Neon

Elven gemyk ew neon, niver 10 e'n Vosen Beriodek. Y arwodh gemyk ew Ne. An hanow a dheu dhort an ger Greka neos, ow styrya nowydh. Gass didhregynnus ew, heb radn e'n korf denel, drefen na dhasober gen elvednow erel. En 1898, en Kolji Universita, Loundres, William Ramsay ha Morris Travers a enyshas an gass krypton. Bettegens anjei a wrug gwaytya gass moy skav. En mis Efan e'n keth bledhen, anjei a wrug moy a hwithrans, ha'n tro ma anjei a wrug diskudha gass nowydh hag a dheuth en kensa pan wrug argon soled ethenna. Pan veu gorrys an gass en spektrometer, sowdhenys enjei drefen an golow rudh bryntin.

Askorrys ew neon dhort ayr linyel dre dhistyllyans radnrivek (), nebes todnasow pub bledhen. An chif devnydh ew arwodhow neon, ha golowyow niwl ewedh. Gwres veu an arwodh neon kensa gen Georges Claude en 1910, ha kens pell usys o anjei gen an diwysyans argemedna. Usys ew avel lin yeynhe tempredhow isel. Nag ew y dempredh mar isel avel heliom (-246°C en le -269°C), bes lin yeynhe moy effeythadow ew.

Poos atomek neon ew 20.18, y boynt teudhi ew -249°C ha'y boynt bryjyon ew -246°C. Y dhosedh ew 0.9g an liter. Gass diliw, anvlasus ew neon. Na dhasober gen elvednow erel vetholl. 

J.Norman Collie a leveris y vos diskudhyor neon ewedh. Na woren nei a-dro dhe wiryonedh hebma, bes den pur dhidheurek o en neb kas. Ev a wrug an skeusen dewyn-X gensa, krambler a vri ova en menedhyow Alban, ha leverys ew dell wrug Conan Doyle skrifa character Sherlock Holmes a-dro dhe ev.

Mirva

Klass:Elvennow kymyk