Lîsteya zanîngeh û xwendegehên bilind li Swêdê

Eve lîsteya zanîngehên Swêdê li gorî Qanûna Xwendina Bilind a Swêdê ya sala 1993an. Ev qanûn cara dawî di meha kanûna paşîn a 2006an de hate guherandin. Piraniya xwendegehên bilind li Swêdê dewletî ne.

Sîstema xwendina bilind a Swêdê, ji universitet ("zanîngeh") û högskola ("xwendegehên bilind") pêk tê. Högskola du astên zanîngehê pêşkêş dikin: asta bingehîn (grundnivå) ji bo mezûnbûnê û dîplomeya akademîk a bingehîn û asta pêşketî (avancerad nivå) ji bo dîploma master (MA); zanîngeh jî ji bilî van du astan, asta lêkolînê (forskarnivå) ji bo doktorayê (PhD) pêşkêş dike.

Hin zanîngeh hîn jî bi swêdî ji xwe re dibêjin högskola, nemaze saziyên pispor ên kevnar ên di endezyariyê û nojdariyê de (mîna Enstîtuya Teknolojiyê ya Şahane KTH jê re dibêjin "Kungliga Tekniska Högskolan" û Zanîngeha Teknolojiyê ya Chalmers jî jê re dibêjin "Chalmers Tekniska Högskola"). Lê bi kurdî, hem universitet ("zanîngeh") û hem jî högskola "zanîngeh" in.

 Zanîngehên dewletî 
Rêza pêşîn li gorî sala pêkanîna wan wekî zanîngehê ye. Bi tenê Zanîngeha Uppsalayê (di 1477an de hate pêkanîn Uppsala University History  ) û Zanîngeha Lundê (di 1666an de hate sazkirin A BRIEF HISTORY  ) bi rastî wekî zanîngeh hatine damezrandin, lê hemî zanîngehên din, ji högskola (kolêja zanîngehê) bûne bi statûya zanîngehê bilind kirin.

Du zanîngeh hene ku di bin desthilatdariya dîrokî ya Swêdê de hatine danîn; Zanîngeha Tartuyê di sala 1632an de (niha li Estonyayê ye) û Akademiya Şahane ya Turkuyê (dû re navê wê wekî Zanîngeha Helsinkiyê hat guherandin) di sala 1640î de hate pêkanîn, nuha li Fînlendayê ye.

Navê zanîngehê(bi kurdî)Navê zanîngehê (bi swêdî)Sala danînawek zanîngehêSala bingehanînaxwendegehê Hejmara xwendekaran(FTE, 2013)  Zanîngeha Uppsalayê (UU) Uppsala universitet (UU) 1477 1477 18 347 Zanîngeha Lundê (LU) Lunds universitet (LU) 1666 1425 23 539 Zanîngeha Göteborgê (GU) Göteborgs universitet (GU) 1954 1891 21 121 Zanîngeha Stockholmê (SU) Stockholms universitet (SU) 1960 1878 22 434 Enstîtuya Karolinska (KI) Karolinska institutet (KI) 1965 1810 5 641 Zanîngeha Umeå (UmU) Umeå universitet (UmU) 1965 1965 13 389 Zanîngeha Teknîkî ya Şahane (KTH) Kungliga tekniska högskolan (KTH) 1970 1827 10 544 Zanîngeha Linköpingê (LiU) Linköpings universitet (LiU) 1975 1969 15 252 Zanîngeha Swêdî ya Zanistên Çandiniyê (SLU) Sveriges lantbruksuniversitet (SLU) 1977 1775 3 515 Zanîngeha Teknîkî ya Luleå (LTU) Luleå tekniska universitet (LTU) 1997 1971 6 509 Zanîngeha Karlstadê (KAU) Karlstads universitet (KAU) 1999 1977 6 717 Zanîngeha Örebroyê (ORU) Örebro universitet (ORU) 1999 1977 7 581 Zanîngeha Swêda Navîn (MIUN) Mittuniversitetet (MIUN) 2005 1993 5 946 Zanîngeha Linnaeus (LNU) Linnéuniversitetet (LNU) 2010 1967 (Zanîngeha Växjöyê)  1977 (Zanîngeha Kalmarê) 11 663 Zanîngeha Malmöyê (Mau) Malmö universitet (Mau) 2018 1998 12 566 Zanîngeha Mälardalen (MDU) Mälardalens universitet (MDU) 2022 1977 16 000
Zanîngeha Växjöyê (1967-2009) zanîngehek bû ku niha bi Zanîngeha Kalmarê (1977-2009) re bûye yek, di sala 2010an de dibe Zanîngeha Linnaeus.

 Zanîngehên högskola yên dewletî 
Högskola, saziyeke xwendina bilind e, mîna zanîngehê lê bi gelemperî piçûktir e. Berevajî zanîngehan högskola di dayîna bawernameyên doktorayê (PhD) de tixûbdar e. Hikûmeta Swêdê maf daye hin högskola ku di hin warên taybet de doktora bidin. Wekî din, piraniya högskola bi zanîngehên mezintir re peymanan çêdikin ji bo pêkanîna bernameyên doktorayê.

Zanîngeh-HögskolaNavê bi swêdîSala pêkanîna wek zanîngeh-högskola Enstîtuya Şahane ya Hunerê 1735 Kolêja Şahane ya Muzîkê li Stockholmê 1771 Zanîngeha KonstfackKonstfack 1844 Zanîngeha Boråsê (HB) Högskolan i Borås (HB) 1977 Zanîngeha Dalarna (HD) Högskolan Dalarna (HD) 1977 Zanîngeha Mälardalen 1977 (di 2022an de bû zaningeh) Zanîngeha Kristianstadê (HKR) Högskolan Kristianstad (HKR) 1977 Zanîngeha Skövdeyê (HS) Högskolan i Skövde (HS) 1977 Zanîngeha Gävleyê (HIG) Högskolan i Gävle (HIG) 1977 Zanîngeha Halmstadê (HH) Högskolan i Halmstad (HH) 1983 Zanîngeha Teknîkî ya Blekingeyê (BTH) Blekinge tekniska högskola (BTH) 1989 Zanîngeha Rojava, Swêd (HV) Högskolan Väst (HV) 1990 Zanîngeha Södertörnê (SH) Södertörns högskola (SH) 1996 Zanîngeha Parastina SwêdêFörsvarshögskolan (FHS) Försvarshögskolan (FHS) 2008 Zanîngeha Hunerî ya Stockholmê Stockholms konstnärliga högskola (SKH) 2014

 Gymnastik- och idrottshögskolan (GIH)
 Zanîngeha Gotlandê (1998 - 2013) högskola dibû ku naha bi zanîngeha Uppsalayê re bûye yek û bûye kampusa Gotland a zanîngeha Uppsalayê.
 Zanîngeha Kalmarê (1977-2009) högskola dibû ku niha bi Zanîngeha Växjöyê (1967-2009) re bûye yek, di sala 2010an de bû Zanîngeha Linnaeus.

 Högskola û zanîngehên taybet 
Heft saziyên perwerdehiya bilind ên taybet hene ku mafê dayîna mezûnên post-lîsansê hene.
 Dibistana Teolojiyê ya Johannelundê li Uppsalayê
 Zanîngeha Teknolojiyê ya Chalmers li Göteborg
 Dibistana Aboriyê ya Stockholmê
 Weqfa Zanîngeha Jönköpingê
 Zanîngeha Ersta Sköndal Bräcke
 Zanîngeha Sophiahemmet
 Zanîngeha Stockholmê (Enskilda Högskolan Stockholm) . Swedish Council for Higher Education."List of recognised higher education institutions in Sweden" , 2019-12-04. Retrieved on 2020-08-04.

 Têbînî û çavkanî 

Kategorî:Lîste
Kategorî:Zanîngehên Swêdê