Образ –

Образ – сүрөтчүнүн чыгармачыл процессинде ишке ашуучу, жеке, конкреттүү нерсе аркылуу жалпы нерселерди ачып көрсөтүүчү көркөм искусствого таандык чындыкты чагылдырып көрсөтүүнүн өзгөчө формасы. Курчап турган чындыкты образдарда аңдап билүү илимий ой жүгүртүү сыяктуу эле адамды курчап турган турмуштун негизин таанып билүүгө негизделген. Бирок өз байкоолорун абстракттуу түшүнүктөр менен жалпылаган илимден айырмаланып, көркөм өнөр предметтер менен кубулуштардын конкреттүү сезимтал, өзүнчө жеке кайталангыс табиятынан баш тартпай туруп жалпылайт. Көркөм О. түзүү процессинде эмоция менен ички сезимдин ролу абдан маанилүү. Көркөм сүрөт искусствосунда социалдык жактан шартталган кубулуштардын кеңири чөйрөсүнө мүнөздүү жана жекече анык болгон окуяны, адам мүнөзүн кайра чагылдырууну О. деп билишет, к. Типтүүлүк. Чоң адамдык сезим анын маанайынын жаратылыш картинасында, пейзажда көркөм искусствону, табиятты аңдап сезе билүүдөн кабар берет. Окуянын же предметтин аларга мүнөздүү маанилүү жактарын баса көрсөтүү менен тандап алуу көркөм О-ды түзүү менен өтө тыгыз байланышкан. Сүрөтчүдөн турмуштук чындыкты терең, жакшы билүүдөн сырткары чыгармачылык ой чабыт талап кылынат. «Ой-чабыт (элестетүү) окуп үйрөнүү процессин, материал топтоону аягына чыгарат жана алардан жандуу оң же терс социалдык типти түзөт» (М. Горький). О. бир эле учурда акыл-ойго жана сезимдерге таасир тийгизип, адам өмүрүнүн маанилүү учурларын кайра чагылдыруу менен ал сүрөттөлгөн кубулуштарга белгилүү эмоциялык мамилени козгойт. Көр­көм О-дын тарбиялык мааниси болуп көрбөгөндөй чоң, ал кабыл алуучунун аң-сезимин калыптандырат, аны коомдук адам катары ойготот, кыймылга чакырат жана натыйжада курчап турган чындыкты кайра курууга кызмат кылат. О. термини жалпысынан алганда бир гана көркөм чыгармага колдонулбайт, ошондой эле анын маанилүү, мазмундуу элементтеринде да пайдаланылат (мисалы, тематикалык композициядагы адамдын О-ы).

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз сүрөт искусствосу: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. -Б.:, 2004
Категория:Кыргыз сүрөт исскуствосу