Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê

Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê ), hêzeke leşkerî ye ku berpirsyarê Komara Tirkiyeyê ye. Hêza leşkerî ji Hezen Bejayî, Hêzên Hewayî û Hêzên Deryayî pêk tê. Cendirme û Cerdevaniyê, herdu jî ku qanûnên zagonî û karên leşkerî hene, wekî parçeyên hêzên ewlehiya navxweyî di dema şeve de xebitînin, û binçav kirin Wezareta Navxweyî ye. Di nav deverê de, ew li binçav kirin Hêzên Bejayî, û Hêzên Deryayî. Serokomar Tirkiyeyê, hemî sereke leşkeri ye.

Xwe di awayê hêzên çekdarên klasîk ên Ewropayê birêxistin kiriye, lê di nava demê de ji wan derbastir kiriye, forma xwe wergerandiye ser forma desthilatdariyê. Lewra ji ber pirsgirêkên navxweyî yên Tirkiyeyê û kûltûra taybet a dewletbûnê hêzên çekdarênê xwe ji aboriyê heya muzîkê di tevahiya jiyanê de birêxistin kiriye, tevlî polîtîkayê dibe.

Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê yek ji hêzên çekdarên herî mezin ên cîhanê ye. Duyemîn hêzên çekdarê mezin a NATOyê ye. Gorî statîstîkên Tirkiyeyê hejmara leşkerên wê 718.000 e. Tenê ji bo sala 2014 vê hêzên çekdarê ji bûtçeya dewletê 17,5 mîlyar US Dollar girtiye. Pirraniya dewletan statîstîkên xwe yên girîng vedişêrin. Bi texmînî hejmara eskerên tirk, li dora 1 milyonê ye û her sal ji xeynî çalakiyên veşarî û operasyonên li Kurdistanê dike, nêzîkî 120 milyar US Dollar pere xerc dike. Hinek ji wê pereyê ji fîrmayên hêzên çekdarê tên.

 Dîrok 
Mejûyê damezrandina Artêşa Meclîsa Mezin a Newengeran a Tirkiyeyê 8ê çiriya paşîn a 1920an tê diyarkirin. Bi têkçûna Împeratoriya Osmanî ve, sala 1923ê Komara Tirkiyeyê tê avakirin.

Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê, wekî xwediyê Tirkiyeyê tê zanîn. Ji avabûna komarê ve heya îro her dem li ser hikûmetan re ye, carnan dest dide ser desthilatdariyê.

 Fîrma û saziyên girêdayî artêşê ne (yên aşkere) 
 MKEK Fîrmayên makîneyan û kîmyayê, bazirganiya çekan
 BMC
 FNSS
 ASELSAN Teknîk û alavên çekan hildiberîne. Herwiha teknîkên telekomûnîkasyonê difiroşe
 TAI Li ser esmangerî û bazirganiya alavên firokeyan
 GİRSAN
 TISAS
 Havelsan Kompîturgerî, nermalav ûêd
 Otokar Hilberîn û bazirganiya otomobîlan
 Transvaro
 Roketsan Hilberîn û firotina saroxan
 TÜBİTAK Ji bo lêkolînên zanistî û pêşdebirina teknîkê ye, bandora xwe li tevahiya xebatên zanistiyê yên Tirkiyeyê dike
 Tersaneya Gölcükê
 Akdal (çek) Hilberîn û bazirganiya çekan

Herwekî bi dehan fîrmayên artêşê hene li Tirkiye, welatên tûrkî yên Asyayê, Kurdistan û Kîprosê bazirganiyê dikin.

 Nivîsandin 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

 www.msb.gov.tr 
 www.tsk.tr
 www.kkk.tsk.tr 
 www.hvkk.tsk.tr 
 www.dzkk.tsk.tr 
 www.harpak.edu.tr 
 www.jandarma.gov.tr
 www.sahilguvenlik.gov.tr
 www.turkishnavy.net
 www.gaziler.org.tr

Kategorî:Hêzên Çekdar
*