Commelinaceae

Commelinaceae (famîleya komelînayan), famîleyeke riwekan ji desteya komelînayan (komelinakî) Commelinales e. Navê xwe ji riweknasên holandî Jan Commelin (1629–92) û Caspar Commelin (1667–1731) girtiye. Çend ji celebên vê famîleyê li Kurdistanê digihên ne diyar e.

Li cihên subtropîk û tropîk cihwar e. Çandiniya hin endamên vê malbatê tê kirin. Herwiha hinekên wan jî baxçeyan dixemilînin.

 Sîstematîk 
Du binekomên vê famîleyê hene. Her yek ji wan du şax û bi qasî 40 celeban dihewînin. Bi giştî 652 endamên vê famîleyê hene (agahiya dawî, tîrmeh 2009):
 Commelinoideae Eaton: Du şax, 38 celeb, 640 endam:
 Şaxa Commelineae(Meisner) Faden & D. Hunt: Pênc celeb:
 Aneilema R.Br.: Bi 65 endaman.
 Anthericopsis Engl.
 Buforrestia C.B.Clarke
 Tagblumen (Commelina L.): (bi tevî Phaeosphaerion Hassk., Commelinopsis Pichon) bi 170 endaman.
 Dictyospermum Wight: Çar heya pênc endam, li deverên tropîk ên Asyayê.
 Floscopa Lour.: Pantropîk, bi qasî 20 endaman.
 Murdannia Royle: Bi 50 endaman li Asyayê.
 Pollia Thun.: Bi qasî 17 endaman.
 Polyspatha Benth.
 Pseudoparis H.Perrier
 Rhopalephora Hasskarl: Bi 4 endaman li Madagaskar û başûrê Asyayê.
 Stanfieldiella Brenan
 Tricarpelema J.K.Morton: Bi qasî 7 endaman li Hîmalaya, Îndonêzya û Filîpînan.
 Şaxa Tradescantieae (Meisner) Faden & D.Hunt: Bi 7 celeb û bi qasî 25 heya 34.
 Binekom Palisotinae Faden & D.Hunt: Tenê yek celebek:
 Palisota Reichb.
 Binekoma Streptoliriinae Faden & D.Hunt: Bi sê celeban:
 Aetheolirion Forman
 Spatholirion Ridl.: Bi sê endaman li Viyetnam, Tayland û Çînê.
 Streptolirion Edgew.: Tenê yek celebek:
 Streptolirion volubile Edgew.: Li rojhilat û başûrê rojhilata Asyayê.
 Şaxa Cyanotinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Du celebên monofîletîk:
 Cyanotis D.Don (tevlî Amischophacelus R.Rao & Kamm.): Bi 50 celeban li Afrîka, Asya û Awistraliyayê.
 Belosynapsis Hassk.: Sê celeb li Asyayê.
 Binekoma Coleotrypinae Faden & D.Hunt: Bi sê celebên monofîletîk:
 Amischotolype Hassk.: 20 endam, Afrîka, Asya.
 Coleotrype C.B.Clarke
 Porandra D.H.Hong: Sê endam li rojhilatê Asyayê.
 Binekoma Dichorisandrinae (Pichon) Faden & D.Hunt: Pên celeb:
 Cochliostema (Lem.): Du endam.
 Dichorisandra J.C.Mikan
 Geogenanthus Ule
 Plowmanianthus Faden & C.R.Hardy: Pênc celeb.
 Siderasis Raf.
 Binekoma Thyrsantheminae Faden & D.Hunt: Pênc celeb:
 Gibasoides D.Hunt
 Matudanthus D.Hunt
 Thyrsanthemum Pichon
 Tinantia Scheidw.: Bi 14 endaman.
 Weldenia Schult. f.
 Binekoma Tradescantiinae Rohw.: Bi 6 celeban:
 Gibasis Raf.: Bi 11 endaman.
 Elasis D.Hunt
 Tradescantia ( L.): Bi 70 endaman.
 Callisia Loefl. (inklusive Aploleia Raf., Cuthbertia Small, Hadrodemas H.Moore, Leiandra Raf., Leptorhoeo C.B.Clarke ex Hemsley, Phyodina Raf.): Bi 20 endaman li Amerîka.
 Callisia repens
 Tripogandra Raf.
 Sauvallea Wright
 Cartonematoideae G.C.Tucker: Du şax, her yek ji wan bi ceebek, tevî hev 12 endam:
 Şaxa Cartonemateae:
 Cartonema R.Br.: Awistraliya.
 Şaxa Triceratelleae:
 Triceratella Brenan: Li Zîmbabwe.