Мушкетов Иван Васильевич

Мушкетов Иван Васильевич (1850, азыркы Волгоград облусу, Алексеев станциясы –1902, Петербург) – орус геологу жана географы. 1872-жылы Петербургдагы тоо институтун бүткөн. 1874–80-жылдары Теңир-Тоого жана Сырдарыя өрөөнүнө саякат жасап, бир катар кендерди тапкан жана 2 томдон турган «Түркстан» деген эмгегин жараткан. Мушкетов өзүнүн жеке байкоолорунун, изилдөөлөрүнүн эле жыйынтыгын бербестен, Түркстанды изилдеген башка окумуштуулардын эмгектерин да пайдаланган. М.ушкетов Теңир-Тоону изилдеген алгачкы геологдордун бири. Теңир-Тоо менен Памир-Алайдын тоолуу аймактарындагы мөңгүлөрдү, тоо арасындагы өрөөндөрдү изилдеген, кендердин жайгашкан ордун аныктаган, минералдардан, тоо тектерден, таш болуп катып калган заттардан коллекция жыйнаган. 1879-жылы Чатыркөлгө саякат жасап, немис окумуштуулары А.Гумбольд менен Ф. Рихтфогендин Теңир-Тоодо жанар тоолор бар деген жалган теориясын төгүндөгөн. Теңир-Тоонун сейсмикасын изилдөө боюнча да көп эмгектенген. 1877–79-жылдары Т. Д. Романовский менен бирге Түркстандын биринчи геологиялык картасын түзгөн. Сибирдеги, Орто Азиядагы географиялык объектилер Мушкетовдун ысымы менен аталган. Кыргызстанда Сарыжазда Мушкетов мөңгүсү бар.

 Эмгектери 
 Мушкетов И. В. Путешествие на Алтай и Памир в 1877 году.
 Мушкетов И. В. Туркестан. Геологическое и орографическое описание по данным, собранным в путешествиях с 1874 по 1881.
 Мушкетов И. В. Собрание сочинений. 2 выпуска. Спб., 1910—1912. Выпуск 1. 1872—1882.
 Мушкетов И. В. Физическая геология. 2 т. 1888—1891.

 Колдонулган адабият 
 Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003.  И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
О. Каратаев​ Орто Азия чөлкөмүн жана түрк дүйнөсүн изилдеген окумуштуулар. –Бишкек, 2015

 Шилтемелер 
 Мушкетов Иван Васильевич (орус.)
 Виктор Дубовицкий. «Иван Мушкетов: „Таш дүйнөсүнүн“ ачылышы», ФерганаРу сайтында. (орус.)
 МУШКЕТОВ Иван Васильевич (1850—1902) (орус.)

Категория:Орусия
Категория:Географтар‎
Категория:Геология