Ehmed Wefîq Paşa

Ehmed Wefîq Paşa (; jdb. 3ê tîrmeha 1823an - m. 2ê nîsana 1891an) di Tenzîmat û serdema Meşrûtiyeta Yekem de siyasetmedar, dîplomat, zanyar, şanonivîs û wergêrekî osmanî bû. Ew bi erkên bilind ên hikûmetê hate erkdarkirin, di nav de serokatiya Meclîsa Osmanî ya yekem di 1877an de jî hebû. Wî herwiha du demên kurt wekî sedrazm xizmet kir. Wî herwiha şanoya osmanî ya yekem ava kir û lîstikên şanoyê yên bi şêwaza rojavayî yên yekem li Bursayê da destpêkirin û berhemên sereke yên Molière wergerand.

 Jînenîgarî 
Ehmed Wefîq Paşa bi eslê xwe yewnan bû, bav û kalên wî berê mîna gelek misilmanên din ên yewnan, bi taybetî ji Krîtê û Başûrê Makedonyayê li bakurê rojavayê Yewnanistanê, bûne Misilman. Wî di 1831an de li Konstantînopolîsê dest bi perwerdehiya xwe kir û paşê bi malbata xwe re çû Parîsê, li wir ji Koleja Saint Louis mezûn bû.

Di 1844an de, Ehmed Wefîq ji bo nirxandina daxwazên îstîsnayên taybetî ji baca cizyetê hat tayînkirin. Li gorî hin peymanan, rayedarên ewropî dest bi berfirehkirina îmtiyazên xwe yên derveyî welat ji bo "parêzvanên" - xristiyanên osmanî yên bi eslê xwe maltayî û îyonî - kiribûn. Ji ber ku ji ber windakirina dahatê ya mezin ji bacên cizyetê yên nedayî li wîlayeta Îzmîrê, ku nêzîkî du ji sêyan bacê nehatibû berhevkirin, nîgeran bû, Ehmed Wefîq ji bo nirxandina zêdetirî 1500 daxwazên parastina brîtanî hat hilbijartin.

Ehmed Wefîq du caran bû Wezîrê Perwerdehiyê yê Împeratoriya Osmanî. Her çend du caran wek Serokê Hikûmetê hatibe tayînkirin jî, li şûna "sedrazm", bi sernavê "serokwezîr" hatiye tayînkirin. Dema ku bûye waliyê bajêr, ew li Bursayê şanoyek ava kiriye. Di 1860an de, bûye balyozê osmanî li Fransayê. Ew ferhenga tirkî ya yekem nivîsandiye û wekî yek ji pan-tirkîstên yekem tê hesibandin.

 Wêje 

 Ömer Faruk Akün: Ehmed Wefîq Paşa. In: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, çapa 2em (1989), rr. 143–157 (tirkî).

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Jidayikbûn 1823
Kategorî:Kesên ji Stembolê
Kategorî:Mirin 1891
Kategorî:Paşa
Kategorî:Serokwezîrên Împeratoriya Osmanî