Asumbul Nɛ Pu'a Nyalʋŋ

ASUMBUL NƐ PU'A NYALƲŊ anɛ sɔlʋŋ malisiŋ.

"Alamisi! Alamisi!" Asumbuli la buon. Weei ka Alamisi zi'en dɔbilini yina. Bɔzug ka fʋ nam pʋ mɔnɛ naae ka yʋ'ʋŋ sɔbɛ? Ow, Azumbila, fʋ mi' ye man keŋi ya-tuona ye m di'e ligidi. Fʋ ka' suor ka fʋ kɛ ka kɔm kʋʋdima. Ka Alamisi baŋ ye Asumbul ya'an bɔɔd ye o daam o nɛ. Dim suguru Azumbilaa, m bɛlimnɛ gu'usim bi'ela ka zɛɛnd la bi'ig nɛ la, ka biis la mɛ tuo sa'akora la naae.
Asumbul nɛ o pu'a nɛ ba biis atan' yir da pʋ lal nɛ sian'arɛ. Bikpɛɛnm la yʋ'ʋri da buon Anɔbaanlis ka ayi' daan la an Apʋtita'ug ka atan' daan la yʋ'ʋr an Azutita'ug. Asumbul nɛ o yidim da ɛɛnti kuanɛ ba pɔɔgʋn hali, ba da mɔr diib bɛdegʋ na di ka kɛɛ kuos. Yʋʋm sieba bɛ ka ba pɔɔd la du'a sʋ'ʋŋa amaa yʋʋm sieba mɛ bɛ ka li pʋ du'a sʋ'ʋŋaa.

Yʋʋm yinne ka saa ni ka Asumbul nɛ o yidim siak ye ba ki'a karinyauŋ tita'ari paasi ba pɔɔg la. Kɛl ka ti bʋd kawɛna Azumbila, fʋ mi' ye kawɛna an sʋm ka fʋ mɛ na lɛn nyaŋe nɔki li maal diib buudi babiga. Alamisi la tisid o pʋtɛn'ɛr. Ayei ti kʋ bʋd kawɛna, Asumbul pʋ siakɛ. Ti na kuanɛ busa pɔtita'ar, busa pʋ lɛn nyɛta, m tɛn'ɛs ka li na nyɛ' sʋ'ʋŋa ka ti kuos sieba paam ligidi bɛdegʋ. Ka Alamisi gʋ'ʋŋ ka siak.
Biis la sʋŋi ba saam nɛ ba ma ka ba kua pɔtita'ar hali ka pɔɔg ka'a teŋin la paae ba pɔɔg la. Ba tʋmmɛ nɛ ba paŋ wʋsa. Ba nwɛ' vugus la nɛ ka sɛ daad banɛ ka busa la na dʋ, saa mɛ ni sʋ'ʋŋa ka zunzuya pʋ daami baa ka busa la nɔbig sʋ'ʋŋa. Asumbul pɔɔg la da anɛ sʋ'ʋŋa hali ka kpaadi wʋsa gɔsid ka asumbul nwɛ'ɛd o nyɔ'ɔgʋ di yɛla. O ɛɛnti keŋ kaae pɔɔg la o kɔn' ka nwɛ' nyɔ'ɔg ka ye, mam Asumbul, kpaad ka'a paae mam.Ha! Ha! Ha! li kʋ yuugɛ ka m mɔr ligidi gaad sɔ' wʋsa teŋ kaŋa ni.

Daar yinne ka o gɔs pɔɔg la kii ka pʋtɛn'ɛr kena ye, bʋndu'ada ya'a maal sʋ'ʋŋa yʋʋm kaŋa, yʋʋm kanɛ dɔl la, kɔm ɛɛnti li na. M ya'a nyaŋi su'a linɛ ka m kua la m kɔn'ɔkɔn li na an sʋm. Ka tɛn'ɛsid on na maal si'em.

Ka busa la tuub saŋa paae ka Alamisi nɛ biis la tuulim nɔɔr babiga vaad busa la kun yin. Busa la zu'oe nɛ ka ba pʋ nyaŋe suu ba wʋsa bʋʋrin la. Ani ka Asumbul lɛm mɛ bʋtitada paas.

Li yʋ'ʋm paae busa diib saŋa. Sansi'a bɛ ka Alamisi dʋg busa la ka kiim zɛɛnd nɛ zɛnvaand. Sansi'a mɛ bɛ ka o tua sa'akɔra ka dʋg suma zɛɛnd, Asumbuli nɔŋ si'eli la. O mɛ tun'oe sɛn' busa la ka paas zinki'ima nɛsunki'ima bɛɛ paya, o ɛɛnti baŋnɛ ka tis Asumbul diib la bɛdegʋ la'am nɛ ala Asumbul nan zi' dii tigɛ.

O ya'a ditta, o tun'oe gu'us bi'ela ka gi'e gɔs o pu'a. "Alamisi, yaarim galis zɛɛnd la nɛ, daar yinne la ka o yɛl ala ka tɛnrig laa la zi'el. Oh, Azumbila, mɛ fʋ bɔɔdi fʋ yaarimɛ ala? Alamisi lɛbis o ala, daar woo mam makkidi fʋ yaarimɛ zɛnmisid. Ka Asumbul zuŋ nindaa ka ye, "li galisnɛ. Daar wʋsa Asumbul mɔri si'el na yɛl, lina ya'a ka'a sʋm lina lɛŋ ka'a sʋm. Zak la milignɛ sinlinsin'paanlis bɛ fuudin la, fuud la pʋ piesɛ, nɛ yɛla bɛdegʋ. Daar yinne ka o yɛl o pu'a ye, ‘gɔsim kpɛla alamisi, fʋ tɛn'ɛs ka fʋ maan mam wala? Fʋ mi' ye manɛ an yidaan, li nar ka fʋ tisim girima kanɛ nar.’

Fʋ pʋ lɛn na'asid mam dabisbama, ka pʋ titim diib ka li siakidi ma ka zɛɛnd la mɛnɛ, yaarim ya'a pʋ galisɛ nanzu'us on kae. Mam pʋ nyɛ ka zak la piisɛ ka m fuud ɛɛn miligi digin dabisa bɛdegʋ------" Yɛlbanɛ ka o ye Alamisi pʋ maal la ka' bɛnnɛ, hali daasieba bɛ ka o lɔ'ɔŋ biis la. Azumbila, fʋ tam ye li nar ka ti sua busa la sieba gur kɔm saŋa kuosɛ? Alamisi ye pian' pa'al amaa Asumbul pʋ kɛligɛ. Li siakya! li siakya! ka o tans o ka keŋ. Alamisi tɛn'ɛs ye daasi'erɛɛ o sid bɔɔdi ye o maal si'el linɛ kɛ ka o pian'ad ala la. Lin yi daakan la o kpɛn nwɛ'ɛd o mɛŋ ye o kɛ ka li an sʋm tis Asumbul. O tisid o diib ka li gat yiigin la, ka mɛ gɔt ka yin la la'ad wʋsa bian'as. Biis la mɛ ɛɛnti sʋŋi ba maa ba paŋi tɔn'ɔe si'em.

Daar yinne ka Asumbul ka' yinnɛ ka Anɔbbaanlis buol o pitib la bu'os ye, "ya mi' ye ti saammɛ zabid nɛ ti ma la ka' sʋm ko? Man tɛn'ɛs ka li ka'a li suori la. Li nar ka ti gɔsi li yɛla. Ka Apʋtita'aug bu'os ye, ti na nyaŋe maal bɔ? Ti kʋ nyaŋe maal si'ela. Ti kɛl ka o tʋm on bɔɔd si'em lin pʋn an si'em wʋsa, o anɛ ti saam.  Ka Anɔbbaanlis tans ye, ayei, li yʋ'ʋn tʋʋg nɛ galis, li pʋ nar ye ti gɔsid ka o daamidi ti ma ala. O bɔɔdi o mɛŋ ma'aa, sɛɛ ti kɛ ka o bas ittʋŋ kaŋa. Zi' ka ba ma bɛnɛ dɔbilin ka wʋm ka li lidig o ka o zɔɔ kpɛn' ba dɔɔgin la. Biisɛ, li ka' suor ka ya pian'adi ya saam yɛla ala, basimi ka da lɛn zaansim ye ya pian' tis o o ittʋŋ la yɛlaa. Mmaa, mma, -----" Anɔbbaanlisi laa pin'ili pian'ad. An vuu! Alamisi pʋ kɛ ka o pian'a tɔlisɛ.

Nɛ'ɛŋa maan yin la ka Asumbul mɛ maan suoya. O bɔɔdi yipaal nɛ fupaala, o mɛ na bɔɔd busa la bɛdegʋ ka kɔm saŋa ka o kuos o ya'a nyaŋe su'a busa la wʋsa o kɔn'ɔkɔn. Daar yinne ka o nyɛ ka ba pʋ piis o dɔɔg la ka o kpɛn nwɛdig ye o sʋʋnr duoe nɛ hali, ka yɛl Alamisi ye o dɔl biis la ka ba yi ka bas o yir.

Azumbila, fʋ di'emɛ bɛɛ li anɛ sida? Li lidig Alamisi nɛ ka o maligim bu'os o. Ka Asumbul nwɛ' kuŋ ka bu'os o pu'a ye, fʋn gɔsim la m nwɛnɛ di'ema sɔbaa? Yimi ka basini m yir. Ka tiesi pa'al yaŋir. Alamisi bɛlim wʋʋ ka Asumbul pʋ kɛligɛ, Alamisi onɛ o biis la gʋ'ʋŋi yinɛ ka kummi di'e suori wa'ae o ba' yir.

Asumbul kpɛn' nɛ o kɔn' ka li maal bi'ela, ka o  dʋgid busa la  on bɔɔd si'em daar woo ka kuosid sieba linɛ kɛ ka o paam ligidi bɛdegʋ yʋ'ʋn da' fupaala gʋʋdi gin. Lin yuug bi'ela la, o nyɛ ka akpɛn'ɛdimkɔn' bɛlim pʋ malisa ka o yʋ'ʋn bɔɔd sɔ' ye o kena bɛ nɛ o. Ani ka o ye sɛɛ o di pu'a ka bas Alamisi, amaa on bɔɔd ye o mɛŋ ma'aa dit la, o daa tɛn'ɛs on na nye bɛ o kɔn' ka dit diib la nɛ ligidi la o kɔn'ɔkɔn'. O tɛn'ɛsya ka li nar ye o di pu'a kanɛ ka' nɔɔrɛ. Asumbul yʋ'ʋn yɛl o mɛŋ ye, man ka' gɛdigɔ, man kʋ tʋm ka sieba ditta. M na dinɛ pu'a kanɛ pʋ mɔr nɔɔrɛ, o na tʋm tisim ka lɛɛ kʋ di diibɔ. Lina bɛɛ o pʋtɛn'ɛrin la ka o yii keŋ pu'a kanɛ pʋ nɔɔr la ieb. Asumbul ienɛ teŋ la wʋsa ka pʋ nyɛ o amaa o pʋ kɛɛsi basɛ. Daar yinne ka o keŋ sian'ar sʋʋg bɔzugɔ, bʋnzilinzi'id maan ani. O keŋi lalig hali ka kɔm yʋ'ʋn mɔr o ka o nyɛ maŋʋ tiig ka yʋ'ʋn dʋ ye o pʋɔn' maŋʋ di. On bɛ ani dit la ka nyɛ pu'a nyalʋŋ ka o bɛ ani bɔɔd bʋntugida ka Asumbul bas maŋʋ la diib ka gɔsid o kii.

Asumbul keŋi bu'os o ye, "fʋ yʋ'ʋr an anɔ'ɔnɛ"? Ka gɔs o kii nyɛ ka o pʋ mɔr nɔɔrɛ. Ahaa! m paam man bɔɔd si'el, pu'a kanɛ pʋ mɔr nɔɔrɛ, m na di o. Ka paae pu'a a tuonnɛ yɛl o ye, fʋ vɛnl woo! dunia ni wʋsa man pʋ nyɛ pu'a ka o vɛnli paae fɔ. Ka Asumbul yɛl pu'a la ye o na di o ka o gɔmis zugu pa'al ye o siakya ka li tis Asu mbul sumalisim bɔzugɔ, o kʋ di o busa la nwa. Nya'a sa ka Asumbul baŋ ye pu'a la yʋ'ʋr anɛ Abɛdʋg. On maal pu'adiir malima naae ka sʋl la, o mɔr o nɛ kul o teŋin. Ban paae yin la ka Asumbul pa'al o  on mɔr si'el nɛ on na tʋm si'el wʋsa. O tʋm tʋʋm dinɛ wʋsa ka Asumbul tis o amaa ba pʋ sɔnsida bɔzugɔ, o pʋ mɔr nɔɔri na pian'aa. Asumbul nan kɛnɛ ka ba maal diib bɛdegʋ ka buol teŋ la dim ka ba kena di ka nu ye ba pa'al pu'asaan ken la yɛla. Ka yʋʋm yʋ'ʋmnib nɛ wa'adib kena Abɛdʋg yɛla. Asumbul nɛ o zuanam la da yɛt Abɛdʋg ye o dim diib la amaa o pʋ yɛl si'ela, dinzugɔ, sɔ'ɔsɔ kʋ si'is o busa la.

Daar wʋsa Asumbul tɛn'ɛsidi ye, li niŋ wala ka pu'a kanɛ p dit diibɔ nɔb ala? O gɔs ka o busa la mɛ sied tɔ'ɔtɔ, hali Alamisi onɛ o biis la daa bɛ la li daa pʋ sied ala. Linɛ paas mɛn anɛ o nyɛ ka o zuud o ligidi la. Na'ayiig pa'a ti ken yin la na? o tɛn'ɛs wʋʋ gʋ'ʋŋnɛ ka ye sɛɛ o baŋ linɛ maan. Daar yinne ka Asumbul yɛl Abɛdʋg ye o keŋ tensi'a ka lɛbna, ka nɔk o tapakʋ pianki yi amaa o pʋ keŋɛ, ka li niŋ bi'ela ka o sɔligi lɛb yin na. O dʋnɛ dɔbil la mɔpil zugu wiee mɔɔd la yɔ'ɔg vɔɔnr ka digi gur. Li pʋ yuugɛ ka Abɛdʋg naan mu'arin la lɛbnɛ ka nyu'oe bugum dɔbilin la ka keŋ busa bʋʋrin la yis busa ayuobʋ, o pɛɛnsi ba nɛ ka lɛɛ pʋ nwaaba ka nɛki ba dʋgʋl.

Asumbul da pian' tis o mɛŋ ye, "o dʋgid ye o tis anɔ'ɔnɛ?" O paammɛ sabua paal bɛɛ? O mɔri sabuos ka ba ɛɛnti kena di mam busa la bɛ bɔ? Ka Asumbul su'a gɔsid o mɔpil la vɔɔnrin la. Ka Abɛdʋg lak o biaunk  ka nu'asid bus-dʋgida la yinne-yinne kpɛn'ɛsid o biaunkun ka li sigid o pʋʋrin. Li lidig Asumbul nɛ ka o ianki zɔɔ kpɛn' dɔbilin la, ka tans ye, ahaan! m gban'af, m yʋ'ʋn baŋ onɛ ɛɛnti ditti m busa la. Ka Abɛdʋg pabig ka naan kuk zugu li. Daar woo mam maki gʋ'ʋŋnɛ bɔzugɔ, fʋ pʋ dit diib bɛɛ nuud ku'om ka nɔbi fʋʋsim.

M yʋ'ʋn baŋya, tu'asim sida, ka'a fʋʋ ɛɛnti zuud man ligidi laa? ka Abɛdʋg gɔmis zug. Asumbul daa zi' ye pu'a nyalʋŋ la ka' nɔɔr la li anɛ sɔ' da pɔ nɔbɛ'ɛdi tis o, lini sʋ'ʋe ka o pʋ tun'oe pian'ad la. Lina zug ka o mɔr vɔɔnr o biaunkun sigid o pʋʋrin. O igin o duma zugu bɛlim Asumbul nɛ o nu'us. Asumbul paam o mɛŋ sa'alʋg, o yʋ'ʋn baŋ yam ka tiesi pa'al yir la yaŋir ka yɛl o ye, "gaadim yi" Ka Abɛdʋg sʋʋnr san'am ka nyan mɛ kpɛn' o.

Asumbuli yʋ'ʋn baŋ o gaamis la ka tiak o pʋtɛn'ɛr ka keŋ ye o mɔr Alamisi nɛ biis la lɛbna. O keŋ Alamisi nam teŋine bɛlim o ye o lɛm na." Alamisi, man keŋnɛ di pu'a sɔ' ka o an na'ayiig, man baŋ ye m pʋ maalif sʋ'ʋm, dim suguru."

"Azumbila, man nɛ m biis la ya'a na lɛbna ya, asɛɛ fʋ digil nɔɔr ye fʋ kʋ lɛm maal alaa." "Awoo Alamisi, m kʋ lɛm maal alaa." Asumbuli yɛl ala la ka kuak o. Biis la nyɛɛ ala la, ka ʋk nu'us ka wa'.

Category:Sɔlima