Ойлоп табуу

Ойлоп табуу – өнөржай менчигинин объектиси. О. т. катары сунуш кылынган нерсе чын эле жаңы,  ойлоп табуучулук деңгээл  болсо жана өндүрүштүк негизде пайдаланууга мүмкүндүк берсе, ага укуктук коргоо берилет. Эгер ал мурдагы техника деңгээли боюнча белгисиз болсо, жаңы О. т. катары кабыл алынат. О. т. ошо кездеги техника деңгээлине туура келбесе, ал ойлоп табуучулук деңгээлге ээ болот. Дүйнөдө белгилүү болгон баардык маалыматтар О. т. артыкчылыгы берилгенге чейин техника деңгээлине кирет. О. т-нун жаңычылдыгын аныктоодо башка жактардын Кыргызпатентке сунуш кылынып, кайра чакыртып алына элек нерселердин техникалык деңгээли боюнча маалыматтар жана КРде каттоодон өткөн ойлоп табуулар менен пайдалуу деп табылган үлгүлөр эске алынат. Эгер өнөржайда, айылчарбада, саламаттык сактоодо ж. б. элчарба тармактарында колдонулушу мүмкүн болсо, О. т. өндүрүштүк негизде пайдаланууга жата турган нерсе катары таанылат. О. т-га жатуучу нерселер: түзүлүш, ыкма, зат, микроорганизм түрү, өсүмдүк менен жаныбарлардын клетка түзүлүштөрү, ошондой эле мурда белгилүү болгон түзүлүштөрдү, ыкмаларды, заттарды жаңы багытта колдонуу же техника менен технология чөйрөсүндөгү баардык жаңы жетишкендиктер. Төмөндөгүлөр О.т. катары таанылбайт: илимий теориялар менен математикалык усулдар; чарбаны уюштуруу жана башкаруу усулдары; шарттуу белгилер, жүгүртмөлөр, эрежелер; акыл эмгегинин аткарым усулдары; эсептөө машинелери үчүн алгоритм менен программалар; курулмаларды, имараттарды, аймакты пландаштыруу долбоорлору жана схемалары, буюмдун көркөмдүк керектөөлөрдү канагаттандыруу багытына тийиштүү сырткы жасалгалары; интегралдык микросхемалар топологиясы; өсүмдүк менен жаныбар түрлөрү; коомдук кызыкчылыкка, гумандуулук жана морал принциптерине кайчы келген чечимдер; айлана-чөйрөгө зыян келтире турган нерселер.
 Колдонулган адабияттар 
 Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты.  – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр