Prometheusê Zincîrkirî (trajediya yewnanî)

Prometheusê Zincîrkirî (bi yewnanî Προμηθεὺς Δεσμώτης Promētheús desmṓtēs) sernavê trajediya yewnanî ye ku berê di demên kevnar de ji Esxîlos re dihate hesibandin.

 Nivîskarî 
Bi awayekî konvansiyonel, ev berhem wekî beşek ji Prometheia, sêyîneyek bi lîstika satîr a helbestvanê trajîk Esxîlos dihat hesibandin. Ev li gorî kevneşopiya kevnar, ku ji berê ve ji hêla zanyarên Pirtûkxaneya Îskenderiyeyê ve hat temsîl kirin, hate şopandin. Lêbelê ji sedsala 19an vir ve, ev nivîskarî gelek caran hate pirsîn. Pirsgirêk hê çareser nebû.A. J. Podlecki: Echoes of the Prometheia in Euripides’ Andromeda?. In: Annual Meeting of the American Philological Association. Montreal 2006.Rastîbûn di serî de ji ber sedemên zimanî (me yên peyv û şêwaz), teknîkî û rewşenbîrî yên qonax (fîgurê Zeus wek stemkar) tê nîqaş kirin.

 Naverok 
Promêteûs tîtanekî ku ji ber talankirina agirê heta hetayê di zincîrên hesinî yên îskîtî de mabû, naxwaze ji serwerê Olîmpê Zeus re zanînek veşartî ya ku ew angaşt dike eşkere bike. Piştî ku Hermês di dawiyê de cara dawî ji Promêteûs xwest ku di dawiyê de navê hetaera yê ku dê ji Zeus û piştgirên wî re bibe serweriya herheyî û Promêteûs red kir, ew bi erdhejek di nav birûsk û guregura ewran de tê şandin qada siya Hadêsê.

 Adapte 
Li dora sala 1800an de, Johann Gottfried Herder helbesta dramatîk Der entfesselte Prometheus nivîsand, ku wekî berdewamiya trajediya yewnanî bû û wekî şablonek ji bo helbesta senfonîkî ya Franz Liszt Promêteûs bû.

Carl Orff teksta resen a Esxîlos danî ser muzîkê: Ev opera, ku bi yewnaniya kevn hatiye strandin, di 24ê adara 1968an de li Şanoya Dewletî a Stuttgartê di bin rêberiya Ferdinand Leitner de bi lîstîna Gustav Rudolf Sellner de cara ewil hate pêşandan.

André Gide di sala 1899an de satîra Le Prométhée mal enchaîné nivîsî.

 Wergera kurdî 
Ew berhema Esxîlos ji aliyê Tahirhan Parlak ve bi kurdî hat wergerandin. Pirtûk di Weşanên Doz de derket.

 Çavkanî 

Kategorî:Promêteûs
Kategorî:Şano