Emer Xanê Şikak

Emer Xanê Şerîfî (soranî: عه‌مه‌ر خانی شەریفی; jdb. 1873 - m. 1958), bêhtir wekî Emer Xanê Şikak tê zanin, yek ji serokê eşîra kurd a şikakan bû. Emer Xan kurê Mihemed Şerîf Şerîfî bû ku piştî mirina bavê xwe di serokatiya eşîrên Kardar û Şikak de roleke girîng lîstiye. Her çend yên din bawer dikirin ku ew pismamê Simko bû, li gorî raporên herêmî, tê diyar kirin ku Emer Xan apê Simkoyê Şikak bû.

Di destpêka sedsala 20an de eşîra Şikak di bin serokatiya Simkoyê Şikak de, bi taybetî piştî wergirtina piştgiriya ji împeratoriya rûsî, bandor bi dest xistibûn. Di vê serdemê de Emer Xan bûye alîkarê sereke yê Simko yê di nav şikakan de. Piştî kuştina Simko di 1926an de, wî serokatiya eşîra Şikak digire ser xwe.

Emer Xan di sala 1946an bi Qazî Mihemed û Komara Mehabadê re hevalbendî kiriye.

 Kariyera wî 
Emer Xan wek serokê sereke yê eşîra Şikak xizmet kiriye û kesayetiyek girîng ê li Rojhilata Kurdistanê bû. Li gorî raporan, wî bandorek mezin li ser çavdêrên amerîkî kiriye ku di nav de Kermit Roosevelt hebû, wî wekî 'kalê mezin ê Kurdistanê' bi nav kiriye û William O. Douglas jî ku piştî hilweşandina hikûmeta Mehabadê serdana wî kiriye.

Tevî meqamê wî yê bilind ê di Komara Mehabadê de, hinek dîroknas kiryarên wî wekî firsendperest bi nav kirine. Ew wek Wezîrê Şer hate tayînkirin û di komarê de pileya mareşal wergirtibû. Wekî din, ew endamê komîteya navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê û îmzekarê Peymana Kurd-Azerbaycanê ya 23ê nîsana 1946an bû. Di dema ku ew li Mehabadê bû de, tê gotin ku wî bi George V. Allen, balyozê amerîkî li Îranê re têkilî danî. Piştî hilweşîna Mehabadê, bi destwerdana Allen bû ku Emer Xan ji darvekirina ji aliyê hikûmeta Îranê ve dûr ket.

Emer Xan bi pisporiya xwe ya leşkerî û jêhatîbûna xwe ya stratejîk  hatibû  naskirin. Hêzên wî di bin hikûmeta Mehabadê de beşdarî gelek operasyonên leşkerî bibûn. Her ku rejîm nêzîkî hilweşînê bû, wî piştgiriya xwe kişand û vegeriya mala xwe ya li Zîndeştê.

 Çavkanî 


Kategorî:Jidayikbûn 1873
Kategorî:Kesên ji Ûrmiyeyê
Kategorî:Kesên ji Zîndeştê
Kategorî:Kurdên sedsala 20an
Kategorî:Mirin 1958
Kategorî:Pêşengên kurd
Kategorî:Serhildêrên kurd
Kategorî:Siyasetmedarên kurd