Risteya mercî

Risteya mercî, risteya merc û daxwazê, raweya merc û daxwazê, raweyeke rêzimanî ya zimanê kurdî ye.

 Risteya mercî di behdînî de 
Risteya mercî di behdînî de ew corê ristê ye ku ji du beşan pêk têt; layekî di bêjinê karê merc û layê dî jî welamî merc. Ji sê coran pêk têt:

 Risteya mercî (1)
 Risteya mercî (2)
 Risteya mercî (3)

 Risteya mercî (1) 
Corê êkê behsê wî tiştî dike yê ku di şiyan de ye çê bibe. 
 Rêsa: Heke + neboriyê sade (biker + lêker ), ayindeyê sade (biker + dê + lêker). (erê, pozîtîv) 
 Mînak: Heke ez bihême xelat kirin, babê min dê gelek keyf xweş bît. 
 Rêsa: Heke + biker + ne + lêker , biker + na + lêker . (nerê, negatîf) 
 Mînak: Heke ez ne hême xelat kirin, babê min keyf xweş nabît.

 Risteya mercî (2) 
Corê duyê derbareyî rewşên amadekirî yan hizirkirî ye. 
 Rêsa: Heke + boriyê sade (Biker + lêker), boriyê mercî (da + lêker). (erê, pozîtîv) 
 Mînak: Heke ez girtbam, da min zîndan ken. 
 Rêsa: Heke + biker + ne + lêker (dema borî), biker + ne + lêker (borî 'mercî'). (nerê, negatîf) 
 Mînak: Heke ez ne girtbam, ez zîndan nedikirim.

 Risteya mercî (3) 
Corê sê ye, derbirrîna wan rewşane yên ku mehale rwî bidin. Ku her di borî da rwî daye û di borî da bi duhamîk jî hatiye, herdem ev corê ristan derbirrîna peşêmaniya mirovî diyar dike. 
 Rêsa: Heke + boriyê temam (biker + lêker + temamkarî) , boriyê mercî (da + temamkarî + lêker). (erê, pozîtîv) 
 Mînak: Heke ez bi bame mamostayê zankoyê, da gelek çalakiyan bo qotabiyan kem. 
 Rêsa: Heke + biker + ne + lêker + temamkarî, biker + ne + temamkarî + lêker. (nerê, negatîf) 
 Mînak: Heke ez ne bi bame mamostayê zankoyê, ez ne dişiyam van çalakiyan bo qotabiyan bikem.

 Têbînî 
 Di şiyan de ye cihê rista karî merc û welamî merc bê guhatrin jî, lê divê farîze rabibe.
 Mînak: Babê min dê gelek keyf xweş bît heke ez bihême xelat kirin.
 Tu dikarî li şûna Heke, van jî bikarbînî eger, heger.
 Mînak: Eger/heger ez bihême xelat kirin, babê min dê gelek keyf xweş bît.
 Di rista welamî merc de, tu dikarî van peyvan jî bikarbînî: Şiyan, Viyan...
 Mînak: Heta ez bi bime dadwer, pêdviye es gelek bxînim.

 Çavkanî 

Kategorî:Zimanê kurdî