Francisco Franco

Francisco Franco Bahamonde, bi kurdî wek General Frenko jî hatiye nasîn, (jdb. 4 kanûna pêşîn 1892 - m. 20 çiriya paşîn 1975) generalekî spanî bû ku di dema Şerê Navxweyî yê Spanyayê de di hilweşandina Komara Duyem a Spanyayê de pêşengiya hêzên Neteweperest kir û dûv re ji sala 1939an heya sala 1975an wekî dîktator li ser Spanyayê hikum kir. Di nav gel de ew bi sernavê Caudillo hat binavkirin. Ev serdema di dîroka Spanyayê de, ji serketina neteweperestan heya mirina Franco, bi gelemperî wekî Spanyaya frankîst an dîktatoriya frankîst tê zanîn.

Franco li Ferrol, Galîsya, wek zarokeke malbatek leşkerî ya çîna jorîn de ji dayik bû û di Artêşa Spanî de wekî kadet di Akademiya Piyade ya Toledo de ji sala 1907an heya sala 1910an de xizmet kir. Dema ku li Maroko xizmet dikir, di sala 1926an de bi 33 saliya xwe di refên bilind de bû lîwayê giştî. Vê yekê ew kir generalê herî ciwan li hemû Ewropayê. Du sal şûnda, Franco bû rêvebirê Akademiya Leşkerî ya Giştî li Zaragoza. Wek kevneperest û monarşîst, Franco ji rakirina keyîtî û damezrandina Komara Duyemîn a di sala 1931an de poşman bû û bi girtina akademiya xwe wêran bû; lê dîsa jî di nava Artêşa Komarê de xizmeta xwe domand. Kariyera wî piştî ku partiyên rastgir CEDA û PRR di hilbijartina 1933an de bi ser ketin, wî hêz da tepeserkirina serhildana Asturya a 1934an . Franco bi kurtî bû serfermandarê artêşê berî ku di hilbijartinên 1936an de Eniya Gelêrî ya çepgir bikeve desthilatdariyê, û wî berbi Giravên Kanarya veguhezîne. Dû re beşdarî darbeya leşkerî ya tîrmeha 1936an bû, lê wî nekarî Spanyayê bigire, û ev bû sedema şerê navxweyî yê Spanyayê.

 Mirin 
Francisco Franco di 20ê çiriya paşîn a 1975an de mir.

 Çavkanî 

Kategorî:Jidayikbûn 1892
Kategorî:Mirin 1975