Kwame Nkrumah

Dr. Kwame Nkrumah (genys Francis Nwia-Kofi Ngonloma; 21 Gwynngala 1909 – 27 Ebrel 1972) o politeger, damkanydh politek ha gwlaseger domhwelek a Gana. Ev o an kynsa pennvenyster ha lewydh a Gana, wosa ledya an Arvor Owr dhe anserghogeth a Vreten Veur yn 1957. Ev a dybi meur a Afrika unys. 

Genys veu Nkrumah yn Nkroful, tre y'n Arvor Owr (gwlasva vretennek a dheuth ha bos Gana) dhe Kofi Ngonloma, gov owr, hag Elizabeth Nyaniba, gwerthores. Ev eth dhe skol rag dyskadoryon yn Accra, hag ena dos ha bos dyskador. Yn 1935 ev eth dhe Bennskol Lincoln y'n Statys Unys. Ev a dhyski a-dro dhe gemynegoreth. Y adhyskans a besyas orth Pennskol Pennsylvani a 1939 dhe 1943.

Nkrumah a dhehwelas dhe'n Arvor Owr ha dalleth Parti Gwerin an Kuntelles (Convention People's Party). An 6ves a vis Meurth 1957, wosa deg bledhen a gaskyrgh rag anserghogeth, Nkrumah a veu stallys avel lewydh ha Gana a waynyas anserghogeth a rewl bretennek. Y rewl o socyalydhek ha kenedhlek. Ev a ros arghans dhe ragdresow kenedhlek rag diwysyans ha nerth, displegyas kevreyth adhyskans krev ha kennertha gonisogeth pan-Afrika.

Nkrumah a ledyas mestrynses turontus yn Gana, awos ev dhe daga enebyans politek ha gul etholans nag o frank hag ewn. Nkrumah a veu removys yn 1966 gans an Konsel Livrans Kenedhlek (National Liberation Council). Wosa hemma, Nkrumah a vewas yn Conakry, Gyni. Ev a verwis yn Bucharest, Roumani, an 27ves a vis Ebrel 1972, 62 y vloodh, a ganker an ragwagren.

Klass:Afrikans
Klass:Dinethyansow 1909
Klass:Domhweloryon
Klass:Kemynegoryon
Klass:Kenedhlogoryon
Klass:Lewydhyon
Klass:Mernansow 1972
Klass:Mernansow awos kanker
Klass:Pennvenystroryon