Xox (riwek)

Xox an şiftelih (Prunus persica), riwekeke daran ji famîleya gulan e.
 Şayes 
Bejna wê 2-8 mitroyan bilind dibe û temenê wê 30 sal e. Kulîlkên wê yên peyazî berî pelên wê vedibin. Pelên wê kesk, dirêj û rimane ne. Fêkiyên wê yên biçûk û mezin hene. Yên mezin bi qasî pirteqalekê ne. Fêkiya wê sor, spî û sorespî ye û serê qaşûlê fêkî wek qedîfeyek hinekî bi pûrt û bêhnxweş e. Goştê fêkiya wê sor, spî û peyazî ye û pir bi avî ye. Di nava wî goştî de dendikek qaşûl girnijok û hişk heye û ew bi kakil e. Lê ew kakil tenê ji bo derman tê xebitandin, wekî din nayê xwarin ji ber ku jehrîdar e. Ji fêkî û kakilê wê rûn tê derxistin. Di bingehê de du cûreyên xwe hene, yên çandinî û yên kûvî. Ji dervayî wan cûreyek din heye jê re teraqî (nektarîn) tê gotin. Lê teraqî ne xox e, bîjiyê alûçe û xox ê ye.

Welatê xoxê Îran e, lê hinek ji ber ku kûviyên wê ne li Îranê lê li Çînê hatine dîtin dibêjin Çîn e.

 Dîroka nasîn û belavbûna xoxê 
Dîroka wê baş nayê zanîn, lê tiştên ku tên zanîn 2000 sal b.z. ê li Çîn û Îranê çandiniya wê dihat kirin. Xox li Çînê bûyê sembola nemirinê. Çîniyan serguldank û ferfûrî an porselen bi wêneyên xoxê dixemilandin û hê jî dixemilînin. Misriyan kesên ku biryara kuştina wan didan, dendikên xoxan bi wan didan xwarin û ew jehrî dikirin. Xox ji îranê hatiye Kurdistan, Anatolya, Yewnanistan û ji wir jî derbasî welatên din yên derdora Deryaya Navîn, Ewropa û ji Ewropa jî derbasî deverên din yên cîhanê bûye.

 Galerî 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

 Agahî di derbarê xoxê de 

Kategorî:Fêkî
Kategorî:Gul
Kategorî:Riwek