Midyad

Midyad (,  Medyad; bi suryaniya Midyadê: Miḏyôyo) navçeyekî Bakurê Kurdistanê ye û yek ji navçeyên bi ser Parezgeha Mêrdînê ve ye. Li rojavayê Midyadê bajarokê Hezexê, li başûrê Nisêbîn, li rojava Mehsert û li bakûrê Midyadê Kircews û Kirboran hene. Midyad navenda herêma Torê ye ku bi taybetî di dîroka Xiristiyaniyê de cihekî girîng digire. Ji Medyadê re ji ber zêdebûna dêrên bajêr Bajarê heft dêran jî tê gotin.

 Civak 

Li navenda bajêr û gundên derûdorê bi piranî Kurd dijîn, lê hejmarek biçûk Suryanî û Ereb jî dijîn. Li vî bajerî ji aliyekî ve dengê naqosên dêra, ji aliyê din ve bangên melayan di heman demê de tên bihîstin. Îro Midyad ji du beşan pêk tê. Yek jê Êstil e ku piraniya şêniyên wê Mihellemî ne, ya din jî Midyada kevn e ku piraniya şêniyên wê Mihellemî û  Kurdên Sunî û Aramî – Suryanîyên Xirîstiyanî ne. Li gundên derdora Midyadê heta beriya çend salan gelek gundên Kurdên Êzdî jî hebûn lê ji ber zextên  li hemberî wan neçar mane kudi salên heştî û notî de warê xwe biterikînin û koçberî welatên Ewropayê bibin. Ji ber heman sedeme piraniyê rûniştvanên Xirîstiyanî jî Midyad û gundên derûdorê terikandin û wan jî koçberî Rojavaya Tirkiyê - bi taybetî Stembolê - Ewropa û welatên din kirin. Îro hejmarek kem Xirîstiyanî û Kurdên - Êzdî li Midyadê û gundên derdorê wê mane. Li gor serjimartinên şêniyan di sala 1997a de 61.378 kes li Midyadê dijiyan.

 Dîroka Bajêr 

Belgenameyên nivîskî yên pêşî derbarê Midyadê de digihêjin sedsala 13an B.Z. ev der herêmek e ku divê ji bo keyayên Asûrê were talankirin. Aşûrnasîpalê Duyem bi gewzî di 879an de dibêje wî ev herêm xistiye bin desthilatdariya xwe. Midyad di serdema Hz. Omer de dikeve bin darazê Îslamê de (640).

 Ajalên herêma Midyadê 

Li Midyadê wekî hemî deverên Kurdistan ê, xwedî hinek taybetmendiyên ajalên cude ne.

Li herêmê Ajalên kedî û yên berî bi du beşa ne
 yên Kedî; Mê=Mîh/Mêşin, Bizin, Çêlek, Qantir, Mirîşk, Şamî, Mehîn, Kevok, Qaz,
 Yen Kedî; Nêr= Beran, Nêrî, Ga, Qantir, Dîk, Elok, Hesp, Kevok, Ordek,

 Jiyana Civaknasî 

 Wargehên Midyadê 
 Pîşeyên Midyadê 

Li Midyadê cûrbecûr kar û pîşeyên herêmê yên bi nav û deng hene:
 Zîvkerî
 Cumik
 Kevirbirîn
 Kurtankerî
 Hekîmtî
 Hosteyî ya kevira
 Hedadî
 Terzîti

 Gundên Xirbe 

Xirbê Ilto, Dêrhadet, Kûndelê, Xerabê Fêro, Qêsra Jêrî, Qêsra Jorî, Qûzre, Xirbê Koçek, Xirbê Diza, Bamered, Mamûsiva û Qiryasa.


Kategorî:Mihelemî
Kategorî:Tor