Mîmar Sînan

Mîmar Sînan an jî Sînanê Mîmar bi navê tevahî belkî Yusif Sînan (an Sinanüddin) bin Abdullah (an Abdülmennan, Ebdurehman, EbdilkerimGülru Necipoğlu, Princeton 2005, Rûpel 131f. (jdb.  1490 li Ağirnasê li nêzîkî Qeyseriyê; m. 17ê tîrmeha 1588an li Stembolê) di dema Siltanên Selîmê yekem, Siltan Silêmanê Qanûnî û Miradê Sêyem avahîsazekî osmanî bû. Di warê mîmariyê de sernavên rûmetê yên wekî Koca Mîmar Sinan Axa () wergirt.Cafer Çelebi: Risale-i-mimariye. 1623. Bi nasnavê “Sînanê Mîmar” (Mîmar Sînan) di nav gel de hat naskirin.

Xebata Sînan ku di heman demê de endezyarê înşaetê û plansaziya bajêr jî dixebitî, wek lûtkeya avahisaziya osmaniyan a klasîk tê dîtin. Girîngiya Sînan ji aliyê hemdem û wêjeya pisporî ve bi peyvên wekî "Iqlîdesê serdemê", "Michelangeloyê osmanî"Franz Babinger: Die Türkische Renaissance. Bemerkungen zum Schaffen des großen Türkischen Baumeisters Sinan. In: Beiträge zur Kenntnis des Orients und Quellen zur Osmanischen Kunstgeschichte, im Jahrbuch der Osmanischen Kunst. 1924. û "Avahisazê herî mezin ê hemû deman"Sheila S. Blair, Jonathan M. Bloom: The art and architecture of Islam – 1250–1800. New Haven u. a. 1995, R. 218. tê xuyakirin.

 Jiyana wî 
Dîroka jidayikbûna Sînan tam nayê zanîn. Agahiyên netemam û carna nakok ên derbarê malbat û jiyana wî de, bi giranî li ser peywendiyên devkî yên Sînan ên hevalê wî, helbestvan Mistefa Se'î Çelebî, û her wiha li ser nameyên dema wî ya hostayê avahîsaziyê, destnivîsa wî ya bingehîn (Weqfiye) û epîtafa li ser tirba wî.

Li Agirnasê îhtîmala ku bûye kevirkêş. Ew di xortaniya xwe de di sala 1512/13/14-ê de bi riya devşîrmeyeke ne asayî dereng hatiye Stenbolê û bû hosteyê xerat û di nav artêşa balbazên peydakirî (acemi ocağı) perwerdariya leşkerî wergirt.

Di dehsalên paşerojê de beşdarî piraniya kampanyayên şerî di bin destê Siltan Selîm I û Siltan Silêmanê Qanûnî (Çaldiran, Şam, Qahîre, Belgrad, Rodos, Mohacs, Viyana, Tebrîz, Bexda, Korfu, Pulya, Moldova û hwd.) û wisa kevneşopiyên avahîsazî yên herî cihêreng nas kir.

Dema ku Belgrad di sala 1521ê de hat zeftkirin, ew ji hêla Yenîçeriyan ve bi navê Sînan b(in) Ebdil-Mennan hate pejirandin. Ji 1523an heta 1526an Atlı Sekban (an Atlı Seğmen = "cerdevanê kûçik" siwarî; nêçîrvanê siwar; Efserê Yenîçeriyan) bû û piştî 1526an ew bû yayabaşi (sedvanê piyadeyê).

 Çavkanî 

Kategorî:Jidayikbûn sedsala 15an
Kategorî:Jidayikbûn 1489
Kategorî:Kesên ku çûne ser misilmantiyê
Kategorî:Mirin 1588