Эмгек акы

Эмгек акы — эмгек келишимине жана жамааттык макулдашууга, жамааттык келишимге ылайык, мыйзамдарда аныкталган чектерде, тараптардын эмгек келишимдеринде белгиленген өлчөмдө жалдоочу кызматкерге эмгеги үчүн төлөп берүүсү тийиш болгон сый акы. Эмгек кызматчыга эмгек салымына жараша кемсинтүүсүз, мыйзамда белгиленген минимумдун чегинде төлөнүп берилет.

 Аванс жана эмгек акыны эрте алуу 
Эмгек акына жетүү ( EWA ), ошондой эле дароо төлөө, табылган киреше, эмгек акына эрте жетүү, топтолгон эмгек акына жетүү, аванс же талап боюнча төлөө деп да аталат, — бул кызматкерлерге, өзгөчө аз маяка алган жана сааттык кызматкерлерге, кадимки эсептешүү мезгили аяктаганга чейин топтолгон эмгек акысынан бир бөлүгүн алууга мүмкүнчүлүк берүүчү каржылык кызмат.

Эмгек акына жетүү кызматтарын көрсөткөн провайдерлер микрокредит уюмдарга салыштырмалуу этикалык чечим катары позицияланат, анткени алар адатта пайыздын ордуна өтө аз бирдиктүү төлөм алат, жана эмгек акына жетүү боюнча операцияларда регресс, кредит тарыхына таасир же андеррайтинг мүмкүнчүлүгү жок. Сын-пикирлердин ичинде эмгек акына жетүү микрокредиттештирүүгө окшош экени жана эгер эмгек акына жетүү кызмат провайдерлери насыя боюнча мыйзамдардан бошотулуп, өзүнчө эрежелер топтому менен жөнгө салынса, алар керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо механизмдерин айланып өтүшү мүмкүн экени айтылат. Бул ошондой эле көз карандылык циклине алып келиши мүмкүн: адам эмгек акына жетүүнү сурангандан кийин анын кийинки айлыгы баштапкы сумманы кайтаруу зарылдыгынан улам азыраак болуп, кайрадан эмгек акына жетүү муктаждыгынын жогорулашына алып келиши ыктымал.

Дараздуу (моменталдуу) жеткиликтүүлүк системасы бул боштукту жоюуга жардам берет. Талап боюнча табылган эмгек акыны алуу мүмкүндүгү аркылуу иш берүүчүлөр кызматкерлерге аларга татыктуу каржылык ийкемдүүлүктү камсыз кыла алышат жана ошол эле учурда туруктуураак, катышуусу жогору жана берилген команда түзүп алышат. Анткени кызматкерлер өздөрүн коопсуз сезгенде, өндүрүш натыйжалуураак иштейт жана баары утушта чыгат.

Иш берүүчү менен интеграцияланган эмгек акына жетүү моделинде, эмгек акына жетүү кызматын көрсөткөн провайдер иш берүүчү менен кызматташып, анын маяна эсептөө жана жумуш убактысын каттоо тутумдарына интеграцияланат. Бул кызматкердин реалдуу убакыт режиминде канча тапканын эсептөөгө мүмкүндүк берет. Колдонуучу өз кирешесин эрте алганда, аванс провайдери иш берүүчүнүн атынан каражаттарды өткөрүп берет, ал эми кайтаруу кийинки маяна төлөө күнүндө маянадан кармоо аркылуу ишке ашырылат.

 Шилтемелер 

 Булактар 
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты.  – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр