Bîber

Biber, îsot (Capsicum), navê komekê riwekan ji famîleya balîcanan (Solanaceae) e. Ji ber ku li herêmên Kurdistanê cureyên wê yên cuda tên çandin, carnan di bikaranîna navan de tevlîhevî derdikevin. Îsot, bîbera reş, hîçhar ûêd tên tevlîhevkirin, navên cureyan wekî navê komê tên bikaranîn. Bîbera kesk ji aliyê vîtamîna Cyê ve dewlemend e. Bîbera sor jî vîtamîna A. Di bîberê de herwiha vîtamînên B6, E, potasyum, manganez jî hene.

 Ferhengoka bîberê 
 Bîber, navê komê, navê giştî ye
 Hîçhar, wekî biharat, cureyên wê yên ne tûj in jî di kutilkan dolmehan de tê bikaranîn.
 Bîberiye, filfil
 Îsot, di wateya bîberê de tê bikaranîn
 Îsota reş, wekî biharat tê bikaranîn, navê zanistî piper nigrum e ji koma piperaceae.
 Îsota pûlpelî, îsota sor, îsota tûj biharbêhna ku ji îsotê ye, rengê wê sor e. Tûj (no) e.

 Cureyên wê yên li Kurdistanê navdar in 
 Hîçhar
 Bîbera reş
 Îsota dirêj, bîbera dirêj
 Çarlîston, çeşîdek îsota serî tûj û stûr
 Filfil
 Îsota kundirkî, li Ewropayê Dulce Italiano jî dibêjin
 Îsota dirêj a panikî, jê re li Ewropayê Corno Di Bue jî dibêjin
 Bîbera sor a biçûk, bîbera sor dişibe fringiyê (pamîdor, tomatos, bacanê sor) a ku biçûk e. Ne tûj e. Li jê re Blocky jî dibêjin.
 Îsota heşînê, bu kutilk, dolmehê
 Paprîka, îsota gelek tûj, biçûk a ewropayî

 Cureyên wê di zanistiyê de 
 Capsicum annuum
 Capsicum baccatum
 Capsicum chinense
 Capsicum frutescens an Capsicum minimum
 Capsicum pubescens
 Capsicum angulosum
 Capsicum brasilianum
 Capsicum breviflorum
 Capsicum buforum
 Capsicum campylopodium
 Capsicum cardenasii
 Capsicum chacoense
 Capsicum ciliatum
 Capsicum chlorocladium
 Capsicum coccineum
 Capsicum cordiforme
 Capsicum cornutum
 Capsicum dimorphum
 Capsicum dusenii
 Capsicum exile
 Capsicum eximium
 Capsicum galapagoense
 Capsicum geminifolium
 Capsicum hookerianum
 Capsicum lanceolatum
 Capsicum leptopodum
 Capsicum luteum
 Capsicum microcarpum
 Capsicum minutiflorum
 Capsicum mirabile
 Capsicum parvifolium
 Capsicum pendulum
 Capsicum praetermissum
 Capsicum schottianum
 Capsicum scolnikianum
 Capsicum stramonifolium
 Capsicum tetragonum
 Capsicum tovarii
 Capsicum villosum

 Galerî 

 Çavkanî 
IBPGR. 1985 Solanacaea.  Romae: International Board for Plant Genetic Resources.

 Girêdanên derve 
 "Capsicum and Chillies: Commercial Cultivation"  apud situm dpi.qld.gov.au (DPI&F Queensland, Australia)
 "Capsicum pepper factsheet" apud situm hort.purdue.edu (Purdue Guide to Medicinal and Aromatic Plants)
 "Capsicums: Innovative Uses of an Ancient Crop: History, Botany, Breeding, and Pungency" apud situm hort.purdue.edu
 "Descriptors for Capsicum (Capsicum spp.)"  apud situm bioversityinternational.org


Kategorî:Famîleya dendûreşkan