Xezalî

Xezalî an jî Ebû Hamid Mihemed ibn Mihemed el-Xezalî (bi farisî: ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī; jdb. 1058 li Tûs, Îrana selcûqî - m. 1111 eynî şûnwar), bi kurtasî di nav civaka kurdan wekî Elxezalî an Îmamê Xezal dihat naskirin, e û yek ji fîlozof û teologekî herî bi nav û deng yên cihana Misilmana ye.

Xezalî xwe di felsefê de gelekî bi pêş ve biriye û bi giranî li ser mijara tassawûfê sekinye. Ew di ceribandineke xwe de ku bi kinasî bahsa felsefeya, fîlozofên Misilman (Kindî, Razî, Farabî, Îbn Sîna...) dike de, di dawiya xwebata xwe de, ji ramanên van fîlozofon pir mat (şaş) maye. Ji vê yekê wî fîlozof bi xayintiyê tawambar kirine, ne xwestiye tu tiştî li ser rastiya fîlozofan bi bihîze û berê xwe daye tesewûfê (ramanên olî). Di pirtuka xwe ya bi navê "Tehawid el Felesîfe "(bêhawayiya fîlozofan) de, ew bi awayekî fîlozofîk fîlozofên Arîstotelesiyen rexne dike bi teybetî jî Îbn Sîna. Li gor wî fîlosof hertim digihine encamên çewtiyên mezin ku gerek bi awayek giranbiha bên sezakirin (ceza kirin), ji ber ku ew li tersê şoreşa xwizayî diçin. Xezalî çend sal bi şûnde ji aliyê Îbnî Ruşd ve hatiye rexnekirin.

 Pirtûkên Xezalî 

Tê texmîn kirin kû pirtûkên Xezalî nêzikî 500 hev in, Lê mixabin îro pirtûkê wî 75 hev tenê heta roja me hatine. Ji wan çen pirtûk ev in.

 El munkiz mine'd Dalal
 Makaasîdu'l Felasîfe
 El Mustafa
 Tehafutu'l Felasife (Bêvaciya fîlozofan)
 El İktisad fi'l Îtîqad
 Kîmya-î Saadet
 El Kistasu'l Mustakîm
 Bidayetu'l Hidaye
 Miyarul İlim
 Mihekkun Nazar
 Mişkatu’l Enwar
 Tefsir u Yaquti’t Te’wil
 Cewahir’ul Qur’an
 El Basit
 El Wasit
 Maksaadu’l–Esna fi Şerhi’l-Esmau’l Husna
 Makaasıd Maznun’u Bih la Xeyri Ehlih
 El Weciz
 Mizanu’l Amel
 Faysal ul-tefrika beyne’l –Îslam we’z-zendeka
 Îlcam ul-awam an İlm-i Kelam
 El Mustazhiri
 Er-Redd ul-cemil Ala Sarih
 Kitab ul-erbaîn
 Minhac ul-abidin
 Eyyuhe’l Weled
 Mukaşefetu'l-Kulûb
 Nasihatu’l Muluk
 Ed-Durc
 Mafsalu’l Xilaf
 Huccetu’l Haq

 Girêdanên derve 

 Îmamê Xezalî – 1058-1111 - Ji Malpera Felsefevan 
 Di Babeta Zanayiyê De Rêbaza Îmam Xezalî - Ji Malpera Felsefevan 
 Xezalî Ji Bo Çî Felsefeyê Rexne Kiriye? - Ji Malpera Felsefevan

 Çavkanî 

Kategorî:Felsefeya siyasetê
Kategorî:Fîlozof
Kategorî:Fîlozofên misilman
Kategorî:Jidayikbûn 1050î
Kategorî:Mirin 1111
Kategorî:Rexnegirên ateîzmê

Kategorî:Zanayên îslamê