İsmail Beşikçi

İsmail Beşikçi (jdb. 7ê kanûna paşîn a 1939 li İskilip, Çorim, Tirkiye) nivîskar û civaknasekî tirk e ku bi têkoşîna xwe yê ji bo mafê kurdan tê naskirin.

 Jînenîgarî 
İsmail Beşikçi di sala 1939an de, li bajarê Çorumê, li qeza Îskîlîpê hatiye dinyayê. Di sala 1962a de li kolêja polîtik ya Zanîngeha Enqere xwendina xwe ya zanistiya polîtîk qedandiye û di sala 1964an de li Erziromê, li Zanîngeha Atatürkê wek asîstan dest bi kar kiriye. Beşikci ji aliyê doçentekî bi navê Orhan Türkdoğan ji heman fakulteyê bi hinceta ku propagandaya marksîzmê û herêmiyê (yanî kurdîtiyê) kiriye hatibû gilîkirin. Di sala 1967an da tevli Xwepêşandanên Rojhilat () dibe û piştre li ser van xwepêşandanan lêkolînek da destpêkirin ku vê lêkolîna xwe di bin navê Doğu Anadolu nun Düzeni, Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller ku tê wateya "Dezgeha Rojhilata Anatolyayê, Sosyo-Aborî û bingeha etnîk kiriye û pirtûka xwe li ser vê lêkolîna di sala 1969an de çap kiriye. Di sala 1969an de, ji ber çapkirina vê pirtûkê ji zanîngehê hatiye avêtin. Ji ber pirtûk û dîtinên xwe yên li ser kurdan, piştî darbeya 12ê adara 1971a li dijî Beşîkçî doz hatiye wekirin û piştre jî hatiye girtin ku ji sê salan zêdetir di girtîgehê de dimîne. Di sala 1979an de, ji ber pirtûk û dîtinên xwe, carek din dîsa hatiye girtin. Beşîkçî di navbera salên 1981 – 1987an de şeş salan di girtîgehê de dimîne. Piştî ku tê berdan dîsa dest bi xebatên xwe yên di derbarê ser kurdan de berdewam dike.

 Xebatên kurdolojiyê 
İsmail Beşikçi bi lêkolîn û nivîsên xwe yên li ser kurdan tê nasîn. Bi van nîvîs û lekolînên xwe yên ku bi rêya Weqfa Îsmaîl Beşîkcî hatine weşandin, wi bandorek mezin li ser tevgera kurdî jî kir. Ji ber van xebatên xwe bi giştî 16 sala di zîndanê de ma. Hemû li ser hev 100 sal cezayê zîndanê û 10 milyon TL ceza lê hatiye birrîn. Bêşîkçî di sala 1999a de bi guhertina hinek qanûnên tirkan û efûyek giştî serbest hate berdan û niha bêyî ku zêde deng jê bê jina xwe didomînê. Ji 36 pirtûkên wî 32 heb hatine qedexe kirin.

 Berhem 
 Bi kurdî 
 Teza dîroka tirkan, teorîya Roj-Ziman û kêşeya kurd, 2025, Stembol: İsmail Beşikci Vakfı. Wergera ji tirkî: Fahriye Adsay.
 Zanist, îdeolojîya fermî, dewlet - demokrasî û kêşeya kurd, 2025, Stembol: İsmail Beşikci Vakfı. Wergera ji tirkî: Fahriye Adsay.

 Bi tirkî 
 Doğu Mitinglerinin Analizi (Analîza xwepêşandanên rojhilatê), 1967
 Doğu Anadolu da Göçebe kürt Aşiretlerinde Toplumsal Değişime (Guhertina civakî di eşîrên Kurd ên li rojhilata Anatoliyayê), 1968
 Doğuda Değişim ve Yapısal Sorunlar (Li rojhilatê guhertin û kêşeyên strûktûral), 1969
 Doğu Anadolu nun Düzeni, Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller (Sazûmaniya rojhilata Anatoliyayê, bingehên sosyo-ekonomîk û etnîk), 1969 çapa 2.
 Bilim Yöntemi (Rêbaza zanistiyê), 1977
 Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 1 Kürtlerin Mecburi İskanı (Rêbaza zanistiyê, bikaranîna li Tirkiyeyê 1 Bicihkirina bi darê zorê ya Kurdan, 1977
 Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 2 Türk Tarih Tezi, Güneş Dil Teorisi ve Kürt sorunu (Rêbaza zanistiyê, bikaranîna li Tirkiyeyê 2 Angaşta dîrokê ya Romê, Rojeziman û kêşeya Kurd, 1978
 Bilim Yöntemi, Türkiye'deki Uygulama 3 Cumhuriyet Halk Fırkasının Tüzüğü ve Kürt Sorunu (Rêbaza zanistiyê, bikaranîna li Tirkiyeyê 3 destûrnameya Partiya Komar Gel û kêşeya Kurd, 1978
 Cumhuriyet Halk Fırkası'nın Programı (1931) ve Kürt Sorunu (Programa Partiya Komar Gel 1931 û kêşeya Kurd)
 Devletlerarası Sömürge Kürdistan (Kurdistan, mêtîngeha navdûgelî/navdewletî), 1990
 Bilim, Resmi Ideoloji, Devlet, Demokrasi ve Kürt Sorunu (wergera kurdî heye), 1990
 Bir Aydın, Bir Örgüt ve Kürt Sorunu (Ronakbîrek, rêxistinek û kêşeya Kurd), 1990
 Tunceli Kanunu ve Dersîm Jenosidi (Zagona Tunceli û komkujiya Dêrsimê), 1990
 Savunmalar (Berevanî), 1991
 Hayali Kürdistanın Dirilişi (Vejîna Kurdistana xeyalî)
 Bilincin Yükselişi (Bipêşketina hişarê)

 Bi almanî 
 Kurdistan - Internationale Kolonie, Neuer Isp Verlag 1991, ISBN 3883321885
 Wir wollen frei und Kurden sein - Brief an die UNESCO, Neuer Isp-Verlag 2002, ISBN 3883321214

 Helbestek li ser Îsmaîl Beşîkçî 

 Girêdanên derve 
 Hevpeyvîna Azad Kurdî bi Îsmaîl Beşîkçî - ji: heftenameya Agirî, hejmar 89, 15’ê hezîran 2008
 Hevpeyvinek rojnameya Milliyetê bi Îsmaîl Beşîkçî li ser pirsa kurdî - bi zimanê tirkî 
 Li ser kilamên kurdî
 Kurdên Tirkiyeyê
 Tirk çanda xwe bi kurdan çawa didin pejirandin?
 Kurd dixwazin ku bijîn
 Belgefîlma li ser jiyana İsmail Beşikçi, Derhêner: Ahmet Soner

 Çavkanî 

Kategorî:Civaknasên tirk
Kategorî:Jidayikbûn 1939
Kategorî:Kesên ji Çorumê
Kategorî:Kurdolog
Kategorî:Mêr
Kategorî:Mirovên zindî
Kategorî:Nivîskarên tirk