Mexico

Mexico, [a][b] hukumamen lardəwa Mexicoye, [c] də lardə yala Americayen. Shidə United States'a yala-a, Guatemala-a kuru anəmgədi-aro Belize-a; kuru loktu kuluwube-a Pacific Ocean-a fəte-a, kuluwu Caribbeanbe-a anəmgədi-a, kuru Gulf of Mexico-a gədi-a. Mexico ye 1,972,550 km2 (761,610 sq mi) zamzəna, [12] kuru shima lardə do dinalan kən mewun yakkənmiwo dunyalan. Nəm nguwu jamaye miliyon 130 kozənadə, Mexicodə shima lardədo kən mewunzə kən mewunzə dunyalan kuru shima fato amma Spanishye ngəwuro manazayinma.[1] Bərni Mexicobedə shima bərni kura-a bərni kura-awo, shidoni bərni kura-kura dunyalan nowatadə. Kuru shima lardə yala-fəteye Latin Americalan.
Adamganalan suro Mexicoben mbejidə gananzə yayi 8,000 BC ro saadəna. Mesoamerica də, kəla furum zamanbe ro gotəna, shima fato jama fuwuzana kadaye, suronzan Olmecs-a, Maya-a, Zapotecs-a, kəla fərəmtə Teotihuacs-a, kuru Purépecha-a. Təlamma Spainyedə Mairi Aztecyedə'a kəriwuzəna, kərmai New Spainyedə'a bərni kuranzə Tenochtitlan (kərmadə bərni Mexicoye) kokkono. Mexicodə dawudi razəwu transatlanticye kuraro wallono, shidə liwula latədəye səkkə kuru cida amma asal lardəyeya kuru am Africaye sandiya duno'a. Kəriwu kərmai kəlabe Mexicobe saa 1810-1821 yedə kərmai Spainbe dawono kuru shima kərmai Mexicanbe buro salakbedəga suwudə, shi doni tənyi suro kən tilomi Mexican Republicro walzənadə. Suro saa 1848 lan, Mexico ye reta nashanzə kəriwu Mexico-American ye dəga fatsəgəna. Fasaltəwa nəm ngalwoye suro Constitution 1857 yen tədənaye səkkə kəriwu fatoye-a Faransaye-a, Empire kən indimi koktəro dazəna.
cidiya mai Maximilian I yen, shi do ne askərra Republican ye Benito Juárez ye fuwumanzəro sədin ma. Dareram karnu kən 19th ye də kərmai kura Porfirio Díaz ye dəga wuzəna, shi do ne zamanzəye nəm kalkal ba naptəram jamaye lan isəna də. Revolution Mexicobe saa 1910-1920 bedə Díaz'a kərmaitə-a kuru doka 1917be gotə-a suwudəna.

 Lamintǝ