Govend

Govend, Dîlan, Hełperkê, Hełperîn, Çopî, Çûpî, Bazî, Sema, Şayî çandeke kevneşopî ya kurdan e ku di demên şahiyan de ji aliyê kurdan ve tê lidarxistin. Govenda kurdî bi celebek dansa çemberê ye ku bi yek an çend govendvanan ve li navendeke geometrîkî ya çemberê tê leyîstin. Govend li ber muzîkên muzîkjenên ku amûrên muzîkê def, zirne, bilûr jendidin bi xeleka govendî tê leyîstin. Bi taybetî di dema govendên giran (govendên bi girseyî) de govend ji aliyê govendvaneke pispor ve ku wekî sergovend tê binavkirin ku destmal di destê de ye tê birêvebirin. Govendvan bi gelemperî bi cil û bergên kurdî yên kevneşopî beşdarî govendê dibin. Kurd bi taybetî di rojên taybet ên wekî rojbûn, sersal, newroz, zewac û merasîmên din de govendê digerînin. Sofî Omer sergovendê herî navdarê kurd e.

Amûrên muzîkê yên sereke di govendê de dahol û zirne ne

 Cûreyên govendê 

 Delîlo
 Delîlo ya Giranî
 Bablekan
 Bazkiyan
 Çepkî
 Şewko
 Bagiyê
 Çepik
 Sêling
 Klîçe
 Keçikî
 Hildanî
 Semedanî
 Şêxanî
 Werwere
 Dûzo
 Giranî (govend)
 Girtî
 Dîko an Dîk
 Singsing an Sînsîn
 Temir Axa
 Ziravkî
 Tûra
 Diyarkî
 Qerecor
 Tîr-Kevan
 Sînanî
 Behiye
 Sivikkî
 Yar xweş tê (yarxoştê)
 Qertel (govend)
 Cirîd (govend)
 Şundekî - Paşdekî
 Sêgavkî
 Koçerî (govend)
 Serdestan
 Govenda gerîlayan
 Govenda şoreşgeran

 Koçerî
 yekpê
 ziravîkê
 Berbenî
 Romanî
 Şere
 Baso
 Sêpê
 Silêmanî
 Towlama
 Yarsemen
 Toy cînar
 Şêxanî
 Tenzere
 Tapûr
 Narima gulê
 Delo
 Delo dîno
 Çavkanî