Лихачёв Михаил Павлович

Лихачёв Михаил Павлович (1901—1937) — перым коми гижысь,  вуджӧдчысь, перым коми литературалы подув пуктысь, велӧдан небӧгъяс дасьтысь.

 Олан туй 
Михаил Лихачёв чужӧма 1901-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ (вӧльгым тӧлысь 17-ӧд лунӧ — выль стиль серти) Перым губерняысь Соликамск уездса (ӧні — Кудымкар районса) Йӧг сиктын. Помалӧма Йӧгса кык класса училишӧ, Кудымкарса вылыс начальнӧй училишӧ, Юсьваын велӧдысьяслысь семинария (1919-ӧд воын). Уджалӧма Поносовса да Йӧгваса начальнӧй школаясын (1919—1920), нуӧдӧма грамотаӧ велӧдан удж (котыртӧма ликбез да комсомол котыръяс). 1920—1921-ӧд воясӧ Гӧрд армияын служитӧм бӧрын веськӧдлӧма Йӧгваса, Шипицын начальнӧй школаясӧн (1921–1924). 1925-ӧд воын уджалӧма йӧзӧс велӧдан Кудымкарса юкӧнын, 1926—1930 воясӧ — Перым-Коми кытшса «Гӧрись» газетын. 1930-ӧд восянь велӧдчӧма Москваса редакционно-издательскӧй институтын да ӧттшӧтш уджалӧма перым коми кыв вылын велӧдан да художествоа небӧг йӧзӧдан Шӧр небӧг лэдзанінлӧн Перым-Коми секцияын (1930–1933). 1933-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысьсянь уджалӧма Перым Коми кытшса исполкомлӧн туясян бюроын. 

1937-ӧд воын Михаил Лихачёвӧс мыждӧны «революциялы паныд удж нуӧдӧмысь» да сійӧ жӧ воас, аслас чужан луннас, лыйлӧны. Реабилитируйтӧма 1956-ӧд воын.

 Гижан удж 
Гижан уджӧ босьтчӧма 1923-ӧд воын. Медводдза кывбуръясыс петавлӧмаӧсь «Гӧрись» газетын да «Ордым» журналын. 1926 воын гижысьлӧн петӧ «Пионер» медводдза асшӧр кывбур чукӧр да «Выль туйӧт» медводдза повесьт. 1936 воын Кудымкарын вӧлі йӧзӧдӧма «Менам зон» (Менам пиӧй) роман — перым-коми литератураын медводдза ыджыд гижӧд.

Некымын небӧг лэдзанінын петавлӧма 20 сайӧ литературно-художественнӧй да велӧдан небӧг.

Перым коми кыв вылӧ вуджӧдлӧма А. Пушкинлысь, Н. Некрасовлысь, А. Кольцовлысь, Д. Бедныйлысь, А. Бартолысь кывбуръяссӧ, М. Горкийлысь «Мам» роман да висьтъяссӧ, Н. Островскийлысь «Как закалялась сталь» да мукӧд. 

1934-ӧд воын вӧлі бӧрйӧма гижысьяслӧн I-дза ставсоюзса съезд вылӧ, кӧні сійӧс босьтӧмаӧсь СССР-са гижысь котырӧ. Сэн жӧ тӧдмасьӧма А. М. Горкийкӧд.

 Небӧгъяс 
 Пионер: Кывбуръяс. — Москва, 1926.
 Виль туйӧт. — Москва, 1929.
 Козинтӧг. Поэма. — Москва, 1930
 Гӧрд дӧрапас. — Москва, 1930
 Медодзза петассэз. Кывбуррез. — Москва, 1930
 Крестӧм. — Москва, 1930
 Икота. — Москва, 1931
 Учитик ударниккез (висьттэз посни челядьлӧ). — Москва, 1931
 Штурмӧн. — Кудымкар, 1932
 Быдмам и ёнмам. Кывбуррез. — Кудымкар, 1932
 Межатӧм ыб дорын. Кывбуррез. — Москва, 1932
 Челядьлӧ. — Москва, 1933
 Коми инька одзлань. — Москва, 1934
 Зарниа луннэз. — Сыктывкар, 1934
 Челядь садын. — Кудымкар, 1934
 Челядь понда сьыланкыввез. — Кудымкар, 1934
 Плёка Микиш. — Кудымкар, 1933
 Менам зон. — Кудымкар, 1936

 Паметь 
1991-ӧд воын лӧсьӧдӧма М.П. Лихачёа нима литературнӧй премия. Сылӧн нимӧн шуӧма Кудымкарын шӧр улича да Перым-Коми кытшса вужвойтырлӧн небӧгаин, ӧшӧдӧма казьтылан пӧв Кудымкарса администрацияын (Лихачёв ул., 54); сылӧн нимыс индӧма Перым Коми кытшса гижысьлӧн памятникын (Кӧч сикт, 2004 во).

 Ӧшмӧсъяс 
 «Пермский край» энциклопедия
 Первые Лихачевские краеведческие чтения: материалы конф., г. Кудымкар, 2 нояб. 2001 г. / Сост. Л. П. Ратегова. — Кудымкар: Алекс-Принт, 2006. — 150 с.
 Гордость Пармы: биогр. справ. / Гл. ред. Л. П. Ратегова. — Кудымкар: Коми-Перм. кн. изд-во, 2008. — 563, [3] с.
 Вторые Лихачевские краеведческие чтения: материалы конф., г. Кудымкар / [сост. Л. П. Ратегова]. — Кудымкар, 2009. — 205 с.

 Ыстӧдъяс 

Категория:Персоналия анбурӧд
Категория:Персоналия:Перым коми
Категория:Персоналия:Перымса коми гижысьяс
Категория:Чужисны 1901 воын
Категория:Кулісны 1937 воын
Категория:Чужисны вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ
Категория:Кулісны вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лунӧ