Metroya Berlînê

Metroya Berlînê, (bi almanî: U-Bahn Berlin) li Berlîn a paytexta Almanyayê metroyek bilez e û beşek girîng a pergala veguhastina giştî ya bajêr e. Metroya Berlînê, wekî navgîna sereke ya veguhastinê ya paytextê, ​​digel torgilokek xetên trênê yên derbajarî û S-Bahn, torgilokek tramwayê ku bi giranî li beşên rojhilatê bajêr kar dike re, xizmetê dike. Tora metroya Berlînê di sala 1902an de hat vekirin. Li ser 10 xetên cuda bi dirêjahiya 146 kîlomêtran, ji 80% ji wan di binê erdê de ye, xizmeta 173 rawestgehan dike.

 Dîrok 
Metroya Berlînê di sê qonaxên sereke de hatiye çêkirin.

 Heta sala 1913: avakirina tora Kleinprofil li Berlîn, Charlottenburg, Schöneberg, û Wilmersdorf.
 Heta sala 1930: danasîna tora Großprofil ku yekem xetên bakur-başûr ava kir.
 Ji sala 1953an pê ve: pêşveçûna bêtir piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn.

Di hewildanek ku başbûna xwe ewle bike, Schöneberg jî girêdanek bi Berlînê re dixwest. Pargîdaniya rêhesinê ya bilind bawer nedikir ku xetek wusa dê bikêr be, ji ber vê yekê bajar yekem binerd a herêmî ya fînansekirî li Almanyayê ava kir (bi qestî standarda Kleinprofil bikar tîne). Ew di 1 Kanûna 1910an de hate vekirin. Tenê çend meh berê, xebata li ser xeta çaremîn dest pê kir ku Wilmersdorf li başûrrojavayê bi U-Bahn-a Berlînê ya ku mezin dibe ve girêbide. Tora destpêkê bi piranî ji rojhilat ber bi rojava ve diçû, deverên dewlemendtir ên li Berlînê û derdora Berlînê girêdide, ji ber ku ev rêyên herî bikêrhatî hatibûn hesibandin. Ji bo vekirina torê ji zêdetir xebatkarên Berlînê re, bajêr dixwest ku xetên bakur-başûr bêne damezrandin. Di sala 1920an de, deverên derdorê hatin pêve kirin ku Groß-Berlin ("Berlîna Mezin") ava bikin, hewcedariya gelek danûstandinan ji holê rakir û hêzek danûstendinê ya pir mezintir da bajêr li ser Hochbahngesellschaft ("pargîdaniya rêhesinê bilind"). Bajar di heman demê de ferz kir ku xetên nû dê vagonên firehtir bikar bînin ku li ser heman rêgezek standard dimeşin ku kapasîteya rêwiyan mezintir peyda bikin; ev wekî tora Großprofil ("profîla mezin") dihatin naskirin.

 Xeta metroyê 
XetRêkDîroka despêkirinêDirêjahiya xetêHêjmara rawestgehan36x36px|link=U1 (Berlin metrosu)Uhlandstraße - Warschauer Straße1902-19268.814 km1336x36px|link=U2 (Berlin metrosu)Pankow - Ruhleben1902-200020.716 km29alt=|36x36px|link=U3 (Berlin metrosu)Krumme Lanke - Warschauer Straße1902-192918.9 km24alt=|36x36px|link=U4 (Berlin metrosu)Nollendorfplatz - Innsbrucker Platz19102.864 km5alt=|36x36px|link=U5 (Berlin metrosu)Alexanderplatz - Hönow1930-198918.356 km20alt=|36x36px|link=U55 (Berlin metrosu)Navend - Deriyê Brandenburgê20091.470 km3alt=|36x36px|link=U6 (Berlin metrosu)Alt-Tegel - Alt-Mariendorf1923-196619.888 km29alt=|36x36px|link=U7 (Berlin metrosu)Rathaus Spandau - Rudow1924-198431.760 km40alt=|36x36px|link=U8 (Metroya Berlînê)Berlin-WittenauHermannstraße1927-199618.042 km24alt=|36x36px|link=U9 (Berlin metrosu)Rathaus Steglitz - Osloer Straße1961-197612.523 km18

 Çavkanî 

Kategorî:Almanya
Kategorî:Berlîn
Berlîn