Harbûn

Harbûn an jî nexweşiya harî (bi latînî: rabies) yek nexweşiyeke vîrusî ye û pirranî ji ajalan derbasî mirov dibe.

Ev vîrus ji kûçikan (seg, kûtik), pişîk (pisîng), gur, hirç, hesp, rovî hwd ajalan derbasdibe. Ango zoonoz e. Vîrus bi vedan an temasa xwînî ya bi ajalan re derbasî mirov dibe û di koendama demarê de xwe bicihdike. Hêdî hêdî sîstemê dixurifîne û dibe sedemê felc û mirinê.

Cara pêşîn di sala 1882'î de ji aliyê Louis Pasteur ve derziya parastina vê nexweşiyê (kutav) hatiye  keşfkirin. Heger di dema kurtketine vîrusan de derzî were kirin, serkeftin mezin dibe. Piştî dema kurtketinê pirranî êdî çare jî nîne.

 Hin sîmptomên nexweşiya harbûnê 

 Zêdetîna laş
 Westîn (betilîn)
 Bêmadeyî
 Serêş
 Li cihê vedanê xwir, şewat, werim
 Madelihevketin, verêş
 Di çavan de tirs û xof
 Guhertineke berçav di rû û tevgerê de
 Agressîvîte
 Tirs ji avê, ji tavê

Helbet sîmptom ne standart in û gorî prognozê diguherin.

 Beriya bijîşk mirov divê 

 Cihê ku ajal pê vedaye bi deterjan, ava oksigenê hwd şuştin
 Derziya tetanosê
 Antîbiyotîk

Gorî prognozê û zûanînê çareserî tê kirin.

Kategorî:Nexweşiyên mîkrobîk
Kategorî:Nexweşiyên norolojîk
Kategorî:Nexweşiyên zoonoz
Kategorî:Nexweşî