Osetî

Osetî (bi zimanê osetî: ир, ирӕттӕ, ir, irættæ; дигорӕ, дигорӕнттӕ, digoræ, digorænttæ) gelekî îranî yê ku bi piranî li Qefqasyaê dijî. Ew gel bi Zimanê osetî diaxivi wekî zimanêkî ji Bakur-rojavayê zimanên îranî ye Lubotsky, Alexander (2010). Van Sanskriet tot Spijkerschrift Breinbrekers uit alle talen. Amsterdam: Amsterdam University Press. p. 34. ISBN 978-90-8964-179-3.  û têkildariya xwe bi kurdî heye. Salbiev, Tamerlan (2021). "KUỊRDALÄGON". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Online Edition. Encyclopædia Iranica Foundation. Xelkên xwe bi bawerî Xiristiyanî ye, lê hindekariya xwe Misilman li Tirkiye û di Sûriyê de ye.  Kesên osetî ji welatê xwe re dibêjin „Îriston“ (bi gurcî: oseti).Bell, Imogen. Eastern Europe, Russia and Central Asia, p. 200.Mirsky, Georgiy I. On Ruins of Empire: Ethnicity and Nationalism in the Former Soviet Union, p. 28.Mastyugina, Tatiana. An Ethnic History of Russia: Pre-revolutionary Times to the Present, p. 80.

 Etîmolojî 
Osetî û Alanistanê navê xwe ji rûsan wergirtine, yên ku navên gurcî Osi û Osetî (welatê Osi ოსეთი) qebûl kirin. http://src-h.slav.hokudai.ac.jp/publictn/acta/23/02_shnirelman.pdf

 Eşîrên osetî 
 Îron, li başûrê Alanistanê dijîn û zaraveya Îron diaxivin. Ew beral çando komên xwe hene: Alagirî, Kurtatî, Tagaurî, Kûdar, Tûal, Urstual û Xsan.
 Digoron, li rojavayê Alanistanê û bi Zaravaya Dîgor diaxivin.
 Lasi, koçeriya Mecaristanê di sedsala 13an bûn.

 Çand 
Baweriyên xwemaliyên gelê Osetî bi eslê xwe ji gelê Sarmatî ve girêdayî dibejin, ku bi guhertoyek herêmî bi Folkloriya Ortodoks ve hatine hevrêz kirin, ku tê de hin xwedayên pûtperest bûne pîrozên Xristiyan.  Nart, Daredzant û Tsartsiat, wekî wêjeya bingehîn a mîtolojiya gelêrî li herêmê ne. Lora Arys-Djanaïéva "Parlons ossète" (Harmattan, 2004)

 Dîrok 
Di sedsala 8an de padîşahiya Alanî hevgirtî bû, ku di çavkaniyên serdemê de wekî Alanistan tê binavkirin, li çiyayên Bakûre Qefqasyayê, bi qasî li cîhê Çerkeziya û Osetiyayê Bakur- Alanistanê ya nûjen derketiya holê. Di lûtkeya xwe de, Alanistan padîşahiyek navendî bû û hêzek leşkerî ya bihêz hebû û xwediyê aborîyek bihêz bû ku ji Rêya Îpekê sûd werdigirt.

Piştî êrîşên Mongolan ên salan 1200an, erîşên û xelkên Alanî bêtir koçeriya Çiyayên Qefqasyayê kirin, li wir wê sê komên Eşîr ava bûn; Hesin, Digoron û Kudar. Tê bawer kirin ku eşîrê Çasîk (eşîrek Alanî) koma çaremîn a dibe ku di sedsala 13an de koçî Mecaristanê kiriye.

Di dîroka nûjên de, Osetî beşdarî Pevçûnên Osetî-Îngûşî (1991-1992) û Pevçûnên Gurcistanê-Alanistanê (1918-1920, destpêka salên 1990-an) û di sala 2008an de di şerê Alanistana Başûr de di navbera Gurcistanê û Rûsyayê de.

 Ziman 

Zimanê Osetî ji şaxê îraniya rojhilatî (alanî) ya malbata zimanên hind-ewropî ye. "Ossetians". Encarta. Microsoft Corporation. 2008.

 Mijarên têkildar 
 Alan (kevnar)
 Ariyan

 Çavkanî 

Kategorî:Alan (kevnar)
Kategorî:Komên etnîk li Rûsyayê
Kategorî:Komên etnîk li Sûriyê
Kategorî:Komên etnîk li Tirkiyeyê