Arewa

Arewa  gulzayya, ( Afuno ro gulzayin) shidoni maana nzə isə samn nzənama sha "North"  Nasarayya, maana "Yala". Kalma shimadə Afunolan bogada amma mudkata ro. Amma gəwusoro kərmayi siyasawu futamen. Tən nəm shehu  adinbe muslummaye bəla sokoto be  isə baro wolgono ya, su shimada shiro cakko. Shi bowotə do Arewa də,(fetemaro Yala dəma) kuru Arewacin Nigeria gulzayya, ( fetemaro Yala Najeriya be) ad Afunowa so faidatayin nasha hawarbe lan kərtə nzədə, Yala kəmadəwu Naijabe lan.

Faidatə doni kalma Arewa (Yala)  bǝ də, suro kərgən am ilmuwu anəmbe dəro balo səkəna,  shidoni sandiro awo taktəgə  bero wolgono alamanna Gar jamiyabe Barranzə Ahmadu Bello be sətandəna dəgai. Shi doni warratama kura Adin muslumbe Bornu ga kuru Sokotowa ye. Nasha shimadə shima na furtu Adinbe, kuru warmatəə nzə  ndusoye nozənama lardə gade raksə lardə gade ga sunotinsəna. Kuru mananzədə  zauro zaman kure ammana, zaumaro tafakkar sədəna.  Asutə doni nasha siyasabe ga kuru faida doni masammanbe nasha kəla kəllega, kuru ilmu do kamanən bananəm kuru shiye nya banatəyega,  suro lardə Africa be lan shidoni  Kalma taktəə bǝ di yǝ fəlezəyin: Am Yalabe, Am Fal..Powergame, Sun News (Nigeria).  7 September 2008.

Hawar lardə Najeriya be lan, fetemaro manadə kawu saa dəwun yar ləgaryin firakkə tuluribedən, lardə Najeriya d, anəm ro bowotəyin.
Suro kərwe Naija be ladən, su nzə masammanbe mbeji. Kərwe ganalaa can nabsanama suro Kərwe Dallol Maouri badku njibe la dən. Sha nowotə nabtəram Maouri / Mawri ada Afunobe. Suro lardə Najeriya be lan, bəlaa laa də can bowotin Arewa lan. Maana (Yala) kawu lardə British be Najeriya da noto badijin dəro. Arewa-s-region, tarbiyya-tatali.org.
Faidatə
Laktu kərmayi kəlabe Najeriyabe la dən, amlaaye faidatayin kalma shimada Mudkata ro Najeriya lardə Afunowa so be lan. Nəm gana Ya Najeriya diye səkə. Yala Najeriya bǝ də laktudən ngəwunzaso nasha siyasabe dən kəlanza kəlgata.  Kabila gadegade kada na gadegade be. Daji kuru karəngə adəmaro Yala Najeriyabe də, sha Hausa bakwai lan bowotin maana( bəla tulur Afunobe) daji daredən mai kərmuslumbe Sokoto be lan bowotin kawu kərmayi kəlabe ro. Adaima Yala Najeriyabe də nzəriwo lardə British bǝ lan Laktu də lan. 

Nasha Yala Najeriyabe də, kashinza misallo Arewa Forum (Shawariwu Yala Najeriyabe) arewaconsultativeforum.org .A good critical discussion on the genesis of the ACF can be found in 
Nneoma V. Nwogu. Shaping truth, reshaping justice: sectarian politics and the Nigerian truth commission. Rowman & Littlefield, 2007  kuru adaima gade adəgai da samən ma soga. Yayaktə nasha fato shawariwu bedə, sandi dəmbər sakegərənyi kərmayi kəlabe dəro Najeriya-be dəro. Tawadəmaro, kurunza dən kəla kəl ndi kate  Afunoga Fulataga doni Yala Najeriyabe da nzəmburo nzadəma.

 Lamintə