Qonye (parêzgeh)

Qonye (, grekî: Ἰκόνιον, Ikónion, latînî: Iconium) yek ji parêzgehên Tirkiyeyê ye. Navê serbajarê parêzgehê jî Qonye ye.

 Gelhe 

Jimara gelheya serbajêr 1.073.791 e.
Di sala 2011'an de li tevahiya parêzgehê qasî 2.038.555 mirov dijiyan, ji wan 1.527.937 li bajaran û 510.618 jî li gundan dijiyan. Li gorî vê yekê 51 kes dikevin 1 km².

Di sala 1927 jimara gelheya parêzgehê 504.000 bû.

Li gorî jimartina gel a sala 1965'an, sedî 32% ya wan li bajaran dijiya û îro ev raqam di sala 2011'an de gihişte sedî 75%.

Ji aliyê hejmara xwendevanan ve mezintirîn zanîngeh, Zanîngeha Selçuk () û Zanîngeha Teknîkî ya Qonyeyê (bi tirkî: Konya Teknik Üniversitesi) li Qonyeyê ye.

 Erdnîgarî 

Li bakurê Qonyê parêzgeha Enqerê, li rojavayê Sparta, Afyonkarahisar û Eskişehir, li başûrê Mêrsîn, Karaman û Antalya, li rojhilata wê jî Niğde û Aksaray disekinin.

Ji aliyê îdareya fermî ve Qonye bi 38.257 km² a xwe mezintirîn parêzgeha Tirkiyeyê ye û di koma bajarên xwedî şaredariyên mezin de cih digire. 220 km li başûrê paytext Enqereyê dikeve. Herwiha, ew dikeve nava deşta bilind a Anatoliya navîn û bilindahiya xwe jî 1016 metran e.

31 navçeyên wê hene. Mezintirîn deşta Tirkiyeyê di nav erda Qonyeyê de ye.

Çiyayên bilindtirîn ên parêzgehê ev in: Geyik (3130 m), çiyayên Bolkar (3134 m) û çiyayên Aydos (3240 m).

Barîna salê ya navîn 326 mm e û ya herî kêm a Tirkiyê ye. Heta, ev raqam li herêmên li dora Behra Xwê (Tuz Gölü) kêmtir e jî. Hêjayî gotinê ye ku ev gol ji ber kêmasiya baran û çeman pêk hatiye.

Behrên din ên Qonyê ev in: behra Beyşehir, behra Çavuşçu, behra Akşehir, behra Suğla, behra Ereğil û behra Yunak.

 Dîrok 

Qonye di dîrokê de ji Serçûkiyan re paytextî kiriye. Dîroka herêmê wekî ya Anatolîyê ye.

 Kurdên Anatoliyaya Navîn 

Li Qonyeyê gelek kurd jî dijîn. Li navçeyên wekî Kulu (wek "Kûlû" tê xwandin). Cihanbeyli, Akşehir hwd gelek kurd hene. Ji wan re Sirgûnên Evdilhemîd anjî Kurdên Anatoliya Navîn tê gotin.

 Çatalhoyuk 
Li başûr-rojhilata bajarê Qonyê (qasî 40 km dûr) bermahiyên Çatalhoyuk hene ku ev yek ji herêmên herî kevnar ên mirovahiyê ye.

Herwiha, 70 km li rojavayê bajêr bermahiyên pîroz ên hetît ên bi navê 'Eflatun Pinar' peyda ne û tê gotin peykera mezin a Fasillar jî beşeke wê ye.

 Navçên Qonyê 
Qonye xwediyê 31 navçe û 620 gundan e. Navê navçeyan ev in:
 Ahırlı
 Akören
 Akşehir
 Altınekin
 Beyşehir
 Bozkır
 Çeltik
 Cihanbeyli
 Çumra
 Derbent
 Derebucak
 Doğanhisar
 Emirgazi
 Ereğli
 Güneysınır
 Hadim Halkapınar
 Hüyük
 Ilgın
 Kadınhanı
 Karapınar
 Karatay (navend)
 Kulu
 Meram (navend)
 Sarayonü
 Selçuklu (navend)
 Seydişehir
 Taşkent
 Tuzlukçu
 Yalıhüyük
 Încow (Yeniceoba)
 Yunak

 Çavkanî 

Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn