Kûze

Kûze an kûje (Mustelidae), famîleyekî guhandarên goştxwer tewr mestir ji binekoma guhandarên dirûvê kûçikan (Caniformia) e.

 Şayes 
Gelek guhertoyên di mezinahî û reftara kûzeyan çêdibin. Kûzik (Mustela nivalis) pir ne mestir e ji mişkan, lê dirêjiya kûjeyê avî ya girse digihîje ta 2.4 m û giraniya kûjeyê avî ya deryayê digihîje 45 kg.
Teviya van guhertoyan, lê kûzeyan di çend taybetmendiyên gelemperî tevkarî dikin. Kûze guhandarekî biçûk e bi lingên kurt, kurkên stûr û guhên kin û glover. Kûze canewerekî bi tenê dijî, şevger û dirêjiya salê çalak e.
Ji xeynî kûjeyê avî ya deryayê ve, kûze bîn an bihinên tûj û xurt ji toşpiyê qûna xwe peyda dike ji bo îşaretkirina zayendî û nîşankirina sînorên herêmê xwe.

 Bikaranînên mirov 

Xanimek e bi banevankekî" (bi rastî ev fisteq e
Mirov dikanibû çend cureyên kûzeyan kedî bike ji mêj ve wek fisteqê kedî (Mustela putorius furo) û xedî bike ji bo bazirganiya kurkê wan bi nirx wek vîzonê deryayê (Neovison macrodon)(nemabûyî), vîzonê Amerîkayê (Neovison vison) û mînkê Ewropyayê (Mustela lutreola).

 Sîstematîk 

 Dabeşandina klasîk 
Famîleya kûzeyan ji 2 binefamîleyan , 22 cinsan û 57 cureyên mayî çêdibe gor dabeşandinek e kevin:

Binefamîleya Mustelinae
 Cinsê Arctonyx
 Arctonyx collaris
 Cinsê Eira
 Eira barbara
 Cinsê Galictis
 Galictis vittata
 Galictis cuja
 Cinsê Gulo
  Gulo gulo
 Cinsê Ictonyx
  Ictonyx striatus
 Ictonyx libycus
 Cinsê Lyncodon
 Lyncodon patagonicus
 Cinsê Martes
 " Martes americana  Martes flavigula Bokenge,  Martes foina  Martes gwatkinsii  Martes martes  Martes melampus  Martes pennanti  Martes zibellina Cinsê Meles  Meles anakuma  Meles leucurus  Meles meles 'Cinsê 'Mellivora
  Mellivora capensis
 Cinsê Melogale
  Melogale everetti
  Melogale moschata
 Melogale orientalis
 " Melogale personata  Melogale cucphuongensis Cinsê Mustela Mustela africana Mustela altaica Banevank  Mustela erminea  Mustela eversmannii  Mustela felipei  Mustela frenata  Mustela itatsi  Mustela kathiah  Mustela lutreola  Mustela lutreolina  Mustela nigripes  Mustela nivalis  Mustela nudipes  Mustela putorius Mustela putorius furo  Mustela sibirica Mustela strigidorsa Mustela subpalmata Cinsê Neovison Neovison vison Neovison macrodon (di sedsala 19 an †)
 Cinsê Poecilogale Poecilogale albinucha Cinsê Taxidea Taxida taxus Cinsê Vormela Vormela peregusnaBinefamîleya Lutrinae
 Cinsê Aonyx Aonyx capensis Aonyx cinerea Cinsê Enhydra Enhydra lutris Cinsê Lontra Lontra canadensis Lontra provocax Lontra longicaudis Lontra felina Cinsê Lutra Lutra lutra Lutra sumatrana Cinsê Hydrictis Hydrictis maculicollis Cinsê Lutrogale Lutrogale perspicillata Cinsê Pteronura Pteronura brasiliensisFosîlên kûzeyan
Cinsên nemabûyî
 Brachypsalis Chamitataxus Cyrnaonyx Ekorus Megalictis Oligobunis Potamotherium Sthenictis''

 Dabeşandina nû 
Eger kûze li heşt binefamîleyan were belavkirin di analaysîzê cenetîk:"Koepfli2008"

 Pêşangeh 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

 http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Mustelidae/

Kategorî:Faunaya Afrîkayê
Kategorî:Faunaya Amaerîkaya Bakur
Kategorî:Faunaya Asyayê
Kategorî:Faunaya Ewropayê
Kategorî:Faunaya Kurdistanê
Kategorî:Guhandarên li Kurdistanê