Австралия

Австралия Бирлик (), Австралия (,  «къыбыла» деген сёзден) — Къыбыла джарымтобда къралды, Австралия материкде, Тасмания айрымканда эм Индий, Шош, Къыбыла океанланы талай башха айрымканларында орналады. Алтынчы къралды Джерде, майданыны уллулугъу бла, саулай материкде бирден орналгъан джангыз къралды. Австралия Бирликден шималда Кюнчыгъыш Тимор, Индонезия эмда Папуа — Джангы Гвинея орналыбдыла, шимал-кюнчыгъышда — Вануату, Джангы Каледония эм Соломонны Айрымканлары, къыбыла-кюнчыгъышда — Джангы Зеландия. 

Къралны ара шахары — Канберра. Эм уллу шахары — Сидней. 

 Тарихи 
Австралия Бирликни материк бёлюмюнде австралий аборигенле 42 минг джыл мындан алгъа орналгъандыла. 1606 джыл голландиялы тенгиз тинтиучю Биллем Янсзон ачхандан сора, кюнчыгъыш джанын Австралияны 1770 джыл Британ империя кючлегенди. 1788 джыл 26 январда Австралияда биринчи колония къуралгъанды — Джангы Къыбыла Уэльс. Халкъы ёсюб баргъанына кёре XIX ёмюрде Австралияны территориясында дагъыда беш колония къуралгъандылаАвстралияны ачыкъланыуу.

1901 джыл 1 январьда ол алты колония, Австралия Бирликни къураб, федерация болгъандыла. Ол замандан бери Австралия демократ къраллай турады, Британ Биригиуню Патчахлыкъларындан бири болгъанлай. 

1914 джылда Австралия кеси разы болуб Биринчи дуния къазауатгъа Антантаны джанында болуб кошулду. 416 минг къошулгъан австралийцаладан, 60 минг ёлгендиле.

1940—1945 джыллада Австралия Экинчи дуния къазауатгъа Гитлерге къаршчы коалицияны джанында къошулгъанды. 1942 джылда Австралия официал Вестминстер статутгъа къошулду. 

1951 джылдан сора Австралия АНЗЮС кесамат бла АБШ-ны официал аскер союзник болду. 

 Халкъы 
Австралия Бирликни халкъыны саны 2021 джылда болгъан ахыр тергеу бла 25 422 788 адамгъа джетди, халкъыны 60% уа къралны эм уллу шахарларында 1 млн адам атлагъан адам саны бла джашайды: Сидней, Мельбурн, Брисбен, Перт, Аделаида эм аланы тёгерегинде.

Австралияны халкъы кёб юсю кюнчыгъыш тенгиз джагъасында, къбыла-кюнчыгъыш регионда (Къбыла-Кюнчыгъыш Квинсленд бла Аделаиданы арасында) орналады.

Австралияны эм уллу шахарлары (2023 джылда) № Аты Штат Адам саны 1  Сидней   Джангы Къыбыла Уэльс  5,450,496 2  Мельбурн  Виктория  5,207,145 3 Брисбен  Квинсленд 2,706,966 4  Перт Кюнбатыш Австралия  2,309,338	 5  Аделаида Къыбыла Австралия  1,446,380 6  Голд-Кост—Туид-Хедс Квинсленд / Джангы Къыбыла Уэльс  735,213	 7  Ньюкасл—Мейтленд Джангы Къыбыла Уэльс  526,515 8  Канберра—Куинбиан Австралияны ара шахарны территориясы / Джангы Къыбыла Уэльс  503,402 9  Саншайн-Кост Квинсленд  407,859	 10  Вуллонгонг Джангы Къыбыла Уэльс  313,745

 Административ бёлюннгени 
Австралия алты штат эмда эки материк территорияла эмда башха гитче территорияла бла къуралады. 

 Австралияны штатлары 
 30x20px Виктория  () 
 30x20px Кюнбатыш Австралия ()
 30x20px Квинсленд ()
 30x20px Джангы Къыбыла Уэльс ()
 30x20px Тасмания ()
 30x20px Къыбыла Австралия ()

 Австралияны материк территорияла 
 25x15px Шимал территория (NT) ()
 Австралияны ара шахарны территориясы (ACT) () 

 Австралияны тыш территорияла 
 Адамла бла
 25x15px Норфолк айрымкан (),
 25x15px Рождествону айрымканы (),
 Кокос айрымканла ().
 Адамсыз
 25x15px Ашмор эм Картье айрымканла (),
 25x15px Марджан тенгизни айрымканланы территориясы (),
 25x15px Херд эм Макдональд айрымканла (),
 25x15px Австралияны антарктика территориясы ()

 Белгиле 

Категория:Къралла