Теңге балык

Теңге балык (Barbus brachycephalus), (Kessler):
Түрдүн жетилген стадиясынын сырткы түзүлүшүнүн кыскача баяны
Түркстан теңге балыгынын күмүштөй жылтылдаган жана үстү каралжын, аркасындагы кара түсүнүн, күмүштөй ак курсак бөлүгүнө өтүсү акырындык менен өтөт. Жуптуу сүзгүчү боз түстө. Кабырчыктары түркстан жаянына караганда майдараак. Узундугу 90 см жана 22,5 кг чейин жетет. 

 Жалпы таралышы 
Чүй дарыясынын Казакстан менен чектешкен жерлеринде кездешет. Өзбекстанда, Казакстанда корголуучу түрлөрдүн тизмесине киргизилген. Түркүмдүн Кыргызстандагы эки түрүнүн бири.
Жашаган аймактары
Дарыялардын түзөң жерлеринде жашайт. Чүй суусунун төмөн жагындагы агын сууларда жана акма көлмөлөрдү жердейт.
Саны
Кыргызстандын аймагында дайыма сейрек кездешкен, урук таштоо мезгилинде гана аз санда Токмокко чейин өрдөйт. Уруктап бүткөндө кайра төмөн кетет.

 Жашоо тиричилиги (жашоо циклдары) 
Теңге балык жыныстык жагынан төрт жашында жетилет, 8 кг особдордун төлу 180 000 даанага жетет. Урук таштоо мезгили апрелдин аягынан июндун башына чейин . Суунун түбүндөгү омурткасыз жандыктар жана бөлөк балыктардын өспүрүмдөрү менен азыктанышат. Чүй дарыясында Арал деңизине жана Балкаш көлүнө караганда жайыраак өсөт. Санынын аздыгына байланыштуу промысел болгон эмес, кээбир убактарда гана балык уулоону сүйүүчүлөр аркылуу кармалган.
Чектөөчү факторлор
Чүй дарыясында Ташаткөл суу сактагычынын плотинасынын курулушу, урук таштоо мезгилинде балык уулоо.
Уюштурулган коргоо аракеттери
Жүргүзүлгөн эмес.
Коргоо үчүн зарыл аракеттер
Кыргызстандын аймагында толугу менен жоголуп кетүүсүнө байланыштуу, түр рентабелдүү эмес. Чүй өрөөнүн сууларына кайра акклиматизациялоо боюнча биологиялык негиздөөнү даярдоо талапка ылайык.
Статусу
2 [CR: C]. Кыргызстанда түр жок болуп кеткен.

Категория:Кыргыз Республикасынын Кызыл китеби
Колдонулган адабияттар
 Кыргыз Республикасынын Кызыл китеби 2-басылышы – Бишкек: 2006. – 544 б. – ISBN 9967-23-367-2

Категория:Балыктар‎