Keus

Keus yw leth yn furv soled ha dybradow. Yma lies ryw keus, rag ensampel cheddar, swiss, ha provolone. Lies tra a janj an furv, tewder ha sawor keus. Hemma a gomprehend: an leth (bugh po gaver); mars yw an leth pasteurys; an myns a vlonek, bakteria ha kosk y'n keus; fatel wrer an keus, pygemmys blonek eus y'n keus; hag oos an keus.

Rag nebes keusyow, an leth yw kowlys dre geworra trenkennow kepar hag aysel po sugen limaval. Meur a geusyow yw trenkhes gans bakteria. An bakteria ma a dreyl sugraow leth dhe drenken laktik. Godroth yw usys rag gorfenna an kowlyans. Dewisyow losowek rag godroth a yll bos usys ynwedh. Meur a hemma yw gwrys rag adhvesi fong henwys Mucor miehei. Dewisyow erel a dhevnydh eghen a'n teylu askall Cynara.

 Dalleth keus 
Pobel re beu ow kul keus a-dhia gyns skrifans. Ny wodhon pan o an kynsa keus. Keus a veu dybrys gans an bobel Sumerian yn 4000 KOK a-dhedro.

 Fatel wrer keus 
Keus yw gwrys gans leth. An leth an moyha meurgerys yw leth bugh, gaver po davas. Leth bual, kowrvargh, asen ha dowrvargh a yll bos usys ynwedh.

 Klassans keus 
Yma nebes methodys dyffrans rag klassa keusyow:

 Oos an keus
 Gwiasedh an keus: kales po medhel
 Fatel wrer an keus
 An leth
 Pygemmys blonek eus y'n keus
 Liw an keus (liwyow kemmyn yw melyn ha gwynn)

Rywyow dyffrans a geus a gomprehend:
 Keus dehen 
 Keus argerdhys
 Keus glas
 Keus swiss
 Mozzarella Keus Parmesan
 Keus Limburger
 Brie
 Gouda
 Cheddar Edam
 Wensleydale
 Keus leth gaver
 Keus emmental

Klass:Bosow