Микушев Георгий Николаевич

Микушев Георгий Николаевич (1898—1941) — генерал-майор, Сӧвет кадся военачальник, коми.

 Олан туй 
Георгий Микушев чужис Перым губерняысь Кунгур карын 1898 вося ода-кора тӧлысь 11 (24)-ӧд лунӧ. Сылӧн бать-мамыс — комияс, Коми республикаын чужлӧмаяс. Батьыс — Николай Фалалеевич Микушев — вӧлӧма матросӧн; мамыс — Парасковья Андреевна — чужӧма Усть-Сысольскын, уджавлӧма кӧлуй мыськалысьӧн. Г.Н. Микушевлӧн Константин вокыс вӧлі велӧдысьӧн, коми мойдъяс чукӧртысьӧн. Георгий Николаевичлӧн племянникыс — коми фольклор да литература нималана туялысь, филологияса доктор А.К. Микушев.

 Медводдза мирӧвӧй тыш да Гражданскӧй тыш 
1916 вося лӧддза-номъя тӧлысьын Кунгур карын реальнӧй училишӧ помалӧм бӧрын лои юнкерӧн Москваса Алексеевскӧй военнӧй училишӧын. 1917 во пансигӧн прапоршикӧн мӧдӧдӧма 147-ӧд запаснӧй пехотнӧй полкӧ. Сійӧ жӧ вося моз тӧлысьын пуктӧма 499-ӧд пехотнӧй полкысь ротаса командирӧн. Бура веськӧдлӧмысь да повтӧмлунысь сылы сетӧма подпоручик званньӧ.

1918 вося тӧвшӧр тӧлысьӧ воис Кунгур карӧ. Уджаліс кывкутысь секретарӧн «Голос Кунгурского Совета» карса газетын. Моз тӧлысь 3-ӧд лунӧ ас кӧсйӧмӧн пырис Гӧрд армияӧ — сійӧс индӧма торъя ротаса командирӧн, а 1919 вося тӧвшӧр тӧлысьсянь — 30-ӧд стрелкӧвӧй дивизияысь 1-дза Гӧрдуфаса бригадалӧн оперативнӧй юкӧнса начальникӧн.

 Войнаяс костын 
СССР-ын Гражданскӧй тыш помасьӧм бӧрын вӧлі командир да штабса должносьтъясын. Службаысь орӧдчытӧг помаліс Военнӧй академия. Чапаев нима 25-ӧд дивизияса 75-ӧд (бӧртиджык 263-ӧд) стрелкӧвӧй полкӧн веськӧдлігӧн петкӧдіс полксӧ дивизияас медбуръяс лыдӧ.

1939 вося моз тӧлысьӧ комбриг Г.Н. Микушевӧс индӧма 41-ӧд стрелкӧвӧй дивизияса  командирӧн. 1940 вося лӧддза-номъя тӧлысьӧ сылы сетӧма генерал-майор званньӧ.

1941 вося лӧддза-номъя тӧлысьӧ Микушев тшӧктіс часьтса командиръясыслы сборъяс да полигонъяс вылысь вайны став салдатсӧ да техникасӧ лагерӧ. Лӧддза-номъя тӧлысь 21-ӧд лунӧ, субӧтаӧ, частьса став лагерыс вӧлі лагерас нин. Дивизиялы тшӧктӧма дасьтысьны тыш кежлӧ.

 Айму вӧсна Ыджыд тыш 
200px|thumb|right|Микушевлӧн гуыс Киевын Лукъянов нима военнӧй шойнаын
Айму вӧсна Ыджыд тышлӧн медводдза лунъясӧ 41-ӧд дивизиялы паныд немечьяс шыбитісны «Лунввыв» чукӧрлӧн 5 пехотнӧй дивизия; на бӧрся вӧлі мунӧ армияса 14-ӧд моторизованнӧй корпус, кытчӧ пырисны бӧрйӧм войскаяс: СС-лӧн «Лейбштандарт СС Адольф Гитлер» нима 1-дза танкӧвӧй дивизия, СС-лӧн «Викинг» нима 5-ӧд танкӧвӧй дивизия да 9-ӧд танковӧй дивизия.

Г.Н. Микушевӧн веськӧдлӧм улын дивизия сяммис 5 лун чӧж дорйысьны Рава-Русский укрепрайонын да бӧрыньтчис сӧмын сэки, кор найӧс кӧсйисны босьтны кытшӧ. Микушевлӧн дивизия бӧрыньтчис вермытӧмӧн да пӧрадок видзӧмӧн. Сӧветскӧй Союзса маршал Ф.И. Голиков 41-ӧд стрелкӧвӧй дивизиялысь подвигсӧ ӧткодяліс аслас тӧдчанлун сертиыс Брест кар дорйысьяскӧд.Ануфриев А. Железный комдив // Книга Памяти Республики Коми. — Сыктывкар, 1996. — Т. 4. — С. 361.

Сэсся 41-ӧд дивизия бура дорйысис Киев кар улын да Еджыд Вичко улын.

Козелец кар улын 1941 вося кӧч тӧлысь 9-ӧд лунӧ Остер ю вомӧн вуджігӧн генерал Микушев ачыс нуӧдіс салдатъясӧс контратакаӧ, но пос вылас вӧлі кувтӧдзыс ранитӧма.Александров А. Микушев Георгий Николаевич // Республика Коми. Энциклопедия. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1999. — Т.2. — С.279. Шойыс дыр куйліс пос вылас, кытчӧдз сійӧс пемыд войӧ сэтысь эз петкӧдны.

Гуалӧма Киевын Ботаника садын 1941 вося кӧч тӧлысь 12-ӧд лунӧ; 1966 воын выльысь гуалӧма война дырйи усьӧмаяслӧн шойнаын.

 Наградаяс 
 «Уджалысь да Крестьяналӧн Гӧрд армиялы XX во» медаль

 Паметь 
 1968 вося кӧч тӧлысь 10 лунӧ Г.Н. Микушевлысь нимсӧ сетӧма Кунгур карса уличалы.
 Козелец карын кулан местаас сувтӧдӧма казьталан пас.

 Ӧшмӧсъяс 
  Ануфриев А. Железный комдив // Книга Памяти Республики Коми. — Сыктывкар, 1996. — Т. 4. — С. 361. 
 Варзаков В.Н. Железный комдив. — Пермь: Перм. кн. изд-во, 1968. — 147 с.

 Ыстӧдъяс 

Категория:Персоналия анбурӧд
Категория:Персоналия:Коми
Категория:Перым край
Категория:Чужисны 1898 воын
Категория:Кулісны 1941 воын
Категория:Айму вӧсна Ыджыд тыш вылӧ усьысьяс