Meke

Meke ( Makkah yan jî  Makkah al-Mukarrama) bajarek mezin li rojava yê welatê Erebîstana Siûdî ê ye û pirr û hindik 100 km ji Deryaya Sor dûrtir e. Tevayiya nifûsa bajêr 1.294.168 e (li gora hejmara sala 2004 an). Meke di îslam ê de û ji bona misilmanan bajarekî pîroz e, ji ber ku Mizgefta Pîroz û Kabe li wî bajarî ne.

Her sal di dema hec da bi milyonan misilman ji her derên cîhanê terin Mekê û bi vî avayî yek ji pênc rûkneyên ola îslamê tînin şindê. Lê ji nemisilmanan ra ser lêdana bajarê Mekeyê qedexe ye. Di kurdî de herwiha bilêvkirinên Mekê û Mekih jî ji bo vî bajarî hene.

 Erdnîgarî 

Medîne li bakûr, cîde li rojava û Taîf jî li rojhilat a Mekê dimînin. Bajarê Mekeyê di navbera rêzên du çiyan da bi cîh digirî. Derdora Mekeyê bi temamî çiya û çol e. Bajarê kewn belê li dora Kabê hatî bû çê kirin, lê îro qet tiştek ji bajarê kewn şinda nemaye. Mizgeft a Pîroz bi heft Mînaran û Kabe jî di navenda bajêr da ne.

 Dîrok 
 Dîroka Mekeyê berî îslamê 

 Dîroka Mekeyê di dema îslambûnê de 
Li gora dînê îslamê Birahîm pêxember lawê xwe Îsmaîl û jina xwe yê bi nav Hacer aniye şinda îro yê bajarê Mekeyê û dûra bi tev lawê xwe, bi fermana Xwedê, Kabe disa ji nû ve ava kiriye. Di sala 570 an da Muhemmed li Mekeyê ji dayik bûye. Di çel saliya Pêxamber Muhemmed da Quran a Pîroz cara yekem bi sûreya Elaq li çiyayê Mekeyê hatiye danin. Bajar di sala 630 an da ket destê misilmanan û nebawermend êdî başebaş bi bin ketin. Dîsa di wî salê da Muhemmed di Mekeyê da xutba xwe yî xatir xastinê ji misilmanan ra xwend.

Lê hîna di berê dema Muhemmed Meke bajarekî bazirganiyê bû. Karwanên ji Sûriyeyê, Misirê û hîn welatên din ji Mekeyê va derbaz dibûn û bi vî avayî mirovên Mekeyê yê li gora mirovên bajarên din yên Erebistanê gelekî dewlemend bûn.

 Dîroka Mekeyê ya hevserdem 

 Cihên dînî 
Çend cihên ku di dema Hecê de têne dîtin ev in.

 Kabe
 Mizgefta Heram
 Şikefta Hîrayê
 Çiyayê Nûr
 Çiyayê Erafatê
 Mîna

 Galerî 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

  Malpera fermî

Kategorî:Îslam