Валенттик байланыштар (схемалар) методу

Валенттик байланыштар (схемалар) методу – мол-нын электрондук толкун функциясын эсептөөгө мүмкүндүк берген кванттык хим. метод. Валенттик байланыштар (ВБ) методунун негизги түшунүгү В. Гайтлер менен Ф. Лондон суутек молекула-сын эсептөөсүнөн (1927) келип чыккан. Молекулалык суутек энергиясы-нын атомдор арасындагы аралыкка бол-гон көз карандылыгын, ар бир суутек атомунун атомдук орбитаддары аркылуу туюнтулган коваленттик толкундук функция көрсөтөт: [</nowiki>ca(1)cв (2)+cв(2)cв(1)] {a(1)b(2)-a(2)b(1)} ca, cв — ядролору а жана в болгон атомдордун атомдук орбиталдары (1з) ; а, Э — спиндик функциялар; 1,2 — электрондор. Бул теңдеме б-ча биринчи электрондун а ядросунун жанында, ал эми экинчи электрондун в ядросунун жанында болуу мүмкүнчүлүгү жогору. Эгерде бул теңдемедеги квадраттык кашаанын ичиндеги туюнтма төмөнкү-дөй алмашылса

[ca(1)cв (2)+cв(1)cв(2)]

анда иондук толкундук функция алынат жана эки электрон бир эле ядронун жанында болуу мүмкүнчүлүгү жогору болот. Суутек молекуласындагы коваленттик байланышты, бир коваленттик функция менен мүнөздөө спинваленттик теориянын өнүгүшүнө шарт түзгөн. Бул теория б-ча коваленттик байланыш электрондун жупташышы менен пайда болот. Татаал мол-лар үчүн ВБ методу көп колдонулбайт.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6

Категория: Химия