Lîbya

Lîbya (bi navê Lîbye jî tê nasîn, () welatekî li Afrîkaya Bakur ye.

 Dîrok 
Welatê Lîbyayê heta sala 1911ê de jî di bin desthilata Osmaniyan da bû lê piştî dagirkirina Ewropiyan bo hemû Afrîkaya Bakur, welatê Îtalyayê jî li sala 1911ê de dest bi dagirkirina Lîbyayê kir.

Di Şerê Cîhanî yê Duyem de Fransa û Brîtanyayê bi alikariya xelkê Lîbyayê Lîbya dagir kir. Lîbya bû sê parçe, yek parçe di destê Fransayê de bû û du parçe di destê Brîtanyayê de bûn. Parçekê di destê Brîtanyayê de serokê terîqeta Şenûsî birêve dibir. Neteweyên Yekgirtî ji bo serxwebûna Lîbyayê biryarek da û di bin rêvebiriya serokê terîqeta Şenûsî key Îdrîs de li sala 1951ê de Lîbya bû serbixwe. Lê hindek leşkerên Brîtanya û Amerîkayê man li welat.

Li sala 1969ê de bi rêberiya Muemer Qedafî li Lîbyayê derbeya leşkerî pêkhat. Qedafî bû desthilatê nû.

 Erdnîgarî 
Lîbya li ber Deryaya Navîn ye. Dewletên cîran li rojhilat Misir û Sûdan, lî başûr Nîjer û Çad û li rojava jî Tûnis û Alcerya ne. Paytexta Lîbyayê Trîpolîs e.

Rûbera wî nêzî 1.800.000 km² e ku 90% ê wê ji çolan pêkhatiye; Lîbya, li gor rûber, çaremîn welatê mezinê Efrîqa û 17'emîn welatê mezinê cîhanê ye.

 Aborî 

Mezintirîn beşa aborî ya Lîbiyayê, berhemînan û firotina neftê ye.

 Nifûs 

 Çavkanî 

 Mijarên têkildar 
 Alaya Lîbyayê

 Girêdanên derve 

 Underground "Fossil Water" Running Out Brian Handwerk, National Geographic, May 6, 2010. 
  Libya turns on the Great Man-Made River Marcia Merry, Printed in the Executive Intelligence Review, September 1991.

Kategorî:Avabûnên 1951ê li Afrîkayê
Kategorî:Dewletên endamê Neteweyên Yekbûyî
Kategorî:Dewletên Afrîkaya Bakur
Kategorî:Dewletên Sehrayê
Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1951ê de hatine avakirin