Albert Einstein

https://en.wikipedia.org/wiki/Biographical_Memoirs_of_Fellows_of_the_Royal_SocietyAlbert Einstein 

Sha chasambo yim mǝyon luko diyon bǝ lan kǝntawu Armalan bǝ lan suro saa duwu mǝyon uskun fitulurrin laarrin bǝ lan.(14-feb-1847)

shidə ilmuma physics bǝ kəla dawari ilmu bǝ kəla nəmkamben nowata. Einstein dǝ bana kada nasha nzundu quantum bǝro sǝdǝna.[1][5] Shiye nəmngəwu-duno tilo fasalnzə E = mc2, shidonyi nəmkam taganasben cizənadə, sha botin "dunyalan equation nowata".[6] Shiro Jaza Fiziyabe Nobel Prize shiro  suwandəna kəla cidanzə ilmu fiziyaben sədənaro, kuru ta-anasmaro kəla doka taasir fotokonnu latərikiben bayenzənan.Suro Daula Jamusben katambo, Einsteində Switzerland ro saa 1895lan lewono, nəmkamzə Jamus bǝ kolzəna (namtə kərmai Württemberg ben) [notə 1] saa fuwu bǝ dən. Suro saa 1897 lan, sa’anzə mewun tulurin lan, shiye isawu-a fiziya-a kəra gultəgəro kərazəna mowonti Swiss federal polytechnic ye suro Zurich yen, suro saa 1900 yen tamozəna.Suro saa 1905 lan, shiye kitawu PhD yǝ kənasartəna dəga Jamiya Zurich yero cina. Suro saa 1914 lan, Berlin ro lezə mowonti kimiyabe Prussian bǝ-a kuru jami’a Humboldtbe Berlin be-aro kara, kuru darekta mowonti fiziyabe Kaiser Wilhelmbero wallono saa 1917lan; shiye waltə kam lardə German bero wallono, loktu adəlan kərmai kərmai Prussiabero wallono [note 1] Suro saa 1933ben, loktu Einsteinbe lardə America bero ziyara sədindən, Adolf Hitlerbe kərmairo walzəna. Nazi ye Yewudiwa amanzə so'a zəksənadəye sha rizəna, [8] shiye US lan naptəro shawari cido, kuru shiro citizenship Americaye suro saa 1940 lan cedo.
 Kenengan nzǝ buro yǝ 
Albert Einsteində shiga Ulmlan katambo, [15] suro Mairi Württembergbe suro Daula German ben, yim kəntagə Macibe kawunzə 14 saa 1879-lan. Amnzə kuraa, Yewudiwa Ashkenazibe adinbadə, sandima Hermann Einstein, ladoma kuru nzunduma, kuru Pauline Koch. Suro saa 1880-yen, yallanzə bəla Munichbe shiro Ludwigsvorstadt-Isarvorstadt gultindəro zuwuru, nadəwo baanzə Einsteinbe-a awanzə Jakob-aye nzundu konnuye fabrik J. Einstein & Cie kokkada, kamfani duwo karewa konnuye lantarki daataro faidatinma sətandində.[15] Shiye ngəwusoro awo laa kəla nəmganazəyen wakazəna guljin, sa shiye kəla dezəlyen dondizənadən kuru baanzəye shiro komfas suwudənadən. Adəye səkə kənənganzə sammason electromagnetism dəga zauro səraana. Shiye asuwono "Awo laa zauro gəraata ngawo awowaben mbejiro.Albertdə St. Peterbe mowonti buroye Catholicbe Munichbedə sa'anzə uwulan səta. Sa shiye saa usku lan, shiga Luitpold Gymnasium ro kalakca, na shima dəlan kəra primary-a secondary-a ye səwandəna.

 Kǝrmu Nzǝ 
Yim mǝyon uskun bǝ lan kǝntawu shawul bǝ lan saa duwun yar laarrin fiwun luko uwun bǝ lan(18-Apri-1955) Albert dǝ shi kam cidi German bǝ Amma cidi Amerika bǝ lan sha chasambo. Shi malum science bǝ (Scientis) nasha (Theoretical physics bǝ lan chidan nzi nguwun zuso . Shima ( theory of relativity) burozu sutulu. Nobel prize shiro sadina nasha Physics bǝ lan suro saa duwun yar laarrin findin tilon bǝ lan (1921).

 Lamintǝ