Sodiom

Elven gemyk ew sodiom, niver 11 e'n Vosen Beriodek. Y arwodh gemyk ew Na. An hanow a dheu dhort an ger Sowsnek soda, hanow an arwodh a dheu dhort an ger Latin natrium, ow styrya soda ewedh. Essensek ew sodiom dhe enevales, bes le essensek ew dhe blansow. Sodiom a wra rewlya gwaskedh goos ha gwaskedh osmotik. Res ew dhe'n korf kemeres provians reyth drefen bos sodiom kellys a'n korf dre'n lonethi.

Gwres ew mencyon a sodiom karbonat (soda - Na2CO3) e'n Bibel. Usys ew rag gweres golghi ha gul gweder e'n termyn eus passyes. Kevrin veu komposyans holan ha soda, ha Lavoisier y honan a dybis bos nitrojen etto. Syr , an kemygydh a Gernow, a dhiskudhas olkan sodiom en 1807 pan wrug usya elektrolysans dhe lehe soda tanek, sodiom hidroksid NaOH (caustic soda) dhe olkan sodiom.

Askorrys ew sodiom dhort halit Na3(CO3)(HCO3). Kevys ew en Almayn, Poloni ha'n Statys Unys, a-dro dhe 200 milvil tonnas an vledhen, ort pompya dowr tobm dhe'n dor tell dh'y hedeudhi ha pompya brin emann. Usys ew brin dre vras e'n diwysyans kemyk (60%) rag gul klorin ha sodiom hidroksid, 20% nodho ow mos dhe'n diwysyans boos avel keveythyans, ha'n 20% aral dhe worra war'n for'ow e'n gwav. Sodiom hidroksid ew chif lisliwen an diwysyans, hag usys ew e'n chi dhe glerhe karthpibow. Ema othem dhe'n diwysyans gweder a dhevnydh sodiom karbonat, hag usys ew yn diwosow pik-pik. Usys ew olkan sodiom yn golowow stret.

Poos atomek sodiom ew 22.99, y boynt teudhi ew 98°C ha'y boynt bryjyon ew 883°C. Y dhosedh ew 0.97kg an liter. Olkan medhel gwydn-arhansek ew hag a dhasober en ayr ha dowr. Synjys ew en-dadn parafyn.

Mirva

Klass:Elvennow kymyk