Жалал-Абад минералдуу суусу

Жалал-Абад минералдуу суусу — Жалал-Абад облусундагы дарыланууга жарамдуу минералдуу ысык суу булактары. Алар Жалал-Абад шаарынан 5 км түндүк-чыгыш тарапта, Айыптоо тоосунун батыш капталында, деңиз деңгээлинен 980 м бийиктикте жайгашкан. Суу жергиликтүү элге илгертеден белгилүү. Алгачкы геологиялык жана гидрогеологиялык изилдөөлөр 1915-жылы башталган.

Булактар чыккан жерде антропоген мезгилине таандык лёсс сымал кумтопурак (калыңдыгы 30 м), юра жана бор мезгилдеринде пайда болгон гравелит, кумдук, алевролит, чопо, конгломерат жана башка чөкмө тектер жатат. Бул тектер альпы тектогенезинин бүктөлүүлөрүнө дуушарланып, антиклиналдык түзүлүштү пайда кылган. Суу антиклиналга жарыш кеткен тектоникалык жарака зоналары аркылуу жер бетине булак түрүндө жана бургулоо көзөнөктөрү аркылуу (75–130 м тереңдиктен) чыгат.

Бул аймакта Айыпбулак, Кызбулак, Акбулак, Жаңыбулак, Шорбулак, Узунжылга жана Чаңгырташ аттуу жети булак бар. Алардын суткалык жалпы дебити 1800 м³. Суу топтолгон катмардын астында жана үстүндө чопо катмары жайгашкан.

Суунун температурасы 21–43,5 °С. Химиялык курамы боюнча сульфат-гидрокарбонат-хлорид-натрий-кальцийлүү, чала жегичтүү (рН 7,0–7,5). Суу тунук, тузсуз, даамсыз, аз минералдашкан (1,2–7,4 г/л). Курамында аз өлчөмдө бром, бор, марганец, темир, фосфор, фтор жана органикалык заттар бар. Кремний кислотасы — 35,0 мг/л, көмүр кислотасы — 35,0 мг/л, күкүрттүү суутек — 2,0 мг/лге чейин, азот — 97,1 %. 1965-жылдагы маалымат боюнча дебити 21 л/сек.

Бул суулар ашказан, боор, өт жана башка ооруларды дарылоодо колдонулат. Ошондой эле имараттарды жылытууга жана ичүү үчүн пайдаланылат. Анын негизинде Жалал-Абад курорту иштейт. Суунун запасы суткасына 1 814 м³.
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7

Категория: Кыргызстандын кен байлыктары