Demedhyans

Demedhyans, po ynwedh maryach po priosoleth, yw unyans yntra tus (gelwys priosow) hag yw aswonnys gans gonisogeth hag, yn fenowgh, gans an lagha. Yn Kernewek an ger demedhyans a yll styrya ynwedh an solempnita rag dalleth priosoleth. Demedhyans a fond gwiryow hag ambosow yntredha ha keffrys yntra an priosow ha'ga fleghes. 

Styryans poran a dhemedhyans yw dyffrans yntra gonisogethow ha kryjyansow dres termyn. Herwydh usadow, demedhyans yw neppyth may hwren aswon po alowa karderow, yn fenowgh reydhyel, ynno. Yn nebes gonisogethow, demedhyans yw res porres kyns sewya aktivita reydhyel.

Tus a wra demedhi rag lies acheson, y'ga mysk laghel, sosyel, reydhyel, amovyansek, arghansek, kryjyek ha spyrysek. Aga fries a yll bos strothys gans genedh, rewlys sosyel yn kever loskagh, dewis kerens, rewlys gorhemynek rag maryach ha hwans. 

Yn nebes ranndiryow, demedhyans restrys, demedhyans fleghes, liesprieseth ha demedhyans konstrynys yw gwrys. Yn ranndiryow erel, taklow a'n par na yw erbynn an lagha rag gwitha gwiryow benenes, gwiryow fleghes po drefen lagha keswlasek. Yn nebes rannow a'n bys, demedhyans a wra hag a wrug strotha gwiryow benenes. I a veu (po yth yns i) gwelys avel kerth an gour. A-dro dhe'n bys, dre vras yn demokratiethow displegys, re beu tuedh ollgemmyn war-tu ha surhe gwiryow kehaval rag benenes yn priosoleth (y'ga mysk surhe anserghogeth an gwreg, rydhhe laghys didhemedhyans ha gwellhe gwiryow dinythiansek ha reydhyel) hag ynwedh war-tu hag aswon der an lagha demedhyansow a gesparow a'n keth genedh ha kesparow kemyskys aga kryjyans, hil, bagas ethnek po dosbarth.

Demedhyans a yll bos aswonnys gans an stat, kowethyans, awtorita kryjyek, bagas tribal, kemeneth leel, po parow. Gwelys yw yn fenowgh avel kevambos. Demedhyans kryjyek yw gwrys gans fondyans kryjyek rag aswon ha gwruthyl an gwiryow hag ambosow essensek dhe dhemedhyans y'n kryjyans na.