Zanîngeha Norwêcî ya Zanist û Teknolojiyê

Zanîngeha Norwêcî ya Zanist û Teknolojiyê ( NTNU ; Norwêcî) zanîngehek giştî ye li Norwêcê û zanîngeha herî mezin e ku ji hêla qeydkirinê xwendekaranli Norwêcî.  navenda xwendekaran li Trondheim-ê ye, digel Gjøvik û Ålesund heye. 

NTNU hat avakirin ser deste dadehgeria padîşah Norwêcî di sala 1996, awje tevli hev kirin be zaningehin kevn e bi kokên xwe vedgirer sala 1760, u henek zaningehin detir ji pek ve hatin. merteba NTNU ser rêza ayn. 400-600 di nav zanîngehên cîhanê de, awji te gohartin li gorî ve rêzê.  Ji hjmara sala 2022-an, zanîngeh nêzî 9,000 karmende û 42,000 xwendekar hene. 

NTNU berpirsiyariya ya neteweyî ya perwerdehî û lêkolînê di endezyariyê û teknolojiyê de ye, û de nav zangihiya pêşengi le Norwêcê be nave Enstîtuya Teknolojiya Norwêcê (NTH), ku ji hêla Parlamenê ve di sala 1910an de wekî zanîngeha hendeseh ya kongeriya Norwêcê hate damezrandin. Digel endezyariyê û zanistên xwezayî, zanîngeh NTNU xwendinen din ji fêrbûn diki wek psîkolojî, zanistên civakî, huner, perwerdehiya mamoste, mîmarî û hunera bedew de xwendina bilind pêşkêşî dike. NTNU hevkariy nezik u kor de gel pîşesaziyê re, û gelek niziki R&D SINTEF re heval kare, baş tê zanîn di nav hemî zanîngehên teknîkî yên cîhanê de girêdana pîşesaziyê ya herî mezin peyda dike.  Akademîsyenên zanîngehê sê xelatgirên Nobelê di fîzolojî an derman de hene: Edvard Moser, May-Britt Moser û John O'Keefe . 
 Dîrok 
NTNU saziyek ciwan e ku xwedî dîrokek dirêj u kev ne. Zanîngeh, be xwe di sala 1996-an de ji hêla yekbûna şeş saziyên lêkolîn û xwendina bilind li Trondheim ve hate damezrandin, bi vî rengî:

 Enstîtuya Teknolojiyê ya Norwêcî (NTH), di sala 1910 de hate damezrandin
 Muzeya Dîroka Xwezayî û Arkeolojiyê (VM), di 1767 de hate damezrandin
 zankoya Norwêcî ya Zanistê (AVH), di sala 1922 de hate damezrandin
 zangeha Dermanê (DMF), di sala 1975 de hate damezrandin
 Akademiya Hunerên Bedew a Trondheim (KiT), di sala 1987 de hate damezrandin
 Konservatûara Muzîkê ya Trondheim, di sala 1973 de hate damezrandin

Berî hevgirtinê, NTH, NLHT, DMF, û VM bi hev re Zanîngeha Trondheim ava kirin, ku rêxistinek pir lawaztir bû. Lêbelê, koka zanîngehê vedigere sala 1760-an, bi damezrandina Det Trondhiemske Selskab (Akademiya Trondheim), ku di 1767-an de bû Civata Zanist û Nameyan a Royal Norwêcî .

Perwerdehiya endezyariyê li Trondheim bi Trondhjems Tekniske Læreanstalt (Kolêja Teknîkî ya Trondheim) di 1870 de dest pê kir, û di 1910 de, Enstîtuya Teknolojiyê ya Norwêcî ( NTH ) vebû u hat qed kirin. Di 2010 de, NTNU 250-saliya Akademiya Trondheim pîroz kir. NTNU di heman salê de 100 saliya NTH jî pîroz kir. Di heman demê de sedsaliya xwe bi weşandina gelek pirtûkan, di nav wan de dîroka zanîngehê, bi sernavê "Turbulens og tankekraft. Historien om NTNU"   ku tê wergerandin "Dîroka NTNU".

 sala 1700 
Di sala 1760 Det Trondhiemske Selskab (Akademiya Trondheim), yekem civaka akademîk a Norwêcê hate damezrandin. Di sala 1767an padîşahê Danîmarkî u Norwêcî hate naskirin, navê xwe guhert û kir Cemiyeta Zanist û Wêjeya Keyaniya Norwêcê (DKNVS). Pirtûkxaneya DKNVS - ku îro wekî Pirtûkxaneya NTNU Gunnerus tê zanîn - di 1768 de hate damezrandin, û yek ji pirtûkxaneya herî kevn le Norwêcê.

 1996–2016 
Di 1 Çile 1996 de, Zanîngeha Trondheim bû Zanîngeha Norwêcî ya Zanist û Teknolojiyê (NTNU) . Di destpêka sala 1989 de, seroke NTH(zangihe bere) Karsten Jakobsen fikra zanîngeha Norwêcî ya Zanist û Teknolojiyê li Trondheim derxistibû. Di 21ê adara 1995an de, Meclîsê, piştî nîqaşek dirêj, bi piraniyek zor, biryar da ku NTNU li Trondheim ava bike. Di sala 2012an de lîstika persyara Kahoot ji hêla Johan Brand, Jamie Brooker û Morten Versvik ve di projeyek hevbeş de bi Zanîngeha Zanist û Teknolojiyê ya Norwêcî re hate damezrandin. Wan bi Profesor Alf Inge Wang re hevkarî kir û paşê karsazê Norwêcî Åsmund Furuseth jî tevlî wan bû.

Di sala 2014an de, Wezareta Perwerde û Lêkolînê ya Norwêcê ji pêşniyari xwest je zanîngehen wîlayetê jbo go disa avakirinik be gohrtin jbo xwendina bilind ên Norwêcê bikin, ser ve çavdêrî û ramanan pêşkêş bikin. Daxwaza hikûmeta Norwêcê ji go van hjmare zangeeha kêm bike.

Lijneya NTNU di 28 Çile sala 2015 biryar da ku NTNU bi Kolêjên Zanîngehê yên Sør-Trøndelag, Ålesund û Gjøvik re were yek kirin da ku zanîngehek nû ava bike, ben navê Zanîngeha Zanist û Teknolojiyê ya Norwêcî wek zwe bimine. Yekbûn, ku di Çile 2016 de ket ci de, NTNU kir zanîngeha herî mezin a yekane le Norwêcê.


 Çavkanî 

Kategorî:Avabûnên 1996an li Norwêcê
Kategorî:Zanist û teknolojî li Norwêcê

Kategorî:Zanîngehên Norwêcê