Mele Xelîlê Sêrtî

Mele Xelîlê Sêrtî an jî Xelîl bîn Huseyîn es-Sêrtî el-Omerî el-Kurdî  (jdb. 1754 Bidlîs – m. 1843 Sêrt) fîlozof, wêjevan û alimekî kurd bû.

 Jiyana Mele Xelîlê Sêrtî 

Mele Xelîl di sala 1754an li Xîzanê hatibû dinê. Ew endamê malbateka ku gelek alim û zana derxistibûn. Bavê wî Mele Huseyn û kalê wî Mele Xalîd jî zanayên dînê Îslamê bûn.

Di salên xweyên biçûk de li cem bavê xwe dest bi hînbûna, Qur'anê kiriye. Li bavê xwe şunda li medreseyên din jî ders helgirt û îcazeta xwe ji medreseya Îmadiyê ji Mele Mehmûdê Bahdînî girt. Ji pê re wî meyl û şop da sofîtiyê kir û êntîsaba yek ji şêxên qediriyê Şêx Ehmed Reşîd kir û di terîqetê de derbaza mertebeyên terîqetêyê pêşin bû. Ew li ser fiqih, hedîs û tefsîrê pêşve çû û li medreseyê Meydanê penc salan ders dan. Pê re koça hêlê Sêrtê kir. Wî dest bi nivisîna helbestan ji pê der xistina fermanekê bo birayî xwe Mele Îsmaîlê Hîzanî re dike. Wî di sala 1843an de wefat kir. Wî di jiyana xwe de gelek pirtûkên ku di medreseyên kurdan de dihatinî xwendin nivisîbûn.http://www.dogruhaber.com.tr/mobil/Haber.php?id=22004http://www.kitapavrupa.com/yazar/mele-xelile-serti/700303.html

 Pirsên wî 

Ku di mirovan de hezkirina mal pir be, xwîn rijandin û xirabî jî têde pir dibe.
Ger ku Tu xwestinê nefsa xwe bi cihneynî, ji helakbûnê jî xilas dibî.
Ji xizaniyê netirse, timatiyê bi comertiyê ve rake.

 Hin berhemên wî 
Xelîlê Sêrtî 24 an jî 25 pirtûk nivîsandine, 8 ji wan bi kurdî ne yên bi erebî ne.

 Tebsîret-ul-Qulûb
 Tefsîretu Axir Îla Sûretî-l-Kehf
 Mînhacû Sittet
 Tesîsu Qewa'îd-ul-'Eqaîdî Kurdîye
 Dîyau Qelbî-l-'Urûfî (menzûm)
 Şerhu Ela Menzûmetî-l-şattîbiyyetî Fît'tecwîd
 Mehsûl-ul Mewahîbî
 Muxlis- Kîtabu Fî Usûlî-l-Fiqhî
 Kîtabu Fî Usûlî-l Hedîs
 Zubdetu Ma Fîl Fetawa El-Hedîsiyye
 Muxteser
 Nebzetu Mîn-el-Mewahîb-îl-Medeniye
 Nehculenam Fîl 'Eqaîdî (menzûm)
 Nehc-ul Enam (menzûm)
 Şerhu Elel Qesîdet-îl-Mehzîye
 Rîsaletu Sexîr
 Îzhar-ul Usûn
 El Qamûs-ul Sanî
 Îsaxocî
 Rîsaletu Fîl-Mecazî Wel-Îstî'are
 Rîsaletu Fîl-Adab-îl Behsî Wel-Munazere (menzûm)
 Rîsaletu Fîl-We'zî
 El Mentûq-ul-Zumrûdiye (menzûm)
 Mewlûd (menzûm)

 Çavkanî 

Kategorî:Alimên kurd
Kategorî:Fîlozofên kurd
Kategorî:Fîlozofên misilman
Kategorî:Jidayikbûn 1754
Kategorî:Kesên ji Bidlîsê
Kategorî:Kurdên sedsala 18an
Kategorî:Kurdên sedsala 19an
Kategorî:Kurdên Bakurê Kurdistanê
Kategorî:Mirin 1843
Kategorî:Nivîskarên kurd
Kategorî:Nivîskarên zimanê kurdî
Kategorî:Zanyarên îslamê