Pira Malabadê

Pira Malabadê pireke dîrokî yê di navbera navçeya Farqîna bi ser Amedê ve û Batmanê de ye ku li ser Çemê Batmanê hatiye avakirin.

Pira Malabadê di sala 1147an da hatiyê çêkirin. Dirêjiya pirê 150 mêtre ye û firehiya pirê 7 mêtre ye. Xala herî bilind ê pirê digihîje 19 mêtreyan.

Pir bi kevirên rengîn hatiyê avakirin û di nav pirên ji kevirên birî yê cihanê de xwedîye kemberên herî fireh e. Di navbera her du kêlekên kemberê de du ode hene û ji pênc çaviyan pêk tê. Fireyiya kembera pirê 40 mêtro û ji nîvê kemberê bilindahî jî 20 mêtro ye. Bi van pîvanan, pir dikare qubeya Ayasofyayê bi hêsanî di nav xwe de biveşêre.

Pira Malabadê di dinyayê de, di nav pirên kevir de xwedî kembera herî mezin û fireh e. Li gorî ku di nav gelê herêmê de tê gotin, pir ji aliyê Badê kurê Dostik ve di dema Desthilatdariya Merwaniyan de hatiye avakirin ku loma jê re gotine Mala Bad ango Mala Badê.

Heya roja îro Pira Malabadê çend car xera bûye. Ji bo avakirina pirê kalkerê gewr hatiye bikaranîn. Li ser pirê hin nivîstek û fîgur hene ku neha baş nayêne xwendin. Lewra zarokan bi ramana şaş a ku ev heykel ji aliyê gawiran ve hatiye çêkirin, xwe hildikişandine jor û bi kevir û biviran ev nivîstek û fîguran dişikandin. Lê ev nivîstek û fîgurên li ser vê pirê, dişibine nivîstek û fîgurên Heskîfê û pirên li Cizîrê.

Di salên 1950yan de ji bo çûnûhatina wesayîtan li kêleka pira Malabadê pireke nû hatiye çêkirin. Di roja îro de pira nû ji bo çûnûhatina di navbera Farqîn û Batman û Bedlîsê tê bikaranîn.

Pira Malabadî ya dîrokî ya li Farqînê navê Bad (Baz) Bazê Dostikî damezrînerê Xanedana Merwaniyan e. Malabadî bi kurdî tê maneya "mal û milkê Bad". Koka Eşîra Badikan (eşîr) a ku li herêma Diyarbekir û Mûş’ê hebûna xwe didomîne, li ser Bad (Baz) e. Serokê Eşîra Badîkan Wekîlê Mûş’ê Zekî Eker e.https://www.alparslandiyari.com/her-yil-26-agustos-ta-dile-getirilen-mervani-kurtleri-kimlerdir_5398m.htmlhttps://www.gazetevatan.com/gundem/badikan-asireti-nedir-badikan-asireti-lideri-kimdir-nihat-doganin-asireti-badikan-asireti-nerede-asiretin-kac-kolu-var-2072765

 Pêşangeha wêneyan 

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Avahiyên di 1154an de hatine xilaskirin
Kategorî:Farqîn
Kategorî:Pirên Kurdistanê