Xwarîn

Xwarîn yan jî Kurdiya başûrî yek ji zaravên zimanê kurdî ye.

 Kurdiya xwarîn 

Kurdiya Başûrî (Xwarîn) yek ji tayên zimanê Kurdî ye ku zêdetir nêzî Kurdiya Navîn an Soranî ye. Ji ber ku Kurdiya Xwarîn ketiye navbera Farisî, Lurî, Soranî û Goranî (Hewramî) taybetmendiyên xwe hene.
Herwiha li gor ol û ayîn jî zêdetir Kurdên Yarsan û şî'e bi devokên Xwarîn diaxvin. Îro zêdetir ji çar milyon kes bi Kurdiya Xwarîn diaxivin.

 Devokên kurdiya xwarîn 
 Kirmaşanî: devoka sereke ya kurdiya jêrîn ku pitir li nav bajar û parêzgeha Kirmaşanê tê bikaranîn.
 Kelhurî: pitir li bajarên Xaneqîn û Şabadê û Eywan tê bikaranîn.
 Mayani: pitir li bajarên Kengawer û Sehne û Bêston û Esedabad tê bikaranîn.
 Lekî: pitir li bajarên Leknişîna Kirmaşan û Luristanê mîna Hersîn û Elişter tê bikaranîn.
 Feylî: pitir li Bexda, Îlam, Mendelî û Bedre tê bikaranîn.
 Şêxbizinî: kurdên ku çen sed sal berî niha ji derdorên Kirmaşan û Silêmanî hatine veguhastin bo Anatolî û Tirkî û pitir li Heymane dijîn.

 Belavbûyîna kurdiya xwarîn 
Kurdiya jêrîn bêhtir li parêzgehên Kirmaşan û Îlamê tê axaftin. Li rojhilata Kurdistanê heremên Lekistan li parêzgeha Luristan û Bîcar li parêzgeha Sine jî jêrînaxiv in. Herweha ji Xaneqîn berev jêr de hevsînor digel parêzgehên Kirmaşan û Îlamê kurdiya jêrîn tê bikaranîn. Li Bakûrê Kurdistanê û Tirkyeyê jî li çend deveran devoka şêxbizinî tê axafitin.

 Kurdiya xwarîn bi zaravayên kurdî yên din re 

 Xwarîn Soranî   Kurmancî  Zazakî  HewramîMi, Min Min  Ez, MinEzAmin, MinTi, To To Tu, teTi, ToTo, Etû, Tû(Mi) kemMin dekem   Ez dikim Ez kenuAmin/Min mekerû Mi çim Min deçim  Ez diçim Ez ŞonuMin milû Fire, Firye  Zor  Pir, Gelek, Zaf ZaffiraWitGot/WitGot VatWat/vatÊrenge, Êse, Heême Êsta Niha, Vêsta, Nika Nikaîse Hat-Hat- Hat-ame-ame-  DengBang, Deng DengVengDeng Gewra, Qeü, GepGewre Gewre, Gir, MezinPîlGore WaBa BaVaVa/Wa WaranBaran BaranVaranWaran Xeraw, Xiraw, GenXirap Xirab/genîXirabXiraw 

 Mijarên têkildar 

 Kurmancî
 Kirmanckî
 Soranî
 Goranî
 Feylî
 Gûranî (Kelhurî)
 Şêxbizinî
 Bêranwenî
 Harsînî
 Silaxurî
 Gerrusî
 Kûranî
 Kelanî-Ebdûyî
 Sincawî
 Babacanî
 Zengeneyî

 Çavkanî 


Kategorî:Zimanên Kurdistanê
Kategorî:Zimanê kurdî