Hong Kong

Hong Kong 

[e] də nasha cidaram China ye. Am miliyon 7.4 lardə'a gade-gade lan dasawuna sodə suro 1,104-square-square-kilomita (426 sq mi) yen, Hong Kong də shima nasha kən diyaume do am nguwu'a dunyalan.￼

Hong Kong də sha kərmai kərmaiye British ye lan kokkada ngawo kərmai Qing ye Hong Kong Island ye 1841-1842 lan cezanayen dalil kəriwu Opium ye buro salak ye dəga fattəgə nankaro. Shi colonydə Kowloon Peninsula ro saa 1860lan tartəgəna kuru waltə ngalwotəgəna loktu United Kingdomye haya saa 99-ye suro saa 1898yen səbandənadən. Hong Kongdə Japanye saa 1941lan səta 1945ro saadəna loktu kəriwu dunyabe kən indimiyen. Kalangaidə United Kingdom lan səta China ro saadəna suro saa 1997. Hong Kong ye nizam gade-gade kərmai-a razəwu-a cidi China ye cidiya kaida lardə falyen, nizam indi.[g]

Buro salakkin na am gana'a bəladiya bareye-a bənyi kənta-aye,[18][19] kalangaidə kərmadə na kungənaye zauro faida'a kuru nasha kasuwuye'a. Hong Kong də shima cidaram kungənaye dunyalan kən yakkəmewo (ngawo New York ye-a London-a lan), kən lagarmen lardə diyayero sutuluwuna, kuru awo lardə diyayero sutuluwuna kən uskuye. Kungənanzədə, dollar Hong Kong bedə, shima kungəna ngəwu dunyalan kasuwu sədinmawo. Fato do am biliyonna kən indimi bərni ndaso yayi dunyalan, Hong Kong də shima am nguwu do net-netth nguwu'a də.[20] Bərnidə shiro kungəna ngəwu səbandin yaye, amma fandi ngəwu badə kate jamayedən mbeji. Bərni do am kura'a dunyalan mbeji dəman, fatowa Hong Kong ye də sambisoro zauro məradətəna.

Hong Kong də nasha zauro fuwuzəna kuru Human Development Index (HDI) 0.956 ye mbeji, kən diyaume dunyalan kuru kərma dəro na Asia ye do suro 5 yen kara. Bərni də shima kənənga do zauro nguwuwo dunyalan, kuru letəram jamaye kashi 90% kozəna.

 Ilmu 
Su kalangaidəyedə, buro salakkin "He-Ong-Kong" romaned suro saa 1780, [23] buro salakkin awo gana laa kate Aberdeen Island-a fəte Hong Kong Island-ayen kara. Aberdeen də shima buro salak ye kate mara njiye British ye-a bənyiwu fatoye-a.[24] Futu su romanisedbedə notənyi yaye, shidə kambosoro kasattəna kəla shidə shima buro salakkin Cantonese (au Tanka Cantonese) mana hēung góngben. Sudə shima "harbour karəgə kutta" au "kərmai zauro ngəla".[21][22][25] "Fragrant" də shima awo kəji fantəye harbour ye nji shawaye do Pearl River lan sədin ma au cidaram incense ye do ci kəmaduwu yala Kowloon ye lan fəlejin ma. Incense də karəngə Aberdeen Harbor yen gənatəna kawu Victoria Harbor tətandinro.[25] Sir John Davis (gomna kərmai kərmaiye kən indimi) asal gade suwudəna; Davis ye wono su də "Hoong-keang" lan gowotə ("red terrent"), launu kattiye kəla njiye kəla jaziradəyen fəlejin dəga fəlejin.[26]

Su kəske Hong Kong də nguwusoro saa 1810 lan faidatin.[27] Su də shima kalma fal Hongkong ro ruwotəna hatta saa 1926 ro, loktu gumnatiye su kalma indiye dəga gozənadən.[28] Kamfaniwa laa zaman kərmai kərmaiyedən koktənadə kuwami yaye su adə'a rozana, surodən cidi Hongkongye-a, kamfani lantarkiye Hongkong-a, Hongkong-a Shanghai-a Hongkong-a Shanghai-a (HSBC).[29][30]

 Lamintǝ