Hilbijartina giştî ya Brezîlê 2022

Hilbijartinên giştî ya di 2'ê cotmehê 2022'an de li Brezîlê ji bo hilbijartina serok, cîgirê serok, Kongreya Neteweyî, walî, cîgirên walî û meclîsên qanûnî yên hemû yekîneyên federatîv û Meclisa Navçeyê ya Fernando de Noronha hatin kirin. Ji ber ku di tûra yekem de ti berendamek ji bo serokan û ji bo parêzgaran di tûra yekem de zêdetirî nîvê dengên derbasdar nestandine, ji bo van nivîsgehan di 30'ê cotmehê 2022'an de hilbijartina duyem hate kirin. Dadgeha Bilind a Hilbijartinê, serokkomarê berê yê çep Luiz Inácio Lula da Silva wekî serketî yê hilbijartinan ragihand û serokê niha yê rastgir Jair Bolsonaro têk bir.

Bolsonaro li serdema duyemîn digeriya. Ew yekem car di sala 2018'an de wek namzetê Partiya Sosyal a Lîberal hatîbû hilbijartin lê di sala 2019'an de ji wê partiyê derketibû û paşê gelek wezîrên wî di dema erka xwe de îstifa kirin an ji kar hatin dûrxistin. Piştî hewldana têkçûyî ya avakirina Hevbendiya ji bo Brezîlê, ew di sala 2021'an de beşdarî Partiya Lîberal bû. Ji bo hilbijartina 2022'an, wî ji heman partiyê Walter Braga Netto wekî hevjînê xwe yê berbijar hilbijart û ne cîgirê serokê heyî Hamilton Mourão hilbijart. Di bersiva berjewendiya Lula ya di anketên pêşhilbijartinê de, Bolsonaro gelek îdiayên pêşwext yên sextekariya hilbijartinê kir. Gelek çavdêr van îdiayan wekî derew şermezar kirin û nîgeraniya xwe anîn ziman ku ew dikare ji aliyê Bolsonaro ve were bikaranîn da ku encamên hilbijartinê bişopîne an ji bo derbeya xweser pêk bîne û di stratejiya hewldanên betalkirina hilbijartinên serokatiya Dewletên Yekbûyî yên 2020 ji aliyê serokê wê demê yê Dewletên Yekbûyî Donald Trump e.

Lûla, endamê Partiya Karkeran a Çep e, piştî ku di salên 2002 û 2006'an de berê hatibû hilbijartin, ji bo cara sêyem ne li pey hev bû namzet. Cîgirê wî ya ji heman partiyê, seroka berê Dilma Rousseff, di sala 2010'an de hat hilbijartin û di 2014'an de carekî din hat hilbijartin, lê di sala 2016'an de ji ber sûcên nerêkûpêkkirina îdarî hate desteserkirin û ji wezîfeyê hat dûrxistin. Namzetiya mebesta Lula di sala 2018'an de ji ber mehkûmkirina wî bi tawanên gendeliyê ya di sala 2017an de hat redkirin û paşê hat girtin; di sala 2019an de zincîre biryarên dadgehê bûn sedema berdana ji zindanê, piştî betalkirina mehkûmkirina wî û vegerandina mafên wî yên siyasî ya di sala 2021'an. Wekî berbijarê cîgirê serokatiyê ji bo hilbijartinên 2022'an, Lula Geraldo Alckmin hilbijart, ku di 2006 û 2018'an de berendamê serokatiya Partiya Sosyal Demokrat a Brezîlê bû, lê di sala 2022'an de girêdana xwe bi Partiya Sosyalîst a Brezîlê guhert.

 Doz 

 Namzetên serokkomariyê 

 Namzetên di pêşbirkê de 
Partî Namzetê serokkomariyê  Namzetê cîgirê serokatiyê  Yekîtî (PT1
Partiya Karkeran 3)  Luiz Inácio Lula da Silva 
(kampanya)Serokê Brezîlê (2003–2010)Cîgirê Federal ji bo São Paulo (1987-1991)126x126px|Geraldo Alckmin Geraldo Alckmin (PSB)Waliyê São Paulo (2001–2006, 2011–2018)Cîgirê Waliyê São Paulo (1995–2001) Brezîla Hêvî:

 Brezîla Hêvî ( PT, PCdoB, PV )
 PSOL REDE ( PSOL, REDE )
 Partiya Sosyalîst a Brezîlê (PSB)
 Solidarity
 Avante
 Ewlekarî
 Partiya Komarî ya Rêkûpêk Civakî (PROS)(PL22)134x134px|Jair Bolsonaro Partiya Lîberal Jair Bolsonaro (kampanya)Serokê Brezîlê 
(ji 2019)Cîgirê Federal ji bo Rio de Janeiro (1991–2018) Walter Braga NettoWezîrê Parastinê 
(2021–2022)Serfermandarê Serokatiyê (2020-2021) Ji bo baştira Brezîlê:

 Partiya Lîberal (PL)
 Komarparêz (REP)
 Pêşverû (PP)
+Pêkhatina Kongreya Neteweyî ya BrezîlêPartîOdeya ParlamenteranSenatoHilbijartinDesthilatdar+/–HilbijartinDesthilatdar+/–Ji bo hilbijartinê2018202220142018202220222026 Partiya Lîberal337643117525 Pêşverû375821158244 Partiya Karkeran (Brezîl)5656247125 Yekîtiya Brezîlê815130388317 Partiya Sosyal Demokrat (Brezîl, 2011)3446122411538 Komarparêz304414–11–1 Tevgera Demokrat a Brazîlê343735713149 Partiya Sosyalîst a Brazîlê3224832141– Partiya Sosyal Demokrat a Brezîlê29227446224 Partiya Karker a Demokratîk (Brezîl)28199423312 Podemos (Brezîl)1798–38526 Solidariedade1385–1–1–– Partiya Sosyalîzm û Azadiyê1082––––– Partiya Komunîst a Brezîlê1082––––– Partiya Nû (Brezîl)88––––– Partiya Sosyal Xiristiyan (Brezîl)88–111– Cidadania871–211–1 Avante (partiya siyasî)761––––– Patriota954–1–1–– Partiya Komarî ya Rêxistina Civakî844–12111 Partiya Keskan (Brazîl)44––––– Partiya Karker a Brezîlê (niha)103722222– Tora Domdariyê121–514–1 Partiya Seferberiya Neteweyî3–3––––– Act (Brezîl)2–2––––– Demokrasiya Xiristiyan (Brezîl)1–1––––– Siyasetmedarê serbixwe ––––111–Tevahî5135132754812754

 Encam 

 Dabeşkirina dengên tûra yekem 

 Dengdana tûra duyem ji tûra yekem tê guhertin 

 Binêre herwiha 

 Pêla muhafazakar
 Pêla pembe

 Peyvnot 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

 Encamên Zindî yên Hilbijartina Brezîlê ya Tûra Duyem a 2022 li Bloomberg News ( bi inglîzî)