калкты жапырт кыргындан коргоо үчүн жашына турган жайлар айрым мамлекеттерде экинчи дүйнөлүк согуштун (1939—45) алдында курула баштаган. СССРде бомбадан жана газдан коргонуу жайларын Абадан коргонуунун (ПВОнун) жергиликтүү уюмдары көзөмөлдөгөн. Коргонуу үчүн жертөлөлөр, Москвада метрополитен станциясы пайдаланылган, ошондой эле атайын имараттар курулган. Жашынуучу жайлар элди ядролук жарылуунун бузуучу факторлорунан (согуу толкуну, өтмө радиация жана жарык нурлануу), ууландыруучу заттардан жана бактериялык каражаттардан, ысыктан коргойт. Алар имараттын төмөнкү бөлүгүнө же темир-бетондон атайы жасалат. Тынчтык мезгилинде алар гараж, кампа, коомдук тамак-аш мекемеси, турмуш-тиричилик имараты катары пайдаланылат. Жер астындагы курулуштар (метрополитен, туннелдер, көчө өткөөлдөрү) зарыл учурда жашынуучу жай катары пайдаланылат. Радиацияга каршы калкалануучу жай катары имараттын жер үстүндөгү бөлүгү, жер төлөлөр, шахталар жана темир-бетон, саман, жыгач, ылайдан жасалган атайын курулуштар колдонулат. Анда санитариялык түйүн, суу запасы жана тамак-аш үчүн орундар даярдалат. Алар табигый жол менен же атайын аспаптардын жардамы менен желдетилет. 
Категория:Терминдер жана түшүнүктөр
Колдонулган адабияттар
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9