Мололекула аралык өз ара аракеттенүү

Мололекула аралык өз ара аракеттенүү - тартылуу же түртүлүү күчтөрүнүн натыйжасында, электронейтралдуу бир мол-нын башка мол-га болгон аракети. Мол-лар аралык өз ара аракеттенүү идеалдык газдар законунан четтөөнү, газ абалынан суюк абалга өтүүсүн, мол. кристаллдар болушун жана алардын бир катар касиеттерин, өтүү кубулуштарын (диффузия, илээшкектик, жылуулук өткөрүү), газдардагы термиялык релаксация, люминесценция өчүүсүн, спектралдык сызыктар кеңейишин, адсорбцияны жана башка шарттайт.

 Ван-дер-Ваальс күчтөрү, деп аталган мол. аралык тартылуу күчтөрү валенттик күчтөн бир кыйла начарыраак болушат. химимялык  байланышты үзүү үчүн зарыл болгон энергия 50-100  ккал/мольго барабар болсо, мол-лар аралык аракеттенишүү энергиясы ондон бир үлүштөн бир нече ккал/мольго чейин болот.

Системада мындай күчтөр болушун эки себеп менен түшүндүрүүгө болот. 1) Мол-нын турактуу диполь болушу. Бул өзгөчө аракеттенүү энергиясын төмөнкү теңдеме боюнча аныктоого болот:, r - диполь борборлорунун ортосундагы аралык; m- турактуу диполдук момент 2) Диполь - индукцияланган диполь аракеттенишүүсү. Акыркысы мол-нын айланадагы мол-лар диполдору менен болгон аракеттенүүсүнөн пайда болот. Бул күчтөр төмөнкү теңдеме менен туюнтулат:, мында a- уюлдашуу. Бирок бул эки фактор бирөө дагы инерттик газдар, H2, Cl2, N2, CH4 сыяктуу ж.б. заттар катуу же суюк абалдарын түшүндүрүүдө колдонулбайт. 1930-ж. Лондон тарабынан, үчүнчү кошумча фактор - дисперсиялык күчтөр киргизилген. Кванттык-механикалык көз караш негизинде Лондон теңдеме берген, мында hv0 - ар бир атомго же мол-га тиешелүү нөлдүк энергия.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
Категория: Химия