Şirnex (parêzgeh)

Şirnex () parêzgeheke Bakurê Kurdistanê ye. Serbajarê parêzgehê Şirnex e. Piraniya gel Kurd e, lê gelek leşkerên tirk jî hatine bi cih kirin û ev yek bandorê li nexşeya siyasî û demografîk dike.

Parêzgeh li bakur bi Sêrt (parêzgeh) û Wan (parêzgeh), ji rojhilat ve bi Hekarî (parêzgeh), ji başûr ve bi Hesîçe (parêzgeh) û Dihok (parêzgeh) û ji rojava ve bi Mêrdîn (parêzgeh) re hevsînor e. Rûbera wê 7078 km² û bilindahiya wê 1400 m ye. 

Bajêrê Şirnexê heta sala 1990ê girêdayî Sêrtê bû. Piştî biryara parêzgehbûna Şirnexê navçeyên Elkê û Qilaban ji Hekarî, navçeya Basan, Şirnex ji Sêrtê, navçeyên Cizîr, Silopiya, Hezex ji Mêrdînê hatin wergirtin. 

Ji bilî serbajêr, li parêzgeha Şirnexê 18 şaredarî (bajar) û 194 gund hene. Nifûsa parêzgehê di sala 2023 de 570.745 kes bû.

Çemên girîng Dîcle, Hezil, Çaglayan û Kizilsu ne. Kızılsu, Hezil û Xabûr diherikin Dîcleyê. Çiyayên herî girîng Cûdî bi 2089 m, Gabar, Namaz û Çiyayên Altînê ne.

 Dîrok 

 Demografî 

Li Şirnexê bajarê herî mezin û modern Cizîra Botan e Gelha Cizîrê 152 hezar kes'e. Navenda Danûstandinê li heremê tenê Cizîra Botan heye û Balefirgeha Şerefedîn Elçî ji Cizîrê ye. Pişt Cizîrê Silopîya mezin e

Li herêma Botanê de gelek ol û tixm hene ji bilî Kurda, Fileh'en Suryanî, Nesturî ji dijîn gelek gunda Dêr'en Filaha heye û navenda Hezexê de gelek Fileh dijîn

 Navçeyên parêzgeha Şirnaxê 
 Basan (): Basan (an jî Basê)
 Cizîr (): Cizîr an Cizîra Botan, Koca Pinar (navend: Omerîn)
 Elkê (): Elkê
 Hezex (): Hezex, Basûrîn, Aliyan (navend: Delawa Qesrê)
 Qilaban (): Qilaban, Kîrur
 Silopiya (): Silopiya an Silopî
 Şirnex (): Şirnex, Dêrşew (navend: Şêxê Reş)

 Çavkanî 

 Harita Umum Müdürlügü 1:800,000 (1934).
 "Köylerimizin adlari" (1928).
 Vital Cuinet (1891/2001). "La Turquie d'Asie".
 Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2000/2001). Kurdistan - Dabeşî Kargêrî Terrîtorî 1927-1997.
 Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2001). Kurdistan - Rûpêw û jimarey danîştuwan.