Germkirin, Hewakirin û Basarkirin

girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Central_ventilation_tube2.jpg/220px-Central_ventilation_tube2.jpg|thumb| Kanala hewalêkirinê ya bi valahiya belavkera dergehê. Vana li seranserê avahiyek têne saz kirin da ku hewa li hundur an derveyî jûreyan bigerin. Di naverastê de damperek heye ku vekêşanê vedike û digire û hindiktir hewayê nav cîhê dike.
Germkirin, Hewakirin û Basarkirin (GHB), () an jî bi kurte: HVAC bikaranîna teknolojiyên cihêreng e, ku ji bo kontrolkirina germahî, şilbûn û paqijiya hewayê li cîhek dorpêçkirî ye. Armanca wê peydakirina rehetiya germî û qalîteya hewaya hundurîn a pejirandî ye. Sêwirana pergala GHKê binavdeka endezyariya mekanîkî ye, ku li ser bingeha prensîbên thermodînamîk, mekanîka şilavê, û veguheztina germê ye. "Sarkirin" carinan bi îngilîzî wekî HVAC&R an HVACR li kurtenivîsan an jî "hewadarkirin" tê avêtin, wekî di HACR de (wek binavkirina qutkerên tîrêjê yên HACR) tê zêdekirin.

 Dîrok 
GHBê li ser îcad û vedîtinên ji aliyê Nikolay Lvov, Michael Faraday, Rolla C. Carpenter, Willis Carrier, Edwin Ruud, Reuben Trane, James Joule, William Rankine, Sadi Carnot û gelekên din ve hatine çêkirin, pêk tê.

 Germkirin 
Germkirin alavên armanca germahiyê (ango sorkirinê) ji bo avahiyê çêbikin. Ev dikare bi germkirina navendî ve were kirin. Pergalek wusa ji boyîler, firne, an pompeya germê ya avê vedihewîne, hilm, hewaya cîhê navendî, wekî jûreyek firnê ya xaniyek, an jûreyek mekanîkî li avahiyek mezin germ dike. Germahî dikare ji aliyê konveksyon, rêvegirtin an radyasyonê ve were veguheztin. Germkirina cîhê ji bo germkirina odeyên yekane têne ji yekîneyekî yekane tê bikar anîn û pêk tê.

 Bend 
girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Panna.jpg/170px-Panna.jpg|thumb| Yekîneya germkirina navendî
Germkirin ji bo celebên sotemeniyê, di nav de sotemeniyên hişk, şil û gazan hene. Cûreyekî din a çavkaniya germê elektrîk e, bi gelemperî rîbên germkirinê ji têl berxwedana bilind pêk tê (binêre Nichrome). Ev prensîba ji bo germkerên binke dep û germên birbar jî tê bikar anîn. Germkirina elektrîkê bi gelemperî ji bo pergalên pompeya germê wekî germahiyek piştgir an pêvek têne bikar anîn.

Pompeya germkirinê di salên 1950an de, li Japonya û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê populerbûna xwe bi dest xist. Pompeyên germahiyê dikarin germahiyê ji çavkaniyên cihêreng, wekî hewaya hawîrdorê, hewaya derçûyê ji avahiyekê an ji erdê derxînin. Pompeyên germahiyê ji derveyî avahiyê hewaya hundur vediguhezînin. Di destpêkê de, pergalên pompeya germahiyê ya GHBê tenê di avûhewayên nerm de dihatin bikar anîn, lê digel çêtirkirinên di xebata germahiya nizm û kêmkirina baran de ji ber xaniyên bikêrtir, ew populerbûna di avhewayên sartir zêde dibin û ew dikarin bi sarkirina hundurê jî berevajî tevbigerin.

 Hewa 
Pergalên hewaya germ hewaya germkirî bi navgîniya pergalên danûstendinên kanalîzasyonê belav dikin û hewayê bi kanalên metal an fiberglass vedigerînin. Gelek pergal heman kanalan di hewaya ji aliyê kelek vaporatorê ve sar dike, ku ji bo hewayê belav bikin. Pêkanîna hewayê bi gelemperî di nav parzûnên hewayê de tê fîltrekirin da ku toz û pariyên polen jê bibin.

 Xeter 
Bikaranîna sobeyan, germkirina cîh û boyleran wekî rêbazek germkirina hundurîn dikare bibe sedema şewitandina bêkêmasî û belavkirina karbonmonoksît, oksîtên nîtrojenê, formaldehîd, pêkhateyên organîkên dilşewat û hilberên din ên şewitandinê. Şewitandina netemam dema ku oksîjen têr neke çêdibe; têketina sotemenî ne di nav gemarên cihêreng de hene û derketin jî hilberên zerardar in, ku ya herî xeternak jî karbonmonoksît e, ku gazek bê tam û bêhn e, û bandorên neyînî yên cidî yên tenduristiyê dike.

 Çerxa Sarkirinê 
girêdan=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Heatpump.svg/220px-Heatpump.svg.png|thumb| Nîşanek stîlîzekirî ya hêsan a çerxa sarincê: 1) pêça kondensasyonê, 2) valveya berfirehkirinê, 3) pêça helmîner, 4) pêpest
Di çerxa sarincê de çar hêmanên bingehîn ji bo sarkirinê bikar tîne, ku ev pêpest, xestkirin, cîhaza pîvandinê û helmîner in.

 Enerjiya germkirinê 
Di paşerojê de, germkirina avê ji bo germkirina avahiyan bikêrtir bû û li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê standard bû. Îro, pergalên hewayên bi zorê dikarin ji bo klîma duqat bikin û bêhtir populer bin.

Hin feydeyên pergala hewayên bi zorê, ku niha bi berfirehî li dêr, dibistan û niştecîhên bilind têne bikar anîn, ev in.

 Bandorên merckirina hewaya baş
 Teserûfa enerjiyê heta %15-20
 Merckirina hê 

Kêmasiyekî lêçûna sazkirinê dikare ji pergalên kevneşopî yên GHBê hinekî zêdetir be.

 Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê 
Standardên herî naskirî yên ji bo sêwirana GHBê li ser bingeha daneyên ASHRAE ne. Çar cildên Destûrên ASHRAE yên herî populer Bingehîn, Refkirin, Serlêdanên GHBê, Pergal û Amûrên GHBê ne. Guhertoyên heyî yên çar pirtûkên destan li jêr têne xuyakirin:

 2020 Destana ASHRAE - Pergal û Amûrên GHBê
 2019 Destana ASHRAE - Serlêdanên GHBê
 2018 ASHRAE Destûra Sarkirinê
 2017 Destana ASHRAE - Bingehîn

 Teknîsyenî 



 Keyaniya Yekbûyî 

 Rêber A: Sêwirana Jîngehê
 Rêber B: Germkirin, guheztin, klîma û sarincê
 Rêber C: Daneyên Referansê
 Rêber D: Pergalên veguheztinê li Avahiyan
 Rêber E: Endezyariya Ewlehiya Agir
 Rêber F: Karbidestiya Enerjiya Avahiyan
 Rêber G: Endezyariya Tenduristiya Giştî
 Rêber H: Pergalên Kontrola Avahîsaziyê
 Rêber J: Daneyên hewa, rojê û ronahiyê
 Rêber K: Elektrîkên avahiyê
 Rêber L: Jiyandinbarkirin
 Rêber M: Endezyariya Sexbêrî û Rêvebir

 Awistralya 
Komeleya Peyivdarên Klîma û Mekanîkî ya Awistralya (AMCA), Enstîtuya Awistralya ya Sarinkirin, Klîma û Germkirinê (AIRAH), Komeleya Mekanîkî ya Sarinkirina Awistralya û CIBSE berpirsiyar in.

 Binêre 

 Leza hewayê (GHB)
 Endezyariya mîmarî
 Pirtûka ASHRAE
 Yekîneya Hêza Alîkar
 Germkirina elektrîkê
 Yekîneya Alîgirê Pêçê
 Ferhenga Zaravên GHBê
 Hêza serê-dawî
 Hêza elektrîkê ya otêlê
 Endezyariya Mekanîk
 Kazana darê ya li derve
 Serbûna tîrêjê
 Sendroma avahiya nexweş
 Kodên Yekgirtî
 Koda Mekanîkî ya Yekgirtî
 Vemanasyon (mîmarî)
 Roja Cîhanî ya Refikê
 Wrightsoft

 Çavkanî 

 Bêhtir xwendin 

 Koda Mekanîkî ya Navneteweyî (2012 (Çapkirina Duyemîn)) ji hêla Encumena Kodê ya Navneteweyî, Thomson Delmar Learning.
 Refrigeration and Air Conditioning Modern (Tebax 2003) ji hêla Althouse, Turnquist, and Bracciano, Weşanxaneya Goodheart-Wilcox; çapa 18.
 The Cost of Cool.

 Girêdanên derve 



Kategorî:Avahî
Kategorî:Endezyariya avakirinê

Kategorî:Înşeat