Koçk

Koçk amyareke bi hespê tê ajotin e. Di hin devokan de koçke jî dibêjin. Berê li Kurdistanê pirr di hatne bi karînan. Ji ber ku niha nînin, mirov rêça wan tenê di wêjeya devkî de di bîne.

 Navên amyarên hesp dikişînin 
Mixabin kîjan kîjan e tenê zimannas dizanin û hinekê tevlîhevî heye.
 Birîşke
 Gerdêle
 Parxêl an paxêl, li ser berfê tê ajotin ji simaxêlan biçûktir in
 Koçk
 Kilose
 Simaxêl, li se berfê tê kaşîn, darikên nîr bi kêlêran hatine pêvekirin, bimanewra ne, li Serhedê hêj jî hene lê pirranî bi ga dikaşînin

 Li ser bingeha navê wê 
Li Ewropa jî navê vê amyarê heman e lê ew viya bi bêjeya mecarî kocsi re girêdidin, dibêjin ev ji bajarê Mecaristanê Kocsê belav bûye. Dibe ku koçkê navê xwe dabe bajêr lê bajar nikare navê xwe bidê. Lewra romayiyan, grekiyan, îranîyan (kurd, faris ûêd), egîptiyan (misir), slavan, germanan û gelekan jî ev pirr berê bikaranîne ku, wê demê bajarê kocsê jî nebû.

Di zimanê kurdî de bêjeyên nêzîk koçik e ku tê wateya "odeya, xurfeya biçûk". Koçkirin jî bi heman amyaran dihatin kirin, ango di nava koçkirin, koçk û koçikê de têkiliyên mentiqî û rasterast hene.

Ji bermayiyên dîrokê (xêzkirinên li şikeftan ûêd) em baş pê dizanin ku bi hezaran salan berê kurdan jî ev bikaranîne.

Di 8'ê adarê 1886'ê de hilberînerê otomobîlan Gottlieb Daimler, koçkekê bi motorê diceribîne û biserdikeve. Hêdî hêdî koçk bi motorê tên ajotin û riya otomobîlên îro jî wisa vedibe.

 Cureyên wê bo pêdiviyan 
 Koçkên nava bajêr
 Koçkên gundewariyê

 Awayên çêkirina wê 
 Koçka xweajok, koçka yek ajokerek lê siwar dibe û xwe tenê diajo
 Koçka rêwî na lê ajovan diajon
 Cihê ajovan li pêşiya rêwiyan
 Cihê ajovan li pêşiyê û li ser e
 Cihê ajovan li paşiyê û li ser e
 Di hinekan de, wekî Koçkên Viktoria, cihê ajovan seyar û guherbar e. Mirov dikare jê vebike û bi cihekê din ve bike

 Koçkên li Ewropa navdar bûne 
 Berline
 Carrick
 Carruca (ya romayiyan)
 Char-à-Bancs
 Char-à-Côté
 Coupé
 Duc
 Einhorn (koçk)
 Koçka zer
 Gig
 Koçka zêrîn (Sondershausen)
 Koçka împeratoriyan
 Koçka nêçîrvaniyê (bi almanî Jagdwagen)
 Kaleşe, (bi almanî Kalesche)
 Kremser
 Landauer
 Otobusa hespê, bi almanî Pferdeomnibus
 Fayton (koçk) ji navê Phaeton ê grekî
 Spider-Phaeton
 Stanhope-Phaeton
 Koçka postayê
 Qûmbirr (bi almanî Sandschneider (Kutsche))
 Sjees
 Stanhope (herwiha: Stanhope Gig)
 Tandem
 Tilbury
 Viktoria, heya 1869 bi navê Mylord dihate navandin. an jî Bockchaise.
 Vis-à-vis