Êrîşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li ser Venezuelayê 2026

Êrîşên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li ser Venezuelayê êrîşeke hewayî ye ku di 3ê çileya sala 2026an de ji Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li gelek deverên bakurê Venezuelayê ku di nav de paytexta welat Karakas jî hebû pêk hatiye.

Di roja berê sibeha 3ê çileyê de gelek dîmenên ku gelek helîkopterên leşkerî di asteke nizm de li ser Karakasên difirin ji aliyê ajansên nûçeyan ve hatiye parve kirin. Bi destpêkirina êrîş û teqînan re serokkomarê Venezuelayê Nicolás Maduro li seranserê Venezuelayê rewşa awarte ya neteweyî ragihand. Piştî êrîşan, serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Donald Trump ragihand ku Maduro û jina wî Cilia Flores hatine girtin û bi balafirê ji Venezuelayê hatine derxistin. Serdozgerê giştî yê Amerîkayê Pam Bondi diyar kiriye ku ihtîmal heye ku her du jî bi sûcê narkotîkterorîzmê re rû bi rû bimînin. Di bersivê de cîgira serokê Venezuelayê Delcy Rodríguez piştrast kiriye ku hem Maduro û hem jî hevjîna wî winda ne û ji rayaderên Dewletên Yekbûyî daxwaza "delîlên jiyana wan" kiriye.

 Paşperdeh 
Di tebaxa sala 2025an de, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dest bi komkirina leşkerên xwe li başûrê Karayîbê kiriye ku di nav de bi bicihkirina keştîyên şer û personelên leşkerî hebû. Di meha îlona 2025an de, Fermandariya başûr a Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dest bi êrîşên leşkerî ya li ser keştiyên li Deryaya Karîbê kiriye. DYA îdia dike ku hinek ji keştiyên ku hatine lêdan li ser navê Venezuelayê bazirganiya narkotîkê dikirin.

Ev kiryar beşek ji operasyona nima başûr bû ku kampanyayek leşkerî ya amerîkî ye ku torên sûcdar ên gumanbar dike armanc ku di nav de kesên hatiye îdia kirin ku bi hikûmeta Nicolás Maduro re girêdayî ne, hene. Beriya êrîşan, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Maduro bi serokatiya "narkodewletê" û sextekariya hilbijartinê ku hatiye îdîa kirin ku hilbijartinên serokatiyê yên 2024an de pêk hatiye, tawanbar kiriye. Her çend konseya hilbijartinê ya neteweyî Maduro wekî serketîyê ya hilbijartinê ragihandibe jî, encamên ku ji aliyê opozîsyonê ve hatine berhevkirin îdia dikirin ku namzedê wan, Edmundo González, piranîya diyarkar bi dest xistiye. Serok Trump berê vê êrîşê du çeteyên narkotîkê yên Venezuelayê, Tren de Aragua û Cartel de los Soles, wekê rêxistinên terorê ya biyanî (FTO) bi nav kiribû û îdia kiribû ku serokê wan ji aliyê Maduro bixwe ve tê birêvebirin.

Di tebaxa sala 2025an de, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li başûrê Karîbê dest bi komkirina leşkerî kiriye ku keştîyên şer û personelên leşkerî li deryayê bi cih kiribû. Ajansa Îstîxbarata Navendî (CIA) tîmek şand Venezuelayê ku dest bi şopandina tevgerên Maduro bike. Di meha îlonê de Fermandariya Başûr a Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dest bi êrîşên leşkerî li ser keştiyan li Deryaya Karîbê kiribû ku bi îdiaya ku hinek ji wan li ser navê Venezuelayê bazirganiya narkotîkê dikin. Di mijdara sala 2025an de, seroka opozîsyona Venezuelayê María Corina Machado di civîneke karsaziyê de li Miamiyê ku Trump jî beşdar bibû soz daye ku rezervên petrol û gazê yên Venezuelayê veke û rêveberiya Trump bi hikûmeta Maduro re li ser rezervên petrola Venezuelayê danûstandinên nepenî kiribû. Di kanûna sala 2025an de ev yek zêde dibe û desteserkirina tankerên petrolê ku petrola Venezuelayê ya ku petrola Venezuelayê dibirin, dihatin desteserkirin û Hêzên Taybet ên Belavkirî (DSF) yên Parastina Peravan bi hevahengiya personelên Wezareta Parastinê re kontrolên taktîkî pêk dianîn.

Di mijdara sala 2025an de Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê keştiya balafirhilgir a USS Gerald R. Ford li herêmê bicih kir û di kanûna pêşîn de dest bi rêgirtin û desteserkirina tankerên petrolê kiriye û dorpêç kirina deryayî li hemberê Venezuelayê bikar aniye. DYA di dawiya kanûnê de bi fermana ajansa îstîxbarata navendî (CIA) li Venezuelayê operasyonên veşartî daye destpêkirin. Donald Trump berê ragihandibû ku artêşa DYAyê dê li hundirê Venezuelayê operasyonan pêk bîne.

 Êrîşa Dewletên Yekbûyî 
Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Donald Trump (li aliyê rastê) di dema Operasyona Absolute Resolve de, li kêleka rêveberê CIAyê John Ratcliffe e (li aliyê çepê).
Serok Trump ferman dabû ku li Venezuelayê ku di nav baregehên leşkerî jî hebin, dê bibin encama êrîşan.

Li dora saet 02:00 ê dema herêmî de li paytexta Venezuelayê, Karakas herî kêm heft teqîn çêbûne û helîkoperên ku nizm difirin hatin dîtin ku bi piranî li La Guaira, Higuerote, Meseta de Mamo, Baruta, El Hatillo, Charallave, û Carmen de Uria ku bi piranî di nav an jî li nêzîkî paytexta Karakasê bûn. Piraniya teqînan li anten û baregehên leşkerî yên çalak çêbûn. Raporên destpêkê destnîşan kirine dibe ku teqîn li baregeha hewayî ya Generalissimo Francisco de Miranda (La Carlota) û Fort Tiuna ku du baregehên leşkerî yên li herêmê bûn, pêk hatiye. Her wiha teqînên mezin li Balafirgeha Higuerote jî hatin ragihandin.

Êrîşan nîv saetê berdewam kiriye. Ji hangareke leşkerî ya li baregeheke Karakasê dû derdikeve û baregeheke din jî bê elektrîk dimîne. David Smolansky, berdevkê serokê opozîsyona Venezuelayê María Corina Machado, ji CBS Newsê re diyar kiriye ku ji xeynî Fort Tiuna û baregeha hewayî ya Miranda, bendera La Guaira û antenên li Cerro El Volcán jî bûne armanca êrîşan.

 Girtina Maduro 
Saet 5:21ê sibê bi dema Veteranê (VET) Donald Trump li ser Truth Socialê parve kiriye ku serokê Venezuelayê Nicolás Maduro û hevjîna wî Cilia Flores hatine girtin û bi balafirê ji welêt hatine derxistin. Wezîrê karên derve Marco Rubio ragihandiye ku Maduro hatiye girtin û dê li Amerîkayê bi sûcên krîmînal re rû bi rû bimîne. Cîgira serokê Venezuelayê Delcy Rodríguez bi rêya peyameke dengî li ser televîzyona dewletê piştrast kiriye ku hem Maduro û hem jî Flores winda ne û daxwaza "delîlên jiyana wan" kiriye. Trump li ser hesabê xwe yê Truth Socialê wêneyekî Maduro li ser keştiya USS Iwo Jima weşandiye. Li gorî çavkaniyên Reutersê, Rodríguez di 3ê çileyê de li Rûsyayê bû lê raporên paşê nîşan dane ku Rodríguez li Karakasê ye.

Li gorî CBS Newsê operasyona li dijî Maduro ji aliyê Delta Force ve hatiye kirin. Çavkaniyên opozîsyona Venezuelayê li Venezuelayê ji Sky News re diyar kiriye ku ew bawer dikin ku girtina Maduro "derketinek danûstandinkirî" bi Dewletên Yekbûyî re ye. Piştê çend demjimêran serdozgerê giştî yê Dewletên Yekbûyî Pam Bondi ragihand ku Maduro û Flores li Herêma Başûr a New Yorkê bi sûcên têkildarî narkotîkterorîzmê hatine tawanbarkirin.

 Çavkanî 

Kategorî:Bûyerên 2026an