Кобальт сульфиддери

Кобальт сульфиддери — кобальт менен күкүрт бирикмелери: СоS, Со3S4, Со2S3 жана СоS2. Булардын ичинен СоS жаратылышта джайнурит минералы түрүндө кездешет: Со3О4 линнеит тобун-дагы минералдар негизги бөлүгүн түзөт: СоS2(кобальт-пирит) негизинен Ni, Си же Fе менен орун алмашкан аралашма минералдар түрүндө кездешет. Кобальтты күкүрт менен СО2 агымында 450-500°С же гипс жана щелочь менен балкытып эритүүдөн же кобальт сульфатын калыбына келтирүүдөн алынат. 1160°С, (ажыроо м-н) б. эрийт. Абада 684°С СоSО4 айлануу менен окистене баштайт. 2 валенттүү кобальт туздарынын суудагы эритмесине Н2S таасир этүүдөн алынган СоS кара түстө болот; жаңы чөктүрүлгөн СоS к-таларда эрийт, бирок бир аз тургандан кийин эрибөөчү түрүнө өтөт. СоS суудагы эригичтиги 5,4-10- моль/л. Синтездик Со3S4 СоSО4 Н2S агымында 400-500°С ысытканда кара-боз күкүм түрүндө алынат. Ал 6800С СоS жана СоS2 ажырайт. СоСО3 ашык алынган күкүрт жана K2CO3 катышуусу менен ысытканда Со2S3 шакар пайда болот, ал сууда эрибейт, күчтүү к-талар менен реакцияга өтө начар кирет. Кобальт аммиак менен болгон комплекстери суудагы эритмелерине күкүртүү суутекти таасир этүүдөн да Со2S, алынат, бирок ал туруксуз 450°С жогорку темп-рада ысытканда моно жана дисульфиддер аралашмасына өтөт. Ал алифаттык полисульфиддер, тиокислоталар эфирлерин, тиокарбонилдер жана башка гидрогенизациялоодо катализатор катарында колдонулат.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
Категория: Химия