Duketh Kernow

Duketh Kernow yw fondyans gans savla korf laghel disputys.
Herwydh kenedhlogoryon gernewek, Kernow hy honan yw Duketh sovran (palatine state); yma an savla ma ow terivas orth unnikter Kernow yn korf lagha an Ruvaneth Unys. Mes herwydh negesydhyon an Duketh, nyns yw an Duketh moy ages kowethyans kerthow synsys yn trest rag dyghtya rentow rag er kurun an Ruvaneth Unys (lemmyn William, Pennsevik Kembra).

Yma derivadow selvenek yn kever Kernow yn erthygel chif y honan. An erthygel ma yw desynys ytho rag derivadow yn kever (1) styryans korf laghel a Dhuketh Kernow rag an pow, ha (2) kerthow trest an Duketh.

An Duketh a veu fondys yn 1337 gans Edward III a Bow Sows a-barth y vab, Edward, an Pennsevik Du. Nyns yw keth offisyow Pennsevik Kembra ha Duk Kernow, a-ban yw res gwruthyl Pennsevik Kembra pub gweyth, mes eritir an duketh yn sempel.

Nyns usi an Duketh ow pe toll dir. Sommen a gerthow an Duketh yw 571 km², ha hanter anodho yn Dewnens (285 km², yn arbennik yn Dartmoor). Yma leun a gerthow an trest yn Kernow hag Enesek Syllan (93 km²), Gwlas an Hav (60 km²), ha Herefordshire (54 km²) ynwedh. Dukethow ril unnik y'n Ruvaneth Unys yw Duketh Kernow ha Duketh Lancashire. Yn hengovek, yth esa rentow an Duketh ow talleth yn balyow sten.

Yma kenedhlogoryon Gernewek (ha ken Kernowyon pals) ow nagha bos Pow Kernow "konteth" (shire county) y'n styryans usadow, ha posek yw bosva an Duketh rag ygeri an tybyans ma. Y leverir menowgh, rag ensampel, bos Kernow duketh a-der konteth ha gensi kontethow hy honan. Hwath pella, yth esa dhe Dhuk Kernow gweythres korf laghel ow kelwel Senedh an Stenegow. Duk Kernow a via ytho penn an stat yn Kernow. Ny vern bos gans an duketh kerthow yn Pow Sows ha Kembra, herwydh an argyans ma: Kurun an Ruvaneth Unys a yll synsi kerthow yn powyow erel heb chanjya savla an Vyghternes y'n Ruvaneth hy honan.

 Dukys Kernow 

 Duk Kernow  Tas po mamm  A-dhia  BysEdward, an Pennsevik DuEdward III1337 (Senedh)1376 (mernans)Hykka a BordeauxEdward, an Pennsevik Du1376 (chartour)1377 (myghtern yn Hykka II)gwagla13771399Henry a VenowHenry IV1399 (Senedh)1413 (myghtern yn Henry V)gwagla14131421HenryHenry V1421 (dineythyans)1422 (myghtern yn Henry VI)gwagla14211453Edward a WestminsterHenry VI1453 (dineythyans)1471 (mernans)Edward PlantagenêtEdward IV1470 (chartour)1483 (myghtern yn Edward V)Edward, Yurl SalisburyHykka III1483 (myghternses y das)1484 (mernans)gwagla14841486Arthur TudurHenry VII1486 (dineythyans)1502 (mernans)Henry Tudur, Duk EvrekHenry VII1502 (mernans y vroder Arthur)1509 (myghtern yn Henry VIII)gwagla (saw nebes dedhyow)15091537HenryHenry VIII1511 (dineythyans)1511 (mernans)HenryHenry VIII1514 (dineythyans)1514 (mernans)HenryHenry VIII1534 (dineythyans)1534 (mernans)HenryHenry VIII1536 (dineythyans)1536 (mernans)	Edward TudurHenry VIII1537 (dineythyans)1547 (myghtern yn Edward VI)gwagla15471603Henry, Duk RothesayJamys I1603 (myghternses y das)1612 (mernans)Charlys Stuart, Duk EvrekJamys I1612 (mernans y vroder Henry)1625 (myghtern yn Charlys I)gwagla (saw nebes dedhyow)16251630Charlys Jamys StuartCharlys I1629 (dineythyans)1629 (mernans)Charlys StuartCharlys I1630 (dineythyans)1649 (myghtern yn Charlys II)gwagla16491688Jamys Fransis Edward StuartJamys II1688 (dineythyans)1689 (domhwelans y das)gwagla16891714Georg AugustJori I1714 (myghternses y das)1727 (myghtern yn Jori II)Friedrich LudwigJori II1727 (myghternses y das)1751 (mernans)gwagla17511762Georg August FriedrichJori III1762 (dineythyans)1820 (myghtern yn Jori IV)gwagla18201841Albert EdwardVictoria1841 (dineythyans)1901 (myghtern yn Edward VII)JoriEdward VII1901 (myghternses y das)1910 (myghtern yn Jori V)EdwardJori V1910 (myghternses y das)1936 (myghtern yn Edward VIII)gwagla19361952Charles IIIElisabeth II1952 (myghternses y vamm)2022 (myghtern yn Charles III)WilliamCharles III2022 (myghternses y das)

 Kevrennow yn-mes 
 Gwiasva Duketh Kernow orth gwiasva an Pennsevik William

Klass:Gwlasegeth Kernow 
Klass:Rielder Bretennik