Рочев Николай Никитич

Рочев Николай Никитич (комиӧн — Микит Микол) (1922—2004) — коми история туялысь, история наукаясса кандидат, Коми наука шӧринысь Кыв, литература да история институтса веськӧдлысь (1970—1985).

 Олан туй 
Николай Рочев чужӧма 1922-ӧд вося ода-кора тӧлысь 22-ӧд лунӧ Изьва районса Кыдзкар сиктын. 1940-ӧд воын помалӧма Печораса педагогика училишӧ, уджалӧма секретарӧн ВЛКСМ-лӧн Печора кытшса комитетын пропаганда да агитация нырвизьын.

 Айму вӧсна Ыджыд тыш 
1941-ӧд вося сора тӧлысьын ас кӧсйӧм серти мунӧма Гӧрд Армияӧ, сійӧс мӧдӧдӧмаӧсь Череповецкӧ пехотнӧй училишӧӧ, кӧні недыр кадся курс помалӧма 1941-ӧд вося ӧшым тӧлысьын. Лейтенантӧн командуйтӧма баталённӧй миномётъяслӧн взводӧн 24-ӧд стрелковӧй дивизияса 172-ӧд стрелковӧй полкын. Тышкасьӧма Калинин фронтын. Ранитчылӧма 1942-ӧд вося ӧшым тӧлысьын Сталинград улын. Бурдӧм бӧрын сійӧс индӧмаӧсь связьса старшӧй офицерӧн 24-ӧд стрелковӧй дивизияын. 1944-ӧд во пансигӧн Николай Рочев лоӧма тайӧ жӧ дивизияса 168-ӧд стрелковӧй полкын оперативнӧй юкӧнса начальникӧн да штабса начальникӧс вежысьӧн.

1945-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысьсянь лӧддза-номъя тӧлысьӧдз велӧдчӧма Украинаса 4-ӧд фронтлӧн штаб бердса оперативнӧй сотрудникъясӧс дасьтан курсъясын. 1945-ӧд вося сора тӧлысьсянь 1946-ӧд вося сора тӧлысьӧдз — 18-ӧд армияса «Смерш» контрразведкаын следователь. Бырӧдӧдма Рытыввыв Украинаын ОУН-лысь бандаяссӧ, Чехословакияын кыйӧдӧма да бырӧдӧма диверсант да каратель Тищенкоӧс. Демобилизируйтчӧма 1946-ӧд вося моз тӧлысьын.

 Тыш бӧрын 
1948-ӧд вося рака тӧлысьӧдз Н. Рочев уджалӧма партияса Коми обкомын инструкторӧн, кадръяс секторын веськӧдлысьӧн. 1950-ӧд воясын уджалӧма партияса Уква райкомын секретарӧн да 1-дза секретарӧн, партияса Вӧркута карса комитетын 1-дза секретарӧн, партияса Коми обласьтса комитетын пропаганда да агитация секторын веськӧдлысьӧн. 1955-ӧд воын помалӧма КПСС-лӧн Шӧр комитет бердса Вылыс партийнӧй школаын. 1968-ӧд вося урасьӧм тӧлысьӧдз — партияса Коми обласьтса комитетын секретар. Сэки жӧ помалӧма Вылыс партийнӧй школалысь аспирантура да 1969-ӧд воын дорйӧма история наукаясса кандидат ним вылӧ диссертация.

1968-ӧд вося урасьӧм тӧлысьсянь 1970-ӧд вося рака тӧлысьӧдз веськӧдлӧма СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалын Коми историяса отделӧн. Вӧзйӧма лӧсьӧдны СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалын Кыв, литература да история институт. Дас вит во веськӧдлӧма тайӧ гуманитарнӧй институтнас (1970—1985). Веськӧдлӧма Фин-йӧгра туялысьяслӧн VI ставмирса конгресслӧн дасьтӧмӧн да нуӧдӧмӧн.

«Истории Коми АССР с древнейших времен до наших дней» монография йӧзӧдны дасьтӧмысь сетӧма Коми АССР-са канму премия.

Кулӧма 2004-ӧд вося кӧч тӧлысь 2-ӧд лунӧ.

 Общественнӧй удж 
1952—1970-ӧд воясӧ вӧлӧма Коми АССР-са Вылыс Сӧветын депутатӧн. Сійӧс кыкысь бӧрйылӧмаӧсь Вылыс Сӧветса Веськӧдлысьӧн.

 Семья 
 Батьыс — Рочев Никита Степанович (1895—1957)
 Мамыс — Рочева Марфида Терентьевна (1894—1976)
 Гӧтырыс — Анна Ивановна (1913—2000)
 Нылыс — Светлана Николаевна (1952)

 Туясян удж 
 Небӧгъяс 

 Ӧшканпасъяс 
 Война кадся 
 Гӧрд Дӧрапас орден (1943) 
 Айму вӧсна Ыджыд тыш II тшупӧда кык орден (1944, 1985)
 «Заслугаясысь эзысь крест» орден (Польша)
 «Сталинград дорйӧмысь» медаль
 «1941—1945 воясӧ Айму вӧсна Ыджыд тышын Германия весьтын Вермӧмысь» медаль
 «Вӧрӧг водзын повтӧмлунысь» медаль (Чехословакия)

 Война бӧрся 
 Уджвывса Гӧрд Дӧрапас орден (1965)
 Коми АССР-са народнӧй овмӧсса нимӧдана уджалысь (1968)
 РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь (1982)
 Коми АССР-са канму премия (1982)

 Паметь 
 Н. Н. Рочевлы казьтылана пӧв восьтӧма Сыктывкарын 2015-ӧд воын Кыв, литература да история институт керкаын.Открытие мемориальной доски Н. Н. Рочеву // Кыв, литература да история институтлӧн сайт (2015.05.09 лун; рочӧн)

 Ӧшмӧсъяс 
 http://geroiros.narod.ru/wwsoldat/200/ARTICLES/BIO/rochev_nn.htm
 Рассохин Л. Рочев Николай Никитич // Республика Коми. Энциклопедия: в 3- т. — Сыктывкар, 1999. — Т. 2. — С. 559.

 Ыстӧдъяс 

Категория:Персоналия анбурӧд
Категория:Персоналия:Коми
Категория:Туялысьяс
Категория:Кыдзкар сикт овмӧдчӧмин
Категория:Кыв, литература да история институт