Edeba îslamî

Edeba îslamî e, ew edetên îslamî yên tesbîtkirî ye: "paqijkirin, exlaq, dek û dolab, mirovperwerî".Firmage, Edwin Brown and Weiss, Bernard G. and Welch, John W. Religion and Law. 1990, page 202-3

Di Îslamê de rêgezên etîkî û kodek exlaqî heye ku her beşê jiyanê vedihewîne. Misilman Edebê wek ehlê baş, hurmet, rêz û guncan bi nav dikin, li hember kirinên wekî ketin an derketina şûştinê, sekna dema rûniştin û paqijkirina xwe bêdeng dimînin.

Edeb adetên wekî:

 Beriya xwarin û vexwarinê gotina "Bismillah" (bi navê Xwedê).Sunan al-Tirmidhi 1513.
 Dema ku hûn rûniştin kasa xwe bi dawî bikin û 3 caran hêdî ji wê vexwin
 Ji bo vexwarin û xwarinê destê rastê bikar tînin.  Ji bo paqijkirina xwe destê çepê bikar tînin.Sahih Muslim 2020.
 Dema ku bi yekî re rûdiniştin digotin “el salamû aleykum wa rahmatullahî weberekatuh” (selam û rehma Xwedê li we be). Gava kesek ji te re got, tu bi "Wa aleykumul selam werehmetullahi weberakatuh" (û selam û rehma Xwedê li we be) bibersivîne.Sahih al-Bukhari 6234.
 Dema ku hûn bipişkin dibêjin "Elhemdulillah" (hemû spas û pesn tenê ji bo Xwedê ye). Dema ku yekî pişmiş bike, ji wan re bêje "Yerhemkum Allah" (Rehma Xwedê li te be).Sahih al-Bukhari 6224.
 Di guhê rastê yê zarokê nûbûyî de "ezanê" (banga nimêjê) û di guhê wî yê çepê de jî îqame.
 Li ser paqijiyê:
 Kurtkirina mustaqê
 Rakirina porê milê bêyî zayendê
 birîna neynûkan
 Sinetkirina dûndana nêrSahih Muslim 257.Sahih Muslim 258.
 Paqijkirina pozê, dev û dirananSahih Muslim 252.
 Bikaranîna avê ji bo paqijkirina laş piştî mîzkirin û defkirinêSunan Abi Dawood 45.
 tu carî nekeve mala yekî, heya ku ew we vexwîne ku hûn li wir bin
 Di dema menstrual û ducaniyê de dev ji têkiliya cinsî, tevahiya laşê xwe bişon piştî menstrual an jî Cenabe (têkiliya zayendî).
 Di merasîmên definkirinê de nimêja cenaze jî heyeGhamidi. "Various Types of the Prayer"  yên şûştinSahih al-Bukhari 1254. û laş di nav cilê spî de pêçaSahih Muslim 943. û wê di goreke ku bi erdê re ye veşêrin.Ghamidi (2001). "Customs and Behavioral Laws" .

 Çavkanî 

Kategorî:Îslam
Kategorî:Termînolojiya îslamê