Leşker

Leşker, esker an jî serbaz, endamê çekdar ê artêşek an hêzên çekdar ên welatekî ye. Ev têgîn ji hemî rêzan re vedibêje, her çend demek dirêj karanîna wê bi rêzên navnîşkirî re sinordar bû. Mercên ku ne endamên artêşên birêkûpêk, karbidestên leşkerî, endamên komên paramîlîter, neqanûnî û partîzan in (binêre gerîla) divê ji leşkeran bêne cûda kirin.

Di nava hêzên çekdar de pileya leşkeran heye ku pozîsyon û desthilatdariya wan bi rêkûpêk dike. Li gora şaxê artêşê, wek nimûne, ferqek di navbera leşkerên piyade û topan de tê kirin.

 Erkên leşker 
Weke parêzvanek di nava artêşa xwe de, leşker beriya her tiştî garantorê serweriya derve ya welatê xwe ye, bi rêya gefa nepenî ya tolhildanê li hember her sinordarkirina serweriyê bi wêrankirina mirovan û hebûna wan a madî.

Ji hêla din ve, leşker wekî êrîşkar bi gelemperî tenê navgînek e ku hêzên êrîşkar êrişî welatên din dikin, wan bi dest dixin û/an jî xwe bi çavkaniyên herêmî dewlemend dikin.

Di dema şer de, erkên leşker û artêşa wî pir cihêreng in. Li gorî rewşê, niqteyên jêrîn acîl in:

 Kifşkirina dijmin
 Nirxandina rewşê
 Dagirkirina xalên taktîkî, stratejîk an jî aborî yên girîng
 Ewlekirina pozîsyonê û herwiha ewlekirina hindir û xetên peydakirinê
 Leşkerên dijmin bêhêz bikin

 Dabeşkirina leşkeran 
Pîşeya leşkeriyê di gelek pozîsyonên taybetî de tê dabeşkirin. Her aranjmanek taybetî perwerdehiya têkildar dişopîne û qada xwe ya peywiran heye. Li vir yên gelemperî hene:
 Doxdanan, tivingbaz, doxdanên siwarî
 Şane (wekî jandarmêyên îro)
 Şûrzan (perwerdeya herî dirêj a wan bûye)
 Tîrendaz (parastina palasan, gund û bajaran û êrîş)
 Rimbaz (yekîneyên herî xurt)
 Mertalger (enî, key, keybanû, girtî ûêd diparastin)
 Nêçîrvan (operasyonên taybet)
 Sîxur (bi kincên sîvîl tevdigeriyan)
 Serzelût (bo karên nebaş wekî zîndanvanî, lêpirsinê)
 Nîşangir (sûîkast, operasyonên armancên wan sûîkast be)
 Bangevan (îstîxbarata şaş belavkirin, şerê psîkolojîk, dora bajaran digirtin û gef li keyan dixwarin. Carnan dengê ajalên dirinde dertanîn, xelkê bajar ditirsandin, kurtedemî viya dikirin)
 Cangoriyan (bo rewşên dijwar, rojên teng, xeterdar)
 Tendurustî (luqman, dermanger)
 Pazbend (berdest, bo xizmetên fermandaran, parastina wan)
 Meleyên yekîneyan, meleyên siwarî (bo veşartina termên şehîdan û îbadetê)
 Siwarî (siwariyên rimbaz, siwariyên şûrzan, siwariyên tendurustiyê, siwariyên nîşangir û êd)
 Leşkerê kurd 
Di dewlet û mîrîtiyên kurd de, ristina artêşan hinekê cuda bûye. Bi qasî ku em ji tomarkirin û çanda devkî ya kurd têdigihên, yekîne li gorî pîşe û hunera xwe hatine avakirin.

 Rutbeyên leşkeran 
Rutbeyên leşkeran cuda ne, yên welatan hevûdu nagirin. Çend ji rutbeyên leşkerên alman:

 Binêre 
 Leşkerê Roj (Leşkirî Roj)

 Çavkanî 

 Girêdanên derve