Direwlieth

Direwlieth yw kryjyans politek, ma na grysir yn urdhasow kepar ha'n governans. Drog yw ynwedh dhe dhirewlegoryon bos gwriansow ynniys gans tus erell. Govynn dhe-les a dhirewlieth yw "Pyth yw bodh?". Ny grys direwlegoryon bos bodh dhe'n werin a vos rewlys gans aga governans.

Direwlieth yw "kals dyskasow hag omdhalghow a grys yn kresel bos an governans dregynnus hag a-der res." Yma'n ger "direwlieth" diworth an geryow "di-", a styr fowt a neppyth, ha "rewl". Y egwal yn Sowsnek yw "anarchy", diworth an Hen Reka αναρχία, an pyth a styr "heb hembrynkysi", a-der "heb rewl"; yth  yw treylys treweythyow avel "heb governans".

Yn yethow erell, term haval orth "direwl", po "anarchy" yn Sowsnek, a yll styrya deray, po studh heb laghys. Byttegyns, dell yw usys, nyns eus hwans a hemma dhe'n brassa rann a dhirewlegoryon. Yn y le, i a dhispleg "direwl" avel fordh a wul keskowethyansow yntra tus. I a grys, pan vo hi kowlwrys, y hwra an keskowethyansow ma pesya aga honan. Dell yw usys, gorthenebys yw direwlegoryon gans an kevreythow a vynnons distrui.

Henwyn nebes direwlysi a vri yw Mikhail Bakunin, Emma Goldman ha Pyotr Kropotkin a Russi, Nestor Makhno a Ukrayn ha Murray Bookchin a'n Statys Unys. Y hwelir tybyansow direwlieth yn'n lyvrow Ursula Le Guin yn-mysk awtours erel.