Ubuntu

Ubuntu reşaneyeke (dîstrîbusyoneke) Linuxê ye. Ubuntu bi sponsoriya şîrketa Canonical Ltd (Xwediyê wê Mark Shuttleworth e) ve tê birêxistin. Portala wergerandinê Rosetta jî girêdayî wê ye.

Ubuntu bi GNOME dimeşe, lê guhertoyên Ubuntu ji bo KDE (Kubuntu) û XFCE (Xubuntu) jî hene.

Ubuntu bi zimanê zûlû yê Afrîkaya Başûr tê wateya “ez, ji ber ku tu tu yî, ez im”. Sazkirina Ubuntuyê gelekî hêsan e. Ubuntu Debianê ji xwe re wekî bingeh distîne û xebatên wê ji aliyê Canonical Ltd. ve tên meşandin. Ubuntu, ji her 6 mehan carekê guhertoyeke nû derdixe û 18 mehan piştgiriyê dide guhertoyan.

Ubuntu, bi sazbûna xwe ya hêsan, ji SuSe Linux, Mandrake Linux û Fedora Coreyê çêtir tê hesibandin. (Sazkirina wê tenê tikandina “enter”ê ye.)

Piştî sazkirinê heke ji malpera http://www.ubuntuguide.org'ê bête şopandin; hemû bernameyên ku bi bingeha Javayê dixebitin, taybetiyên Mozilla Firefoxê yên wekî temaşekirina videoyên bi codec'ên Windows Media Player, bernameyên p2p yên wekî limewire û emule dê peyda bibin.

Guhertoya Ubuntuyê ya 6.06 (Dapper) bi Gnome 2.14 û OpenOfficeyê 2.0.2 tê. Taybetiyeke din a Ubuntuyê ew e ku Ubuntu ji bo kamerayên digital automount bi kar tîne û piraniya kamerayên digital dema ku bi komputerê ve bên girêdan, li ser masê dîska xwe didin nîşandan û ji bo xebatê amade ne.

Ji ber ku Ubuntu, hemû taybetiyên Microsoft Windowsê (yên baş) li dû sazkirineke ku 20-30 deqîqe dem digire, tîne ber destan, di demeke kin de kete nava Linux'ên herî navdar.

Ji ber ku Ubuntu wekî pergala pakêtan APT’eya (Advanced Package Tool) Debianê bi kar tîne, piştî firehkirina repertuarê ji bo bikaranîna nêzî 150 hezar bernameyan destûrê dide. Ji malpera Ubuntuyê ya fermî CD'yên sazkirinê (install) û CD'yên zindî (live) bê pere û bê sînor tên belavkirin û heta ber deriyê mirov ji mirov re tên şandin.

 Kurdîkirina Ubuntuyê 
Ubuntu Linux/GNU ji aliyê Koma Pc Kurdê ve tê wergerandin.

 Ji bo kurdan girîngiya Ubuntu 
Ji bo kurdan heta niha ji %100 Pergaleke Xebatê bi kurdî nîn e. Cara yekem Ubuntu 6.06 zimanê kurdî li xiste nav lîsteya xwe. Ji ber ku tê zanîn piraniya kurdan Windowsê bi kar tînin û taybetiyên baş ên Windowsê li ser Ubuntu jî hene, ev taybetî ji bo kurdan gelekî girîng e.

Saziyên kurdan ên ku kar û barê weşana kurdî dikin bi Ubuntuyê hêsaniya karê xwe gelekî pêşde dixin. Ji ber ku bi riya Ubuntu OpenOffice.Org jî tê. Bernameyên nivîsê, yên hesab, yên xêzkirinê û gelek ên din li ser Ubuntu hem bi kurdî ne, hem jî kontrola rastnivîsa kurdî dike.

 Guherto 

Ubuntu ji her 6 mehan carekê guhertoyekê derdixe. Hejmara guhertoyê li gor sal û meha weşanê ye. Mînak Ubuntu 4.10 di sala 2004 meha 10an de hatiye pêşkêşkirin.

Guherto     Dîroka derxistinê   Navê kod4.10       Warty Warthog5.04      Hoary Hedgehog5.10      Breezy Badger6.06     Dapper Drake6.10    Edgy Eft7.04    Feisty Fawn7.10    Gutsy Gibbon8.04    Hardy Heron8.10    Intrepid Ibex9.04    Jaunty Jackalope9.10    Karmic Koala10.04 LTS    Lucid Lynx10.10    Maverick Meerkat11.04    Natty Narwhal11.10    Oneiric Ocelot12.04 LTS    Precise Pangolin12.10    Quantal Quetzal13.04    Raring Ringtail13.10    Saucy Salamander14.04 LTS    Trusty Tahr14.10    Utopic Unicorn15.04    Vivid Vervet15.10    Wily Werewolf16.04Xenial Xerus16.10Yakkety Yak

 Screenshots 

 Binguherto 
Hinek binguhertoyên Ubuntu hene ku vê felsefeyê diparêzin lê li gor daxwazên bikarhêneran hatine amadekikirin. Hin ji van ninguhertoyan,
 Kubuntu, li şûna GNOME sermaseya KDE bi kar tîne
 Edubuntu, bi armanca perwerdeyê
 Xubuntu, guhertaya "sivik" a sermaseya Xfce

Her wisa hinek binguhertoyên ne fermî yên ubuntu jî hene...

 nUbuntu, bi amûrên ewlekariyê hatiye pêçan
 Ubuntu Lite , ji bo komputerên lawaz hatiye amadekirin
 zUbuntu, ji bo makîneyên IBM zSeries hatiye amadekirin
 Ebuntu, Enlightenment 0.17 rêveberê paceyê bi kar tîne
 Google Tê gotin ku fîrmaya google bi navê Goobuntu amade kiriye. Li gor daxuyaniyên google ev binguherto ji bo armanceke wan a ku vê binguhertoyê derxin ji dervê şîrketê nîn e.

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 
 ubuntu-ku.org  Ubuntu Linux bi kurdî
 wiki.ubuntu-ku.org  Wikiya Ubuntu Linux a bi kurdî
 Malpera Ubuntu (en)
 Rosetta 
 Kurdish Ubuntu on the news
 Rêberê Ubuntu-ku 

Kategorî:Dîstrîbusyon
Kategorî:Nivîsbariya kurdî
Kategorî:Nivîsbariya 2004an