Mûsil

Mûsil yek ji bajarên herî mezin yê Başûrê Kurdistanê ye. Mûsil yek ji bajarên sereke ye û paytexta parêzgeha Nînewayê ye. Li bajar û navçeya Mûsilê bi piranî bi zaravayê kurmancî tê axivtin.

 Dîrok 
Berî 5000 salan kurd li bajare Mûsilê hene. Di destpêkê de, di dema aşûriyan, navê bajar Nînewa (Neynewa) bû. Wexte mitaniyan kurd li Mûsilê hebûn, navê bajar Muisil bû, ne Musil. Ereban navê Mûsilê gihorand bû Musil. Berê hatina Araban kurd li wi bajarî hebûn. Niha 50% ji xelkê bajêr kurd in. Wekî din li bajêr ereb, asûrî, ermenî, kurdên êzîdî, sunî, û kurdên şabak dijin.

 Rewşa di sala 2014an de 
Di meha xizîrana 2014an de ji aliyê Hikûmeta Îraqa Federal ve hate ragihandin ku ketina bajarê Mûsilê bo jêr desthilata DAÎŞê bêdeng bû û civata parêzgeha Mûsilê jî daxwaz kir pêşmerge maytêkirinê bike û danûstandin bo vê pirsê hate kirin.

Li gorî çavkaniyan, "Mûsil bi temamî ketiye di destê (DAÎŞ)ê de, lê heta niha hikûmeta Îraqê li beramber alozyîn Mûsilê bêdeng e, niha danûstandin têne kirin ku hêzên pêşmerge bo wan deveran bêne hinartin ji ber ku bi tenê pêşmerge dikare rewşa Mûsilê aram bikeBeşar Kîkî, serokê civata parêzgeha Mûsilê, Rojnameya War, 11.06.2014.".

Xelkê Mûsilê bi kom yê ber bi herêma Kurdistanê û parêzgeha Dihokê ve tên û Hikûmeta Herêma Kurdistanê zêdetir hevkariya xelkê Mûsilê di vê rewşê de ji Hikûmeta Federal kiriye.

Di xizîrana 2014an li parêzgeha Dihokê sê kampên penaberên mûsilî hatin avakirin.

 Lîwaya Mûsilê di sala 1957an de 

 Mûsil (qeza): Mûsil, Başîk, Tilkêf, Hemdaniye, Humêdat
 Akrê (qeza): Akrê, Surcî (senter: Bicîl), Eşayrî Sebe'e (senter: Berdreş), Nehlî (senter: Dinarta)
 Amêdî (qeza): Amêdî, Birwarî Bala (senter: Kanî Masî), Sersink,Oramari û Nêrwe û Rêkan (senter: Bîbo)
 Telefer (qeza): Telefer, Zumman, Aveganî
 Duhok (qeza): Dihok, Doskî (senter: Mangêşkê), Zawîte, Sêmêl
 Zaxo (qeza): Zaxo, Sindî (senter: Şeraniş), Gelî (senter: Batîfê)
 Şingal (qeza): Şingal, Îşmalû (senter: Sinunî)
 Şêxan (qeza): Şêxan (senter: Êsifnê), Elkîş, Mizurî (senter: Etruş)

 Nifûs 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Bajarên Başûrê Kurdistanê

Kategorî:Parêzgeha Neynewayê