Жердин жарым шарлары

Жердин жарым шарлары — Жер шарынын сфералык бетинин кандайдыр бир белгилер боюнча ажыратылган эки бөлүгү. Экватор аркылуу Түндүк жана Түштүк, меридиан (160° чыгыш жана 20° батыш узундугу) боюнча Батыш жана Чыгыш жарым шарга бөлүнөт. Океан же кургактыкты ээлеши боюнча Океандык жарым шарга (ортосу Жаңы Зеландиянын түндүк-чыгыш тарабы болуп эсептелет) жана Материктик жарым шар (ортосу Франциянын түндүк-батышы) ажыратылат. Кыргызстан Түндүк Жарым шарда 39°15' менен 43°16' Түндүк кеңдиктердин, 69°15' менен 80°18' чыгыш узундуктардын аралыктарында жайгашкан. 

 Жердин жарым шарлары  
 Түндүк жарым шар 

Түндүк жарым шар – экватордун түндүгүндө жайгашкан 60,7% суудан жана 39,3% кургактыктан турган Жердин бөлүгү.

 Түштүк жарым шар 

Түштүк жарым шар – экватордун түштүгүндө жайгашкан 81% суудан жана 19% кургактыктан турган Жердин бөлүгү.

 Батыш жарым шар 

Батыш жарым шар — Гринвич меридианынын батышында жана 180-меридиандын чыгышында жайгашкан Жердин жарым шары.

 Чыгыш жарым шар 

Чыгыш жарым шар — Гринвич меридианынын чыгышында жана 180-меридиандын батышында жайгашкан Жердин жарым шары.

 Материктик (кургактык) жарым шар 

Материктик жарым шар же кургактык жарым шар — аянтынын эң көп бөлүгүн материктер (кургактыктар) ээлеген жердин жарым шары.

 Океандык (суу) жарым шар 

Океандык жарым шар же суу жарым шар — аянтынын эң көп бөлүгүн океандар (суу) түзгөн жердин жарым шары.

 Жердин жарым шарлары картада 

 Климат 
+Кеңдиктер боюнча температуранын орточо жылдык көрсөткүчүБУУнун бүткүл дүйнөлүк метеорологиялык уюмуКеңдик     Температура °CБашка жарым шар менен болгон айырмасыКеңдик     Температура °CБашка жарым шар менен болгон айырмасыТүндүк жарым шарБагров М. В., Боков В. О., Черваньов І. Г. Землезнавство. — К.: Либідь, 2000. ISBN 966-06-0057-7Түштүк жарым шар90° - 80° -18,529,00° - 10°24,6 -2,380° - 70° -12,48,810° - 20°23,0 -3,770° - 60° -2,57,920° - 30°19,2 -4,960° - 50°2,9 -1,930° - 40°15,8 -1,950° - 40°9,5 -1,140° - 50°10,61,140° - 30°17,71,950° - 60°4,81,930° - 20°24,14,960° - 70° -9,4 -7,920° - 10°27,73,770° - 80° -21,2 -8,810° - 0°27,92,380° - 90° -47,5 -29,0

 Кызыктуу факт 

  — дүйнөдөгү бардык жарым шарларда жайгашкан жалгыз мамлекет.
 Дагы караңыз 
Түндүк жарым шар
Түштүк жарым шар
Батыш жарым шар
Чыгыш жарым шар
Океандык жарым шар
Материктик жарым шар
 Булактар 

 “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 3-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. 784 бет, илл. ISBN 978 9967-14-074-5

Категория:География
Категория:Жердин жарым шарлары