Seoul

Seoul, bərni kura Seoul ye də shima bərni kura South Korea ye wo, kuru bərni kura Korea samma son. Nasha kura Seoul ye də, Seoul'a, Gyeonggi Province'a Incheon'a suronzən mbeji,[8] shima bərni kura dinaye kən arakkəmiwo suro saa 2022 yen, ngawo New York'a, Tokyo'a, Los Angeles'a, Paris'a, London'a yen, kuru reta nəm nguwu am South Koreaye'a kozəna. Nəm nguwu am Seoul yedə miliyon 10 ma kozəna yayi, gana-ganan fulutəna tən saa 2014 lan, alamanna am miliyon 9.6 yeyi saa 2024 lan.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-4-population-5 Seoul də shima bərni gomnati South Korea ye wo.

Gargam Seoul ye də saa 18 BC lan badiwono sa am Baekje ye sha koksanadən, mairi Korea ye yakkə dəye falnza. Zaman kərmai Joseon yedən, bəla Seoul yedə bərni kura lardəye sha sha sakəna, garu Fortress Wall of Seoul ye sha dəriza kəlzana. Badiyaram karni kən 20 ye dən, Seoul də mairi Japan ye sha səmowona, loktu ganaro sunzə "Keijō" ("Gyeongseong" təlam Koreayen) ro kalakca. Kərigə Koreayedə kəriwuwa zauro duno'a suwudəna, Seoulye muskonzə diyauro falzə kuru bərnidə'a banna kolzəna. Attəson yayi, bərnidə tən buroman waltəm gartə'a kuru bərnitə'a duwaro tədəna.

Seoul də sha bərni Asia ye do zauro naptəram jamaye ro gozana, bərni do kən indimi nəm ngəla kənəngaye dinalan futu Arcadis ye saa 2015 lan fəlezəna yedai, kuru GDP per capita (PPP) də ta'adir $40,000 yeyi. Bərni kura Seoul ye də, na'a nzunduye kura kura mbeji, alamanna Gangnam'a Digital Media City'a. Seoul də shima kən tulurmin suro Global Power City Index yen kuru suro Global Financial Centers Index yen, kuru shima fal suro bəla'a uwu do samno'a dunyabe'a sədin ma.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-20 Bərnidə kuruson lamarra kura-kura jili biskewa Asiabe saa 1986be-a, biskewa Olympicsbe zaman kəndawube saa 1988be-a, kuru samno G20 Seoulbe saa 2010be-a, kuru biskewa yakkə gasa FIFA World Cupbe saa 2002be-a sədin.

Seoul də nasha kəla kauye-a kəla kauye-a lan kara, Bukhansan də cidiyanzə yalayedən kara. Suro bərni kura Seoul yedən na'a awo kaduwuye dunyabe uwu mbeji: Changdeokgung'a, Fort Hwaseong'a, Jongmyo'a, Namhansanseong'a, kuru Kawar Mairi Joseonbe'a. Sonyayi, Seoul ye fuwutə fasal garbe zamanbe suruna, na'a kura kura suronzan N Seoul Tower'a, gar 63'a, Lotte World Tower'a, Dongdaemun Design Plaza'a, Lotte World'a, Trade Tower'a, COEX'a, IFC Seoul'a, Parc1'a mbeji. Seoul də sha World Design Capital lan bowozana saa 2010 lan kuru shima dawudi kaya'a, raayi'a, ada'a ada'a ye do K-pop'a Korean Wave'a dunyalan notəro səkkəna də.
 Suro cidibe 
Hawar kura: Suwa Seoulbe

Adamen seoul (서울) də am Koreaye (Sino-Korean'a gade) su noata ma'ananzə bərni kura lardəye. Kalima seoul də Seorabeol lan fəlangzənaro təmazana (서라벌; gargam lan Hanja ro fasartəna 徐羅伐), shidoni buron Gyeongju, bərni kura Silla ye dəro ma'ananzə.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-23

Wiryeseong (위례성; 慰禮城), bərni kura Baekje yedə, suro kalangai Seoul zaman kəmayedən kara. Seoul də sha su'a gade-gaden nozana, alamanna Bukhansan-gun, zaman Goguryeo yen, Namcheon zaman Silla yen, Hanyang lan. Loktu kəriyewa yalabe-a anəmbe-a), Namgyeong-a (Loktu Goryeoben), kuru Hanseong-a (한성; 漢城, loktu Joseonben). Kalima seoul də sha bərni kura lardəye gulzayin badiyaram karnu kən 17th ye lan.[20] Daji bərni kura Joseon ye Hanseong də sha seoul lan bowotin.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-Encyclop%C3%A6dia_Britannica-26 Faidatənzə nguwu nankaro, missionaries France yedə bərni kura Joseon ye də Séoul (/se.ul/) ro bowozana suro ruwonzayen, adə nankaro təlamma gade-gaden Seoul ro bowozana.

Cidiya kərmai Japanye lan, Hanseong də sha Keijō ro kalakca (京城, ma'ananzə 'capital city')[f] huwuma'a mairiye sha Hanja'a tuskaro dabtəro (fasari kalima Chineseye 한; han; lit. də Hanna də'a leyata). 'China' suro Japaneseben.[22] Ngawo kəriwu dunyabe kən indimi-a Korea'a nəmkambe-ayen, Seouldə shima su bərni kura Koreabewo. Dictionary təlam Koreayedə kuwami yaye ma'ana su seoulye nowata'a kuru su kalkal'a də'a kasatsəna.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-29

Su na'a Koreaye nguwuso yedei gənyi, sau shidə kalma Sino-Korean ye gənyi dəro, 'Seoul' də Hanja'a kalkalzənyi (arawuwa Chineseye təlam Koreayen faidatin). Susu 'Seoul' dəga təlam Chinese yero fasartəro, lardə'a təlam Chinese ye lan, Seoul də sha Hànchéng (汉城; 漢城) lan bowotin, shidoni təlam Chinese ye Hanseong lan bowotin də. Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Januarybe saa 2005 lan, gomnati bəla Seoulbedə su Chinesebe Seoulbedə Hànchéng gargamlan səta Shǒu'ěrro falzəna. Shǒu'ěrdə shima match phono-semanticbewo shidoni kowo-a maana-a indiso kəlzənadə (首 men maananzə 'kəla', 'kura', 'buroye').https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-31

 Gargam 
Hawar kura: Gargam Seoulbe
Kashimo zamanbe nankaro, Timeline Seoulbe wune.

Kawu Gargam
thumb
Fatowa umjipbe waltəm gartənadə nasha Amsa-dongben
Shaida amsoye napsanaye mbeji na kərmadə Seoul'a tilojin saa 30,000 səta 40,000 ro saadəna kawu kərmayero.[26] Saa 4,000 B.C. yedei, am nadəyedə njim kura cidiyazəna shiro umjip gultindən napsana. Shaida mbeji kəla arkəm degata-a bənyi-a kəmbu saa 3,000 B.C. Saa 1,500 B.C. yedei, jamawadə zaman ngarkimero faltə badizana kuru bare ngəwuro badizana.https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-FOOTNOTESeoul:_A_2,000-Year_History_Vol._22015122%E2%80%93123,_155-33    

Dalil bərnitə zamanbe Seoulbedə nankaro, Amsa-dong Prehistoric Sitedə shima na archaealbe kura noatawo suro Seoulben na karewa zaman kawube təbandənadə, https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-FOOTNOTESeoul:_A_2,000-Year_History_Vol._2201571,_121-34 amma karewa anyi na'a sənana bərnidən təbandəna (kuru nasha Han River basinbe sammason),https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul#cite_note-FOOTNOTESeoul:_A_2,000-Year_History_Vol._2201577-35



 Laminte