Лос-Анджелес

Лос-Анджелес (Лос-Анжелос, Лос-Анжелес, Лос-Анхелес) (, , дагъада L.A. эмда City of Angels — Мёлеклени шахары деген атла бла белгилиди) — АБШ-да Калифорния штатны къыбыласында Шош океанны джагъасында шахарды. Джашагъан адамланы саны бла штатында эм уллу шахар болады, къралда — экинчиди (2006 джылда джашагъанланы саны 3 849 378U.S Census Bureau Estimates for Incorporated Places over 100,000 болгъанды). Шахар, кеси бла атлы округну административ аралыгъыды, 17 млн-дан кёб адам джашагъан Уллу Лос-Анджелес агломерацияны да аралыгъыды. Лос-Анджелесде джашагъанлагъа «Angelenos» (айтылыуу: анджеленос) дейдиле.

Лос-Анджелес — дунияда эм уллу культура, илму, экономика, окъуу аралыкъладан бириди. Андан сора да шахар, кёз ачыу индустрияны (кино, музыка, телевидение, компьютер оюнла) эм уллу дуниялыкъ аралыкъларындан бириди.

 Тарихи 
Бусагъатдагъы Лос-Анджелес болгъан джерде XVI ёмюрде тонгва бла чумаш индейлиле джашагъандыла. Бусагъатдагъы Лос-Анджелесни джагъасына джюзюб келиб тохтагъан биринчи европачы тенгизледе джюрюучю Хуан Родригес Кабрильо болгъандыTHE FIRST VOFAGE to the COASTS OF CALIFORNIA. — San Francisco, 1853, стр. 9, ол 1542 джыл «Сан Сальвадор» бла «Ла Виктория» кемеледе 1542 джылны 27 июлюнда Ла Навидад шахардан (Мексика) чыгъыб 28 сентябрда Сан Диего бухтада тюшгенди. Ол заманда тенгиз джагъада Янг-На деген индейли элчик болгъанды. Кабрильо, 1543 джылны 3 январында ёлгенди эмда Сан-Мигель айрымканда (кечирек «Хуан Родригес» () ат берилгенди) басдырылгъанды. Кесини джюзюуюню юсюнден Кабрильо, лоцманы келтириб бусагъатда Севильяда (Испания) сакъланыб тургъан журналда джазгъандыIN MEMORY OF JUAN RODRIGUEZ CABRILLO WHO GAVE THE WORLD CALIFORNIA. — CHULA VISTA, CALIFORNIA, 1913..

Къуру 227 джыл озгъандан сора алайгъа Гаспар Портоланы башчылыгъында эндиги экспедиция тюшгенди. 1771 джыл миссионер Хуниперо Серра биринчи миссияны тамалын салгъанды. Ол заманнга бусагъатдагъы Лос-Анджелесни территориясында тонгва индейлилени 3 мингнге джууукъ адам джашагъан 30-гъа джууукъ джерлешими болгъанды. 1781 джыл 4 сентябрда эки Калифорнияны да губернатору Фелипе де Невени буйругъу бла миссияны къатында 46 адамдан испан колонист къауум, Порсьюнкула сууда мёлеклени патчахы Къыз Мариямны эли ()The History of Los Angeles County California // laavenue.com  атлы джерлешимни къурагъандыла. 1820 джылгъа бу, Калифорнияда эм уллу джерлешим болгъанды: алайда 650 адам джашагъанды.

Мексиканы бойсунмаулугъу баймланнгандан сора Лос-Анджелес, къысха заманны ичинде Мексиканы къурамына кирегеди. Мексиканы американ-мексикан къазауатда хорланнганындан сора шахар, 1848 джылдан мамырлыкъ кесаматха кёре АБШ-гъа берилгенди (бютеу Огъары Калифорния бла бирге). 1850 джылда Лос-Анджелес официал халда шахар статусха ие болгъанды.

 Халкъы 

Шахарда джашагъанланы раса къурамы былайды: 49,0 % акъла, 10,0 % негрле, 0,4 % индейлиле, 11,1 % азиатла, 0,3 % — Шош океанны айрымканларыны тамырлы халкъыны келечилери, 26,9 % — башха расалыны келечилери. Халкъны 48,9 % кесин латиноамериканлы деб белгилейди.

Тергеулеге кёре шахарда эм джайылгъан ингилиз бла испан тилди: 42,2 % бла 41,7 %. Къалгъанланы туугъан тиллери: корей (2,4 %), тагал (2,3 %), эрмен (1,7 %), къытай (1,5 %), къаджар (1,3 %) эм башха тилледи.

 Галерея 

 Панорама сурат 

 Джибериуле 

 Шахарны официал сайты
 Лос-Анджелесни альманахы
 Лос-Анджелес в кинохронике 1898 года
 Орус Лос-Анджелес. Шахарда джашагъан орус тиллилени сайтлары
 Лос-Анджелесни архитектурасыны фотогалереясы
 Лос-Анджелесде улоу

Категория:АБШ-ны шахарлары
Категория:Калифорнияны шахарлары
Категория:Лос-Анджелес