Almanên Namîbyayê

Almanên Nambîyayê (bi almanî: Deutschnamibier) civakek mirov in ku bi eslê xwe alman in û di dema kolonyalê Împeratoriya Almanî li Afrîkayê koçeriya Namîbyaya îro kirin.  Di sala 1883an de, bazirganê alman Adolf Lüderitz tiştê ku dê bibe peravê başûrê Namîbyayê ji Josef Frederiks II, serokê gelê Oorlamî, kirî û bajarê Lüderitz ava kir.  Hikûmeta alman ji bo bidestxistina milkên li derveyî welêt, di demek kurt de axa xwe pêve kir, û ew bi navê Başur-rojavayê Afrîkaya a Alman îlan kir (almanî: Deutsch-Südwestafrika).

Hejmarek hindik ji almanan paşê koçberiya herêmê bûn, gelek wekî leşker hatin (almanî: Schutztruppe), bazirgan, karkerên almas, an karbidestên kolonyal. Di sala 1915an di dema Şerê Cîhanê yê Yekem de, Almanya milkên xwe yên kolonyal winda kir, di nav de başur-rojavayê Afrîka.  Piştî şer, koloniya berê ya Alman wekî mandata Afrîkaya Başûr hate rêvebirin. Destûr dan rûniştvanên alman ku bimînin û heya serxwebûnê di sala 1990an de, almanî bi Afrikanî û inglîzî zimanê fermî yê herêmê manê. 

 Ziman 
Îro, inglîzî yekane zimanê fermî yê welêt e, lê derdora 20,000 namîbyên bi eslê xwe almanî (nêzîkî 2% ji nifûsa giştî ya welêt) û dibe ku 15,000 namîbyên reş (gelek ji wan piştî serxwebûna Namîbyayê ji Almanyaya Rojhilat vegeriyan) hîn jî almanî an bi almaniya namîbyayî diaxivin. 

 Zanyarî 
Deutsche Höhere Privatschule Windhoek, dibistanek navneteweyî ya alman ku li paytexta welêt a Windhoek e. 

 Bibliyografî 

 Martin Eberhardt: Zwischen Nationalsozialismus und Apartheid. Die deutsche Bevölkerungsgruppe Südwestafrikas 1915-1965 (Periplus-Studien 10). LIT Verlag, Berlin u. a. 2007, ISBN 978-3-8258-0225-7.
 Lucia Engombe, Peter Hilliges: Kind Nr. 95. Meine deutsch-afrikanische Odyssee. Ullstein, Berlin 2004, ISBN 3-548-25892-1.
 Constance Kenna (Hrsg.): Die „DDR-Kinder“ von Namibia. Heimkehrer in ein fremdes Land. Klaus Hess Verlag, Göttingen/Windhoek 1999, ISBN 3-933117-11-9.
 Walter G. Wentenschuh: Namibia und seine Deutschen. Geschichte und Gegenwart der deutschen Sprachgruppe im Südwesten Afrikas (Edition Namibia 1). Klaus Hess Verlag, Göttingen 1995, ISBN 3-9804518-0-1.
 Joachim Born, Sylvia Dickgießer: Deutschsprachige Minderheiten. Ein Überblick über den Stand der Forschung für 27 Länder. Im Auftrag des Auswärtigen Amtes hrsg. vom Institut für deutsche Sprache. Mannheim 1989, ISBN 3-922641-39-3.

 Çavkanî 

Kategorî:Diyasporaya alman
Kategorî:Gelhenasiya Namîbyayê
Kategorî:Kolonyalê almanî li Afrîkayê