Даирбек

Даирбек (Жалал-Абад облусунун , Сузак району, АкТоок айылы, 19-кылымдын 2-жарымы, 20-кылымдын башы) — манасчы. Анын айткан "Манасы" жазылып калбаган.

Эл оозунда айтылып жүргөнүнө караганда Д. чоң манасчы болгон өңдөнөт. Ал мурду менен сүйлөгөн адам экен. "Манасты" узартып айтканда добушу кадимкидей шаңкылдап ачылып кетер эле", — дешет анын айтканын уламалап уккандар. Баатырбек датка жанына алып отуруп, 7 күн айттырып, "Манасың" түгөндүбү?" — десе. "Ээ датка, 40 күн, 40 түнү айтсам да түгөнбөйт", — деп жооп берет. Ошол жыйынга Мавлан аксакал катышкан. Д. өзү ат жалында ойногон чабандес жана баатыр болгон. Ар кандай азоого ыргып минип кетсе жыгылбаган. Аркандын учуна муштай таш байлап жылкыны жандап чаап баратып ыргытканда мойнуна оролуп, жетеленип кете берчү экен. Кулмурзанын чоң токоюнан Күрөбөс менен Чал-Жайлоонун ортосундагы Алыкулдун Жакшынасы 150 чакырымдай. Алыкулдун Жакшынасыңда кечке маал ажынын дааратына суу даярдайт. Ажы намаз окуп, уктагандан кийин Д. Сары-Камыштан бир үйүр жылкы тийип келип, Кулмурзанын Чер токоюна бекитет. Эртең менен ажынын дааратына суу куят, намаз буткөн кезде доочу-куугунчулар келип: "Ажы аке, жылкынын изин кууп келип, ушерге такалдык. Жылкыбызды кайтарыңыз", — дейт, Ажы: "— Ушул Даирбек алса, мен жанымды берейин", — деп жибергенде Д. секин белги берип, "карганбаңыз", — дегендей ишаарат кылат. "Кокуй", бу жаманда бир кеп бар окшойт", — деп, үйгө киргизип сураса: "Жылкыны Кулмурзанын токоюна бекиткемин, менин чокой боомду алып бериңиз", — деген өтүнүчүн айтат.

Алыкул ажы аны жоопсуз калтырып, доочуларды ак өргөөгө баштайт. Чай сунулуп, кымыз куюлганда Д-ти жанына отургузуп, "Башта!" дегендей белги берет. Кеч бешимге дейре "Чоң казатты" үзүндүлөп айтып, майдандын соңуна чыгат.

Дагы бир саам жылкы тийип келатып, колго түшөт. Эки колун аркасына байлап, эки бутуна кишен салып, кырга жаткырып койгон жеринен "Манас" айта баштайт. "Бу кудай урган, ким болду экен дарылдап ырдаган?" — деп сурайт боз үйдө отурган манап. "Ууру "Манас" айтып жатат!", — деп жоок беришет сырттагылар. Манап үйгө апкелтип, "Манас" айттырат. 3 күн айткандан кийин колун чечтирет, шашке ченде эл чогулуп "Манас" тыңшап турушат. Д-тин эки көзү байлануу күлүктө. Эргип айтып отуруп, эргилчекке жетет. Акырын бутун бошотот, аттын чылбырын кесип жиберип, ыргып минет да, чаап жөнөйт. Артында куугун. Нарын дайрасына кез келип, сууга ат-маты менен бой таштайт. Ат берки өйүзгө, өзү наркы өйүзгө сүзүп өтүп, "жакшы калгыла!" — деп кол булгап коюп кете бериптир. Бул сөз алиге чейин эл ичинде айтылып жүрөт.

 Колдонулган адабияттар 
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4

Категория:Манас эпосу