Kaduna

thumb
https://web.archive.org/web/20171010054745/http://population.gov.ng/core-activities/surveys/dataset/2006-phc-priority-tables/kaduna 

Lardə Kaduna yǝ (Hausa: Jihar Kaduna جىِهَر كَدُنا; مدينة كدونا; Fula: Leydi Kaduna,  ⁇   ⁇ ; Tyap: Si̱tet Ka̱duna)(kanurin bula kaduna bǝ) lardə do yala-fəte geopolitical zone lardə Nigeria yǝ dən. Bərni kura lardə yǝ də shima bəla kaduna wo, shi doni bəla 8th kurama suro lardə ye də suro saa 2006 yen. Saa 1967 lan North-Central State lan cetando, shi doni lardə Katsina zamanbe'a surinma də, lardə Kaduna bǝ kalangai kərmaaro saa 1987 lan səbandəna. Lardǝ Kaduna yǝ dǝ shima lardǝdo kǝn diyaume dǝwo zaumaro kura wo kuru shima lardǝ do kǝn yakkǝmi dǝwo am ngǝwu soyǝ suro lardǝ dǝ yl dǝn, lardǝ Kaduna yl dǝ su nzǝrtaliu ye dǝwo, dalil nzǝrtaliu kada suro lardǝ yǝ dǝn mbeji alama Jamiya Ahmadu Bello ye dǝ.

Kaduna lardə zaman yǝ də shima fato bəla'a bəla'a Africa bǝ kureye soye, suronzan bəla'a Nokye dəwo c. 1500 BC ro c. Saa 500 AD lan. 6 Karnu kən 9 lan, geographer kuru hawarra bǝ Ya'qubiye hawarra kəla kərmai Hausa bǝ dəga ruwozəna, shi doni har loktu shima dəga Sokoto Caliphate ro təkkin badiyaram karnu 1800 lan. Loktu zaman kərmaiye dən, bərni Kaduna də bərni kura lardə Northern Nigeria Protectorate ye ro tədəna.

Su Kaduna dǝ shima kalma Hausabe kada, ma'ananzǝ alau ngǝla; kuluwu Kaduna dǝ buron alau ngǝla ngǝla ro walzǝna. Lardә lardә yǝ dә kәndaramma, taganasmaro cotton-a groundnut-a lan faidatin. Zaman kəmaaye lan, lardǝ Kaduna bǝ dǝ shima na kǝrmai kaduwuyǝ-a adinbe-a zauro dunoaro walzǝna, kǝla fitina Miss World bǝ saa 2002 bǝ suro bǝrni kura lardǝ bǝ den kǝla fitina malǝmma adǝbe suwudǝnadǝro am 250 yewu gǝrza kuru am 30,000 yewu fatowanzǝa fuluzana. 

 Lamintǝ