Läng

Die SI Basiseinheit vun de Läng ees ene Meter oder och Meeter. Et Formelzeiche ees dat l un dat Zeeche für de Einheit ees eh m.

 Wie ees ene Meter fessjelech 

Ene Meter witt hückzedaach fessjelech als die Streck, die et Leech em luffleere Raum en 1/299.792.458 Sekunde zoröcklech.

 Wie wor fröher ene Meter fessjelech 

Fröher wor ene Meter anders erkläät wudde. Em Middelalter woren de Länge unjenau avjemesse wudde, weil die Jrundlaach vun der Vermessung woren die Ärm un Been vun de Herrscher jewäss. Hat meh ne jrusse Könich su hat mer och ene lange Meter, wobei dä domols noch Schritt oder esu ähnlich jenannt wutt. Irz em 17.Joorhundert kom dann dä Wunsch op dat janze ze vereinhetlische, weil emmer wedder de Lück betupp wudde woren. 
Em Joor 1793 wudd ene Meter dann als dä 40 millionste Deel vum Längejrad dä durch Pariss durchläuff fessjelech. Sechs Joor spädder wudd dat Mooß dann in Platin jejosse un als Urmeter en et Museum jelääch. Höck weeß me dat dat Urmeter eh kleij bissche ze kuurt wor.

Em 19.Jahrhundert wudd dä Meter neu fessjelech. Jetz wor nimie de Ääd als Jrundlaach sundern zwei Strichjruppe. Dat Mooß wudd dann och als internationaler Meterprototyp och en Metall jejosse. 

1960 han sich de Weeßenschaftler dann üvverläch, dat et jenauer ees, wenn meh dat Nuklid Krypton 86 nimmp un die Strahlung die dat usssendet met 1.650.763,73-fache malnemme deijt. Wat dann dobei erus kütt ees ene Meter.

Dat blivv dann esu bis 1983. Do koom dann die oven ad jenannte Erklärung zom Zooch.

 Bekannte Avwandlunge vum Meter 

 Do ees als bekanntestes Beishpill dä Kilometer. Dat sin jenau 1000 Meter. Die Einheit witt met km avjeküürz.

 Jenauesu bekannt ess dä Zentimeter. Sing Einheit witt cm jeschrivve. Oom Bou witt en Zentimeter jemesse. Hä entsprich däm hundertste Deel vun enem Meter.

 Dann wör do noch dä Millimeter. Für dä schriev me mm als Einheit. Ene Milimeter ees dä tausendsde Deel vun enem Meter. Hä witt in de Metallverarbeedung un alljemein en de Teschnik verwend.

 Wie kann me ene Meter messe 

Öm erus ze krieje wie lang irjendjet ees muß me et messe. Dozoo bruch me Messwerkzeuch. Jetzt ees et jo zeemlich schwer dat met dem Leech ze maache. Also hätt me eh Vergleichsmooß dat em beste Fall vum Eichamp zoojelosse ees wie zem Beishpill:

 Zollstock 
 Messschieber
 Mooßband
 Kilometerzähler

Saachjrupp:Moohß