Famîleya belghewêzan

Famîleya belghewêzan, famîleya brîndarokan, famîleya pelhewêzan (Plantaginaceae yan carnan Veronicaceae), famîleyeke riwekan e, li ser desteya Magnoliopsida tê hejmartin. Li pirraniya parzemînan endamên vê malbatê tên dîtin.

 Sîstematîk 
2000 cure, 92 çînên malbatê di 12 şaxan hatine rêzkirin:

 Şaxa Angelonieae Pennellthumb|Şaxa Angelonieae: Angelonia angustifolia: Bi qasî 6 çînan:
 Angelonia Humb. & Bonpl.
 Basistemon Turcz.
 Melosperma Benth.
 Monopera Barringer
 Monttea Gay
 Ourisia Comm. ex Juss.: 26 heya 30 cureyan.
 Şaxa Antirrhineae Dum.: Bi qasî 29 çînan: thumb|Şaxa Antirrhineae: Gihamêmûza alpî (Linaria alpina).
 Acanthorrhinum Rothm.
 Albraunia Speta
 Anarrhinum Desf.
 Devê şêr (Antirrhinum L.): 20 heya 30 cureyan
 Asarina (Asarina Mill.)
 Devsist (Chaenorrhinum (DC.) Rchb. )
 Zengila mezin (Cymbalaria Hill )
 Ephixiphium (Engelm. ex A. Gray) Munz
 Galvezia Dombey ex Juss.
 Gambelia Nutt.
 Holmgrenanthe Elisens
 Holzneria Speta
 Howelliella Rothm.
 Kîksiya (Kickxia Dum. )
 Lafuentea Lag.
 Gihamêmûz, mêmûz, mêmûza bezerekî (Linaria Mill.): Bi qasî 150 cureyan
 Lophospermum D.Don
 Mabrya Elisens
 Maurandella (A.Gray) Rothm.
 Maurandya Ortega
 Misopates Raf.
 Mohavea A.Gray
 Neogaerrhinum Rothm.
 Nuthallanthus D.A.Sutton
 Pseudorontium (A.Gray) Rothm.
 Rhodochiton Zucc. ex Otto & A. Dietr.
 Sairocarpus D.A.Sutton
 Schweinfurthia L.
 Şaxa Callitricheae Dum.: 2 çîn û heya 41 cureyan:
 Avestêr, stêr(ik)ên avê (Callitriche L.): 25 heya 40 cureyan 
 Hippuris L.: Tekane cure:
 Çamên avê, çamikên bejî (Hippuris vulgaris L.)

 Şaxa Cheloneae Benth.: Bi 9 çînan: thumb|Şaxa Cheloneae: Penstemon triflorus
 Brookea Benth.
 Sermark (Chelone L.), serê maran
 Chionophila Benth.
 Collinsia Nutt.
 Keckiella Straw
 Nothochelone (A.Gray) Straw: Çîna monotîpîk, bi tekane cureyê:
 Nothochelone nemorosa (Douglas ex Lindl.) Straw
 Penstemon (Penstemon Schmidel): Tevlî Pennellianthus Crosswh..
 Tonella Nutt. ex A.Gray
 Uroskinnera Lindl.
 Şaxa Digitalideae Dum.: Bi 3 çînan: thumb|Tribus Digitalideae: Mirîsoka sor (Digitalis purpurea).
 Mirîsok, mijmijok, tûlezer (Digitalis L.) : Bi qasî 18 cureyan.
 Erinus (Erinus L.): Du cure.
 Mirîsoka kanaryayî (Lindl.) Loudon (carnan diDigitalis): 2 heya 3 cure.
 Şaxa Globularieae Rchb.: Bi 3 çînan: thumb|Şaxa Globularieae: Gulboriya ewropayî, gulboriya tazî (Globularia nudicaulis).
 Campylanthus Roth
 Gulborî (Globularia L.): 20 heya 25 cureyan.
 Poskea Vatke
 Şaxa Gratioleae Benth.: Bi qasî 16 heya 40 çîn û 320 cureyan, li pirraniya parzemînan:thumb|Şaxa Gratioleae: Gihasayeya pîroz (Gratiola officinalis).
 Achetaria Cham. & Schltdl.
 Adenosma R.Br.
 Pelstûr (Bacopa Aubl.): Tevlî Brami Adans., Bramia Lam., Herpestis Gaertn., Hydranthelium Kunth, Macuillamia Raf., Moniera P.Browne, Monocardia Pennell, Sinobacopa D.Y.Hong bi qasî 60 cureyan.
 Benjaminia Mart. ex Benj.: Monotîpîk û tekane cure:
 Benjaminia reflexa'' (Benth.) D'Arcy
 Boelckea Rossow: Monotîpîk û tekane cure:
 Boelckea beckii Rossow: Welat Bolîvya.
 Braunblanquetia Eskuche: Monitîpîk û tekane cure:
 Braunblanquetia littoralis Eskuche
 Capraria L.
 Cheilophyllum Pennell ex Britton
 Conobea Aubl.
 Darcya B.L.Turner & C.C.Cowan
 Deinostema T.Yamaz.
 Dizygostemon (Benth.) Radlk. ex Wettst.
 Dodartia
 Dopatrium Buch.-Ham. ex Benth.
 Fonkia Phil.
 Geochorda Cham. & Schltdl.: Monotîpîk.
 Gihasaye, gihakerem (Gratiola L.): Tevlî Amphianthus Torr., Sophronanthe Benth., Tragiola Small & Pennell bi qasî 25 cureyan.
 Hydrotriche Zucc.
 Ildefonsia Gardner: Monotîpîk, tekane cure:
 Ildefonsia bibracteata Gardner
 Leucospora Nutt.
 Limnophila R.Br.
 Maeviella Rossow: Monotîpîk û tekane cure:
 Maeviella cochlearia (Huber) Rossow
 Mecardonia Ruiz & Pav.
 Otacanthus Lindl.
 Philcoxia P.Taylor & V.C.Souza P. W. Fritsch, F. Almeda, A. B. Martins, B. C. Cruz & D. Estes: Rediscovery and Phylogenetic Placement of Philcoxia minensis (Plantaginaceae), with a Test of Carnivory., In: Proceedings of the California Academy of Science, 58, 2007, S. 447–467 .
 Schistophragma Benth. ex Endl.
 Schizosepala G.M.Barroso: Monotîpîk, tekane cure:
 Schizosepala glandulosa G.M.Barroso:
 Scoparia L.
 Stemodia L.: Inklusive Chodaphyton Minod, Lendneria Minod, Morgania R.Br., Poarium Desv. ex Ham..
 Tetraulacium Turcz.: Monotîpîk, tekane cure:
 Tetraulacium veroniciforme Turcz.
 Şaxa Hemiphragmeae Wall.: Tenê çînek:
 Hemiphragma Wall.: Monotîpîk.
 Şaxa Plantagineae Dum.: 2 an 3 çîn: thumb|Tribus Plantagineae: Belghewêza mezin (Plantago major).
 Aragoa Kunth
 Littorella P.J.Bergius: Bi qasî 3 cureyan. Cureyê navdar pîvazoka hopikê, gihapîvazoka keskmayî, carnan Plantago.
 Belghewêz, pelhewêz (Plantago L.): Bi qasî 275 cureya; carnan tevlî Littorella.
 Şaxa Russelieae Pennell: 2 çîn:thumb|Tribus Russeliae: Russelia equisetiformis
 Russelia Jacq.: Bi qasî 62 cureyan.
 Tetranema Benth.
 Şaxa Sibthorpieae Benth.: Du çîn:
 Ellisiphyllum Maxim.: Monitîpîk e.
 Sibthorpia L.: Bi qasî 5 cureyan.
 Şaxa Veroniceae Duby: 9 heya 16 çîn: thumb|Tribus Veroniceae: Pojana bagerê, pojana bêyom (Veronica chamaedrys).
 Kashmiria D.Y.Hong
 Lagotis Gaertn.
 Mendexoş, gihamendîya xoş (Paederota L.): Du cure.
 Picrorhiza Royle ex Benth.
 Scrofella Maxim.
 Pojan (Veronica L.), tevlî Hebe Comm. ex Juss. û Belghewêza şîn, pelhewêza şîn; bi qasî 450 cureya 
 Veronicastrum Heist. ex Fabr.
 Wulfenia (Wulfenia Jacq.)
 Wulfenopsis D.Y.Hong

 Çavkanî 
 Famîleya Plantaginaceae di APWebsite. (ne bi kurdî ye)
 D. C. Albach, H. M. Meudt, B. Oxelman: Piecing together the "new" Plantaginaceae. American Journal of Botany, Band 92, S. 297–315, 2005, Volltext .
 David C. Tank, Paul M. Beardsley, Scot A. Kelchner & Richard G. Olmstead: L. A. S. JOHNSON REVIEW No. 7, Review of the systematics of Scrophulariaceae s.l. and their current disposition, In: Australian Systematic Botany, 19, S. 289–307.

 Girêdanên derve 
 Famîleya Plantaginaceae  a li DELTA.  (îngilîzî)