Акбуура, ураан

Ак буура - сол канаттагы басыз уруусунун аскердик урааны катары белгилүү. Этнонимдин экинчи компоненти “тукумдатуучу төө” маанисин
беретКТТС,138. 

Орто кылымдардагы түрк урууларында буура - тотем, мансап адамынын титулу, курмандыкка чалынуучу жаныбарды аныктаганы ырасБартольд, 1963, 505; Караев, 1975, 177-175; Вяткина, 1933 ,50; Урстанбеков. Чороев, 1990, 34.. Ак буура - жаратылышта сейрек кездешүүчү ак төө, буура. Аскердик ураан катары кыргыздарда гана белгилүү. Түрк элдеринен кыргыз, казак, каракалпактар согуштарда аскер ураанын чакыруу салтын кенен пайдалангандыктары маалым. Аскердик ураан кошунду башкарууда, бирдиктүү жетекчиликти уюштурууда, жоокерлердин согуштук духун көтөрүүдө маанилүү роль ойногон. Согуш учурунда ураан чакыруу салтын печенег жана кыпчактар да колдонушкандыгын орус жыл баяндары тастыктайтРабинович, 1963, 299-300.. Байыркы доорлордон туруктуу сакталып келе жаткан аскердик ураандар негизинен ата-бабалардын эрдиктерин даңазалап, уруулук символдорду, сыйынуучу ыйык жерлердин аталыштарын чагылдырат. М.Г. Рабинович тотемди аныктаган (айрым учурда жырткыч айбандар же канаттуулар) урукгун сыйынган объектисин чагылдырган аскер ураандары байыркы замандардан белгилүү болуп келет дегеи жыйынтыкка келеткөрсөтүлгөн эмгек, 307-6.. Мисалы, ак төөгө сыйынуу, аны курмандыкка чалуу мал чарбачылыгы менен кесиптенген көчмөндөр үчүн мүнөздүү көрүнүш болгонПотаиов, 1969, 75. Бул көрүнүш өткөн кылымдарда казактарда кенен таралгандыгы
маалымВалиханов, 1958, 153-154.

 Эскертүүлөр 

 Колдонулган адабияттар 
 Каратаев О. Кыргыз этнонимдер сөздүгү. — Бишкек: КТМУ, 2003. -265 6. ISBN 9967-21-621-2

Категория:Кыргыз уруулары жана уруктары
Категория:Басыз уруусу
Категория:Санжыра
Категория:Кыргыз санжырасы
Категория:Кыргыз этнографиясы