Gwakter

Gwakter yw tyller le nag eus mater vytholl, nag ayr hogen. Ny yll sonyow gwaya yn gwakter. Tyller mann a'n jeves gwakter perfydh, awos bos niver byghan a berthyglow yw gesys, y'n efanvos pella hogen. 

Spas le mayth yw rann a'n ayr removys yw gelwys gwakter ynwedh. An spas ma a'n jeves gwaskedh isella, kyn fo an brassa rann a'n ayr yw gesys. 

 Usyow kemmyn 
Skubell-sugna a ober dre bompya rann a'n ayr dhe ves. An ayr ha polter a fros a-ji dhe'n gwakter gesys, le mayth yw an polter synsys gans sidhel. 
Jynn karr tan a losk keunys a us gwakter dhe denna ayr a-ji dhe'n pystons. An ayr a gomprehend oksyjen a allosek an keunys dhe leski.
Bollen wynnflam a'n jeves gwakter ynni ma na wrello an neusen booth leski. 

 Usyow diwysyansel 
Yma edhom a wakter dhe nebes jynnow rag askorrans diwysyansel. Pompyow gwakter yw usys dhe bompya ayr dhyworth chambour gwakter. Nyns yw possybyl dhe wul gwakter 100 kansran, mes nebees pompyow a yll gul gwakter 99.9999%. Gelwys yw hemma "gwakter kales". Nyns yw res dhe'n brassa rann a borposow diwysyansel kavos gwakter kales. 

Gwakter diwysyansel yw usys yn:
 Diwysyans [[boos]
 Diwysyans Elektronegas
 Fardellans
 Handlans
 Gwiskas ha digassya

 Arbrovow godhoniethel 
Chambours gwakter yw usys yn lies arbrov godhoniethel yn arbrovjiow. Res yw dhe nebes arbrovow kavos gwakter kales dhe witha ayr po gassys erel dhyworth enebow tyckli po kymygow a yll dasoberi. 

Klass:Fysegieth