Greunlondek

Greunlondek (Kalallisut)Kewsys yn:Greunlond, DenmarkKewsys gans:56,000Klasyans genynnek:Eskimo-Aleut
Eskimo
 Inuit Rannyethow KalallisutTunumiisutInuktun Savla Sodhogel:yeth sodhogel Greunlond (hag aswonys avel yeth minorita yn Denmark)KodennowISO 639-1klISO 639-2kalISO 639-3kal

skeusennik|300px|Arwodh yn Greunlondek ha Danek
skeusennik|300px|Mappa ow tiskwedhes gwandrans an yeth Greunlondek

Greunlandek yw yeth Inuit kewsys yn Greunlond, ha Denmark. Greunlondek yw an yeth sodhogel yn Greunlond a-dhia 2009. Kewsys yw gans 90% a boblans Greunlond (50,000) hag a-dro dhe 7,000 a dus yn Denmark (kepar ha studhyoryon). 

 Lytherennek 
Greunlondek a us 18 lytheren: Aa, Ee, Ff, Gg, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Tt, Uu, Vv, mes usys yw kesunyansow a lytherennow dhe wul sonyow erel, r.e. ll a wra son haval dhe ‘ll’ yn Kembrek, hag rl son havel dhe ‘rll’ yn Kembrek.

 Yethador 
Pur synthetek yw an yeth Greunlondek, hemm yw, ev a wra geryow dre geworra lies lostelven rag chanjya styr. An yeth a us 318 lostelven rag displetya verbow po kesyewa henwyn, hag a-dro dhe 400 a lostelvennow erel.

Greunlondek a’n jeves peswar person (1a, 2a, 3a ha 3a dastewynys): dew niver (unnplek ha liesplek): eth modh hag eth kas.

An eth modh yw:
menedhek (indicative)
govynnek (interrogative)
gohemmynek (imperative)
mynnasek (optative)
ambosek (conditional)
achesonek (causative)
kevosek (contemporative) ha
kevrannek (participial)

An eth kas yw:
absolutek (absolutive) – hevelep dhe’n hanwek ha usys gans verbow kevleun (intransitive)
ergotek (ergative) – hevelep dhe’n galwek (mes usys avel an hanwek gans verbow ankevleun)
komparek (comparative) – usys dhe gomparya (mar … avel …)
maynek (instrumental)
tylleryek (locative) – ow teriva ple ma neppyth
warbennek (allative) – ow styrya gwayans war ben neppyth aral
ablasek (ablative) – ow styrya gwayans a po yn mes a neb tyller
drehensek   (prolative) – ow styrya gwayans dre dyller po hens

 Ulliinnarmi oqaatsit - Gerva pubdedhyek 
Aluu  - dydh da 
Ajunngi – fatal genes?
Qujanaq – meur ras
Qujaanarpunga – na, meur ras
Illillu – ty ynwedh
Ikiu – gweres!
Una sunaana – pyth yw hemma?
Sumi? – Ple?
Tuluttut – Sowsnek (ow tos dhyworth “how do you do”)
.....-mik atseqarpunga - Ow hanow yw ......

 Henwyn enevales ha plansow 
Arfeq - morvil 
Timmiaq - edhen 
Nanoq - arth gwynn 
Teriannaq - lowarn 
Umimmak - muskbual 
Savaq - davas 
Aalisagaq - pysk 
Uummasuaraq - hweskeren 
Qungasessooq - jiraf 
Kiliffak - mamoth
Naasoq - bleujen 
Orpigaq - gwedhen

Klass:Danmark
Klass:An Enys Las
Klass:Yethow Eskimo-Aleut
Klass:Yethow Teythyek an Amerikaow