Платина металлдары

Платина металлдары,  платиноиддер — элементтер мезгилдик сис-темасы VIII группа химимялык  элементтер:  рутений (ат. н. 44) Ru, родий (45) Rh, палладий (46) Pd, осмий (76) Оs, иридий (77) Ir жана платина  (78) Рt. Алар Ag жана Аu менен бирге асыл металлдар тобун түзүшөт. Жер кыртышында таралышы массасы боюнча 5-10' 7 %. Жаратылышта Ре, Си жана Аи менен бирикмелер түрүндө кездешет. П. м. химимялык  жана физ. касиеттери бири-бирине окшош, 5s же 6з- орбиталында бир же эки электрон болсо, ядро зарядынын өсүшү менен 4d же 5d орбиталдары толо баштайт. Алар кыйындык менен эрүүчү, күмүш түспөл металлдар. Окистенүү даражалары +2 +6 чейин. П. м. химимялык  реагенттерге, өзгөчө к-талар таасирлерине туруктуу. Рd, Рt ысык НNО 3, «падыша арагында» жакшы, ал эми Кu начар эришет. П. м. О2 менен жогорку температурада басым астында окистенип, ар кандай оксиддер пайда кылышат. Ки суутекти жакшы, ал эми Рt начарыраак сиңирет. 400-700oС бор, күкүрт, кремний, көмүртек, селен, галогендер менен  реакцияга киришет. Бардык П. м. комплекстүү бирикмелерди беришет. П. м. химимялык  идиштерди, жабдуу тетиктерин, электродду, термопара жасоодо, электртехника,  куймалар, катализаторлор алууда колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
Категория: Химия