Rwanda

Rwanda,[a] hukumamen Republic of Rwanda, shima lardə do suro Great Rift Valley ye gədi Africa ye lan, na do nasha kəmoduwu kura Africa ye-a anəmgədi Africa ye-a kəltayin ma. Digiriwa gana anəm Equator ben kara, Rwandadə Uganda-a, Tanzania-a, Burundi -a, Congo -a kalangainza. Nasha kuruwuro, Rwandaro su "cidi kau duwuye" (France: pays des mille collines) gultin, cidinzə fətedən kau'a anəmgədilan savanna 'a, kəmoduwuwa kada lardədən mbeji. Shi kǝndaram dunyabedǝ kawudo sǝta subtropicalro sagǝdǝna, kuru loktu indi nji samibe-a kuru loktu harye indi-a saa woson. Shima lardə Africa be zauro jama ngəwu'a; suro lardəwa 10,000 km2 kozənayen, shima lardə kən yakkəme nəm nguwu jamaye dunyalan. Bərni kura lardənzəye kuru bərni shiro kurawo ba də shima Kigali.

Barama-saptəmasodə kalangaidən nabkada zaman kawuyeya shuyeyalan, ngawodən amma Bantuye zawal. Nəm nguwu jamayedə buro salakkin fatowaro kəllata, kuru daji mairiwaro walzana. Karnu kən 15th ye lan, mairi fal, cidiya King Gihanga yen, kəriyewa mashiye kada kəlzə mairi Rwanda ye kokkono. Mairi Rwandabedə dawu karnu kən mewun lokko uskunyen shima sunotin, maiwa Tutsi bedə am gadeso'a askərramen kəriwuzana, kərmai dawubero sakəna, kuru letəgəramma kəla kəltəbe koksana. Suro saa 1897yen, Germany ye Rwanda'a səmowona nasha gədi Africa ye German yedən, ngawodən Belgium ye, shidoni 1916lan kərmaidə səmowona woktu kəriwu dinaye kən tilomiyen. Lardəwa Europe ye indiso mai Rwandaye men sonotin kuru letəramma Tutsi ye goza kozana. Nəm nguwu Hutu yedə 1959lan kəriwuzana. Sandiye Tutsi kada ceza kuru dareramman kərmai kəlanzaye koksana, Hutu bǝ ye nguwuro 1962lan kura lardəye Grégoire Kayibandaye fuwumanzəro. Saa 1973 lan askərraye Kayibanda'a kərmaidən səsangəna kuru Juvénal Habyarimana'a kərmairo coko, shidoni letəgəram Hutuyedə gozənadə. Tutsi-ye kərmai Rwandan Patriotic Front (RPF) yedə kəriwu fatoye badizana suro saa 1990 yen. Habyarimana də suro saa Aprilye saa 1994 lan cezəna. RPF ye nəmzalumdə'a kənasar askərrayelan dawono suro kəntagə Yuliyen saa 1994lan.

 Lamintǝ