Dennîs Dargul

Dennîs Dargul, bi navê wî yê fermî Musabeg Hisên Budaxbeg (jdb. 1974 li Hekariyê, Bakurê Kurdistanê), rojnamevan, nivîskar û helbestvanekî kurd e. Dennis Dargul hevwelatiyê Almanya ye û xebata xwe ya rewṣenbiri li Almanyayê û Herêma Kurdistanê bi rêve dibe.

 Jiyan 
Dennîs Dargul di sala 1974ê de, li bajarê Hekariyê ji dayîk bûye. Ji binemala xanedana Pîrozbegê kinyata Budaxbegê Çelê ya Hekariyan e. Navê wî yê fermî Mîsabeg Hisên Budaxbeg e.

Xwendina xwe ya seretayî û navendî, li bajarê Hekarê li Çelê, lîse û zanko jî (beşa şanogeriyê) li bajarê Awistirya Viyanayê berdewam kiriye. Ji sala 1989ê heta sala 1995ê hem xwendina xwe ya zankoyê dixwend hem jî, li Viyanayê mamostetiya dibistana seretayî dikir. Di sala 2014ê Zankoya St. Clements beşa ragihandinê temam kir.

 1989-2005 
Dennîs Dargul hêşta di zarokatiya xwe de, eleqa wî ji bo mûzîkê çêdibe. Di jiyê 10 salî de perwerda jenîna temborê fêr dibe. Di gelek ahengên herêmî de, cih digre.

Di Sala 1988ê de, ji bo xwendinê diçe paytexta Nemsa Viyana (Wien). Li Viyanayê di nav koma mûzîkê ya Şoreş de cih digre. Bê ferq û cûdayî di hemû ahengên kurdewarî de xizmeta çanda kurdî û mûzîkê dike. Di heman salê de, dibe endamê koma şanoyê ya Senterê Çand û Hunera Kurdistan. Di hejmarek listikên şanoyê de dileyîze. Taybet şanoya binavê Zîndana Amedê, Mem û Zîn wek ekterê sereke rol digire û di piraniya paytextên Ewropayê de tê nomaîşkirin.

Di sala 1994ê heta sala 1996ê di komeleyên çandî yên Ewropayê de, li xizmeta folklor û çanda kurdî kir.

Di sala 1996ê de li Berlînê bû berpirsê Enstitûya Kurdî ji bo lêkolîn û zanistiyê. Ji sala 1997ê heta sala 2002ê, di televîzyonên kurdî yên li Ewropayê li Med TV, Medya TV, CTV û Mezopotamya TV de wek moderator û pêşkêşvan xizmeta ziman û çanda kurdî kir. Li sala 2003ê bi armanca çêkirina belgefîlman derbasî Başurê Kurdistanê bû. Ji sala 2003ê heta sala 2005ê li Bexda û Mûsilê li gel Sê rojnamevanên kurd (Hasan Doğan, Bülent...Dennis Dargul)Ajansa Nûçeyan ya Mezopotamya avakir û di heman dezgehî de karê rojnamevaniyê berdewam kir.

Di sala 2006ê li bajarê Dihokê bi cih bû. Li bajarê Dihokê yê Başurê Kurdistanê li gel çend rewşenbîran bi pêşengiya hunermend Mazharê Xaliqî û bi harikariya hozanvanê kurd Mueyed Teyîb Enstîtûya Keleporê Kurdî damezirand. Dennîs Dargul, di Enstîtûya Keleporê Kurdî de derhênerî û serpereştiya fîlmên dokumanterî kir.

 2007-2017 

Li sala 2007ê bû rêveberê Zagros TV li devera Behdînanê. Heta sala 2018ê wek rêveberê Zagros TV, derhêner û peşkêşvanê bernameyên show wek “Gulistana Keleporî”, “Zagros Show” û “Diyariya Rojê” karê xwe berdewam kir. Di jiyana Rojnamevaniyê de li gel gelek Kesayetên Navdar Wek Serokkomarê Iraqê Celal Talabanî, Serok Mesud Barzanî, Siyasetmedar Mehmûd Osman, Siyasetmedar Cemil Bayik, Fermandê Leşkeri yê PKK ê Murat Karayilan, Hejmarek Parlamenterên Tirkiyê, Seroka Partiya Keskan ya Almanî û Cigira Serokê Parlamena Federal ya Almanî Claudia Roth, Rehmetî Nivîskar û Siyasetmedar Îbrahî Ehmed û bi dehan Hunermendên Stêre wek Mehmûd Ezîz Ṣakir, Ṣivan Perwer, Enwer Qaradaxî, Mazharê Xaliqî, Helbestvan Ṣêrko Bêkes jî di nav de reportaj û bernamên taybet, encam dane. 

D. Dargul, di şerê Daişê de, Sê salên xwe wek rojnamevan li gel Pêşmergên Kurdistanê di eniyên şer de derbas kir. Li Başurê Kurdistanê bi dehan fîlmên dokumanter bi navê “Bistanê Zerîn” encam daye û di hejmarek fîlmên berniyas de jî (yêk ji wan filman Zero km - Derheneriya Huner Selim, bi derhéneriya Hisên Hesen -Herman û Filma Bazê Çiyan derhêneriya Enwer Hemdanî bûye) Aktorî kiriye. Dargul hemwelatiyê Almanyayê ye. Ew bi zimanê kurdî, tirkî û almanî dizane.

 2019-2024 
Di despêka sala 2019ê de jî, di televîzyona Kurdistan24 û heta niha beşa nûçeyê yên Bakurê Kurdistanê de, karê rojnamevaniyê dike. Di heman demê de li Kurdistan TV pêşkeşvan û amadekar û derhênerê bernameya Malava (2021) û bernameya Mêrgulan (2022) ye. Her wiha di sala 2023ê jî, xebata xwe ya rojnamevaniyê di Kurdistan TV de berdewam kir û di heman demê de bi armanca xizmeta rewşenbîri û hunera kurdî bernameya Keval çêdike. Di vê bernameyê de, kesayetên Stêre ku li Kurdistanê xwediyê berhemên rewşenbîrî û hûneri ne, di programa Keval de wek arşivek mayînde li hev tîne. Di sala 2023 û 2024ê di ajansa Basnews ê ya Başurê Kurdistanê de, hefteyane dest bi nivîsînê kir. Di her heftê du nivîsên serençrakêş babetên siyasî, komaleyetî û rewşenbîrî Basnews de belav dibin.

Dargul, her wiha karê xwe yê nivîsina pirtûkan jî berdewam dike. Di heman demê de du pirtûkên nû bi navê Stêr - Roman/Senaryo û Pertukek jî li ser Ṣikeft û Pireyên dîrokî yên Kurdistanê di çapê de ne.

 Berhemên çapkirî 
 Medya û Bernamevanî – Çapa I / Silêmanî 2004
 Medya û Bernamevanî – Çapa II / Duhok 2008
 Êşa Min – Roman – Çapxana Maxmur 2005
 Bîstanê Zêrîn – Çapxana Hewar – Duhok
 Girînek Bêrondik – Helbest / Çapxana Hewar 2011
 Medya û Bernamevanî – Çapa 3 / Çapxana J&J 2011
 Di Dîroka Kurdistanê De Çel (Latinî) – 2019 Çapxana Sitav, ISBN: 9786057920362
 Mercan – Nameyên Evînîyê Çapxana Lîman Kultur Yayin evi-2022 Enqere
 Bûk - Roman 2022 - Lıman Kultur yayın evı-Enqere IBSN- 978-605-73592-3-0
 Gulnîsan - Helbest 2022 - Liman Kultur yayin evi-Enqere IBSN- 978-605-73592-2-3
 Xewa Şirîn - Helbest 2024 - Liman Kultur yayin evi-Enqere IBSN-978-625-6043-14-5
 Di Diroka Kurdistanê de Çel-(Herfê Aram)-Çapxana Xanî-Duhok-IBSN: D-2291-74
 Stêr - Senaryo/Roman - Liman Kultur yayin evi-Enqere
 Dennîs Dargul Ji 15 Helbestên xwe Awazên Mûzîkê  bo Hunermenda Kurd Perwan Shakir çêkir 5 ji wan  stranan li Stenbolê bi Aranjoriya Mûzîkar Kek Ferit Ergül hatin tomar kirin û belav kirin.
 Pertuka Helbestan "KEZÎ" 2026 li Çapxana Liman  Kultur yayin evi-Enqerê hat çapkirin.

 Çavkanî 

Kategorî:Nivîskarên kurd
Kategorî:Rojnamevanên kurd