Къабарты-черкес тил

Къабарты-черкес (къабарты, черкес) тил (адыгэбзэ неда къэбэрдей-черкесыбзэСёз ючюн, бу китабны атында хайырландырылады: Дзасэжь Хь. Э. Иджырей къэбэрдей-черкесыбзэ. Черкесск, 1964. 230 с.) — къабартылыла бла черкеслилени тиллериди, хачыпсы-адыг тилледен бириди. Къарачай-Черкес («Къарачай-Черкес Республиканы миллетлерини тиллерини юсюнден» Закон, 1996) бла Къабарты-Малкъар («Къабарты-Малкъар Республиканы миллетлерини тиллерини юсюнден» Закон, 1995) республикалада официал тилди. Андан сора да Краснодар крайда, Адыгеяда, Тюркде эмда Джууукъ Кюнчыгъышда бу тилде сёлешгенле бардыла.

Тилни 48 къысыкъ фонемасыEthnology, т. 5 стр. 31 — 1966, University of Pittsburgh барды, аладан 23-сю фрикативдиле.

Бир къауум лингвистле, къабарты-черкес тил бла адыгей тилни орта черкес (адыг) тилни диалектлерине санайдыла. Адыгейлиле, къабартылыла эмда черкеслиле тиллерини атына адыгэбзэ («адыг тил») дейдиле. Орта аты (къабарты-черкес тил) болгъанлыкъгъа, къабарты тил эмда черкес тил деген айры атла да хайырландырыладыла.

Джазмасы 1924 джылгъа дери араб алфавитни эмда кириллицаны тамалында болгъанды, 1924—1936 джыллада —латиницаны тамалында, 1936 джылдан джангыдан кириллица хайырландырылады.

Къабарты-черкес тилде китабла, газетле («Адыгэ псалъэ», «Черкес хэку» эм башхала) эмда журналла чыгъадыла.

 Алфавити 

 А а Э э Б б В в Г г Гу гу Гъ гъ Гъу гъу Д д Дж дж Дз дз Е е Ё ё Ж ж Жь жь З з И и Й й К к Ку ку КӀ кӀ КӀу кӀу Къ къ Къу къу Кхъ кхъ Кхъу кхъу Л л Лъ лъ ЛӀ лӀ М м Н н О о П п ПӀ пӀ Р р С с Т т ТӀ тӀ У у Ф ф ФӀ фӀ Х х Ху ху Хь хь Хъ хъ Хъу хъу Ц ц ЦӀ цӀ Ч ч Ш ш Щ щ ЩӀ щӀ Ъ ъ Ы ы Ь ь Ю ю Я я Ӏ Ӏy

 Джибериуле 

 «Адыгэ псалъэ» газетни сайты
 «Черкес хэку» газетни сайты

Категория:Тилле
Категория:Къабарты-черкес тил