Salvador Dalí

Salvador Felip Jacint Dalí i Domènech, Marquès de Dalí de PúbolDalí's name varied over his life. His birth name was officially registered as Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí Doménech. His first names were in Spanish and his surnames castilianized despite being born in Catalonia, as at the time the Catalan language was banned from official acts. His complete name in Catalan is Salvador Domènec Felip Jacint Dalí i Domènech. In 1977 Catalan names were legalized, and he adopted the hybrid form. This form and the purely Spanish and Catalan forms can be seen in print today. an jî bi kurt Salvador Dalí   (jdb. 11 gulan 1904 - m. 23 kanûna paşîn 1989) hunermendekî surrealîst ê ketelanî bû ku ji ber jêhatiya xwe ya teknîkî, pêşnûmeya rastîn û wêneyên balkêş û ecêb di nav xwe de navdar bû.

Dalí li Figueres, Ketelonya (Spanya) ji dayik bû, perwerdeya xwe ya fermî di hunerên bedew de li Madrîdê wergirt. Ji biçûkatiya xwe ve di bin bandora împresyonîzm û hostayên ronesansê de her ku çû zêdetir bala kubîzmê û tevgerên avant-garde kişand.Gibson, Ian, The Shameful Life of Salvador Dalí, London, Faber and Faber, 1997, Chs 2, 3 Ew di dawiya salên 1920an de nêzîkê surrealîzmê bû û di sala 1929an de beşdarî koma surrealîst bû, di demek kurt de bû yek ji pêşengên wê. Berhema wî ya herî naskirî, Persistence of Memory, di tebaxa 1931 de qediya, û yek ji navdartirîn tabloyên surrealîst e. Dalí li seranserê Şerê navxweyî yê Spanyayê (1936 heta 1939) li Fransayê jiyaye berî ku di sala 1940an de biçe Dewletên Yekbûyî ku li wir serfiraziyek bazirganî bi dest xist. Ew di sala 1948an de vegeriya Spanyayê û li wir vegera xwe ya li ser baweriya katolîk ragihand û şêwaza xwe ya "mîstîsîzma nukleerî" pêş xist, li ser bingeha eleqeya xwe ya li ser klasîkîzm, mîstîsîzm û pêşkeftinên zanistî yên vê dawiyê.Gibson, Ian, The Shameful Life of Salvador Dali (1997)

Repertuwara hunerî ya Dalí di nav de wêne, hunerên grafîkî, fîlm, peyker, sêwirandin û wênekêşî, carinan bi hevkariya hunermendên din re hebûn. Her wiha çîrok, helbest, otobiyografî, gotar û rexne jî nivîsiye. Mijarên sereke di xebata wî de xewn, binhiş, zayendî, ol, zanist û têkiliyên wî yên kesane yên herî nêzîk hene. Ji bo dilgiraniya kesên ku karê wî bilind digirtin, û ji hêrsa rexnegirên wî re, reftarên wî yên eksentrîk û xuyang ên gel gelek caran ji berhemên wî yên hunerî zêdetir bal dikişand. Piştgiriya wî ya giştî ji bo rejîma Franco, çalakiyên wî yên bazirganî û kalîte û rastiya hin berhemên wî yên dereng jî cihê nakokiyê bûne.Gibson, Ian (1997), passim Jiyan û xebata wî bû bandorek girîng li ser Surrealîstên din, hunera pop û hunermendên hevdem ên wekî Jeff Koons û Damien Hirst.

Du muzeyên sereke hene ku ji bo xebata Salvador Dalí veqetandî ne: Şano-Muzeya Dalí li Figueres û Muzeya Salvador Dalí li St Petersburg, Florîda (DYA).

 Çavkanî 

Kategorî:Jidayikbûn 1904
Kategorî:Ketelan
Kategorî:Mirin 1989
Kategorî:Wênesaz
Kategorî:Wênesazên ketelan