Brasília

Brasília ([bɾaˈzilyɐ] bi portûgalî: Brasília [bɾaˈzili.ɐ, bɾaˈziljɐ]) paytexta federal a Brezîlyayê û navenda hikûmetê ya navçeya federal e ku li Çiyayên Brezîlyayê li herêma navenda rojavayê welêt e. Ew ji hêla Serok Juscelino Kubitschek ve di 21ê nîsan 1960an de hatiye damezrandin ku li şûna Rio de Janeiro wekî paytexta neteweyî cih bigire. Brasília piştî São Paulo û Rio de Janeiro sêyem bajarê herî qelebalix ê Brezîlyayê ye. Di nav bajarên sereke yên Amerîkaya Latînî de, bajêr xwedan TBHya herî zêde ya serê mirovî ye.

Navê "Brasília" bi gelemperî wekî hevwateya naçeya federal bi tevahî tête bikar anîn ku di nav 35 herêmên îdarî de hatiye dabeş kirin ku yek ji wan (Plano Piloto) qada bajarê ku bi eslê xwe hatiye plansaz kirin û avahiyên hikûmeta wê ya federal vedihewîne. Tevahiya navçeya federal ji hêla Enstîtûya Statîstîk û Erdnîgariya Brêzîlê ve tê hesibandin ku qada bajarê Brasilia pêk tîne û hikûmeta herêmî tevahiya navçeyê bi 12 şaredariyên cîran ên li eyaleta Goiás wekî qada metropolê ya bajêr dihesibîne.

 Erdnîgarî 
Paytext li navenda Hochplateau ya Welatê li 1158 Metroyan bilindayi nêzikî navbera Avçirandinên Çeman, ên ku alîyê yekê Bakûr li Amazonas û alîyê cuda li Başûr Río de la Plata diherike, li Navîna Brezîlê, lê dur e ji navendên wek São Paulo (872 km), Rio de Janeiro (930 km), Recife (1653 km) û Belém (1600 km).

Herêmên Metropol a Distrito Federal û derdora (Região Integrada de Desenvolvimento do Distrito Federal e Entorno) Rûerdek ji 55.570 km² û tê de Distrito Federal do Brasil 19 Cîvakên li Parêzgehên Federal a Goiás (Abadiânia, Água Fria de Goiás, Águas Lindas de Goiás, Alexânia, Cabeceiras, Cidade Ocidental, Cocalzinho de Goiás, Corumbá de Goiás, Cristalina, Formosa, Luziânia, Mimoso de Goiás, Novo Gama, Padre Bernardo, Pirenópolis, Planaltina,Santo Antônio do Descoberto, Valparaíso de Goiás û Vila Boa) heye, herwiha wek du Cîvakên Parêzgehên Federal a Minas Gerais (Buritis û Unaí).Universidade Federal de Uberlândia: Brasília: uma metropole singular no Centro-Oeste brasileiro. Vol. 15, No 1 (2000)

 Avûhewa 

 Nifûs 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Bajarên Brezîlê
Kategorî:Paytextên Amerîkaya Başûr