Момдук ыкма

Момдук ыкма (cire perdue) – скульптуралык технологияда – колодон эң жогорку сапаттагы скульптуралык чыгармаларды куюп жасоо ыкмасы. Скульптурадан алынган форма ичинен жука жана тегиз мом катмары менен капталат (мом катмары кийинки жасалчу коло катмарын толук кайталайт), андан соң катытуучу ысыкка туруктуу масса менен толтурулат. Толтурулган форма – калыпты ысытканда ичиндеги мом бүт эрип кетет жана анын ордуна калыпка эритилген металлды куюшат жана аны муздаганча күтүшөт. Андан соң калыпты жана отко туруктуу өзөгү алып салынат, ошондо ичи көңдөй колодон куюп жасалган нерсе калат жана ал толук бойдон эң майда деталдарына чейин окшош скульптураны берет. Анча-мынча кеткен кемтиктери керектүү металл аспаптардын жардамы аркасында кол менен оңдолот.

“Момун балта” – Октябрь революциясынын (1910–1917) алдында пайда болгон формалисттик багыттагы живописчи-сүрөтчүлөрдүн москвалык бирикмелеринин биринин аталышы. Орус көркөм мектебинин мурастарын четке кагуу менен “М. б-нын” негиздөөчүлөрү өздөрүнө заманбап француз постимпрессионизминин псевдо-новатордук изденүүлөрүнөн багыт алышкан. Өзүнүн живопистик практикасында (ал көбүрөөк натюрморт менен чектелген) бул топтун өкүлдөрү көп учурда баса көрсө­түлгөн орой, примитивдүү живописке, предметтердин реалдуу формаларын ашкере бузуп көрсөтүүгө, предметти сүрөттөөдө ашынган субъективдүүлүккө табынышкан. 1917-жылдын аягында “М. б-нын” негизги бөлүгүнүн «Көркөм искусство дүйнөсү» коомуна биригиши менен бул бирикме дээрлик өзүнүн жашоосун токтоткон, бирок көпкө чейин (советтик мезгилинде) москвалык Вхутемастын пед. практикасында алардын көз караштары айтылып келген. “М. б-нын” кээ бир негизги өкүлдөрү (П. Кончаловский, И. Машков, А. Куприн бар) алардын иш алпаруусуна мүнөздүү болгон жаңылыш көз караштарын жеңишип, совет көркөм  искусствосунун  мыкты чеберлеринин катарын толукташкан.

 Колдонулган адабияттар 
Кыргыз сүрөт искусствосу: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. -Б.:, 2004
Категория:Кыргыз сүрөт исскуствосу