Талкан бий

Талкан бий — Солто уруусунун бийи. Кыргыз санжырасында Талкан бий Чаанын тукумунан деп эсептелинет. Солтонун Чаа деген баласынан тукум көп, мындан эл бийлеген чоң манаптар көп чыккан. Чаанын Бөлөкбай, Талкан, Тата деген үч уулу болгон. Талкандын Коңурбай, Кошой, Бакы, Багышан, Байболот, Алдаң, Делдең, Бекиш, Чеки деген тогуз уулу болуп, алардын ар биринен өзүнчө уруктар бөлүнүп чыккан. Талкан бийдин улуу баласы Коңурбайдын жалгыз уулу - Жайыл, бирок андан тарагандар көп, анын үстүнө Жайылдын баатырлыгнан улам ага жамаатташ башка тукумдар да Жайыл эли аталып кеткен. Солто ичинде Талкандардын Кошой деген баласынан көп манап, атактуу баатыр, акылмандар чыккан. 
Чаанын улуу баласы Талкан, бир туугандары Бөлөкбай, Тата, көптөөн жылдар бою аттан түшпөй, тыным албай өз жерин, өз элин тышкы душмандардан сактоо үчүн тынымсыз жортуулда болушуп, тышкы душмандар менен салгылашып жоокерчилик заманда жашашкан.
Кыргыз элинин өз жерин коргоп тышкы душмандар менен болгон негизи күрөшү 17-кылымдан 18-кылымдын ортосуна чейин ойрот-калмактар менен болгон. Алардын мамлекети Жуңгар хандыгы деп аталган. Чаанын балдары жана тукумдары  ойрот-калмактардын басып алуусуна каршы 1670-1697-ж.ж. активдүү күрөшүшкөн. Бул мезгилде Жуңгар хандыгынын тайчысы Галдан Бошотку менен болгон күрөштө анын кысымына которгондо азыркы Кетмен-Төбө өрөөнүнөн жер которуп кетүүгө мажбур болгон.

 Булактар 

Чүй облусу. Энциклопедия.-Б.. 1994 
Категория:Инсандар