Либерализм

Либерализм (лат. liberalis - эркиндик, эркиндикке караштуу) – саясий маданияттын башаты, коомдук турмуштун, индивиддин саясий-экономикалык, системалык нравалык багыты. Тар маанисинде либерализм – мамлекеттин аз кийлигишүүсү астында эркин конкуренция, рыноктук механизмдерди сактап калууга умтулган либералдык партиянын саясаты. Либерализм идеялык негизин түзгөндөр: 
1) адамдардын тендиги; 
2) индивидуалдуу эрк; 
3) рационалдуулук; 
4) тартып алууга мүмкүн болбогон укуктар: жашоо үчүн укукту, менчик, эркиндик укуктарын камсыз кылуу. 
5) жалпы консенсустун негизинде мамлекетке биригүү; 
6) мамлекет менен инсандан мамилесинин келишимдик мүнөзү; 7
) мыйзам – социалдык көзөмөлдөн куралы; 
8) мамлекеттин ишмердүүлүгүн чектөө; 
9) адамдын жеке турмушуна мамлекеттин кийлигишпөөсүн камсыздоо; 
10) дин эркиндиги ж. б. 
Ушул шарттардын комплекси конституционализмди түзөт. Конституционализм системасы: 
1) Мыйзам чыгаруучулардын ишмердүүлүгүн чектейт; 
2) Мыйзамдын белгилүү чектерин белгилейт; 

Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин либерализм көп касиеттерин жоготкон. 70–80-ж. консенсустун бузулушу, глобалдык проблемалардын күчөшү либерализмди өзгөрүүлөргө дуушар кылды. Либерализм айрым принциптерин өзгөртүп, ыңгайлашууга туура келип жатат – жаңы неолиберализм либерализм агымдын пайда болушу байкалууда.
 Колдонулган адабияттар 
"Саясат таануу: энциклопедиялык окуу куралы". Башкы редактор: Ү.Асанов, жооптуу редактор: А.Акунов. Бишкек - 2004. ISBN 9967-14-011-9
Категория:Саясат таануу
[[zh-yue:自由主義]