Penîr

Penîr an penêr zadekê hişk e ko ji şîrê çêlan (manga), mihan, bizinan û memikdarên dî dihêt çêkirin. Şîrî bi hêvênê penîrî ango rennetê û tirşandinê dikin penîr. Bakterî dikarin şîrî bitirşînin û dewrekê girîng di pêkhatina penîrî û çêj ango tam û bêhna penîrî da digêrin.

Bi sedan cureyên penîran hene. Penîrên curane bi rêya bikaranîna şîrê memikdarên cuda cuda, bakteriyên cidacida û şêwazên din tên berhemanîn. Zadê ku memikdar dixwerin û bikaranîna giyayên bêhndar jî yek ji rêyên berhemanîna coreyên penîran in.

Jibo hindek penîran şîrî bi sirke an ava lîmonê ditirşînin. Lê piraniya penîran bi rêya tirşandina şîrî bi bakteriyayan dihên çêkirin. Bakterî şekira şîrî dikin Tirşê Şîrî anko laktîk asîd. hêvênê penîrî coreyekê anzîman e ko bi awayekê kevneşopî ji navpoşa aşika savayên pez û gareşan dihêt girtin. Lê niha ev hêvên di ezmûngehan da jî dihêt berhemanîn.

 Çend cureyên penêran 
 Jajî, li Behdînan
 Jajiya babûrî
 Penêrê babûrî
 Penêrê bisîrik
 Penêrê derfa
 Penêrê Dîlokê
 Penêrê eyar / penêrê eyaran
 Penêrê gvîpincar (?)
 Penêrê kezî
 Penêrê meşkê
 Penêrê pûngê
 Penêrê reşreşkê
 Penêrê siyaboyê
 Penêrê sîrikê
 Penêrê spî
 Penêrê sûravkê
 Penêrê ter

 Çend giya ji bo bêhndarkirina penêrê 
 Jaj
 Kuresork

 Penêrên cuda cuda