Amedspor

Amedspor an Amed SFK yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê Amed a Bakurê Kurdistanê ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di Lîga Duyem a TFFyê de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê Lîga Yekem a TFFyê bûye.

 Nav 
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amed'ê tê. Ji ber ku ev nav di nav Kurdan de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî "Amedspor" hat guhertin.

 Dîrok 
Yane yekemcar di sala 1972an de bi sponsoriya Turan Gazozları, bi rengê sor û spî, bi navê Melikahmet Turanspor hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala 1985an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe Melikahmetspor. Di sala 1990an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê Diyabakır Belediyespor, hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala 1993an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor. Di sala 1996an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê Partiya Refahê Ahmet Bilgin û serokê klûbê Necattin Yığıt Bayrak piştgirên Galatasarayê bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. Feridun Çelik ê ku di hilbijartinên 1999an de ji DEHAPê wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji DÎSKÎyê dahatê bike navê klûbê wekê "Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor" guhert.

Klûb heta havîna 2001ê di beşa sêyem a herî bilind a Tirkiyeyê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi Aksaraysporê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî Diyarbakırspor duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona 2010-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor hat guhertin.

Di demsala 2010-2011an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di play-offê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de Sancaktepe Bldê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê Denizli Bld ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-2012an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket play-offê, piştî ku di nîvfînalê ya play-offê de li hember Bayrampaşa têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-2013an de, Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a TFFyê. Di kongreya ku di 19ê gulana 2013an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî. Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-2014an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla Alanyasporê ve di çaryek fînala play-offê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê çiriya pêşîn a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe Amedspor. Piştî ku navê nû ji aliyê Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek Amed Sportif Faaliyetler Kulübü, bi kurtasî Amed SK bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê tebaxa 2015an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin. Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.

Amedspor di sezona 2015-2016an da derket çaryek fînala Kupaya Tirkiyeyê û di fînalê de ji Fenerbahçeyê hat tasfiyekirin.

 Nasname 

 Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê 
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

 Provokasyonên li maça Bursasporê 
Beriya maça Bursasporê ya ku di 5ê adara 2023an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên Mahmut Yıldırım ê bi kodnavê Yeşîl (bi tirkî "Kesk") vekirin, ajanê hov ê tirk yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla "Renault Toros" vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya HDPê di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: “Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên JÎTEMê tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî faşîzmê çok danaynin.” 
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.
 Her wiha binêre 
 Amedspor (tîma fitbolê jinan)

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 
 Malpera fermî 


Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê
Kategorî:Futbol
Kategorî:Werziş li Diyarbekirê
Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê
Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê