Chad

chad 

Chad də,[a] hukumamen Republic of Chad,[b] shima lardə do cidiyǝ kəltaram yala-a dawu-a Africa yǝ lan kara. Yalanzən Libya, gədinzən Sudan, anəmnzən Central African Republic, anəmfətənzən Cameroon, anəmfətənzən Nigeria (kəla kəmaduwu Chad bǝn), fətenzən Niger. Chad də am miliyon 16, surodən miliyon 1.6 bərni kura N'Djamena lan napsana. Nəm kuranzədə 1,300,000 km2 (500,000 sq mi) yeyi,[https://web.archive.org/web/20221008065049/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/chad#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016] Chad də shima lardə kura kən uwumi suro Africa yǝn kuru shima lardə kura kən findimiwo nasha dunyalan.

Chad də nasha kada mbeji: sahara Sahara ye yalazən, nasha cidiye dawunzən Sahel lan notəna kuru nasha Sudanian Savanna yǝ anəmlan. Lake Chad, shido ngawo lardǝdǝben sunzǝ sadǝnadǝ, shima cidi kǝn indimi suro Africa bǝn. Təlamma Chadyedə sandima Arabic-a Faransa-a.[https://www.aljazeera.com/news/2021/9/24/chads-military-ruler-mahamat-deby-names-transitional-parliament] Shidə fato kaduwuwa təlamma gade-gade 200 ma kozənaye. Islam (55.1%) kuru adin kəristanna  (41.1%) sandima adin kura Chad lan faidatinmawo.[https://web.archive.org/web/20191228022216/http://www.inseed-td.net/index.php/blog-with-right-sidebar/document/send/7-documents-et-publications-demographique/20-indicateurs-globaux-issus-du-rgph2-97-dg-94-couleur-28mp-22][10]

Saa duwu kən 7me BC lan baditəna dən, nəm nguwu amsobedə ngəwuro suro Chadian basinbero lezana. Dareram saa duwu kən tilomi AD yedən, kəriyewa-a mairiwa-a kada ciza kuru cukkuro suro Chad's Sahelian strip yen, falnzawoso hangalnzə diwalwa kasuwu bǝ trans-Saharan doni nadən kozənadə cistəgəro cedo. Faransa ye kalangaidə'a 1920 lan səmowona kuru nasha Equatorial Africa yǝ Faransayero kəllatə. 1960lan, Chad kərmai kəlabe ciwando cidiya kərmai François Tombalbayeyen..

 Lamintǝ