Жыргалаң полиметалл кендери

Жыргалаң полиметалл кендери Ысык-Көл облусунун Түп районунда, Каракол шаарынан чыгыш тарапта, Тескей Ала-Тоонун түндүк капталындагы Жыргалаң, Каркыра сууларынын аралыгында. Мында ондон ашык кен бар (Экичат, Чааркудук, Үчкашка, Каркыра, Ташдөбө, Темиртөрбулак, Жогорку Жыргалаң ж. б.). Кендердин айрымдары (Чааркудук) жергиликтүү элге илгертен белгилүү болсо да, көпчүлүгүндө 1950–60-жылдары гана геол. чалгындоо жүргүзүлгөн. Аймагында каледондун интрузиялары, ордовиктин метаморфизмделген чөкмө тектери, девондун жанартоо, Таш-Көмүр мезгилинин чөкмө тектери жатат. Мында морфологиясы, курамы, түзүлүшү жана структуралык өзгөчөлүктөрү боюнча кендер эки топко бөлүнөт. Биринчисине Темирбулак, Жогорку Жыргалаң ж. б. кендер кирет. Булар тектоникалык жаракалардын брекчияланган зоналарындагы кварц жана кальцит тарамдарында кездешет. Экинчисине акиташ тектери (калындыгы 40–80 м) менен байланышкан стратиформдук кендер кирет. Алардын ичинен эң негизгиси жана жакшы изилденгени Экичат, Чааркудук жана Ташдөбө кендери. Мында жездүү жана коргошундуу эки геол. горизонт кезигет. Халькопирит, барит, халкозин минералдары бар жездүү горизонт акиташ теги катмарларынын төмөн жагында. Калындыгы 3,5 м, жездин кондициялык өлчөмү 1%ке жетет. Анын үстүндө коргошундуу горизонт жатат, калыңдыгы 0,5–5,0 м. Коргошундун өлчөмү 0,5–5,6%. Руда негизинен галенит, кээде сфалерит, халькопирит минералдарынан турат. Галенит чачырап кеткен же уюп калган, кээде кальцит тарамдары менен акиташ тектеринде кабат жана линза түрүндө кездешет. Мындагы кеңдер чөкмө жана гидротерм жолдору менен пайда болгон деген эки көз караш бар.

 Колдонулган адабияттар 
 Кыргызстандын кен байлыгы: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек – 2004, ISBN 9967-14-009-7

Категория: Кыргызстандын кен байлыктары