Sînemilî (devok)

Devoka êla Sînemilî yek ji devokên kurmancî yên jêrzaravaya rojava ya ku li rojavayê Kurdistanê, ango li parêzgehên wek Dêrsim, Sêwas, Ezirgan, Riha, Xetay, Dîlok, Efrîn, Gurgum, Adiyeman, Xarpêt û li Anatoliya Navîn û Pontûsê tê axavtin e. Bi vê zaravayê ne tenê Sînemilî, herwiha kurdên elewî yên li Kurecikê, Darendeyê, Melediyê, Girînê, Çêlikanê, Sarizê, Avşînê hwd. jî pê diaxivin.

 Deng 
Ev devok ji aliyê fonetîka xwe û veguhêrînên dengî de gelekî balkêş e. Hemû deng di kurmanciya botanî de tê de hebin jî, vana di telafuzê de tênê guherandin. Herwiha dengê [e] dibe [a] an [æ] (ez -> az). Dîsa bi kêmî [o] dibe [ê], [ê] dibe [î] (navê te -> novî ta) û [a] dibe [û]. Dengê [b] yê di kurmanciya botanî dibe [v] an carnan [w], gerçî ev mêla veguhêrandina dengê b -> v di devoka Serhedê de jî heye. Dîftonga [xw] carnan dihele ser [x]ê ye (bixa <- bixwe). Avahiya fonetîkî ya vê devokê gelekî nêzîkê zaravayên kurdî yên başur e (Soranî, Kelhûrî, Lekî).Westmundart, Kurdica (09.06.2012)

 Ferheng 
Ferhengoka devoka Sînemîlî jorejêr bi ya jêrzaravaya kurmancî ya rojava re yek e. Lewma ku veguhêrandinên dengî yên di vê devokê de xeynî çend vejartan di kurmancî rojavayî de jî xuyayî ne.
 Sînemilî  Kurmanciya nûjen weska, wesda  niha (Soranî: esta, Lekî: eskê) dengkirin  axaftin delik  zarok dol  dawet apa  met atê  dayik bêtin  gotin bilem  gelo bozik  hermî birbang  sive çirr, çirg  ça, çawa dangiz  derya tirçî, Tirçiye  tirkî (romî), Tirkiye meyr  lêzim, meriv ancan  (di) dawî de ax  ax, xwêlî banu  benîşt bürün  birîn ogir  agir nov  nav

 Hejmar 
 1 yak
 2 dudu
 3 sesê
 4 çar
 5 panc
 6 şaş
 7 hawt
 8 hayşt
 9 nah
 10 dah
 11 dah û yak
 12 dah û dudu
 13 dah û sesê
 14 dah û çar
 15 dah û panc
 16 dah û şaş
 17 dah û hawt
 18 dah û hayşt
 19 dah û nah
 20 bîst
 30 Sî
 40 çell
 50 pîynce
 60 şêst
 70 hawtê
 80 hayştê
 90 nod
 100 sad
 1000 hazar

 Çavkanî 

Kategorî:Devokên kurmancî