Pêjgeha japon

Hîmê pêjgeha japon riz (birinc) e ku her danê dixwin. Ji xwarek û xurdemeniyên pê re tên ser destexaneyê (sifre), ango yên xwarinê dibetînin (teqwiye), xurîniyan de tên xwarin û yêdek re okazu tê gotin.

Kurd bo okazu xurinî dibêjin. Xurînî ne tenê berbangê beriya taştêyê tê xwarin, di nava danên rojê de heger çopek hatibe xwarin, ew jî xurinî ye. Peyv him dişibe xwariniyê (ango ji dêl xwarinê ve), him jî dema mirov birçî dibe, made dikeve xura (xurandina) birçîtiyê, bi zimanê kolanî "dixwirê", ku xwirinî jî di hin devokan de jixwe xurînî ye.

Japon ji birinca kelandî re han, îî yan meşî dibêjin ku ev di heman demê de tê wateya danê (danê xwarinê, danê rojê). Di zimanê dîwanî de gohan, zimanê zarokan de jî mama dibêjin.

Ji ber ku Japonya welateke deryayî ye, girav e, masî û çêjên deryayê di pêjgeha japon de cihekê girîng digirin. Di şerê cîhanê yê II. de nan jî ket malên japonan, beriya wê pirr kêm dihat xwarin. Cudatiya pêjgeha japon ji yên welatên dervedorê, kêmbikaranîna rûn û biharbêhnê (biharat) ye. Japon, bû rûn û biharbêhn, destgirandibin, timatiya wê dikin.

 Xwarekên navdar 

 Akaşî-yakî, ji çepilên heştpêyê û hêkê
 Çanko-nabe ちゃんこ鍋, bi stîla Nabe gulaşgirên Sumo gelek dixwin, ji aliyê proteînê ve dewlemend e.
 Donbûrî 丼, pîlawek ji zebze, goşt û hin têkelan.
 Gyōza 餃子, xwarineke ji hevîrê.
 Îşiyakî 石焼き
 Karē カレー, dişibe Curry a hindî.
 Kûşîage　串揚げ
 Makî 巻き, heşînek ji riwekên deryayê û pîlawê.
 Mîzo 味噌汁, şorbe ye.
 Nabe 鍋 yan O-Nabe, hêyavkeke japonî, bi kelînê re dixwin.
 Oden おでん, hêyavkek e.
 Okonomiyakî お好み焼き, ji hevîr û kelemê.
 Saşîmî 刺身, masiya xav.
 Şabû Şabû　しゃぶしゃぶ,
 Sukiyakî　すき焼き, hêyavk e.
 Suşî 寿司, masiya xav, pîlava tirş û zebze.
 Takoyakî　たこ焼き, ji heştpê û hevîrê.
 Tempûra 天麩羅, biraşteyek ji hevîrê tempûra, zebze û hin çêjên deryayê.
 Teriyakî 照り焼き, sosek e.
 Tonkatsû とんかつ, sos e.
 Yakîtorî 焼き鳥, goştê mirîşkê yê biraştinê.

 Vexwarin 
 Ryoku-cha 緑茶, dişibe giyagewrikê, çayeke kesk
 Sen-cha 煎茶, çay
 Mac-cha 抹茶, çay
 Ban-cha 番茶, çay
 Genmai-ça 玄米茶, çay
 Hōji-ça ほうじ茶, çay
 Mugi-ça 麦茶, çaya cehê
 Wūlon-ça ウーロン茶, çaya çînî
 Asahi (bîra)
 Sapporo (bîra) "サッポロ"
 Yebisu (bîra) "ヱビス"
 Suntori (bîra) "サントリー"
 Orion (bîra) "オリオン"
 Mizuwari 水割り
 Sake　お酒 şeraba birincê (riz)
 Hoppy ホッピー
 Happo-shu 発泡酒
 Shōchū　焼酎
 Umeshu 梅酒
 Calpis (Calpico) カルピス

 Awayên aşpêjxaneyên japonî 
 Chūka Ryōri-ya
 Curry Shop
 Aşxaneya malbatê
 Fugu-Aşxane
 Izaka-ya, barên xwarinên sivik jî servîs dikin
 Kaiten-zushi (Sushi „li ser banda xijende, şemitok“)
 Kissaten (kafé)
 No-pants-kisa-Café Kafê bi servîsa "binê ti tiştî"
 Nomiya(cureyek barê ye
 Okonomiyaki
 Rāmen-ya (xwaringehên servîsa şorbeyên meqarneyan dikin)
 Robatayaki
 Ryōtei
 Shabu-Shabu-Restaurant
 Shokudō (Kantîn)
 Soba-ya
 Sushi-ya
 Tempura-ya
 Teppanyaki