Малави

Малави (ингил. Malawi, ньянджа Malaŵi /məˈlɔːwi,məˈlɑːwi,ˈmæləwi/), официал аты —  Малави Республика (ингил. Republic of Malawi; 1964 джылгъа дери Ньясаленд, ингил. Nyasaland) — Къыбыла Африканы кюнчыгъыш кесегинде орналгъан, тенгизге чыкъмагъан кърал.

Ара шахары — Лилонгве.

 Географиясы 
Малави бла къыбылада эмда къыбыла-кюнчыгъышда Мозамбик (чекни узунлугъу — 1498 км), кюнбатышда Замбия (847 км), шималда Танзания (512 км) чеклешедиле. Кюнчыгъышда Мозамбик эмда Танзания бла чеки Ньяса кёл бла барады.

Малавины кёбюсю таулу джерде орналыбды. Уллу Рифт ёзен шималдан къыбылагъа кеседи къралны. Бу терен чунгурда Малави (башха аты Ньяса) кёл орналады. Малави кёл Африкада ючюнчю кёл болуб къралны 25% территориясын алады.

Уллу Рифт ёзенден кюнбатышгъа 910 - 1220 м орта мийиклиги бла мийик сыртлыкъла орналадыла.

Къралны эм мийик джери, Малавины къыбыла кесегинде орналгъан тау - Муланье (3002 м).

Малавины баш суу -  Шире суу Малави кёлню къыбыла къыйырындан чыгъъыб 400 км къыбылагъа барыб Мозамбикде Замбези суугъа кошулады.

 Климаты 
Малавины къургъакъ къыш бла саваннаны тропик климаты барды (Кёппени климат классификациясы бла — Aw). Ноябрдан апрелге дери джангурлу джай, майдан октябргъа дери къургъакъ къыш болады. Таулада 2 км ёрге дараджада къар тюшюб температура 0°C-дан тюбюне тюшерге болады.

Эм джылы ноябрь айда орта температурасы таулада 20 °C-дан, Малави кёлню джагъасында 27 °C-гъа дери  тюрленеди, эм сууукъ июль айда уа таулада 14 °C, кёл джагъасында 19 °C болады. Джылгъа джаум, ёзенледе 750—1000 мм, таулада 2500 мм джетеди.

 Политикасы 
Малави — унитар президент республикады. Башчылыкъны 5 джылгъа сайлангъан президент этеди. 

Закончыгъарыучу власть бир палата болгъан Миллет ассамблеядан къуралады. Миллет ассамблеяда 5 джылгъа сайлангъан 193 депутат олтурады.

Ингилиз хакъ модель Малавини сюдлюк системасыны тамалындады. Малавини бойсунмагъан сюдлюк системасы Баш аппеляция сюдден, Мийик сюдден, Урунууда келишиулени сюдден эмда беш дараджагъа бёлюнген магистрат сюдледен къуралады. 

 Административ бёлюнюу 
Малави 28 округдан къуралгъан юч провинциягъа бёлюнеди: Шимал провинция, Ара провинция, Къыбыла провинция.

№ОкругАдминистратив аралыгъыМайданы,км²Адам саны,адам. (2008)Къалынлыгъы,адам./км²Ара провинция1.ДедзаДедза3 624624 445172,312.ДоваДова3 041558 470183,653.КасунгуКасунгу7 878627 46779,654.ЛилонгвеЛилонгве6 1591 905 282309,355.МчинджиМчинджи3 356456 516136,036.Нкота-КотаНкота-Кота4 259303 65971,307.НчеуНчеу3 424471 589137,738.НчисиНчиси1 655224 872135,879.СалимаСалима2 196337 895153,87Шимал провинция10.ЧитипаЧитипа4 288178 90441,7211.КаронгаКаронга3 355269 89080,4412.ЛикомаЛикома1810 414578,5613.МзимбаМзимба10 430861 89982,6414.Нката-БейНката-Бей4 071215 78953,0115.РумпиРумпи4 769172 03436,07Къыбыла провинция16.БалакаБалака2 193317 324144,7017.БлантайрБлантайр2 0121 001 984498,0018.ЧикваваЧиквава4 755434 64891,4119.ЧирадзулуЧирадзулу767288 546376,2020.МачингаМачинга3 771490 579130,0921.МангочеМангоче6 273797 061127,0622.МуланджеМуландже2 056521 391253,5923.МванзаМванза82692 947112,5324.НсанджеНсандже1 942238 103122,6125.ТайолоТайоло1 715587 053342,3026.ФаломбеФаломбе1 394313 129224,6327.ЗомбаЗомба2 580667 953258,9028.НеноНено1 469107 31773,05   Бютеулей   94 27613 077 160138,71

 Сурат галерея 

 Белгиле 

Категория:Къралла
Категория:Малави