Bilbil (stranbêj)

Bilbil, bi navê fermî Mirtiza Meşhedî Reza oxlû Mamadov, (jdb. 22 hezîran 1897 - m. 26 îlon 1961) tenorê operayê, performerê muzîka gelan û yek ji damezrênerên hunera deng û şanoya muzîkê ya neteweyî li Azerbaycanê bû.

 Jînenîgarî 

Bilbil di sala 1897an de li , gundekî li navçeya berê yên şîranî di navbera Şûşa û Xankendi de hatiye dinyayê. Dayika wî ji gundê Pareular bû û bi eslê xwe kurd bû. Ji zarokatiya xwe ve ji ber talenta xwe ya muzîkê tê naskirin, ji ber vê yekê jî mirov jê re bi navê Bilbil nas dikirin. Ew navê xwe ji bo muzîkê hilbijart dema ku bi muzîkê re bi kar bû. Di sala 1920an de, dema ku hîn ciwan bû, ji bo lîstikên karamê di operaya Uzeyir Hacîbeyov a Asli û Karam de, ji bo Bakû hatibû vexwendin. Li wir wî bi operayê bi şêwaza ewropî re nas kir û biryar da ku di vî cînî de bi serketî be. Piştre li Konservatuara Dewleta Azerbaycanê (ku niha wek Akademiya Muzîkê ya Bakûyê tê naskirin) muzîk û hunerên dengiya xwend, dûrve di sala 1921an di teatreya La Scala ya Mîlanoyê xwend.

Bilbil di stranên xwe de karibû rêbazên performansa neteweyî bi kevneşopên dibistana dengê ya Îtalyayê ve girê bide. Ew jî yekem bû ku di sala 1938an de di operaya Uzeyir Hacîbeyov a bi heman navê de rola sereke ya Koroglu lîst.Bulbul . Azworld.org Di jiyana xwe de, Bilbil dengbêj û hevpeyvînên çend stran û romanên xwe bû.

Bilbil jî bi weşana xwe ya derbarê muzîkê de tê zanîn û di navbera salên 1932 û 1961ê de li alma mater xwe ya Konservatuara Azerbaycanê de hunerên dengî digirin. Wî di sala 1940an de li muzîkê doktoratiya xwe bi dest xist. Monografiyên wî îro ji bo kesên ku muzîka Azerbaycanî lêkolînin çavkaniyeke girîng in. Bilbil yekemîn muzîkvan bû ku rêberên xwendinê û destûrên ku ji bo hînkirina xwendekarên çawa bi tar, kemançe û balaban, amûrên muzîkê yên kevneşop ên Azerbaycanê, hatine weşandin.

 Mirin 
Bilbil di 26ê îlona 1961an de li paytexta Bakûyê di mala xwe de mir. Azerbaijani Music . Azeri.ws

 Bîranîn 
Bilbil li Bakuyê di Kuçeya Rûmetê hat definkirin. Di sala 1992an de piştî dagirkirina bajarê Şûşa ji aliyê ermeniyan ve, ev abîdeyên hanê bi mîtralyozan hatin teqandin, ji cihê xwe yên resen hatin derxistin û xwestin ku weke metalên qerase bên firotin. Niha ev abîdeyên hanê di hewşa Muzexaneya Azerbaycanê ya Hunerî ya Bakûyê de tên parastin.Thomas De Waal, Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War, NYU Press, 2004, . Chapter 12: "Shusha: The Last Citadel".

Di sala 2008an de Banka Navendî ya Azerbaycanê zêrê bibîranînê yê 100 manatî ku ji Bilbilê re hatibû veqetandin derxist.Central Bank of Azerbaijan. Commemorative coins. Coins produced within 1992-2010 : Gold coin dedicated to the memory of Bulbul. – Retrieved on 25 February 2010.

 Xelat 
20pxHunermendê miletê (1938)20pxXelata Stalînê (1950)60pxXelata Lenînê (1946, 1956)60pxXelata karvanên bi şeref (1936, 1958)60pxXelata kesên bi namûs (1938)60pxStêrka Garibaldi Partisan (Îtalya)

 Nîşe 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 


 Bilbil ra guhdar bikin, sektona muzîkê a Azerbaycan înternasyonal

Kategorî:Hunermendên kurd
Kategorî:Hunermendên Azerbaycanê
Kategorî:Jidayikbûn 1897
Kategorî:Kesên navdar ên Azerbaycanê
Kategorî:Kurdên Azerbaycanê
Kategorî:Mirin 1961
Kategorî:Muzîkvanên Azerbaycanê
Kategorî:Stranbejên kurd