Pêjgeha albanî

Pêjgeha albanî yan pêjgeha Albanyayê ji xwarin, vexwarinên gelê alban, ji cure û awayên amadekirin, hilberîna xwarin, vexwarinên wan re tê gotin. Pêjgeha albanî şaxek ji pêjgeha balkanî ye. Di xwarinên-vexwarinên albanan de nan, fringî, masî, kartol, kelem, lovî (lobiye) û şîranî cihekê sereke digirin.

Dema Osmanî tên herêmê, bandoreke mezin lê jiyana wan dikin. Xwarin, vexwarinên wan dikevin bin bandora yên erebî, farsî û romî (tirkî). Xwarinên Anatoliyayê li Albanyayê jî serdest dibin.

Bo albanan dana herî girîng navroj e. Navrojên wan rengîn in. Miheqeq divê selete hebe li ser destexaneyê (sifre). Arû, fringî, zeytûn, sirke, xwê û rûnê gulberojê ji seleteyên wan kêm nabin. Dîsa bo xwarinê jî xwarinên quşxaneyê, riz, kartol, masî û mezeyê pirr dixwin. Kafêya tehl û çayê jî gelek vedixwin.

 Li ser destexaneyê 
Beriya xwarin destpê bike Ju bëftë mirë! (alb. bo Noşîcan be!, heger mirov peyv bi peyv wergerîne: Divê baş bi devê we be!) dibêjin, û bi hev re wiha bersivê didin Faleminderit, edhe ju gjithashtu! (wergera peyv bi peyv: Sipas, ji we re jî wisa be!). Gorî dab û nêrîtan divê xwediyê malê (mêr) gelek caran bipirse ka mêvan dixwaze hêj jî bixwe, yan dixwaze tiştekê din bixwe. Dema xwarin bidawî bû xwediyê malê dîsa dipirse: A je ngopur? (werger: Têr bûyî/Te têr xwar?).

 Hin ji tehmên devê albanan 
 Beriya xwarinê 
rast|thumb|Tarator
 Tarator
 Masiyên hişkkirî
 Qiqra, cureyekî nanê ye
 Çêncên cuda ji sîrê
 Tirşîn
 Penîr
 Gelek cureyên şorbeyê

 Xwarin 
 Tavë dheu
 Tavë kosi - Mast- û gevola rizê bi goştê mihê
 Kilorên albanî
 Petë - cureyeke pîzayê
 Mirîşka ji gûzê dagirtî
 Turli - Hêyavk
 Fërgesë Kavaje - Xwarineke quşxaneyî ji fringî, îsotê ji Kavajayê
 Biftek - Ji goştê kişandî, penîrê mihê dagirtî
 Qofte të skarës
 Şorbeya kartolê bi goşt
 Fasule - Navê şorbeya bi fasûliyê
 Mûsakaya albanî
 Burani - Cure şorbeya fasûliyê
 Lakër - Şorbeya kelemê
 Pêçangeyên, dolmehên albanî

 Şîranî 

 Helaw
 Hasude - Hesîde
 Loqim
 Qedayîf
 Helîlika albanî
 Revani
 Gulol
 Qumështor - Ji şîrê kelî û darçînê
 Peqlewe
 Eklera
 Sheqerpare şekirpareya albanî
 Ballka - Nêzîkê şekirpareyê ye

 Girêdanên derve 
 Pêjgeha albanî (Kuzhina Shqiptare)


Kategorî:Pêjgeha Deryaya Navîn