Charles Henderson

Charles Gordon Henderson (11 Gorthern 1900 – 24 Gwynngala 1933) o istorier hag hendraour Kernow.  

Bewskrif
Y das, Major J. S. Henderson, o hanter albanek ha hanter dhyworth teylu iwerdhonek Newenham: y vamm o dhyworth teylu Carus-Wilson a Westmorland. Byttegyns, an dhew a veu genys ha megys yn Kernow. 

Rag termyn, adhyskys veu yn Kolji Wellington , Berkshire  mes res o dhodho gasa drefen yeghes gwan. Rag henna, yn fenowgh danvonys veu tre rag powes, hag ev a spena meur a dermyn ow kerdhes hag ow studhya kovebow hag istori Kernow. Ev a guntellas niver meur a skrifow a bub rann a’n wlas. 

Henderson eth dhe Kolji Nowydh, Rysoghen, ow kradhya yn istori arnowydh gan bri yn 1922.  Arethor o yn Kolji Pennskol Karesk, hag awosa yn Kolji Corpus Christi, Rysoghen may feu etholys dhe felshyp avel dyskador istori arnowydh yn 1929. Ev a drevesigas yn Rysoghen, ow tiskwedhes promys avel dyskader 

Yn 1928 Henderson a dhyllas lyver ow tochya ponsow Kernow warbarth ha Henry Coates. Peskweyth may kallsa, ev a dehweles dhe Gernow ow pesya gans y hwithrans istorek. Y’n dedhyow a-varr brassa rann a’y hwithrans o ow tochya an peder keverang west, Pennwydh, Keryer, Pedera ha Pow Eneder, mes wortiwedh ev a dowlas towl dhe skrifa a-dro dhe bub pluw yn Kernow. 

Demedhyans ha mernans
19 Metheven 1933, ev a dhemedhis (Mary) Isobel Munro, dyskadores Kolji Somerville, Rysoghen  ha myrgh dhe J. A. R. Munro, pronter Kolji Lincoln, Rysoghen. Diwedh mis Est, an dhewbries a dhallathas war viaj dhe Itali soth. Ev re grodhvolsa drefen paynys yn y vrest a-dhia nebes misyow, hag ev a gavas shora yn Monte Sant'Angelo le mayth esa ow vysytya krerva San Myghal, an mabsans kernewek. Ev a verwis unnek dydh wosa henna yn Rom, 24 a vis Gwynngala drefen fagel kennen skevens (‘’pleurisy’’). 

Ynkleudhys yw yn korflan Protestant, Rom, ynter an Porta San Paolo ha’n Monte Testaccio, tyller pur aswonnys dhodho. Y'n keth korflan yw bedhow Keats, Shelley hag Edward John Trelawny. 

Oberyow skolheygel
Dyllansow Henderson a gomprehendas  Cornwall; A Guide warbarth ha J. C. Tregarthen yn 1925; tri lyver ow tochya eglosow Kernow; hag onan aral ow tochya gonyow, arvorow ha nansow Kernow gans notennow yn kever hendraow. Yn 1928 ev a veu berdhys gans Gorsedh Kernow gans an hanow bardhek , an bagas kynsa a Gernowyon dhe vos berdhys yn Kernow. Kuntel y skrifow yw gwithys yn Lyverva Courteney, Fondyans Riel Kernow yn Truru. An kuntel a gomprehend 16,000 skrif koth, lies kans a dreuskrifow yn y dhornskrifans y honan, ha’y skrifow y honan, po avel dyllans po yn furv dornskrif. 

Wosa gorfenna y lyver ow tochya ponsow, Henderson a bareusas notennow rag lyver haval ow tochya ponsow Dewnans.  Wosa y vernans, an ynjynor Edwyn Jervoise a gowlwrug an lyver. Dyllys veu yn 1938. 

Oberyow dewisys
 The Cornish Church Guide (rann gans Henderson) 1925  ISBN 0-85153-052-4
 “Old Cornish Bridges and Stream” 1928 (warbarth ha Henry Coates) 
 Records of the Church and Priory of St. Germans in Cornwall; 
 Cornwall: a Survey of its Coast, Moors, and Valleys 1930
 St. Columb Major Church & Parish 1930
 Mabe Church and Parish, Cornwall 1931
 Essays in Cornish History gol. A. L. Rowse ha M. I. Henderson (y wrek) 1935 
 Some Notes on the Parish of Goran, otherwise St. Goronus 1936 
 A History of the Parish of Constantine in Cornwall; gol, G. H. Doble. 1937
 A History of the Parish and Church of Saint Euny-Lelant gans Gilbert Hunter Doble haR. Morton Nance. 1939
 A History of the Parish of Crowan ... with explanations of place-names  gans Robert Morton Nance, 1939
 “Old Devon Bridges”. 1928 (kowlrwys gans Edwyn Jervoise wosa mernans Henderson)
 The 109 Ancient Parishes of the Four Western Hundreds of Cornwall 1955 
 The Ecclesiastical History of Western Cornwall. 2 lyver, 1962

Sens Kernow
 Cornish Saints; warbarth ha Gilbert Hunter Doble 1927
 Four Saints of the Fal: St Gluvias, St. Kea, St. Fili, St Rumon 1929 
 Saint Carantoc 1928 
 Saint Clether 1930 
 Saint Cuby 1929 
 Saint Day 1933 
 Saint Euny 1933 
 Saint Gerent, Gerendus, Gerens 1938 
 Saint Gudwal or Gurval 1933 
 Saint Mawgan 1936 
 Saint Melor 1927 
 Saint Nectan, S. Keyne and the Children of Brychan in Cornwall 1930 
 Saint Neot 1929 
 Saint Nonna 1928 
 Saint Perran, Saint Keverne, & Saint Kerrian 1931 
 Saint Petrock 1938 
 Saint Rumon and Saint Ronan 1939 
 Saint Selevan 1928 
 Saint Senan 1928 
 Saint Sezni 1928 
 Saint Tudy 1929 
 Saint Winnoc 1940 
 St. Constantine, King and Monk, and St Mervyn 1930

Klass:Dinethyansow 1900
Klass:Istorioryon
Klass:Mernansow 1933