Кокстоо

Кокстоо – абасыз чөйрөдө көмүрдү 900-1050оС ысытуу жана кайра иштетүү процесси. Кокстоодон учма зат жана кокс деп аталуучу катуу калдык алынат. Көмүрдү кокстоо, 20 % «К» сортундагы кокстуу көмүр, 20 % «Г» сортундагы газдуу көмүр, 40 % «Ж» сортундагы майлуу көмүр жана «ОС» сортундагы көмүр аралашмасы даярдалат. Аралашманы 350оС чейин ысытууда суунун буусу, көмүртек (II) оксиди жана кош оксиди, чайырлар буусу бөлүнүп чыгып, көмүр жумшарып, чоюлчаак түргө өтөт. 500-550оС жумшарган көмүр ажырап ароматтык, нафтен, парафин углеводородунан турган чайыр продуктулары пайда болот. Алынган кокс суу же инерттүү газдар менен муздатылып, ар түрдүү сортторго бөлүнөт. 1 т кайра иштетилүүчү көмүрлөр аралашмасынан 700-800 кг кокс, 20-40 кг чайыр, 8-12 кг чийки бензол, 280-340 м3 кокс газы жана 2-4 м3 аммиак алынат. К. эң эски хим. өндүрүш түрлөрүнө кирет. Нефтини ажыратуудан пайда болгон мазутту, битумду, гудронду К-до (450-500оС чейин ысытуудан) бензин жана күлү жок нефть коксу алынат.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
Категория: Химия