Zaza

Zaza, dimilî, kirmanc yan jî kird, kurdênJoshuaProject, "Kurds"Dr. Orville Boyd Jenkins (2005), "The Kurdish Peoples" Jacques Leclerc (2014), Turquie Terry Lynn Todd (1985), A Grammar of Dimili (also known as Zaza), Michigan, p. vi: "Speakers of Dimili are Kurds psychologically, socially, culturally, economically, and politically."  ku bi kurdîya zazakî (kirdkî, kirmanckî, dimilî) dipeyivin û bi taybetî li Bakurê Kurdistanê dijîn.Bedirxan, Celadet (1933) “Zarê Dumilî û Mewlûda 'Usman Efendî” Hawar, Hejmar: 23, 25 tîrmeh (temmuz) 1933, r. 1-6 "Zarê dumilî: Ev zar zimanê kurdên dumilî an zaza ne. Kurdên dumilî di welatê jorîn di rojavayê wî welatî de rûniştî ne." Krisztina Kehl-Bodrogi, "Wir sind ein Volk"  Prof. Dr. Garnik Asatrian, "Dimlī", Encyclopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/kurdish-language-i, Prof. Dr. Ludwig Paul "History of the Kurdish Language"

 Deverên ku Zaza lê dijîn 
Zaza bi taybetî li van bajaran dijîn, lê di van demên dawî de gelek ji wan ji ber zordariya Kurdistan koçî bajarên bakurê Kurdistanê û Ewropayê bûne:
 Dêrsim
 Çewlîg
 Dara Hênî
 Amed
 Hênî
 Pîran
 Gimgim Maden
 Çêrmûg
 Çinguş
 Êgil
 Palo
 Xinûs
 Aldûş
 Siwêreg

 Nav 
200px|thumb|Kurdên zaza li sala 1881, Ernest Chantre & Capitaine BarryKurdên ku bi kirmanckî diaxifin, li her herêmê, xwe bi eynî navî bi nav nakin; cuda-cuda navên etnîkî didin xwe û zimanê xwe: kirmanc, kird, dimilî û zaza.

 Lokasyona cografîk 
Herêmên ku kirmanc (zaza) tê de dijîn; Çewlig (Bingöl), Dêrsim (Tunceli), Erzingan (Erzincan), Erzirom (Erzurum), Barbut (Bayburt), Qers (Kars), Mûş, Xarpêt (Elazığ), Diyarbekir, Ruha (Urfa), Semsûr (Adıyaman), Bedlîs (Bitlis) û Sêrt (Siirt) e. Dîsa, li hinek bajarên Tirkîyê, wek Qeyserî (Kayseri), Nigde, Gümüşhane û Sêvazê (Sivas) ji mensûbên ve grûbê hene. Di van herêman de kirmanc tenê li Dêrsim û Çewligê piranî ne, li cîyên din ji kurmancan kêmtir in.

 Dîn û ayîn 
Kurdên ku lehça wan kirmanckî (zazakî) ye, ji alîyê dînî de du beş in: Misilmanên sunî û elewî. Meriv ku xeta Xarpêt û Mûşê esas bigire, başûrê wê xetê sunî, bakurê wê jî elewî ne. Yek îstîsna Bongilan (Solexan) a Çewlîgê ye. Qismek ji vê qezayê li bakûrê xetê ye û sunî ye.

 Mijarên têkildar 
 Dîroka Kurdistanê
 Kirmanc
 Kird
 Kurmanc
 Goran
 Soran
 Kelhûr

 Çavkanî 

 Lêkolînê DNA ya li ser kurdbûna zaza ji aliyê Annals of Human Genetics

Kategorî:Kurd