Meqarne

Meqarne, pasta, makaron, mekarne (îtalî pasta di wateya hevîr de ye) rişteyên hevîrî (hevîr-rişte, rişte, êrişte, evrişte) yên nûjen ku pirranî ji Îtalyayê belav bûne re tê gotin.

Îtalî jê re pasta dibêjin. Alman ji hemiyan re Nudel, ji ya nûjen a îtaliyan navdar kirine re jî pasta dibêjin.

Kurd, bi bandora tirkî meqarne, mekarne, makaron dibêjin. Lê ev dibe sedemê tevlîheviyan. Lewra meqarne tenê ji rişteyên îtalî re tê gotin ku îtalî bi xwe jî jê re dibêjin pasta.

Ji ardika genimê (bindan) û avê tê çêkirin. Meqarneyên nûjen di gelek forman de ne û herwiha gelek tişt dikevinê.

 Dîroka meqarneyê 
Dîroka wê gelek kevn e. Cara berê li Çînê (206 b.z. heya 220 p.z.) dihatibûye xwarin. Li her parzemînê ji hevîrê di forma pastayê de xwarin dihatibûne çêkirin. Kurdan jî bi navê hevîrrişte (êrişte, evrişte, rişte) çêkirine ku ev peyv derbasê tirkî jî bûye.

Ji bo tevlîhevî ji holê rabe, mirov dikare bêjeya meqarneyê bike hevîrrişte û ji meqarneyên nûjen ên îtalî jî bike pasta.

Sala 1992 li paytextê Îtalyayê Romayê mûzexaneyeke pastayê hate vekirin ku mînakeke wê ya din nîne, Museo Nazionale delle Paste Alimentari.

 Cureyên pastayê 
 Pastayên çorsane
 Pastayên bivîtamîn
 Pastayên bizebze
 Pastayên bihêk
 Pastayên hundirê wan dagirtî ne
 Pastayên bikapek
 Pastayên xingalî (bigoştm bipenîr ûêd)
 Pastayên bişîr

 Pastaya bireng 
Hêk, fringî û siyale rengê xwe didin pastayê, di hinekan de kêm, hinekan de zêde tên bikaranîn. Dîsa kakao, biharat û gelekên din jî bo çêj û rengê tên bikaranîn.

 Çavkanî 
 Rotraud Degner: Die Welt der Pasta – 150 Pastasorten in Text und Bild. Heyne, München 2000, ISBN 3-453-16877-1. (almanî)
 Sabban Françoise, Serventi Silvano: La pasta. Storia e cultura di un cibo universale. Laterza, 2004. ISBN 88-420-6167-0
 F. La Cecla: La pasta e la pizza. il Mulino, Bologna 1998.
 Agnese Portincasa, La pasta come stereotipo della cucina italiana. Patrimoni simbolici e identità nazionale nell’Italia del Novecento, «Storicamente», 3 (2007)

 Girêdanên derve 
 Das Museo nazionale delle paste alimentari  in Rom (îtalî/îngilîzî)
 Italienisches Pasta-Wörterbuch in mit Großfotos  (almanî)
 Pastasorten mit Bildern
 Pastagerichte im Rezepte-Wiki  (almanî)

Kategorî:Berhemên ji hevîrê

Kategorî:Pêjgeha îtalî
Kategorî:Pêjgeha kurdî
Kategorî:Pêjgeha Deryaya Navîn
Kategorî:Xwarinên neteweyî