Rexneya wêjeyî

Rexneya wêjeyî navê xebat, nirxandin û şirovekirina wêjeyê ye. Rexneya wêjeyî ya modern bi gelemperî ji aliyê teoriya wêjeyê ve tê salix dan ku gotûbêja felsefî ya method û armancên teoriya wêjeyê ye. Her çi qas ev herdu çalakî têkildariyeke nêz li bal hevdu hebin jî, rexnegirê wêjeyê her gav ne teorisyen in û heta niha jî hertim teorisyen nebûne.

Cihêbûna rexneya wêjeyî wek qadeke lêkolînê ya serbixwe ji teoriya wêjeyê an jî ji rexneya pirtûka babetê niqaşê ye. Wek mînak, Literary Theory and Criticism  ya John Hopkins çu cihêwaziyê naxe navbeyna teoriya wêjeyî û rexneya wêjeyî û her tim ji bo heman pêwendê têgehan bi hev re bi kar tîne. Li gorî hin rexnegiran rexneya wêjeyî emilandina teoriya wêjeyî ye, ji ber ku her tim rasterast berhemên wêjeyî re mijûl dibe, lêbelê teorî zêdetir giştî û razber e.

Rexneya wêjeyî bi gelemperî di şiklê nivîsar û pirtûkan de diweşe.
Rexnegirên wêjeyî yên akademîsyen beşên wêjeyê de perwerde didin û kovarên akademîk de nivîsarên xwe diweşînin û hin rexnegirên navdar rexneyên xwe di weşanên berbelav yên wek Times Literary Supplement, the New York Times Book Review, the New York Review of Books, the London Review of Books, The Nation, and The New Yorker de diweşînin.

 Dîroka rexneya wêjeyî 
Poetîkaya Arîstoteles bi awayekî zelal rehendên wêjeyê pênase dike û pirr têgehên wêjeyî pêşkêş dike ku hê jî li kar in.

 Rexneya klasîk û ya serdema navîn 
Rexneya wêjeyî barike qasî wêjeyê xwedî dîrokeke dûdirêj e. Arîstoteles b.z sedsala 4emîn de Poetîka nivîsiye ku digel pirraniya rexneya bi hûrgilî ya berhemên hunerî yê nûjen, tîpolojî an jî şayesandina formên wêjeyî ye.

 Metnên sereke 

 Platon: Ion, Republic, Cratylus
 Aristoteles: Poetîka, Rhetoric
 Horatius: Art of Poetry
 Longinus: On the Sublime
 Plotînos: On the Intellectual Beauties
 Augustînus: On Christian Doctrine
 Boethius: The Consolation of Philosophy
 Aquinas: The Nature and Domain of Sacred Doctrine
 Dante: The Banquet, Letter to Can Grande Della Scala
 Boccaccio: Life of Dante, Genealogy of the Gentile Gods
 Christine de Pizan: The Book of the City of Ladies
 Bharata Muni: Natya Shastra
 Elcahiz: al-Bayan wa-'l-tabyin, al-Hayawan
 Abdullah ibn al-Mu'tazz: Kitab al-Badi
 Rajashekhara: Inquiry into Literature
 Valmiki: The Invention of Poetry (from the Ramayana)
 Anandavardhana: Light on Suggestion
 Cao Pi: A Discourse on Literature
 Lu Ji: Rhymeprose on Literature
 Liu Xie: The Literary Mind
 Wang Changling: A Discussion of Literature and Meaning
 Sikong Tu: The Twenty-Four Classes of Poetry

 Rexneya Ronesansê 
 Metnên sereke 
 Lodovico Castelvetro: The Poetics of Aristotle Translated and Explained
 Philip Sidney: An Apology for Poetry
 Jacopo Mazzoni: On the Defense of the Comedy of Dante
 Torquato Tasso: Discourses on the Heroic Poem
 Francis Bacon: The Advancement of Learning
 Henry Reynolds: Mythomystes
 John Mandaville: Composed in the mid-14th century--most probably by a french physician

 Girêdanên derve 

 Çavkanî 

Kategorî:Wêje