Kemaledînê Yûnis

Kemaledînê Yûnis, Kemaledîn ibn Yûnis an Eb-ul Fetîh Mûsa Kemaledîn an jî Îbn Yûnis (b. 1156, Mûsil - m. 1241 Mûsil) stêrnas, matematîknas û fiqihnasê kurd e.Muhemmed Emîn Zekî, Navdarên Kurd û KurdistanêMu’cem-ül-müellifîn cild-13, r. 51

 Jînenîgarî 
Kemaledîn di sala 1156an de li bajarê Mûsilê ji dayik bûye û di sala 1241ê de jî, dîsa li Mûsilê wefat kiriye. carna wek Mewsilî jî tê naskirin. Navê wî yê rast Mûsa bin Yûnus bin Muhammed bin Men’a ye. Kemaledîn jî bernavkekî wî ye.

Kemaledîn zanayekî xurt bûye, zêdetir matematîknas û stêrnas bû.Îbn Xelikan, Mirina Zadegan (Wefatul Ayan) cild-5, r. 311, 318

Kemaledîn, pêşî perwedehiya xwendinê li ba bavê xwe Şêx Yûnis Rizaedîn kiriye, xasma dersên fiqihê wergirtiye. Piştî xwendina li cem bavê xwe di sala 1175an de çûye Bexdadê di Medreseya Nîzamiyeyê xwendina xwe pir pêşve biriye. Li cem Şerafedîn Tûsî perwerdehiya matematîkê girtiye. Ji bilî xwendina olî û matematîkê, zêdetir li ser zanista mentiq, metafizîk, fizîk, tib û tefsîrê gelek berepêş çûye. Li ser berhemên Betlemyûs xebitiye pirtûka wî a Almagestê, cebir û arîtmetikê jî hîn bûye. Zanayên wek Esîredîn Elebherî û gelekî zanyarên navdar di binê bandora wî de mane.TDV İslam Ansiklopedisi, sal 1999, cilt: 20,  r: 452-453

Kesên Ewropayî ji zanistên wek fizîk, stêrnasî û matematîkê hez dikirin. Wî demê li welatên Ewropayê kesên ji evan zanista bizanîbyana pir kêm bûn ji ber wî di zanistê de xwe li welatên misilmanan digirtin, li ser evan zanistan mijarekî hebûya dişandin welatên misilmanan çinkî wî demê Serdema Zêrîn a Îslamê bû li ser zanistê misilman pir pêşve bûn. Rojekî mijarekî li ser zanistê hebû kesekî nizanîbû ku serrast bike şandin Mûsilê cem Kemaledînê kurê Yûnis bersiv da û serrast kir.http://rehber.ihya.org/yenirehber/kemaleddin-ibni-yunus.html

 Berhem 

 Keşfu’l-Muşkîlat (Tefsîra Quranê) 
 Usûl
 Uyûnu’l Mentiq,
 El-Esraru’s Sultaniyye,
 El-Burhan alel-Muqaddimetulletî Ehmeleha Arşimed fî Kitabihî
 Şerhu’l Amali’l-Hendesiyye.
 Lugazun fil-hikmet.

 Çavkanî 

Kategorî:Fiqihnasên kurd
Kategorî:Fîlozofên kurd
Kategorî:Jidayikbûn 1156
Kategorî:Kesên ji Mûsilê
Kategorî:Kesên Dewleta Eyûbiyan
Kategorî:Kurd
Kategorî:Kurdên Başûrê Kurdistanê
Kategorî:Matematîknasên kurd
Kategorî:Mirin 1241
Kategorî:Stêrnasên kurd
Kategorî:Zanyarên kurd
Kategorî:Zanyarên misilman