Kakao

Kakao (theobroma cacao), riwekek ji famileya tolikê (malvaceae) ye. Bejna darê 4-8 m bilind dibe. Bizirên wê di hilberîna şîranîyê de tên bikaranîn. Ji vê riwekê rûn jî tê çêkirin. Kakao wekî vexwarinek jî tê bikaranîn.

Welatê wê başûrê Amerîka, rojavayê Afrîka û herêmêm tropîkal e. Ji kevnexwediyên parzemîna Amerîkayê (îndiyanayî, çermesor) derbasê ewropayiyan bûye. Li Kurdistanê çandiniya wê gengaz e yan na, ne diyar e.

 Hilberîna kakaoyê 

 Rêz, welat Hilberîn Par  Ton % 1  Peravê Diranfîl  1.330.000 34 2  Gana            736.000 18,9 3  Îndonezya 610.000 15,7 4  Nîjerya          366.000 9,4 5  Brezîl 213.774 5,5 6  Kamerûn         180.000 4,6 7  Ekuador          137.178 3,5 8  Kolombiya          55.298 1,4 9  Meksîk            48.405 1,24 10 Papua Gîneya Nû  42.500 1,09 11 Malezya          33.423 0,86 12 Komara Domînîk  32.000 0,82 13 Perû              28.500 0,73 14 Venezuêla   17.000 0,44 15 Sierra Leone       11.000 0,28 16 Togo               8.500 0,22 17 Hindistan              8.000 0,2 18 Filîpîn        5.650 0,14 19 Komara Kongoyê        5.630 0,14 20 Giravên Salomon    5.000 0,13

 Pêşangeh 

 Çavkanî 
 Heinrich Fincke: Handbuch der Kakaoerzeugnisse. 2. Auflage. Springer-Verlag, Berlin, 1965 (almanî)
 Allen M. Young: The chocolate tree - a natural history of cacao. Smithsonian Inst. Press, Washington 1994, ISBN 1-56098-357-4 (îngilîzî)

Kategorî:Dar
Kategorî:Famîleya tolikê