Devik

Devik Ankû devok, bi englîzî subdialect  devok
axiftinên cura ên di hundur û di nava sînorê Zaravayan de ku tên axiftin têne ser ziman. Minaq, di zaravayê kurmancî de devoka botkî, devoka alîkî, devoka serhedkî, devoka omerkî û hwd, hebûna devokan têne ser ziman.

 -language = Eanku Ziman, bo mînek zimanê kurdî an Arbî an Farisî.

 -Dialect = Anku Zarava,Zarava biçûktir ji Ziman, bo mînak Zaravê Kurmancî an Zazakî an Sorani.

 -Subdialect = Anku Devok, Devok biçûktir ji zaravay, bo mînak Serhed kî an Badînî an Efrînî.

Asta di axiftinê de ya di bin zarava re ku heya bi gotina devokê tê ser ziman. Weke astaka axiftina cuda devok tên dîtin. Weke Astaka axiftinê ya li ser devokan re di ziman de zarava tên dîtin. Piştre jî, ziman tê ser ziman.

Li Kurdistanê, bi sereke ku di asta zaravayan de tê ziman, bi sereke çend zaravayên sereke hene. Minaq, Kurmancî, Zazakî, Soranî , Goranî, Hewramî, Kelhorî, Lorî û hwd. Hê zaravayên din ku mirov wan bi navî bêne ser ziman hene. Di tehere pêşketina zimên de, pêşî devok diafirin. Piştre ew devok ku pergalîya xwe herêmkî çêkirin wê bina zarava û bi ber zimantîyê ve herin. Piştre jî, bi pêşketinên ku di xwe de bi pergalî û gramatikî dide çêkirin, weke Ziman tê ser ziman. Di zaravayê kurmancî de, hin devokên ku mirov karê wan bêne ser ziman ev in:

 Devokên zaravayên kurdî 
 Kurmancî 
 Torî
 Xerzî
 Farqînkî
 Devoka navendî (Amedî)
 Behdînî
 Hekarî
 Surçî
 Şengalî
 Herkî
 Şîkakî

 Soranî 
 Erdelanî
 Mukrî

 Kelhûrî 
 Gerrusî
 Lurî
 Şêxbizinî

 Lekî 
 Xecewenî

 Hewramî 
 Şebekî
 Sarlî

 Kirmanckî (Zazakî) 
 Ginî
 Kirmanckî

 Zarava 
 Kurmancî
 Soranî
 Hewramî
 Lekî
 Zazakî
 Kelhûrî

 Ziman 
 Kurdî

Ji xaynî van devok, zarava û ziman jî, mirov karê hê lê zêdetir bike. Bi teybetî, li rojhilatê kurdistanê, Bakûrê kurdistanê, weke navendeka devok û zaravayên zimanê kurdî ya. Piştre, hin bi hin başûrê kurdistanê jî, bûya weke nevendek jî.


 Çavkanî 

Kategorî:Dengnasî
Kategorî:Termînolojiya zimannasiyê
Kategorî:Zaravanasî
Kategorî:Ziman