Вануату

Вануа́ту (бисл. Vanuatu, франц. Vanuatu, ингилиз. Vanuatu; /vænˈwɑːtuː/), официал аты — Вануа́ту Респу́бликасы.  — Шош океанда къыбыла кесегинде, Меланезияда турган айрымкан кърал. Шималда суу бла Соломонну айрымканлары бла чеклешеди, кюнбатышда Австралия бла, къыбыла-кюнбатышда Джангы Каледония бла, кюнчыгъышда Фиджи бла. Вануату республикасы Джангы Гибридле деген архипелагта 83 айрымканлада къуралгъанды. Вануату территориясы - 12 190 км², суу джагасы - 2528 км. Вануатуда 2018 джылда 292 680 адам джашай эди. 

Ара шахары -  Порт-Вилла. 

 Географиясы 
Вануату къралгъа башиндар къарасанг, аны айрымканланы тизгини Y- харифхе ушагъан этедиле. Вануату архипелагы шималдан къыбылагъа 1176 км созулады. 14 уллу бла 60 гитче адам джашаган бла 9 адамсыз айрымканладан Вануату къуралады. Вануату уллу магъаналы айрымканла: Эфате, Эспириту-Санто, Танна бла Малекула. Эспириту-Санто айрымкан Вануатада эм уллуданды. Эм шимал Вануату айрымканы - Хиу айрымкан, эм къыбыла -  Анейтьюм айрымкан.  

 Рельеф 
Эспириту-Сантода къралны эм уллу тау Табвемасана (1879 м) турады. Кёб юсю айрымканлада тау рельефы барды. Кёб айрымканлада джертюбю дорбунла бардыла. Аллай эм айтылгъан дорбун Эфате айрымканда тургъан — Сивири.  

 Климаты 
Вануатуда мылы тропик климаты барды, экватор климатха джуукъ. Январдан мартха дери джангур сезон барады. Эм джангурлу ай -  февралды. Къургъакъ сезону июлдан сентябргъа дери болады. Циклонла декабрь-мартда кёб боладыла.Вануату

 Топуракълары 
Вануату топуракълары вулкан магъадандан къуралыргъандыла. Алада кёб юсню, кёб вулкан учхун тутадыла. Вануатаны топуракълары климатха къара 3 баш къауум барды: ферал топуракъла, ферсиаллит топуракъла бла андик топуракъла.
 Тарихи 
Вануатаны эртдеден тарихи аз тинтилгенди. 3000 джыл мындан алгъа айрымканлада адам джашагъанды деб бизге Вануатада археологияны табханла айтадыла. Испан суу джолоучу Педро Фернандес Кирос 1606 джылда Эспириту-Санто айрымканына тюшюб Вануатада биринчи европачы болгъандыПедро Фернандес де Кирос.   

 Белгиле 

Къралла 
Категория:Айрымкан къралла
Категория:Океания