Teterên Krîmê

Teterên Krîmê (bi Teterîya Krîmê: Къырымтартарлар, Qırımtatarlar) gelekî tirkî ye,  ku îro di nîvgiravê Krîm xwecîh ne. Di demê Şerê tirk û rûsî de, gelek Teterên Krîmê koçerîya Tirkiyeyê kirin wekî îro hindekarîyakî mezîn dikin. 

 Dîrok 

Teterên Krîmê di sala 1944an de ji aliyê serokê YKSS Stalîn ve hatine koçberkirin.

Di sibata 2014an de, piştî Şoreşa Ûkraynayê ya sala 2014an Serokê Ûkraynayê Viktor Yanukovych ji desthilatê derxist, cudaxwazên alîgirê Rûsyayê û leşkerên rûsî li ser xakê kontrol kirin.  Referandûma nakok li seranserê Krîmê li gorî Makezagona Ûkraynayê û Krîmê nedestûrî ye, li ser mijara beşek ji Rûsyayê hate kirin û encamên fermî ji hêla piraniya Krîmiyên deng dane piştgirî kirin, diyar kirin. Rûsyayê di 18ê adara 2014an de bi awayekî fermî Krîmê tevlî kir û Komara Krîmê û bajarê federal Sêwastopolê wekî 84 û 85emîn herêmên federal ên Rûsyayê bi nav kir. https://www.hrw.org/reports/pdfs/u/ussr/ussr.919/usssr919full.pdf Dema ku Rûsya û 17 welatên din ên endamên Neteweyên Yekbûyî Krîmê wekî beşek ji Federasyona Rûsyayê dipejirînin, Ûkraynayê bi piştgirîya piraniya hikûmetên biyanî û bi biryara 68/262 ya Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî îdîaya Krîmê wekî parçeyek bingehîn a xaka xwe domandin.

 Ziman 

Îro li nivgiravê Krîmê zêdetirî 260 hezar Teterên Krîmê le dijîn. Nêzîkî 150,000 kes li Asyaya Navendî (bi piranî li Ûzbêkistan) dijîn, ku bav û kalên wan di sala 1944an de di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de ji hêla Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst ve hatine sirgûn kirin.   https://www.unesco.org/sites/default/files/medias/fichiers/2022/06/redirect_new_world_atlas_of_languages_en.pdf?TSPD_101_R0=080713870fab20002d8e124f9db98410f67eb09dc4764f4f0355ded1fdda1ecc2a84318fec5c8a9308542bb446143000705c8eb75f713ca19db7df417cabdbd1a4d4656bcc9882ca0406725d04f837b2dca132a8f778766963f43f83b69eab66 Lêbelê, ji van hemû kesan, bi piranî nifşên mezin tenê yên ku hîn jî Teterîya Krîmê diaxivin. Di sala 2013 de, ziman ku li ber windabûnê bû, tenê li dora 15 dibistanan li Krîmê tê hû kirin. Tirkiyê piştgirî da Ûkrayna, ji bo ku dibistanên ku li Teterên Krîmê tên perwerdekirin bibe rewşek nûjen. 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Îslam li Rûsyayê
Kategorî:Komên etnîk li Bulgaristanê
Kategorî:Komên etnîk li Romanyayê
Kategorî:Komên etnîk li Rûsyayê
Kategorî:Komên etnîk li Tirkiyeyê
Kategorî:Komên etnîk li Ûkraynayê
Kategorî:Komên etnîk li Ûzbêkistanê
Kategorî:Krîm
Kategorî:Teter