Liberia

Liberia, [a] hukumamen Republic of Liberia, shima lardə do ci kəmaduwu fəte Africa ye. Yala-fətenzən Sierra Leone-a, yalanzən Guinea-a, gədinzən Ivory Coast-a, kuru anəmnzə-a anəmfətenzən kəmaduwu Atlantic-a. Nəm nguwu amyedə miliyon 5.5 yeyi kuru nəm kuranzədə mil square 43,000 (111,369 km2) zamzəna. Təlam hukumabedə shima Nasara. Təlamma asalye 20 ma kozəna manatin, adəye nəm faraktə kaduwuwa adawa lardəyeya fəlejin. Bərni kura lardəyedə shima Monrovia.

Liberiadə badiyaram karnu kən 19medən badiwono cidado kəlakəl America ye (ACS) lan, shidoni am sələmsodə dama nəmkambe-a fuwutə-a Africa lan sawandin United States'a kozənaro kasatsanadə.[8] Kate saa 1822-a kəriwu fatoye America ye 1861 lan baditəna-adən, amma African America ye 15,000 ma kozəna nəm kəlanza'a kuru nəm kəlanza'a, rokko am Afro-Caribbean ye 3,198'a, Liberiaro napsana.[9] Hangal-hangallin nəm kam Americo-Liberianyedə fuwuzayin,[10][11] amma nabsanadə adanzaa adanzaa goza amma asal lardəyedəa notolan. Fuwuma am America-Liberians ye lan, Liberia ye kərmai kəlabe warmajiwo yim kawu kəntawube 26, saa 1847 lan, shidoni U.S. ye səwandənyi sai kəntawu Februarybe kawunzə 5, saa 1862 lan

.
Liberia shima republic Africa be buro salakkin kərmai kəlabe warmajiwo kuru shima republic zamanbe buro salakye kuru kureyewo. Rokko Ethiopia-a yen, shima lardə Africa ye indi do kərmai kəlanzaye-a nəm kəlanzaye-a rozana dəye falnza loktu Europe ye "Scramble for Africa" ​​lan notoyen. Loktu kəriwu dunyabe kən indimidən, Liberia ye kəriwu U.S.be kəla Nazi Germany ben sətanadə banazəna kuru nashadən zar America be kada garro səkkəna, shi doni ləman lardədəbe-a fuwutənzə-a banazənadə.[12] Kura lardəye William Tubman ye faltə arziyibe-a siyasabe-a do lardədəye fuwutə-a daraja dunyabe-a sərayin dəga ndəlamzəgəna; Liberiadə shiye wakil karapka lardəwa dunyabe-a, karapka kəlakəl lardədəbe-a, karapka kəlakəl Afrikaye-a koksənadə.

 Lamintǝ