Tepînk

Tepînk, mîn, mayin ji çek û mekanîzmaya bo ziyandayîna amyarên bejayî, ferd, keştî û amyarên esmanî tên bikaranîn re dibêjin. Gelek awa û cureyên wê hene. Tepînk him çekeke parastinê ye, him jî ya tunekirinê.

Tepînk bo armancên curbecur tên bikaranîn. Bi gelek teknîkên nûjen jî dikarin bên bikaranîn. Mirov dikare bêje tepînk jî bombeyek e, û wekî dafikekê tê danîn û kamûflajkirin, dema bê xwestin jî tê teqandin.

Tepînk hene dema hedefa xwe xist dafikê, bi pêlêkirinê diteqin. Tepînk jî hene ji dûrve tên kumandakirin. Tepînk dikarin bi mekanîzmayeke demê plan dike vê bê girêdan û dema wê hat bê teqandin.

 Tepînka bejayiyê û cureyên wê 
Tepînkên li ser riya hedef tên binaxkirin in. Dema rast li hedefa xwe hat diteqin. Di nava wan de pilte (teqemenî), madeyên kîmyayî hene.

 Tepînka tankşikên, li dijî tank û amyarên leşkerî yên mezin tên bikaranîn. Pirranî bo tunekirina wan e.
 Tepînka dijpersonel, tepînka antîpersonel, li dijî ferdan, personelan e. Dikuje yan birîndar dike. Bi hezaran mirovên sîvîl, ji ber van tepînkan jiyana xwe jidest dane yan birîndar bûne.

Cureyên antîpersonelan ên sereke:
1- Tepînka antîpersonel a rûxîner
2- Tepînka pagê, tepînka araziyê
3- Tepînka çovî
4- Tepînka êrîşên rexkî

Cureyên tepînkên li dijî mirovan tên bikaranîn:
1- Tepînka belav dibe û bising
2- Tepînka bi parçeyên bandorker û aresteyî
3- Tepînka pestoyî, tepînka bifîşar
4- Tepînka napalmê
5- Tepînka vediceniqe
6- Tepînka kîmyayî

 Tepînka dijbabirok, tepînka antîbabirok
 Tepînka nuklear a bejayî

 Welatên lê tepînk hene 
 Efxanistan: kz. (kêm zêde) 10 milyon
 Misir: bi milyonan, bi taybetî li el-Alamein, nîvgirava Sinayî
 Angola: baş nayê zanîn
 Komara Nagorno: bi texmîna NY 30.000 heya 10.000
 Bosniya û Herzegovîna: kz. 1 milyon
 Çînistan
 Tirkiye, li axa Kurdistanê bi milyonan tepînk hatine danîn
 Almanya, berê di tixûbê herdu Almanya de gelek hatibûn danîn. Herwiha ji şerê cîhanê yê II jî gelek mabûn. 33.000 ji wan hêj jî nehatine dîtin. Bi texmînî di wextê de hejmara wan zêde hatine tomarkirin. Hinek ji wan ji aliyê ajalan ve hatine tewandin an rizîne.
 Erître
 Yewnanistan/Tirkiye – li ser sînor
 Îraq, nayê zanîn
 Îran, nayê zanîn
 Kamboca: kz. 4 milyon
 Korê: li ser sînorê Korêya Bakur û Korêya Başûr, kz. 1 milyon
 Kosovo: 1 milyon hatine danîn, tomarkirinên 200.000'î winda bûne
 Kroatya: kz. 700.000 tepînk
 Laos nayê zanîn
 Lîbya: ji şerê cîhanê yê duyem gelek winda ne
 Morîtanya/Saharaya Rojava: 10 milyon
 Mozambîk: 800.000 heya 1 milyon
 Namîbya, nayê zanîn
 Nepal: baş anyê zanîn, ji 10.000'î zêdetir ji aliyê artêşê ve hatibû danîn
 Somaliya, nayê zanîn
 Srî Lanka, statîstîk nehatine belavkirin
 Sûdan, statîstîk nîne
 Viyetnam: ji bil milyonan tepînk nehatine vedîtin, derxistin
 Çeçenistan, statîstîk nîne
 Kîpros: kz. 17.000

Kategorî:Îcadên çînî