Mafên kesên LGBT li cîhanê

rast|thumb|300px|Qanûnên der barê nasnameya zayendî- îfadekirina li gorî welat an herêmê de   

Mafên ku bandorê li kesên lezbiyen, hevzayendan, bîseksuel û transgender (kesên êlcîbîtî, LGBT) dikin li gorî welat an dadrêsiyê pir diguhere - ji naskirina qanûnî ya zewaca hevzayendan bigire heya cezayê darvekirinê ji bo homoseksueliyê.

Nemaze, ji tîrmeha 2022an ve, 32 welatan zewaca hevzayendan nas kirine. Berevajî vê yekê, bêyî jimartina aktorên ne-dewletî û kuştinên bê daraz, tenê welatek tê bawer kirin ku cezayê îdamê li kiryarên cinsî yên hevzayendî yên lihevhatî ferz dike: Îran. Cezayê îdamê li Morîtanya, Erebistana Siûdî, Somalî (li dewleta xweser a Jubaland) û Mîrektiyên Ereb ên Yekbûyî bi awayekî fermî qanûn e, lê bi gelemperî nayê pêkanîn. Her wiha li Afganîstana di bin desthilatdariya Talîbanê de û li herêma Çeçenîstanê ya Rûsyayê jî LGBT bi kuştinên bê daraz re rû bi rû dimînin. Sûdanê di sala 2020-an de cezayê îdamê yê ji bo seksê anal (hetero- an homoseksuel) betal kir. Panzdeh welatan wek ceza ji bo zînayê, kevirkirinê danîne, ku dê zayenda homoseksuel jî tê de hebe, lê ev yek ji hêla desthilatdarên qanûnî yên Îran û Nîjeryayê ve tê sepandin.

Di sala 2011 de, Encumena Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî biryara xwe ya yekem derxist ku mafên LGBT nas dike. Piştî wê Ofîsa Komîseriya Bilind a Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî raporek weşand û binpêkirinên mafên kesên LGBT, di nav de sûcên nefretê, krîmînalîzekirina çalakiyên homoseksuel û cudakarî, belge dike. Piştî weşandina raporê, Neteweyên Yekbûyî bang li hemû welatan kir ên ku heta niha ev yek nekirine, da ku qanûnên ji bo mafên bingehîn ên LGBT diparêzin derxînin.

Lêkolînek 2022-an dît ku mafên LGBT (wek ku ji hêla Indeksa Rainbow ya ILGA-Ewropa ve hatî pîvandin) bi kêmbûna bûyerên HIV/AIDS-ê di nav mêrên gay û bîseksuel de têkildar e.

 Çavkanî