Чилустун мрамор оникси кени

Чилустун мрамор оникси кени  Ош облусунун Араван кыштагынан 3,5  км түндүк-чыгышта. Чилустун тоосундагы Чилустун, Ашкана үңкүрлөрүндө. Кен жергиликтүү элге илгертен белгилүү. 1986-ж. изилденген. Үңкүрлөр палеозойдун акиташ тектериндеги карст процессинен пайда болгон. Ал негизинен кальциттен турат. Мрамор оникси 3 түрдө жайгашкан: 1) Тамчы каптандысы үңкүрдүн таманын, капталынын басымдуу бөлүгүн ээлейт. Оникс ар кандай түстөгү толкун сымал ийриленген кат-каттардын кезектешип жайгашуусунан түзүлгөн. Эки түргө бөлүнөт. Биринчиси тыгыз оникс, бозомтук саргыч (7–10 см), кызгылтым күрөң кара түстөгү (5 см) катмардан турат. Кемтиксиз блоктордун көлөмү 303015 смге жетет. Экинчиси кара күрөң, саргыч күрөң жана ак түстөгү жука жарыш катмарлардан турат. Кемтиксиз блоктордун көлөмү 202020 см. Эң жакшы сайкалданып, күзгүдөй жалтырап калат. 2) Сталактит-сталагмит шишчелери өтө кооздугу менен айырмаланат. Ак, тунук, саргыч күрөң, күрөң түстөгү тегерек шакекчелер кайталангыс кооз оюуларды берип турат. 3) Кораллит–кристаллит кабыкчасы сайкалданган бетте желпүүр сымал жана туюк шакектердин кооз чиймелери көрүнөт. Кемтиксиз блоктордун көлөмү 54З смге жетет. Кендеги ониксти асыл таш катары жана майда кооз буюмдарды жасоого пайдаланса болот. Болжол ресурсу: Чилустун үңкүрүнүкү – 2300 м3, Ашкана үңкүрүнүкү – 30 м3.

Колдонулган адабияттар
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7
Категория: Кыргызстандын кен байлыктары