Alxasî

Alxas hozeke kurdên elewî û suniyan (şafî) ye ku bi piranî li Albistanê û Sêwregê dijî.

Ew bi kurmancî yan bi dimilkî deyn dikin. Devoka kurmanciya alxasan û devoka kurdên sînemilî pir nêzik in. Devoka dimilkiya alxasan devoka başûr e.

 Alxas di her çar parçeyên Kurdistanê de 
Navendên alxasan li Albistanê û Sêwregê ne, lê gundên alxasî li herderê derheq Kurdistanê hene:
 Mereş 
 Albistan : Sevdilli, Yalıntaş (Aktil), Yoğunsöğüt, Yalak (Yalax), Toprakhisar (Torpaxsar), Beştepe, Büyükköy (Digır), Dere Topallı (Topalli), Yazı Topallı, Kösolar (Aksakal), Yapılıpınar (Biragani), Gölpinar (Golpinar), Han (Xan), Pasolar, Karakuyu; Mezre: (Karakuyu), (Gölpinar), Kalanzöran (Dengolar), (Pasolar), Kamolar, Kocapinar, Tahtali (Taxtali), Serçekuyusu, Şerefli, Maltoplar, (Han (Xan)), (Yazıtopallı),Günalti(kistik), Xoffan (Hoffolar), Qara Bayir
 Avşîn: Çomudüz, li vî gundî kesên alxasan, sînemilîyan, kurecikan û kürneliyan tevlihev in.
 Bazarcix: Çuçelî (bi pirranî Alxasan, lê Sînamilan û Atmiyan jî hene)

 Meletî 
 Merkez, Çolaklı: Alha(n)uşağı
 Arguvan: Alhasuşağı, Balicon, Bâlikon, Baxşikon, Dizoma, Kelon
 Yazihan: Fethiye 
 Patrîkxan: Hacîlar, Derekoy  
 Muhacîr/Wêranşar: Çat
 Sêwas 
 Girîn: Yaylacık, Alacamezar (Alxas u Kurecik)
 Şarqije: Sarıkaya , Ortatopaç
 Imranli: Aydoğan Köyü (Örenik)
 Zara: Cimitli
 Qeyserî 
 Sarîz: Büyük Örtülü 
 Riha 
 Sêwreg, li Bucax ,  - Kümekavak (Alhas) , Dardağan, Ilyasören (Gundê Gavura), Çomaklı (Çabakçur), Hay, Modan
 Xorasan 
 Alkhas Qal'eh 
 Azerbaycan 
 Laçîn: Alxaslî
 Kelbajar: Xolezey Alxasli
 Rəhimli
 Lerîk: Rvarud

 Kokên kesên alxasî 
Derheq kokên kesên alxasî çend bîrûbawerî hene:
 Li gora pirsiyarkirinên nivîskarî Mehmet Teker, eslên aşiretî "alxas" şadiyan in; rojekê lxas çûn Sêwregê û Amedê; li wir doza xwîndariyê hebû; paşê pir Alxas hatin Albistanê û Dêrsimê, hinek li Sêwregê mayîn; li Dêrsimê alxas bûn xormekan; paşê hinek çûn Gimgimê. Li Albistanê Alxasan Kurmancî bellî kir.    
 Dibe ku eslên alxasan berazî bûn û ji Sêwregê rov Albistanê rê kêmzêde 150-200 berê sal bi cîh bûn.  Lê Alxasan li Sêwregê dibêjin ku ev ne bi Berazan girêdayî bûn, lê bi Bucakan. Lê Berazî eşîretek nîn e, konfoderasiyonek e; di vê konfoderasiyonê de jî Şadiyan hene.  
 Bi dîtina Nûrî Dêrsimî se aşiret "alxas", "sînemilî" û "atmî" bihevra "atmî" konfederasyon pêkan; ew berê li Dêrsimê mayîn.  

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 
 Alxas.net
 Allgemeine Geschichte: Xormekan 
 Alhas-Alxas Aşireti Hakkında 
 Araştırma: Yazar Mehmet TEKER'den Alhas (alxas) Aşireti Üzerine 
 Alhas veya Alxas Aşireti 
 M. Bayrak Binboga Kürt Asiretleri IN: Bîrnebûn 1998 Ausgabe 5, s. 56 ff.
 Barazî Veya Berazî Aşireti 

Kategorî:Eşîrên Bakurê Kurdistanê