Hans Albrecht Bethe

Hans Albrecht Bethe (jdb.  li Straßburg; m.  li Ithaca, federedewleta New Yorkê) fizîknasekî alman-amerîkî (DYA) bû û sala 1967ê Xelata Nobelê ya Fizîkê wergirt.

Sala 1928ê li zanîngeha Munîhê pewerdeya bilind bidawî dike. Di salên 1930yî de, dema Nazî bihêz dibin, ji Ewropayê bar dike, li DYA'yê bicih dibe. Sala 1935ê li zanîngeha Cornellê wekî profesorê fîzîkê dersdariyê dike. Di heman demê de li ser enerjiya rojê û ya fuzyonê lêkolînan dike.

Dibe birêveberê xebata vedîtina bombeya atomê ya li Los Alasmosê. Piştî Şerê Cîhanî yê Duyem. Bethe bi tevî Edward Teller li ser bombeya hîdrojenê dixebite.

Ji sala 1956 heya 1964ê wekî şêwirmendê serokdewlet di komîteya şêwirmendiyê de kar dike. 1958ê tevlî çalakiyên xwebêçekkirinê dibe, li dijî bikaranîna bombeyên nukleerî derdikeve. Sala 1975ê ji zanîngeha Cornellê malnişînî dibe.

 Berhem 
 Selected works with commentary. world scientific 1997, ISBN 981-02-2876-7
 bi tevî Roman Jackiw: Intermediate Quantum Mechanics, 1964, 1968, 1986
 The road to Los Alamos. American Institute of Physics 1991
 bi tevî G. Brown: How a supernova explodes, Scientific American gulan 1985
 bi tevî Garwin, Gottfried û Kendall: Space based atomic missile defense. In: Scientific American. çiriya pêşîn 1984
 Interview zum 90. Geburtstag in: Physik in unserer Zeit 1996, Nr. 3 (hevpeyvînek bi almanî)

 Çavkanî 
 Jeremy Bernstein: Bethe. Prophet der Energie - Bethe. Pêxemberê enerjiyê. Hirzel, Stuttgart 1988, ISBN 3-7776-0442-9.
 Gerald E. Brown: Hans Bethe and his physics - Hans Bethe û fîzîka wî. World Scientific Books, New Jersey, N.J. 2006, ISBN 981-256-610-4.
 Robert E. Marshak (Hrsg.): Perspectives in modern physics. Essays in honour of Hans A. Bethe on the occasion of his 60th birthday. Interscience Publications, New York 1966 (u.a. Aufsätze von Robert Bacher und Victor Weisskopf zu Bethes Karriere bis dahin).
 Silvan S. Schweber: In the shadow of the bomb. Bethe, Oppenheimer and the moral responsability of scientists. University Press, Princeton, N.J. 2000, ISBN 0-691-12785-9.
 Physics Today, 58. Jg. (2005), çiriya pêşîn (nivîsên cuda li ser Bethe, ji Gerald E. Brown, Freeman Dyson, Richard L. Garwin, Kurt Gottfried, John Negele û Silvan S. Schweber).

 Girêdanên derve 
 Xebata ku riya xelata Nobelê vedike Energy production in stars (ne bi kurdî ye)
 http://bethe.cornell.edu/ Li ser teoriyên quantûmê, sê nivîsar
 „Hans Bethe, Father of Nuclear Astrophysics, Dies at 98“, The New York Times, 7 adar 2005 (ne bi kurdî ye)
 Jînenîgarî, zanîngeha St.Andrews
 Bîbliyografî 
 Nivîsên cuda li ser Bethe di kovara Resonance, Rajaraman zu nuclear many body problem, Axavtin bi Mermin
 kurtejînenîgarî ji Baron
 Oral History hevpeyvîn bi Bethe li Caltech 1982, 1993, bi Judith Goodstein, îngilîzî 

Kategorî:Fizîknasên alman
Kategorî:Fizîknasên amerîkî
Kategorî:Jidayikbûn 1906
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirin 2005
Kategorî:Stembarên naziyan
Kategorî:Xelatgirên Nobela Fizîkê