Şerê Siweydayê 2025

Şerê li Siweydayê di tîrmeha 2025an de bi pevçûnên çekdarî yên di navbera komên durzî û eşîrên bedewî yên ereb li parêzgeha Siweydayê ya li başûrê Sûriyê destpê kirin, ku bi têketina çekdarên îslamîst, Hêzên Sûriyê û Hêzên Parastina Îsraêlê de gurtir bûn. Şerê li Siweydayê wekî yek ji şerên herî tund ên welêt yên van salên dawî tê dîtin. Heya niha bûye sedema mirina bi sedan kesan û herwiha koçberiyeke berfireh a gelê durzî. Ew rûdan rê li komkujiyan li dijî gelê durzî li Siweyda vekirin û hê jî berdewam e.

 Paşbingeh 
Piraniya gelê parêzgeha Siweydayê durzî ne, lê li deverên cîran eşîrên bedewî yên sunî jî dijîn. Di salên berê de di navbera van her du koman de alozî derketibûn, ku di havîna 2025an de tundtir bûn.

Ji dema hilweşîna rejîma Esed a di Kanûna 2024an de, li Sûriyê alozîyên etnîkî derketin holê. Di bin serokatiya Ahmed el-Şeraa de, ji çileya 2025an û pê ve hukûmeteke demkî hate avakirin. Endamên Hêzên Sûriyê ji adara 2025an ve di komkujiyên li dijî kêmneteweya elewî ya li peravên Sûriyeyê de cih girtin.

 Dîroka şer 
Şerê li Suweydayê di 13ê tîrmeha 2025an de bi pevçûnên çekdarî yên di navbera milîsên durzî û eşîrên Bedewî de dest pê kirin û zû berbelav bûn. Di 14ê tîrmehê de, hikûmeta demkî ya Sûriyê hêzên xwe şand, ku di nav wan de çekdarên îslamîst hebûn, lê êrîşên asmanî yên Îsraêlê Wezareta Parastinê ya Sûriyê li Şamê kirin encam û pêşî li wan girtin. Îsraêlê ragihand, ku ew dixwaze birayên xwe yên durzî, ku li Îsraêl û Libnanê wek komeke serbixwe têne qebûl kirin, biparêze û çend caran destwerdan kir, da ku pêşketina hêzên alîgirê hikûmetê rawestîne.

Hewldanên agirbestê di 15ê û 16ê tîrmehê de bi ser neketin, lê bûn sedema vekişîna qismî ya hêzên Sûriyê. Agirbesteke nû di 18ê tîrmehê de bi navbeynkariya Îsraêl, DYA, Tirkiye û Urdunê pêk hat, ku ev yek rê da hêzên ewlehiyê yên Sûriyê ku ji bo 48 saetan bi awayekî sînorkirî li Siweydayê amade bin. Di heman demê de, binpêkirinên mafên mirovan ên wekî kuştin, talankirin û revandina sivîlên durzî hatin ragihandin.

 Encam û bertekên navneteweyî 
Çavdêrên navneteweyî hişyariyê didin, ku eger agirbesta heyî ya li Siweydayê dom neke, dibe ku rewş metirsîdartir bibe. Hikûmeta demkî ya Sûriyê hê jî nikare serweriya xwe vegerîne û di heman demê de berjewendiyên komên cuda yên gelhe yeksan bike.

Rûdanên li Siweydayê hewldanên ji bo normalîzekirina têkiliyên di navbera Sûriye û Îsraêlê de dijwartir kirine. Her çiqas danûstandinên neyekser hebin jî, êrîşên asmanî yên Îsraêlê yên li ser Şamê derfetên diyalogê pir xirab kirine. Analîst guman dikin ku Sûriye di van şert û mercan de amade be ku rêya diyalogê ya di nava her du welatan de bidomîne.

Di heman demê de, danûstandinên ji bo entegrasyona hêzên kurdî yên HSDê di nav Hêzên Sûriyeyê de sekinîne, ku ev yek rewşa hikûmetê hîn zêdetir lawaz dike. Li gorî çavdêran dibe ku Şam, li hember êrîşên Îsraêlê, hevkariyek nêzîktir bi Tirkiyê re bixwaze, wekî mînak paktek parastinê.

Komîserê Bilind ê Neteweyên Yekbûyî yê Mafên Mirovan Volker Türk, daxwaza lêkolîneke serbixwe ya bûyeran dike.

 Çavkanî 

Kategorî:2025 li Sûriyê