Кыргызстандын архивдери

Кыргызстандын архивдери — Кыргыз Республикасына тийиштүү архивдер. 

Кыргыз Республикасынын архив тармагынын курамын 3 борбордук, 8 облустук, 53 райондук шаардык мамлекеттик архивдери түзөт.

 Тарыхы 
 Совет убагында 
Кыргыз жергесиндеги архивдик иш 1926-жылы Кыргыз АССРи түзүлгөндөн баштап башталган. Бул жылдын 30-августунда архивдик ишти уюштуруу боюнча токтом кабыл алынса, 26-сентябрь күнү бардык архивдик маалыматтарды чогултуп,бирдиктүү фонд түзүү максатында КАО аткаруу комитетинин алдында архивдик бюро түзүлгөн. Архивдик бюро 1927-жылдын март айында, эми Кыргыз АССРинин архивдик башкармачылыгы болуп кайра түзүлгөн. Натыйжада ошол мезгилде Архивдик башкармачылыктын филиалдары — кантархивтер (кантондук архивдер) да пайда болот. 

Кийин, 1938-жылы кантондор жоюлуп, булар "райондук архивдер" болуп өзгөргөн. Ошол эле жылы Архбашкармачылык ИИМдин карамагына өтүп, анын алдындагы "архивдик бөлүм" болуп аталат. 
1941-жылы Мамлекеттик Фоно-Фото-Кино Документтеринин архиви түзүлөт. Согуштан кийин архивдик филиалдар бардык райондорго жайыла баштайт. 

1960-жылы болсо республикадагы бардык архивдик мекемелер Министрлер Советинин карамагына өтүп, анын алдындагы архив болуп түзүлөт. Кыргыз ССРинин Президиумунун указы менен 1963-жылдын 15-апрелинде мамлекеттик архив тармактарын реорганизациялоо ишке ашкан. Кыргыз ССРинин МинСоветинин 1964-жылдын 4-марттагы №121 токтомуна ылайык Кыргыз ССРинин мамлекеттик архивдеринин түйүнү бекитилген жана алардын филиалдары менен тейлөө аймактары белгиленген. 1968-жылдын 4-апрелинде Минсоветтин №121-токтомуна ылайык мамархивдерди күчөтүү боюнча, 1-августта болсо ийрилештирилген филиалдардын алдында ведомстволук документалдык материалдарды кайра иштетүү боюнча атайын топтор түзүлгөн. Мында, иш кагаздарды илимий техникалык иштетүү принциби эң биринчи орунга чыгарылат. 1984-жылы Борбордук Мамлекеттик Архивден БМ Илимий-Техникалык Архив бөлүнүп чыккан.

 Эгемен жылдарда 
КР Өкмөтүнүн 2002-жылдын 29-апрелиндеги №264-чечиминин негизинде райондук архивдерге "мамлекеттик архив" деген статус берилет. 

 Мамлекеттик архивдер 

Кыргыз Республикасынын Борбордук Мамлекеттик Архиви (КР БМА)
Кыргыз Республикасынын Саясий Документтер Борбордук Мамлекеттик Архиви (КР СД БМА)
Кыргыз Республикасынын Кинифотофоно Документтер Борбордук Мамлекеттик Архиви (КР КФФД БМА)
Президенттин Архиви

 Облустук Архивдер 
Баткен Облустук Мамлекеттик Архиви (БОМА)
Жалал-Абад Облустук Мамлекеттик Архиви (ЖОМА)
Нарын Облустук Мамлекеттик Архиви (НОМА)
Ош Облустук Мамлекеттик Архиви (ООМА)
Талас Облустук Мамлекеттик Архиви (ТОМА)
Чүй Облустук Мамлекеттик Архиви (ЧОМА)
Ысык-Көл Облустук Мамлекеттик Архиви (ЫОМА)

 Шаардык архивдер 

 Кошумча караңыз 
КР Архив агенттиги
Орусиянын архивдери
Казакстандын архивдери
Өзбекстандын архивдери
Архивчилер күнү

 Атайын сайттар 
Архив.kg (archive.kg)

 Колдонулган булактар 
 Сазанова К.К. Тарых мурастарына тагдырлаш архивчилер//"Рух кенчи" гезити. —№8 (92) август. —Бишкек:"ММК колдоо боюнча борбор" коомдук фондунун басмаканасы, 2002. —13-б.

 Шилтемелер 
 Борбордук мамлекеттик архивдер тууралуу маалымат
О.Ахмедов: Архив мекемелеринде 4 миллионго жакын документтер сакталып турат — Кабар.Kg
АРХИВ – АР ТАРАПТУУ ИШ  (КР БМА тууралуу) — Эркин-Тоо гезитинде
Государственные архивы Кыргызской Республики

Категория:Кыргызстандын архивдери
Категория:Архив
Категория:Коом
Категория:Мамлекет
Категория:Кыргызстан