Jigawa

Lardə Jigawa yǝ (Hausa: Jihar Jigawa) shima lardə fal suro lardə wa 36 lardə Nigeria bǝ lan, yala lardə bǝ dən. Kǝntawu August be lǝn 27, saa 1991, General Ibrahim Babangidaye lardǝwa tulur yǝ sǝdǝna kǝla lardǝ dǝyen, adadu lardǝwa tulur ye dǝga yakkǝro sǝdǝna. Kǝlanzǝdǝ kǝla lamar shimadǝyen bana dokabe sǝdǝna; lardǝwa cido-a kuru kazǝyi kǝla lamar shimadǝbe Decree No. 37 saa 1991 be ladǝn. Lardǝ Jigawa dǝ nasha lardǝ Kano bǝ-a kuru nasha Yala-Gǝdibe lardǝ Kanobe-an kara, kuru nasha laa kalangai lardǝ Nigeriabe-a lardǝ Nigerbe-a ye. Bərni kura lardəye də shima Dutse. Lardǝ Jigawa dǝn gomnati na 27 mbeji.

Lardә shima kǝn yakkǝmi dәn nǝm ngәwu am suro lardә Jigawa ye dә, am nguwu so dә asal Hausa au Fulani ye. Kammabo amma lardǝ Jigawa dǝ sandima Musulman, kuru lardǝ dǝ shima fal suro lardǝwa kǝn mewun indin dǝwo sharia lan kǝrmai lardǝdǝye falzǝna dǝn. Lardǝ Jigawa dǝ zauro su'a Dutsen Habude dǝwo suro kuluwu ye dǝn suro bǝrni Birnin Kudu ye dǝn, shido zaman Neolithic ye dǝro walzǝna. Bərni Hadejia (buron Biram) dǝ zauro notǝnama kǝla "kǝrmai Hausabe jireye arakkǝlan" falro.