Нафталин сульфокислоталары

Нафталин сульфокислоталары, сульфонафталиндер — нафталинден алынган бирикмелер. Сульфотоптун (-SO3Н) нафталин циклинин кайсы көмүртек атомунда жайгашкандыгына жа-раша a ;  b ал эми циклдеги сульфотоптун санына жараша моно- жана дисульфок-талар деп бөлүнүшөт. a ж-а b-Н, балкып эрүү t 124-125 жана 90°С сууда, спиртте, эфирде минералдык к-таларда жакшы эришет. Нафталинди Н2SО4 менен сульфирлөө реакциясынан алынат. a абалына сульфирлөө реакциясынын ылдамдыгы b-абалына сульфирлөөдөн жогору. 40-60°С Н. аралашмасында, 160°С-165°С b-формасына тез изомерленүүчү a- формасы көбүрөөк болот. Нафтолду жана анын бирикмелерйн, 1-нафтиламин -5- жана 1-нафтил-амин -8-сульфок-таны өндүрүүдө колдо-нулат. Нафталин моносульфок-талар техникалык мааниси жогору. 1,5-, 2,6- жана 2,7-нафталиндисульфок-талар практикалык мааниси бар. 1,5-Н. балкып эрүү t 240-245°С, сууда эрийт 65% олеум менен 40°С нафталинди сульфирлөөдөн кийин NаС1 таасир этип, Nа тузу түрүндө бөлүп алы-нат. 2,6 жана 2,7-Н. — 160-180°С 100% Н2SО4 менен сульфирлөөдөн кийин К тузуна айландырылат да, алардын ар кандай эригичтүүлүгүнүн (2,6 - изомери NaСl эритмесинде эрибейт) негизинде бири-биринен чыпкалоо менен бөлүнөт. 1,5-Н. \-нафтол-5-, ал эми 2,6 жана -2,7-Н. — тиешелүү окси бирикмелерди алууда колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
Категория: Химия