Igbo

Igbo (Nasaran: /ˈiːboʊ/ EE-boh, [5] US ye kuru /ˈɪɡboʊ/ IG-boh; [6] [7] Igbo daraja: Ásụ̀sụ́ Ìgbò [asʊ̀sʊ̀ ìɡ͡bò təlamma kura amma Igboye] ⓘ) kaduwu do suro Anəmgədi Nigeriaye lan.

Təlamma Igboyedə amma miliyon 31 manazayin.[1] Nəm nguwu təlamma Igboidyedə futu kamye təlammadəga təlamma gadero yakcindən kara, adə nankaro təlamma Igboye gadegade 35 yeyi mbeji. Nasha Igboyedə, au Igbo properdə, təlamma falro gowotə amma kate kufuwa gadegadeyen asutə gana (yala, fəte, anəm kuru gədi). Təlamma ruwoye nowatadə shiro 'Igbo izugbe' gultində (ma'ananzə "igbo samma") sha garratə kuru dare 1972lan gowotə, fərtənzadə Orlu (təlamma Isuye), Anambra (təlamma Awkaye) kuru Umuahia (təlamma Ouwayeya), nəm gadetə kənzayedəa kuru ahuhuesyedəa kollono.

 Gargam 
Kitawu buro salakye kalma Igboye baksənadə shima gargamma cida yanzəganawa Evangelicalye Caribbeanlan (German: Cida Evangelicalyedo Caribbeanlan), 1777lan bakkada.[8] Ngawo gana laayen suro saa 1789yen, hawar kəla kəndaramma Olaudah Equianoyedə London lan, England lan bakkada, Olaudah Equianoye ruwozə, shidoni kali kureyedə, kalimawa Igboye 79 mbeji.[8] Hawardəye lamar kəndaramma Igboye kada bayanzəna, futu Equianoye bəlanzə Essakayen nozənadən.[9] Ngawo bəlawurodo Britishye Nigerro 1854-a 1857-ayedən, Samuel Ajayi Crowtherye, kitawu Igboye ləbkono shidoni gana Igboye sunzə Simon Jonasye ruwozənadə, shidoni rokkonzən Abohro 1857lan bəlawurozənadə.[10]https://books.google.com/books?id=dGAyDwAAQBAJ&pg=PA132

Təlammadə cociye faidatəlan kalkalzəna kəlakəl Igbo Bible ye (1913).[11]

Igbo dawuyedə, təlammado amma indi kufu Ezinifiteye Igboye suro kəriye Owerriye dawuyedə kate bəla Owerri-a Umuahia-a gədi Nigeriayedən kara.[12] Shawari shiye suro saa 1939 lan Ida C. Ward ye sədənadən, hangal-hangallin missionaries-a, ruwotəma-a, kuru baktəma-a nasha sammason kasatsana.[13]

Standard Igbodə məradənzə Igbo dawuyedəa kalma təlamma Igboye gadeya kəlta, kalima sartəye gotəlan.[8]

Chinua Achebeye kasadə təlamma kalkaltəyedə zauro zorzəna, kəlakəl Igboyen badizə dawuyero saadəna kuru darenzə Igbo kalkalro, suro darasə 1999yen Roman Catholic Archdiocese Owerriye banazənadən.[14][15]

 Samtə 
Igbo (kuru təlammanzə-a) shima təlammado lardə Nigeria ye :[3]

Kǝre Abia be

Kǝre Anambra be

Kǝre Ebonyi be

Kǝre Enugu be

Kǝre Imo be

Kǝre Delta Yalabe

Kǝre Kǝmoduwube

 Laminte