Pablo Neruda

Pablo Neruda helbestvanek şîliyî ye.

Di  de ji dayik bûyê. Navê wî Neftalí Ricardo Reyes Basoalto ye. Ji ber ku gelek helbestvanê çekî Jan Neruda hez dike navê xwe dike Pablo Neruda. Di sala 1924an de bi helbestên xwe tev li pêşbirka wêjeya dibe bi vî serkevtinê mafê bûrs girtinê bi dest dixe û di Santiagoyê de dest bi xwendina wêjeya fransî dike. Piştî qedandina perwerdê wek rojnamevan dest bi xebate dike. Demeke dirêj wekî dîplomat li başûrê Asyayê û Meksîkê de dijî.

Di sala 1949an de Partiya Kominîst a Şîlîyê dibe senato. Ji ber ku serokê demê Gonzalez Videla rexne dike xayîn tê îlankirin, ew jî Şîliye direve îdî mîna koçerek li Arjentînê, Çînê, Yekîtiya Rûsya û li gelek welatên Ewropayê digere.

Di sala 1952an de dîsa vedigere welatê xwe.

Di  Pinochet bi darbeyeke leşkerî tê ser text û mala wî dide talankirin û pirtûkên wî dişewîtîne.

Nerûda di  de miriye.

 Berhemên wî 
 Crepusculario, 1923
 Veinte poemas de amor y una canción desesperada, 1924
 Residencia en la tierra, 1935
 España en el corazón, 1937
 Los versos del Capitán, 1952
 Odas elementales, 1954
 Nuevas odas elementales, 1956
 Tercer libro de las odas, 1957
 Estravagario, 1958
 Memorial de Isla Negra 1964, 5 cîld, Otobiyografî
 Confieso que he vivido, Bîranîn
 Incitación al nixonicidio y alabanza de la revolución chilena, 1973

 Xelat 
 Xelata Aştiyê 1950
 Xelata Nobelê 1971

 Çend helbestên Nerûda 

Strana Genimê

Gelim ez, ku bi tilîkan nayê hejmartin

Hêzek pîrûpak heye di dengê min da

Bo bejn girtina di tariyê de

Bi kêrhatina derbasbûna bêdengiyê

Mirî, egît, sî û cemed, çi he be

Dîsa tov diçînînin

û gel, di bin axê da çalkirî

Tovê disekine li cîhekî

Genim çewa aja xwe bide

Û derkeve ser axê

Bi destê xwe yî sor û delal

Qul bike... bêdengiyê wekî behremeyê

Em gel in, ji nû ve ji dayîk dibin bi mirinan

Wergêr: Baran Acis

Şeva li ser giravê

Şevê gişî ez bi te re raketim

nêzîkî derya, li ser giravê.

Kûvî û evînok bû tu di guhertina nav bijokiyê û xewê de,

di guhertina nav agir û avê de.

Belkû xewnên me dereng, gelekî dereng

dibûn yek,

bilind li ser

yan kûr li bin,

li bilindî wek şaxan, ji ba bi xwe dihatin leqandin

li kûrbûnê wek qurmên sor, digîhan hev.

Belkû xewna te dev ji

ya min berda

û li ser derya reş

li min digeriya

wek wê demê,

dema ko hîn tu tuenbû,

ko min te derbaskir

bê ko ez hayê xwe ji te bînim

û li çavên te digeriyam,

tiştê ko ez nûha

- nan, mey, evîn ű hêrs -

bi destên tije didim te,

çinko tu ew piyal i

yê ko li bendî danên jiyana min i.

Şevê gişî ez bi te re raketim

dema ko erda reş xwe bi

zindiyan û miriyan digerand,

û di dema hişyariyê de,

di nîvê tarîbûnê de

zendê min bi newqa te girt.

Ne şev û ne xewn

dikarîbûn me ji hev vekin.

Ez bi te re raketim, û

di dema hişyariyê de,

devê te

- nûh ji xewnê filitî -,

çêja axê, av û kevz,

bingeha jiyana te,

da min

û maçek gîha min,

di torekî ji şeveqê de,

wek ko ji derya tê

ya ko li vêderé peşkên pêlanên xwe bi me werdiki

Wergêr: Sîrwan Hecî Berko 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 
 PABLO NERUDA Û "HÊDÎ HÊDÎ DIMIRIN", Roza Kurd, , Amîdakurd


Kategorî:Dîplomatên şîlîyî
Kategorî:Helbestvanên komunîst
Neruda, Pablo
Kategorî:Xelatgirên Nobela Wêjeyê