Bextiyarî

Bextiyarî an jî loriya bextiyarî zaravayê xelkê bextiyaran e. Xelkê bextiyar li ser hisaba xelkê lor e ku jê re lorên mezin tê gotin û li başûrê rojavayê Îranê dijîn. Her wisa gelek peyvên bextiyarî dişibin peyvên kurdî.

Li gor Şerefxanê Bidlîsî ku di pirtûka xwe ya Şerefname de nivisîye Bextiyariyan yek ji hozên/êlên rûniştiyên Çiyayê Simaqê, Kurdistan bûn ku koçê Luristan (erdnîgarî)ê bûne ye. Binêre wergera kurdî rûpela, 79 : https://wesanxaneyaazad.net/wp-content/uploads/2020/09/SEREFNAME_SEREFXANE-BEDLISI.pdf 

Dîroknasê Osmanî Ahmed Cevdet Paşa Pirtûka xwe ya bi nav “Tarih-i Cevdet = Dîroka Cevdet Paşa” wiha dibêje:

“Lur, Bextiyarî, Guran/Goranî û Lak/Lek bi eslê xwe ve kurd in û ji heman rehê tên.  Her wiha di her yekê de binekomên wan hene”.

Hunermenda nemir Şûşa Guppy stranên bi zimanê bextiyarî dixwend.

 Hindek peyvên bextiyarî 
 bava (bapîr)
 dede (xwûşk)
 da (da, dayik)Şerefxanê Bidlîsî
 bûh, bû (bab, bav)
 geh geh (bra)
 kor (kur, lawik)
 dor, doxter (dot, keçik)
 botî (xalet, xaltî)
 kîçî (mam, ap)
 tata za (kurmam, kurap)
 xwarza (xwarza)
 homrîş (hevling)
 coveh (cil, qemîs)
 şovlar (şelwar, şel)
 be der (derve)
 hevş (hewş)
 berd (ber, kevir)
 keto, sey, seyu (se, kûçik)
 golû (pişîk, pisîk)
 hêrs (hêsir, rondik)
 çêkê, kêçe (çen, çene)
 bêq (beq)
 gadîn (dûpişk)
 gêrgîrak (gumgumok)
 xalo, xolo (xal)
 sevz (kesk, sewz)
 kêlvon (qehweyî)
 bînovş (binefş)
 sohr (sor, sohr)
 esepîd (sipî)
 şêh (reş)

 Çavkanî 

 Bîbliyografî 
 Digard, Jean-Pierre (1981). Techniques des nomades baxtyâri d'Iran. Cambridge University Press, Cambridge - Editions de la Maison des sciences de l'homme, Parîs.

 Girêdanên derve 
 Malpera Bextîyaran 
 Ji bo wateyên peyvan : https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk

Kategorî:Zaravayên lurî