Вертхаймер (Wertheimer) Макс

Вертхаймер (Wertheimer) Макс - (15.4.1880, Прага, 12.10.1943, Нью-Йорк) немис психологу, гештальтпсихологиянын негпздөөчүлөрүнүн бири жана анын башкы теоретиги. Кыймыл кабылдоочтор (психологияда: кыймылдатчу команданы кабыл алуучулар) тынч абалдагы дене мүчөлөрүнүн ар кандай кыймыл-аракеттер айкалыштарынын натыйжасы болбостон, ага чейин да алар (кыймыл кабылдоочтор) психикалык өткөөлдөрдү басып өтөрүн эксперименттик изилдөөлөр менен далилдеген. Анын философиялык мааниси «бүтүн» менен «бөлүктүн» өз ара катыш маңызынын ачылышы жана жаңыча чечмелениши. Мисалы: «Бөлүктүн мазмуну бүтүн менен аныкталат» деген тезис бар. Ал эми аныктоочу (бүтүн) менен аныкталуучунун (бөлүк) катышына «маанилүү» же «маанилүү эмес» абалын койсо, карым-катыш маңызы кескин өзгөрөт («бүтүн маанилүү, бөлүк мааниге ээ эмес» же, анын тескерисинче, «бөлүк маанилүү, бүтүн мааниге ээ эмес» сыяктуу). Кыймылдарды кабылдоочтор жөнүндө психологиялык эксперимент менен изилдөөлөр жана үзүрлүү ой жүгүртүүлөр боюнча эмгектерин жарыялаган. 
Категория:Инсандар
 Колдонулган адабияттар 
 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055 -4