Алчыкуртка, урук

Алчыкуртка уругу - солто уруусунун курамындагы урук. 

 Этноним тууралуу 
Этнонимдин параллели казактарда “алжын/алчын” формасында кездешетЖанузаков, 1982,66.. Алшын (алчындар) деген ат менен казактын кичүү жүз уруулук тобунун жалпы аталышы да маалым. Казактын алгачкы тарыхчысы М.Тынышпаев теги байыркы алшындарды хакастардын курамындагы кызылдардагы (хы-зыл) “чоң ачын”, “кичүү ачын” уруктары менен байланышта карайтТынышпаев, 1925, 20-21.. Болжолу, бул уруктун энчилүү аты соңку учурларда фонетикалык айрым өзгөрүүлөргө дуушар болгон. Бүгүнкү хакастарда “ачыг” (улуг ачыг, кичиг ачыг) аттуу теги Энисей кыргыздарына таандык экендиги ырасталган уруктун (сөөк) өкүлдөрү бардыгы белгилүүБутанаев, 1990, 79.. 

Деген менен, этнонимдин биринчи компонентинин аталышы алшын, алчын этнонимдерине жакын кароого болот. Алчы + н: Сөз жасоочу -н мүчөсү түшүп калуусу да мүмкүн. Бул мүчө ( -н /- а н /- е н /; -ын/-ин; -үн/-ун) байыркы түрк тилдеринде көптүк маанини билдиргенСеребренников, Гаджиева, 1979, 89; Котвич, 1962, 336; Кононов, 1949, № 1, 81; Жанузаков, 1982, 63 ж.б... Урук аталышынын экинчи компоненти “Qurtya” - байыркы түрк тилдеринде “улгайган кемпир” маанисин билдиргенДТС, 468-469..

 Эскертүүлөр 

 Колдонулган адабияттар 
 Каратаев О. Кыргыз этнонимдер сөздүгү. — Бишкек: КТМУ, 2003. -265 б. ISBN 9967-21-621-2

Категория:Кыргыз уруулары жана уруктары
Категория:Солто уруусу
Категория:Санжыра
Категория:Кыргыз санжырасы
Категория:Кыргыз этнографиясы