Vezîvirandin

Vezîvirandin an recycling pêvajoya veguherandina madeyên bermayî li malzemeyên nû û tiştên nû ye. Vegerandina enerjiyê ji madeyên bermayî bi gelemperî di vê têgehê de cih digire.

Vezîvirandina materyalek bi kapasîteya wê ya ji nû ve bidestxistina taybetmendiyan ve girêdayî ye, ya ku ew di rewşa xwe ya eslî de hebû. Ew alternatîfek ji avêtina "konvansiyonel" e ku dikare materyalê xilas bike û alîkariya kêmkirina emîsyonên gaza serayê bike. Di heman demê de ew dikare pêşî li îsrafkirina materyalên bikêrhatî bigire û xerckirina madeyên xav ên nû kêm bike, herwiha karanîna enerjiyê, qirêjiya hewayê (ji şewitandinê) û qirêjiya avê (ji dagirtina erdê) kêm bike.

Vezîvirandin pêkhateyek sereke ya kêmkirina bermayiyên nûjen e û pêkhateya sêyemîn a hiyerarşiya bermayiyên "Kêmkirin, Ji nû ve Bikaranîn û Vegerandin" e. Ew domdariya jîngehê bi rakirina têketina madeya xav û beralîkirina bermayiyên di pergala aborî de pêş dixe. Hin standardên ISO yên girêdayî vezîvirandinê hene, wek ISO 15270:2008 ji bo bermahiyên plastîk û ISO 14001:2015 ji bo kontrolkirina rêveberiya jîngehê ya pratîka vezîvirandinê.

Materyalên vezîvirandinê gelek cûreyên cam, kaxiz, karton, metal, plastîk, lastîk, tekstîl, batar û elektronîk dihewîne. Kompostkirin û ji nû ve bikaranîna bermahiyên biyolojîk - wek bermahiyên xwarin û baxçe - jî rengekî vezîvirandinê ye. Materyalên ji bo vezîvirandinê an ji navendek vezîvirandinê ya malê re têne radest kirin, an jî ji qutikên kêlekê malan têne hildan, dûv re ji bo çêkirina hilberên nû têne dabeş kirin, paqij kirin û ji nû ve têne hilberandin.

Di pêkanînên îdeal de, ji nû ve vezîvirandina materyalek peydakek nû ya heman materyalê çêdike - mînakî, kaxeza nivîsgehê ya hatî bikar anîn dê bibe kaxezek nivîsgehê ya nû, û kefiya polistirenê wê di polîstirenek nû de bê bikar anîn. Hin cureyên malzemeyan, wek tenekeyên metal, bêyî ku paqijiya xwe winda bikin, dikarin gelek caran ji nû ve bên çêkirin."7 Things You Didn’t Know About Plastic (and Recycling)"  National Geographic. Retrieved 26 July 2019. Bi materyalên din re, ev bi gelemperî dijwar an pir biha ye (li gorî hilberîna heman hilberê ji madeyên xav an çavkaniyên din). Ji ber vê yekê "vezîvirandina" gelek hilber û materyalan, ji nû ve karanîna wan di hilberîna materyalên cihêreng de (mînak, karton) vedihewîne, ji ber nirxa wan a xwerû (wekî lîpa ji bataryayên gerîdeyê û zêrê ji panelên çapkirî), an jî xwezaya wan a xeternak (mînak rakirin û ji nû ve karanîna kermê ji termometre û termostatan).

 Çavkanî 

Kategorî:Transformasyona enerjiyê