Ivory Coast

Ivory Coast də, shi do ne Côte d'Ivoire lan notəna də, shima lardə do ne ci kəmaduwu fəte Africa ye lan kara. Bərninzə kura Yamoussoukro də dawu lardədəyen kara, kuru bərninzə kura kuru dawudi arziyibedə shima bərni ci kəmaduwuye Abidjan. Yala-fətenzən Guinea-a, fətenzən Liberia-a, yala-fətenzən Mali-a, yala-fətenzən Burkina Faso-a, gədinzən Ghana-a, kuru anəmnzən kəmaduwu Atlantic be Gulf of Guinea-a. Am miliyon 31.5 suro saa 2024 yen, Ivory Coast də shima lardə do nəm nguwu jamaye kən yakkəme suro Fəte Africa yen.[https://en.wikipedia.org/wiki/Population_Reference_Bureau] Təlamma nzədə Faransa, kuru təlamma asalye zauro faidatin, Bétéya, Baouléa, Dyulaya, Dan, Anyinna kuru Cebaara Senufowa kunten. Sammason, təlamma 78 yeyi Ivory Coast lan manatin. Lardədə am adin kada'a, surodən am adin Islam be'a, adin kərista be'a, kuru adin adabe'a mbeji shidoni animism'a sədinma.[https://en.wikipedia.org/wiki/Institut_National_de_la_Statistique_de_C%C3%B4te_d%27Ivoire][https://www.caidp.ci/uploads/7113b93cc641ba78c591e9f79a4e729c.pdf]

Kawu sha tunotinro, Ivory Coastdə fato kəriyewa kadaye, Gyaaman-a, Mairi Kong-a, Baoulé-a kunten. Nadə suro saa 1843 yen France ye nzəliwo ro wallono kuru suro saa 1893 yen kərmai Faransaye ro wallono dau kəriwu Africa ye lan. Kərmai kəlabe suro saa 1960 lan səwandəna, Félix Houphouët-Boigny shima fuwumanzəwo, shidoni lardədə'a sunotinma har saa 1993 ro saadənan. Nashadəye nəm kalkalzəna, Ivory Coastdə nəmkam siyasabe-arziyibe'a mashiwanzə Fəte Africa be'a kokkono kuru nəmkam karəngə'a France'a Fəte'a də'a rozəna. Nəm kərtənzə də fulutəna dalil kərmai kəriwube suro saa 1999-a kəriwuwa fatobe indi-a buro salakkin kate saa 2002-a 2007-ayen [11] kuru waltə suro saa 2010-2011-ayen. Dustur bəlin gozəna suro saa 2016 yen.[12]

Ivory Coast də lardə do kərmai kərmaiye duno'a kuru kura lardəye shiro təkkəna. Coffee-a cocoa-a tando men, shidə duno arziyibe suro Fəte Africa yen loktu saa 1960-a 1970-ayen, daji suro saa 1980-ayen tajirwa arziyibe sətana, banazəgə loktu siyasabe-a nəmzalum naptəram jamabe-a səta saa 2011 ro saadəna. 2011. Saa 2012 lan səta 2023 ro saadənan, razəwu lardəyedə kashi 7.1% saa woson wurazəna, shima razəwu wuratəye kən indimi suro Africa yen kuru kən diyaume dunyalan.[13] Suro saa 2023 yen, Ivory Coast də shima GDP kən indimiwo suro fəte Africa yen, ngawo Cape Verde yen.[14] Adə yayi, kulashi karəngəye suro saa 2016 yen, kashi 46.1% jamiyedə nəm talaa kadaye sandiya lejin.[15] Suro saa 2020 yen, Ivory Coast də shima lardə do ngalo kokoye lardə diyayero sutuluyin ma kuru nashanzəro fandi nguwu səbandin.[16] Razəwudə kuwami yaye zauro bare lan təngatəgəna, am sənana kungəna-baredə sandima nguwuwo.[2]

 Lamintǝ