Vatîkan

Vatîkan an jî Dewleta Bajarê Vatîkanê (bi îtalî: Stato della Città del Vaticano), welatêkî  bê derya, dewletbajar û mîkrodewleteke serbixwe li dorpêça Roma, paytexta Îtalyayê.  Welat di sala 1929an de bi Peymana Lateran ji Îtalyayê serbixwe bû, û ev herêmek cihêreng e ku bixwe di bin hiqûqa navneteweyî de saziyek serwer e, ku dewleta bajêr diparêze. Bi rûbera 49 hektar û ji sala 2023an de nifûsa xwe nêzî 764 kes e,  hem ji hêla rûber û hem jî ji hêla nifûsê ve dewleta herî piçûk a cîhanê ye. Dewlet Bajarê Vatîkanê dewletek dêrî an pîroz-keyîtî e ku ji hêla Papayê ku metranê Romayê û serokê dêra katolîk e ve tê rêvebirin. Karbidestên herî bilind ên dewletê hemî oldarên katolîk ên bi eslê xwe cûda ne. Vatîkan di heman demê de metonîme Meqamê pîroz e.

Meqamê pîroz vedigere heya destpêkê û serekî yê dêra katolîk ku ji sala 2018an vir ve li seranserê cîhanê 1.329 mîlyar katolîkên imadkirî li dêra latînî û 23 dêrên katolîk ên rojhilat hene.  Li aliyê din dewleta serbixwe ya Vatîkanê di 11ê Sibata 1929an de bi Peymana Lateran li Îtalyayê de derketa holê, ku behsa wê kir wekî afirînek nû, ne wek paşmayek ji Vatîkana bêre ku beşek mezin ji Îtalyaya navîn kir di dîrok de.

Aboriya bêhempa ya dewlet-bajarê Vatîkanê ji hêla bexşên dilsoz, bi firotina pûl û bîranînên posteyê, xercên ji bo têketina muzeyan, û firotina weşanan ve ji hêla aborî ve tê piştgirî kirin. Bajarê Vatîkanê bac nîne û tişt bê bac in.

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Avabûnên 1929an li Vatîkanê
Kategorî:Enklav û ekslav
Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Ewropayê
Kategorî:Monarşiyên Ewropayê