Tʋbir

Tʋbir anɛ ninsaal niŋgbiŋ lua kanɛ sʋŋid ka bʋnvʋr wʋsa wʋm. Ninsaal tʋbir la mɔrnɛ lʋos atan: yiŋ tʋbir, tʋbir pʋʋgin nɛ tub kiig. Yiŋ tʋbir la mɔr tʋb gbaʋŋ nɛ vɔɔr.yiŋ tʋbir la ma'a ka fʋ na nyɛ nɛ fʋ nini. Tʋbir la yiti anɛ yiŋ tʋb gbaʋŋ la. Pʋʋgin tʋbir la mɔr dinɛ libili di nɛ vɔn bibisa atan.  Pʋʋgin bɛɛ tʋb kiig la  pa'anɛ kɔnbir kanɛ bɛ tʋbir la pʋʋg, ka mɔr sʋn'ʋla kɔn'ɔb kɔn'ɔb dinɛ an' yɛlkpan tis niŋgbiŋ luos bama. Niŋgbiŋ lua kanɛ bʋak pʋsʋk sʋ'ʋlim la kɛt ka ti nyaŋidi nyɛt ka ken ka li zɛnmisid. Ka zin'ig sieba mɛ sʋŋid nɛ ziesim, ka zin'ig sieba mɛ sʋŋid nɛ vuud wʋmʋg. Tʋb bin la ɛɛnsid tʋbir la ka di an' nyan'e.

Tʋbir la nɔbigidnɛ yit sɔnfulifuugin na ka pin'in nɛ sankpanbibis ayuobʋ banɛ yit saŋa kanɛ biig la nam bɛ pʋʋginɛ nɔbigid la. Ka pa'ae nya'aŋ niŋgbiŋ pak la zug.

Wima tʋne kpɛn tʋbir la ka li kɛ ka tʋbir la paam daan'ʋŋ. Wiim ya'a kpɛn tʋbir la, di na tʋne kɛ ka sɔ'ɔ tʋba kpit. Bɛɛ li daam zupʋt la ni zin'ig kanɛ kɛt sɔ'ɔ wʋm vuud la.

 zi'esim 
ninsaal tʋbir la mɔri luos atan'. Ba anɛ yiiŋ tubir, tensʋk tubir nɛ pʋʋgin tʋbir. Tubgbaʋŋ linɛ yiiŋ tubir ni la anɛ linɛ ka tublim linɛ bɛ tensʋkin la wɛligi lii li kɔn' nɛ tensʋk tʋbir kanɛ di'esid pɛbisim la. Tensʋk tʋbir la mɔr kɔnba atan' la. Ba anɛ Ossicles kɔnbbanɛ kɛ vuud nyaŋid kpɛn'ɛd, ka vɔɔnr tɔ'ɔŋi li nɛ kʋkɔdaʋg la. pʋʋgin tʋbir la mɔri otolith luos banɛ an utricle nɛ saccule, ka nyʋʋr vɔnya banɛ tɔ'ɔŋ nɛ luos banɛ sʋŋid ka wʋmmʋg bɛ la.

 Yiiŋ tʋbir 
Yiiŋ tʋbir la anɛ tʋbir la lua kanɛ bɛ yiiŋ ka mɔr niŋgbiŋ ka ti nyɛt nɛ nini, ka vɔɔnr bɛ nɛ li yiiŋ wʋsa.

Yii

 Tʋʋma 

 wʋmmʋg 
vudi'esnam banɛ di'esid vuud la ɛɛnti di'e vunwiis dɔl yiiŋ tʋbir la ni, ka tensʋk tʋbir la tiaki li tɔlis pʋʋgin tʋbir la ka li yʋ'ʋn di'e li. pʋʋgin tʋbir la ɛɛnti tɔlisi li zupʋtin ka li mɔr gbin bɛɛ ani.

vuud ya'a ɛɛnti dɔl yiiŋ tʋbir la ni, di ɛɛnti keŋ ti si'isnɛ tʋblʋmmir linɛ bɛ pʋʋgin la ka li kɛ ka vuud dammid. kɔnba atan' tɔlisid vuud nwa zin'ikanɛ paas ayi ka gu'un pʋʋgin tʋbir. yiiŋ tʋbir bʋn linɛ an tii la sʋŋid vuud, ka tʋblʋmmir la nyaŋid tiakidi li sʋ'ʋŋa.

 nɔbigir 
biig ya'a nan bɛ pu'a pʋʋgin la, tʋbir la nɔbigidnɛ zi'esimnam atan': Ba anɛ pʋʋgin tʋbir, tensʋk tʋbir nɛ yiiŋ tʋbir. zi'esim wɔɔ nɔbigi yinɛ o zin'ig giŋgaŋ na.

 pʋʋgin tʋbir 
biig la ya'a nam bɛ pʋʋgin la, tʋbir la zin'ikanɛ ɛɛnti pin'il nɔbigid yiiga anɛ pʋʋgin tʋbir la. biig la ya'a nam li'am an zipɔl la, li dapisi nɛ ayi daar ka pʋʋgin tʋbir la pin'ili nɔbigid ka li yinɛ sɛɛlnam ayi ni ka li yʋ'ʋr buon otic placodes la.