Европаны Кенгеши

Европаны Кенгеши <span style="border:1px solid #bbbbbb; display:table-cell;"> 300px      Аралыгъы  Страсбург, Франция Членлик  47 Европачы кърал5 сынмачы (Кенгеш)3 сынамчы (Ассамблея) Къуралыуу  Лондон кесамат 5-чи май 1949 Веб-сайты  http://www.coe.int/

Европаны Кенгеши (; ) 1949 джылда Европаны кенглигинде адам хакъланы, демократия эм законлукъну башлыгъын къорур ючюн къуралгъан, правительствола арасы къуралышды. Европа Бирликден башха организацияды. Европа Инсан Хакъларыны Сюдю Европаны Кенгешине байланыбды. Европаны Кенгешине Беларусь, Ватикан эмда Къазахстан тышында бютеу Европа кърал киреди. Европа Бирлик бла Европаны Кенгешини бир-бирине къатышыдрыуну баш чуруму эки къуралыш да бир байракъны хайырландырыуду. Бу байракъ Европаны Кенгешини байрагъы саналады, Европа Бирлик бу байракъны эркинлик бла хайырланады.

 Къуралыуу 

1949 джылны 5-чи майында 10 кърал — Бельгия, Дания, Италия, Люксембург, Нидерландла, Норвегия, Швеция эмда Уллу Британия — аралыгъы Старсбургну сайлаб Европаны Кенгешини къурауну юсюнден ангылашыугъа къол салгъандыла. Бусагъатда бу организацияда 47 кърал барды. Кенгешми ишлеу сфералары адам хакъла, медия, саулукъ сакълау, окъуу, культура, спорт, табигъат эмда аны кибик адам джашауну областларыдыла.

 Къатышхан сферасы 

Къуралыш Европа Бирлик бла бир байламы да болмагъан организацияды. Алай а бусагъатда Европа Бирлик Европаны Кенгешини байрагъын хайырланыб къоймай, терен ишбирлик да бардырадыла. Кёб къралда Европа Бирлик бла Европаны Кенгеши ортакъ проектлени бардырадыла. Европаны Кенгеши бла Европа Бирликни Министрле Кенгешини бир-бири бла къатышдырыргъа джарамайды. Кенгешни бюджети кирген къралланы адам саны эмда адам башына хайырына кёре саналгъан взносладан къуралады. 2002 джылда бюджети 169 миллион евро чакълы бир болгъанды. Кенгешни официал тиллдери ингилиз. эм француз тилледиле. Кенгешни Секретариятына башчы беш джылда бир кере сайланады, бусагъатда башчылыкъ Торбьорн Ягланд этеди.

 Къошулгъан къралла 

Аллындан 10 кърал къурагъанды:

 Бельгия Уллу Британия Дания Франция Нидерландла  Ирландия Швеция  Италия Люксембург Норвегия

Къошулгъан заманына кёре къралла:
250px|thumb|right|Европаны Кенгешине кирген къралла
  Тюркa 9-чу август 1949  Грецияa 9-чу август 1949  Исландия 7-чи март 1950  Германияb 13-чю июль 1950  Австрия 16-чы апрель 1956  Кипр 24-чю май 1961  Швейцария 6-чы май 1963  Мальта 29-чу апрель 1965  Португалия 22-чи сентябрь 1976  Испания 24-чю ноябрь 1977  Лихтенштейн 23-чю октябрь 1978  Сан-Марино 16-чы ноябрь 1988  Финляндия 5-чи май 1989  Маджар 6-чы ноябрь 1990  Польша 26-чы ноябрь 1991  Болгария 7-чи май 1992  Эстония 14-чю май 1993  Литва 14-чю май 1993  Словакия 14-чю май 1993

  Чехия 30-чу июнь 1993  Словакия 30-чу июнь 1993  Румыния 7-чи октябрь 1993  Андорра 10-чу октябрь 1994  Латвия 10-чу февраль 1995  Албания 13-чю июль 1995  Молдавия 13-чю июль 1995  Шимал Македонияc 9-чу ноябрь 1995  Украина 9-чу ноябрь 1995  Россия 28-чу февраль 1996  Хорватия 6-чы ноябрь 1996  Гюрджю 27-чи апрель 1999  Азербайджан 25-чи январь 2001  Армения 25-чи январь 2001  Босния эм Герцеговина 24-чю апрель 2002  Сербияd 3-чю апрель 2003  Монако 5-чи октябрь 2004  Черногория 11-чи май 2007

a Европаны Кенгешини тамалын салгъан къралгъа саналады.
b 1950 джыл Кюнбатыш Германия бла Франция оккупациясындагъы Саарлан да ортакъ членле болгъандыла. 1951 джыл Кюнбатыш Германия толу член болгъанындан сора, Саарланд 1955 джылда бардырылгъан референдумдан сора, 1956 ортакъ членликден чыкъды. Совет оккупация зонадагъы ГДР бу Кенгешге чырт кирмгенеди. 1990 джыл Германияны бирлешгенинден сора кюнчыгъышдагъы беш штат Германияны Федератив Республикасына кирдиле эмда Кенгешге къошулгъан саналдыла.
c «Алгъынгы Югослав Республика Македония» ат бла къошулдгъанды (кавычкаланы ичинде). Къралланы асламысы конституцияда джюртген аты бла таныйды.
d Аллында Сербия-Черногория болуб къошулгъанды.

Европаны Кенгешине кандидат къралла:
  Беларусь

Европаны Кенгешини Министрлерини Комитетинде сынамчы статсну джрютген къралла:
  Ватикан  7-чи март 1970  АБШ  10-чу январь 1996  Япония  20-чы ноябрь 1996  Мексика  1-чи декабрь 1999

Европаны Кенгешини Парламент Меджлисинде сынамчы статусну джрютген къралла:
  Израиль  2-чи декабрь 1957  Канада  28-чи май 1997  Мексика  4-чю ноябрь 1999

Къошулаллыкъ алай а алкъын баш уруу этмеген къралла:
  Къазахстан  Ватикан

 Белгиле 

Категория:Халкъла арасы организацияла