Каннелюр

Каннелюр (французча  cannelure – кобулча) – тик, жакын жайланышкан кобулчалардан (туурасынан кесилишкенде догоо формасындагы) түзүлгөн түркүктүн (колоннанын) моюнчасындагы же фусттун жасалгасы. Оордукту көтөрүп турган тик таянычка таандык функцияны баса көрсөтүп турат. Тоскан ордеринде К. жок болот, ал эми башка ордерлерде анын бар же жок болушу ал курулган кездеги доорго же курулуштагы түркүктүн жайгашкан ордуна көз каранды. Мисалы, Байыркы Грецияда түркүктөр К. менен жасалган, ал эми Байыркы Римде, алардын конструкциялык ролу анча маанилүү болбогондуктан, түркүктөр жылма боюнча эле калтырылган. К-лардын саны жана жайгашуу жыштыгы ордерге жараша болгон. Доридалык ордерде К-лар бири-бирине жакын ыкташып, ордердин салабаттуу сүрүнө жооп берген өз ара учтуу кырлары бар, күчтүү жарык шаңдык контрасттарды түзүшөт, ал эми башка ордерлерде К. эреже катары, контрастты жылмалап турган жолчолорго бөлүнгөн. Грек-доридалык ордерде бир эле фуст эмес, түркүктүн моюнчасына да К. жасалган, ал эми рим ордерлеринде К. фустта эле болгон да, моюнча жылма боюнча калган. Барокко архитектурасында тескерисинче бир эле моюнчага К. жасалган. К-ларды аркан менен же алардын төмөнкү жагын, болжолдуу түрдө бийиктигинин үчтөн бир бөлүгүн толуктоо үчүн пайдалануу кеңири тараган. Байыркы Рим мезгилинен баштап эле ордердик практикада толук эмес каннелюрлөө колдонулган. Мында түркүктүн төмөнкү үчтөн бир бөлүгү жылма боюнча кала берет.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз сүрөт искусствосу: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. -Б.:, 2004
Категория:Кыргыз сүрөт исскуствосу