Dêrsim (parêzgeh)

Parêzgeha Dêrsimê (; ), parêzgeheke Komara Tirkiyeyê (bakurê Kurdistanê) ye. Navenda vê parêzgehê bajarê Mamekî ye.

 Navçe 
 Mamekî an Mamekiye ()
 Nahiye: Mamekî (navend), Çixêk, Pax, Tûlik
 Çemişgezeg an Melkişî ()
 Nahiye: Vaskuvan, Germîlî
 Xozat ()
 Nahiye: Xozat (navend), Peyîg
 Mêzgir an Mazgêrd ()
 Nahiye: Mêzgir (navend), Çarsenceq (navend Pêr), Moxindî
 Qisle an Nazmiye ()
 Nahiye: Qisle (navend), Hakis, Yeresk
 Pulur ()
 Nahiye: Pulur (navend), Qereoẍlan, Zeranîg
 Pêrtag ()
 Nahiye: Pêrtag (navend), Paxşang, Hirmêkêx), Avşker
 Pilemor ()
 Nahiye: Pilemor (navend), Pirdo Sur (navend: Mazra), Deşte, Usdam, Seteriye

 Erdnîgarî 
Bajar di nav parelelên 39° 36´ û 38° 46´ bakûr û meridyenên 38° 19´ û 40° 26´ rohilat de ye. Sînorên bajêr li bakûr û rojava bi Erzîngan, li başur û rohilat jî bi Elezîz re tê girêdan. Pîvana erda bajar 7.774 km² ye. Ji vî erdî ji % 69,9 ji çiyayan pêk tê. Hejmara deşt û platoyan jî 30,1 % e. Li herêmê tene genim, titûn, fasîle/fasûlî, kixsên şekir, gûz û tirî tên çandin.

 Dîrok 

 Asîmîlasyon û tirkkirin 
Ji bo karên asîmlasyonê û tirkkirina bakurê Kurdistanê, di hezîrana 1927an de qanûna 1164 hat derxistin, ku destûr da avakirina Mufetîşên Giştî (Umumi Müffetişlik, UM). Bi vî havî Dêrsim di sala 1936an de di bin rewşa awarte de bi qanûna leşkerî dihat birêvebirin. Mufetîşên Giştî parêzgehên Sêrtê, Colemêrg, Wan, Mêrdîn, Bedlîs, Riha, Elezîz û Diyarbekirê di nav xwe de digirt. Di sala 1952an de di dema hikûmeta Partiya Demokrat de Mufetîşeyên Giştî hatin hilweşandin. Ketina parêzgehê heta sala 1965an ji biyaniyan re qedexe bû.

 Mijarên têkildar 
 Dêrsim (herêm)
 Serhildana Dêrsimê

 Çavkanî 

 Bîblîografî 
 Harita Umum Müdürlügü 1:800,000 (1934).
 "Köylerimizin adlari" (1928).
 Vital Cuinet (1891/2001). "La Turquie d'Asie".
 Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2000/2001). Kurdistan - Dabeşî Kargêrî Terrîtorî 1927-1997.
 Xefur, Ebdulla (Abdulla Ghafor) (2001). Kurdistan - Rûpêw û jimarey danîştuwan.