Element

Element an tuxm an hêmana kîmyayî an jî hîmana kîmyayî coreyekê atomê ye ko li goreyê hijmara atomî anko hijmara protonan di navoka atomê da dihêt pênasekirin. Peyva hîman anko element ji wan keriste anko madeyan ra jî dihêt gotin ko tenê ji yek coreyê atomên xwediyê yek hijmara atomî pêkhatibe.

Heta sala 2007ê tenê 117 hîman hatine niyasîn û ji wan jî tenê 94 bi awayekê xweriskî li ser rûyê Erdî peyda dibin. Mînakên herî berçav ên hîmanan hîdrojên, nîtrojên û karbon in. Hîmanên ko hijmara atomî a wan ji 82ê mezintir bit (anko bîsmût û bejortir) bi awayekê hundirîn ne xwedî tebat in û tîrêjçalakane (bi awayekê radiyoaktîv) ji hev hildiweşiyên û namînin. Bi ser wan ra jî, hîmanên 43ê û 61ê (teknetyûm û prometyûm) jî çi îzotopên tebitî nîne û ji hev hildiweşiyên. Lê dîsa jî hîmanên heta hijmara atomî ya 94ê ko çi îzotopên tebitî nîne jî bi awayekê xweriskî dihên dîtin. Ew ji hevhelweşiyana atomên netebitî yên girantir ên mîna uranyûm û toriyûmê peyda dibin.

Heyam heyam hîmanên nû yên ko bi awayên destkir ji karvedanên navokî peyda dibin dihên vedîtin.

<TR>
<TABLE BORDER="1" CELLSPACING="0" ALIGN="left" class="wikitable">
        Nimroyaatomî (Z) 
        Hêmayakîmyayî 
        Navêelementê 
       1
       H
       Hîdrojen

       2
       He
       Helyûm
       3
       Li
       Lityûm
       4
       Be
       Berîlyûm
       5
       B
       Bor
       6
       C
       Karbon
       7
       N
       Nîtrojen
       8
       O
       Oksîjen
       9
       F
       Fluor
       10
       Ne
       Neon
       11
       Na
       Natriyûm (Sodyûm)
       12
       Mg
       Magnezyûm
       13
       Al
       Bafûn
       14
       Si
       Sîlîsyûm
       15
       P
       Fosfor
       16
       S
       Kewkurd
       17
       Cl
       Klor
       18
       Ar
       Argon
       19
       K
       Qelye (Potasyûm)
       20
       Ca
       Kalsiyûm
 21
       Sc
       Skandiyûm
 22
       Ti
       Tîtan
 23
       V
       Vanadyûm
 24
       Cr
       Krom
 25
       Mn
       Mangan
 26
       Fe
       Hesin (Asin)
 27
       Co
       Kobalt
 28
       Ni
       Nîkel
 29
       Cu
       Sifir (Mis)
 30
       Zn
       Çînko (Tûtya)
 31
       Ga
       Galyûm
 32
       Ge
       Germanyûm
 33
       As
       Arsenîk
 34
       Se
       Selenyûm
 35
       Br
       Brom
 36
       Kr
       Krîpton
 37
       Rb
       Rubîdyûm
 38
       Sr
       Stronsiyûm
 39
       Y
       Îtriyûm
 40
       Zr
       Zîrkon
 41
       Nb
       Niyobyûm
 42
       Mo
       Molîbdên
 43
       Tc
       Teknesyûm
 44
       Ru
       Rutenyûm
 45
       Rh
       Rodiyûm
 46
       Pd
       Paladyûm
 47
       Ag
       Zîv
 48
       Cd
       Kadmiyûm
 49
       In      
       Îndiyûm
 50
       Sn
       Pîl (Teneke)
 51
       Sb
       Antîmon
 52
       Te
       Telûr
 53
       I
       Îyod (Yod)
 54
       Xe
       Ksenon
 55
       Cs
       Sezyûm
 56
       Ba
       Baryûm
 57
       La
       Lantan
 58
       Ce
       Seryûm
 59
       Pr
       Praseodmiyûm
 60
       Nd
       Neodmiyûm
</TD>
        Nimroya atomî (Z) 
        Hêmayakîmyayî 
        Navêelementê 
 61
       Pm
       Prometiyûm
 62
       Sm
       Samaryûm
 63
       Eu
       Ewropyûm
 64
       Gd
       Gadolînyûm
 65
       Tb
       Terbiyûm
 66
       Dy
       Dîsprosyûm
 67
       Ho
       Holmiyûm
 68
       Er
       Erbiyûm
 69
       Tm
       Tuliyûm
 70
       Yb
       Îterbiyûm
 71
       Lu
       Lutesyûm
 72
       Hf
       Hafniyûm
 73
       Ta
       Tantalyûm
 74
       W
       Wolfram
 75
       Re
       Renyûm
 76
       Os
       Osmiyûm
 77
       Ir
       Îrîdyûm
 78
       Pt
       Platîn
 79
       Au
       Zêr
 80
       Hg
       Cîwa (Zîbeq)
 81
       Tl
       Talyûm
 82
       Pb
       Zirîç (Risas)
 83
       Bi
       Bîzmût (Bîsmût)
 84
       Po
       Polonyûm
 85
       At
       Astat
 86
       Rn
       Radon
 87
       Fr
       Fransiyûm
 88
       Ra
       Radyûm
 89
       Ac
       Aktînyûm
 90
       Th
       Toryûm
 91
       Pa
       Proaktînyûm
 92
       U
       Ûranyûm
 93
       Np
       Neptunyûm
 94
       Pu
       Plutonyûm
 95
       Am
       Amerîsyûm
 96
       Cm
       Kuriyûm
 97
       Bk
       Berkelyûm
 98
       Cf
       Kalîforniyûm
 99
       Es
       Einsteiniyûm
 100
       Fm
       Fermiyûm
 101
       Md
       Mendelevyûm
 102
       No
       Nobelyûm
 103
       Lr
       Lawrensyûm
 104
       Rf
       Ruterfordiyûm
 105
       Db
       Dubniyûm
 106
       Sg
       Seaborgiyûm
 107
       Bh
       Bohriyûm
 108
       Hs
       Hasiyûm
 109
       Mt
       Meitneryûm
 110
       Ds
       Darmstadtiyûm
 111
       Rg
       Roentgenyûm
 112
       Cn
       Kopernîsyûm
 113
       Nh
       Nihonîyûm
 114
       Fl
       Fleroviyûm
 115
       Mc
       Moskovîyûm
 116
       Lv
       Livermoriyûm
 117*
       Uus
       Ûnunseptiyûm
 118*
       Uuo
       Ûnunoktiyûm
 119*
       Uue
       Ûnuneniyûm
 120*
       Ubn
       Ûnbînîliyûm
</TR>
<TR>
<TD ALIGN="center" COLSPAN="2">
*Ev element hîn nehat dîtin.
</TABLE>

 Binihêre 
 Tabloya periyodîk a elementan


Kategorî:Kîmya