Daura

Daura

Daura də bəla kuru nasha gomnati ganabe suro kəriye Katsina ben, yala Nigeria ben. Shima fato ruhaniya amma Hausa bewo. Emirate də sha "kəriyewa Hausa ye jireye tulur" dəye falnzaro bowotin (Hausa Bakwai)http://www.britannica.com/eb/article-9029455/Daura dalildə shima (rokko Biram-a, Kano-a, Katsina-a, Zazzau-a, Gobir-a, Rano-a), duli tada Bayajidda ye Daurama-a Magira-a (kamunzə buroye) sandima sha sunotin.http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf Jamiya California be kəra African American bedə Daura-a, kuru Katsina-adə sandima "na ada-a kəlo-a Islam be kureyewo."https://web.archive.org/web/20090503085249/http://globetrotter.berkeley.edu/GlobalGender/africafilm.html

 Gargam 
Daura

Am do Daura waratazana də sandiya am Hausa lan bowotin.

Daura də shima bərni do, futu hawaryen (karnu kən 9th ye lan), Bayajidda, kam do hawar Hausa ye lan, ngawo Sahara farzənayen nazəna də. Na shima dəro lezənadən, kadi laa cezə (sunzə Sarki, maananzə "Mai") shidoni amso'a baram dən nji gotəro dabsəna də, kuru mai kamuye bəladəye, Magajiya Daurama, shiga nyazəna kəla askəraben; dulinza tulur dəye falnza sunzə Daura.http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf Kusugu Well do Daura ye də na do Bayajidda ye Sarki'a cezəna də sha fato katakau ye lan nzəliwo tədin kuru na am bəladəriye mattəye ro walzəna.http://www.ngex.com/nigeria/places/states/katsina.htm
thumb
Suro saa 1805 yen, loktu kəriwu Fulani ben, Daura də kəriwuma Fulani be Malam Ishaku ye səmowona, shidoni kərmai kura koksəna də. Hausa ye kəriyewa gaskaye karəngədən koksana, kuru mai falyedə, Malam Musa, sha mairi Daura ye bəlinro Britishye 1904lan codo,  Amma mairi Fulani yedə mairiwa cemiye Daure-Zango-a Daure-Baure-a lan koksana. Zangodə (1825 lan kokkatə) shima mairi Hausa-Daura ye nowatadə, kuru 1903-04 lan, ngawo British 'a Faransa 'a siyasa Daura ye yakkədə'a yeksana yen, British ye mai Zango yǝ, Malam Musa'a, emir Daura ye bəlinro coko. Nasha laa kəriye yala-dawubye kure ye ngawo 1967 yǝn, kərmai adaye də kəriye Kaduna yero 1976 lan kəllata. Shidə nasha kəriye Katsina yǝ bəlinro wallono suro saa 1987 yǝn.https://web.archive.org/web/20061213040058/http://www.nigeria.gov.ng/govt_state_katsina.aspx Faruk Umar Faruk də shima Emir Daura ye kən 60 me wo kəntawu February ye kawunzə 28 saa 2007 lan ngawo kərmu Sarkin ye lan.

 Emirate 
Hawar kura: Daura Emirate

Daura Royal Palace 'Kangiwa' də na kura do dawu bərni kureye lan kara. Shidə alamaram adabe-a, gargam-a kuru adawa 'Daurawa'be. Daura Emirate də sha "kəriyewa Hausaye jireye tulur" dəye falnzaro bowotin.
thumb

Baram Daura bedə nasha bəladəriye cidi Hausa ben faidajin

Suro saa 1805 yen, loktu kəriwu Fulani ben, Dauradə kəriwuma Fulani be Malam Ishakuye səmowona, shidoni kərmai kura koksənadə. Hausa də kəriyewa gaskaye karəngədən koksana, kuru mai faldəye, Malam Musa də, sha emir Dauraye bəlinro British ye 1904lan codo. , Emir Daura ye də kuwami yaye mai waratatəye kəleleye lan kərmai sədin, kuru mairi'a cissəyin.[9] Umar Faruk Umar də shima Emir Daura ye kən 60 me wo kəntawu February ye kawunzə 28 saa 2007 lan ngawo kərmu Sarki Muhammadu Bashar Dan Umaru ye lan.
 Arziwu 
Kasuwu Daura yedə nguwusoro nji-a, nji-a, luwosar-a, njut-a (njut-a), kantalla-a, kara-a kara-a; fe-a, kanyi-a, dimi-a, fər-a, kuru donkey-adə am Hausa-a Fulani-a sandima sandiya gənazayin. Kantal santǝ-a kuru njut sabtǝ-a (lardǝ diyabero sutuluwuro) sandima cidawa arzǝnyibe faidaga. Bəladə ofis nəlewabe gumnatibe-a kuru na kurun kənjobe-a cidajin. Attəson yayi, bəla Dauradə na Caravan Centerbe manda-a potash-a Sahara Desertbe-a kazəmu-a, kaliwa-a, kara-a, karewa barebe-a anəmlan təbandinro wallono; amma ngaltema su siyasabe au askərrabe Katsina be (kilomita 79 fəte) au Kanobe (kilomita 117 anəmbe) səwandənyi. Daura də shima fal suro gana do kəska baretin saa sammason. Gumnatibe ndəlamtəgə-a kuru bana-a am kura-a sənana-aro yitagattəgə-a dawunbaro, bare talaabedə saa kadaro, zauro jaza'a.
 Ilmu 

Kǝre Daura katsinabe sharabe

Daura də shima dawudi ilmuye formal-a informal-a ye. Nizam ilmuyedə shima 6-3-3-4, shidoni lardə sammason faidatinma (kuru am gade kada suro Economic Community lardəwa West African ben faidatinma). Darajawadə sandima Primary-a, Moranti ya Secondary Junior-a (JSS), Moranti ya Secondary Senior-a (SSS) kuru Jamiya-a. Duli sammaro ilmu kərabe fərtəye tina, kərmadəro hangal gənatəgə saa ləgar buroyedən. Dauradə fato mowontiya primary'a, secondary'a, postsecondary'a, kuru mowontiya cidabe gade doni gomnatiye au cidaram kəlanzaye cidazayinma. Mowontiya kura kura alamanna jami’a lenəmareye, mowonti Yusufu Bala Usman ye, mowonti Sani Zango ye nzundu nəlewaye, Federal Polytechnic ye, gadeso’a.
 Kǝlele Durbarbe 
Emir Daurabedə Durbar kəlelewa musləmmabe saa indi Eid al-Fitr (datəgəram kəntawu Ramadanbe)-a Eid al-Adha-a (Hajj Hajjbe) kəleletə nankaro sədin. Nzəra awowa anyiben, shiye kuru Durbar Ganibe sədin shidoni ngəwusoro yim kən 12 Rabi' al-awwalben tədinmadə, kəntawu kən yakkəme kalanda Islamben.

Durbar də dajiramzən am fərye kazəmu zauro ngəla'a dəwo bərnidən koza mairi emirbe dəro lezayin. Sa fato mairibedən sabtanadən, karapka am fərye, karapka falloso bəladiya karəngən wakiljin, walta Emirro bunduwu sadin, fuwu am kurawa napsanadəyen shinza goza darajanza-a nəmkənganza-a fəlezayin.
 Ilmu jamaye 
thumb
Amma Hausayedə (yimlan Fulani'a Hausa-Fulaniro kəllata) sandima kaduwu kurawo.

Nǝlefaro Cistǝgǝ

Daura lan liita kada mbeji kuru fatowa nəlewabe kada mbeji. Nizam nəlewabe Daurabedə nasha gomnatiye-a kasuwube-aro yakkata shidoni cidawa nəlewabe martawa primary-a secondary-a sədinma. Litariwa kəlanzabedə zauro zau yaye, nəlewa ngəlaro yiwodə mbu gənyi
 Nǝlefaro Cistǝgǝ 
Daura lan liita kada mbeji kuru fatowa nəlewabe kada mbeji. Nizam nəlewabe Daurabedə nasha gomnatiye-a kasuwube-aro yakkata shidoni cidawa nəlewabe martawa primary-a secondary-a sədinma. Litariwa kəlanzabedə zauro zau yaye, mburo walzənyi nəlewa ngəlaro yiwo nankaro.
 Nǝmngǝwu jamabe-a kuru isawu cidibe-a 
Nəm nguwu Daurayedə 25,151 ro somtəna saa 1972 lan. Futu karapka MARA/ARMA ye bayanzəna yeyi, malaria də Daura'a lejin kəntawu diyau səta arakkəro saa lan, kuru "endemic and seasonal."

Kəla layisensi motoben, Dauradə kasarrataro DRA gultin.https://web.archive.org/web/20101106024702/http://www.kingkong.demon.co.uk/where/ngr.htm
 Yanawu 
Loktu hartəyedə zauro kawudo kuru gana laa Dauralan fəlejin, amma loktu kəliyedə zauro kawudo kuru nguwusoro njiye. Kawudo də 52°F ro cidiyajin ba au 108°F ro cijin suro saa yen, nguwusoro 57°F lan səta 103°F ro saadin. Daurabe kawudonzǝ ngǝla

Loktu kawudobedə kəntawu 2.3 ro lejin, kəntawu Marchbe kawunzə 10 lan səta kəntawu Maybe kawunzə 19 ro saadəna, kuru kawudodə 99°F samin. Kəntawu do zauro kawudo'a suro saayen Daura lan də shima April, kawudo'a 103°F kuru kawudo'a gana 75°F.[13]

Loktu amusu kəntawu 2.4 yedə, shidoni kəntawu Julyye kawunzə 17 lan səta kəntawu Septemberye kawunzə 29 ro saadənadə, nəmkəluwu suro yimlan 88°F yeyi gənyi. Daura də kəntawunzə zauro amusuye suro saayen suro January yen sədin, gananzə 58°F kuru saminzə 90°F.[14][13]
 Fowo 
Suro saaben, Daurabe nəmngəwu samibedə zauro gadejin loktu-loktulan. Daura lan, nasha do ne sa'a ye də shima kəntawu November ye kawunzə 7 lan badijin kuru kəntawu 3.9 ro lejin, March 5 lan tamotin. Kashi 60% sami ye də safkata, nguwusoro safkata, au gana laa kəladən, kəntawu January ye də shima kəntawu do ne sa'a dəye Daura lan. March 5 də shima loktu do ne nasha do suro saa ye də badijin ma, kuru kəntawu 8.1 ro lejin, kəntawu November ye kawunzə 7 lan tamotin. Daura lan, May də shima kəntawu do zauro suro saa ye lan kuru kashi 69% sami ye də suro saa yen suro njiye lan fəlejin.https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/daura_nigeria_2345094https://www.yr.no/en/forecast/daily-table/2-2345094/Nigeria/Katsina%20State/Daura/Daurahttps://weatherspark.com/y/68826/Average-Weather-in-Daura-Nigeria-Year-Round

 Am nowata Daurabe 

 Muhammadu Buhari, kura lardəye askərraye saa 1983-1985, kuru kura lardə Nigeria ye saa 2015-2023.
 Faruk Umar Faruk, Emir Daurabe kərmabe kuru kən 60th.
 Sani Ahmed Daura, Gomna buro salakbe kəriye Yobe be saa 1991-1998.
 Sani Zangon Daura, Waziri Aregaye'a Bəladiya Fuwutəbe'a 1999-2000, Waziri korye 2000-2001.
 Ja'afar Mahmud Adam, Malǝm Islam be Salafibe Kǝndaram Izalabe-a kǝllata Salisu Buhari Daura, shima kazadala majalis wakilla Nigeria be kureyewo.
 Lawal Musa Daura, shima darekta kura cidaram nzəliwo kəriye Nigeriabe.
 Mallam Mamman Daura, edita bəlin Nigeriaye (1969-1975), kura hukuma telebijin Nigeria ye (1984-1985), darekta buroye kuru kura banki dunyabe Africa ye. Habu Daura, Gomna kəriye Bayelsa ye, kəntawu Februaryben səta yuni sa'a 1997lan.
Tijjani Dankawu Zangon Daura, komishina kasuwu-a sanyiyarambe-a kəriye Kaduna kureyedən (1984-1985), siyasama do cida siyasabe Muhammad Buharibe diwolan zauro cidazəna saa 2002 lan səta siyasaro kəllatə saa 2011 ro saadənan (Wakil fato mairibe HawoBaurabe)

 Lamintǝ 
Category:Local Government Areas in Katsina State
Category:Niger–Nigeria border crossings
Category:Daura