Диполдук момент

Диполдук момент – электронейтралдуу системада оң жана терс заряддар жайгашуу асимметриясын мүнөздөөчү электрдик, вектордук чоңдук. Хим. байланыштын Д. п. атомдор электрондук булутчасынын биринин экинчисин көздөй жылышы менен шартталат. Эгерде Д. м. нөлдөн бир канча айырмаланса, байланыш уюлдуу деп аталат. Мол-да айрым байланыштар уюлдуу болуп, бирок мол-нын суммардык Д м. нөлгө барабар болгон учурлар болушу мүмкүн, мындай мол-лар уюлсуз деп аталат (мис., CO2 жана CCl4 мол-лары). Мол-нын Д. м. чоңдугу электрон зарядынын (1,6×10-19 Кл) хим. байланыштын узундугуна (10-10 м) болгон көбөйтүндүсү менен аныкталат, б.а. 10-29 Кл×мди түзөт. Мол-нын Д. м. Дебай аркылуу туюнтулат (1D=3,33564×10-30 Кл×м). Д. м. аныктоо ыкмалары, заттын диэлектрдик өткөргүчтүгүн (e) ченөөгө негизделген: ,

M - мол. масса; d -- тыгызд.; a- мол-нын уюлдашуусу; NA - Авогадро саны; k- Больцман туруктуулугу; T - абсолюттук темп-ра; m -- Д. м.

 Колдонулган адабияттар 
 Химия: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6

Категория: Химия