Neft

Neft an petrol aviya ku ji binê erdê tê derxistin, wek don (rûn) e ku di nav kevirên qulqulî de çêbûye. Ji nefta xam li rafînerî û parzûngehan ardûyên navgînan û alavên cuda cuda tên çêkirin, mîna benzîn, mazot, donê gaz, parafîn û hwd. Mirov jî dibêjinê "zêrê reş" ji ber bihabûna wê.Umîd Demîrhan (2007). Ferhenga destî: kurdî bi kurdî. Sewad 1428, Bazîd.

Li gor erdnasan (jeolog) bi vî awayî çêbûye: Gava rawirên deryayan dimirin, cihên wan yên bi dohn di binê deryayan de kom dibin û bi hin madeyên din re tevlihev dibin. Cihê ku ev dohn lê çêdibe hek li tevgereke erdîn rast bê ev don di binê erdekî pir giran de dimîne. Di binê vê giraniyê de ev don dibe neft. Deryayên ku neft lê çêdibin ne yên mezin yên teng û nizm in. Neft, di qul û qelîştekên keviran de pir tê dîtin. Di nav neftê de hin azot, oksîjen, sulfur û helyûm jî hene.

 Neft li Kurdistanê 
Yek ji wargehên gaz û neftê yên herî mezin ên cîhanê li Kurdistanê ye, bi taybetî li Başûrê Kurdistanê. Çalgehên neftî bi ser sê navçeyan tên dabeşkirinEbdulla Xafur (2001). Cugrafyay aborî: Neft le Kurdistanda. Stockholm, Swêd.
 Navçeya neftê ya bakur 
 Sêrt û Diyarbekir, Qereşok, Sweydî, Rimêlan û Eynzale

 Navçeya neftê ya navîn 
 Babegurgur, Bay Hesen, Zenbûr, Newtxane û Şîwşok
 Navçeya neftê ya başûr 
 Axacarî, Bazinan, Geçsaran, Lalî, Mamotîn, Mescîdî Silêman, Newtî Sefîd, Newtî Şah û Heft Kil

 Çavkanî 

 Girêdanên derve 

Kategorî:Kîmya