ಲೂಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳು

ಲುಯಿಷ್, ಅಸಾಕಿಯನ್ ಅಥವಾ ಸಾಕ ಭಾಷೆಗಳು ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಾಲ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆಗಳ ಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಬರ್ಮಾ (ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್, ಕಡು ಮತ್ತು ಗಣನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳು ಬರ್ಮೀಸ್ ಮತ್ತು ಚಕ್ಮಾ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚದುರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯವರು ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದರೂ, ಲುಸ್ (1985) ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳು “ಒಮ್ಮೆ ಮಣಿಪುರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತರ ಯುನ್ನಾನ್ವರೆಗೆ, ಬಹುಶಃ ಬರ್ಮಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು.”

ಮ್ಯಾಟಿಸಾಫ್ (2013)http://sealang.net/archives/ltba/pdf/LTBA-36.2.15.pdf ಅವರು ಲುಯಿಷ್ ಎಂಬ ಪದದ ಬದಲು ಅಸಾಕಿಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಯಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೈತೇಯಿಗಳು ದಾಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅನೇಕ ಮಾತನಾಡುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾಕ್, ಚಾಕ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಗಣನ್ ಮತ್ತು ಮೊಕ್ಹ್ವಾಂಗ್ ಕಡು ಭಾಷೆಗಳ ಮಾತನಾಡುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾಕ್ ಅಥವಾ ಅಸಾಕ್ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.https://escholarship.org/uc/item/6248736t

ಮಣಿಪುರ ದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಂಡ್ರೊ, ಸೆಂಗ್ಮೈ, ಮತ್ತು ಚೇರಲ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸಹ ಲೂಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳೇ ಎಂದು ಮ್ಯಾಟಿಸಾಫ್ (2013) ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಅರ್ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಸಿರೋ-ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನಾಟೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಕುರಿತು ತಿಳಿಯಲು, ಲುವಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.

 ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ/ಅಳಿದುಹೋದ ಭಾಷೆಗಳು 
ಮ್ಯಾಟಿಸಾಫ್ (2013) ಅವರು ಮಣಿಪುರದ ಅಳಿದುಹೋದ ಅಂದ್ರೋ, ಸೆಂಗ್ಮೈ ಮತ್ತು ಚೈರೆಲ್ ಭಾಷೆಗಳೂ ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂದ್ರೋ, ಸೆಂಗ್ಮೈ ಮತ್ತು ಚೈರೆಲ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದ್ದು, 1859ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪದಕೋಶದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.https://glottolog.org/resource/languoid/id/luia1234 ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಮಾತನಾಡುವವರು ನಂತರ ಮೈತೇಯಿ ಭಾಷೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಲುಯಿ ಅಥವಾ ಲೊಯಿ (‘ಸೇರ್ಫ್’ / ದಾಸ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗೊಳ್ಳದ ಭಾಷಾ ರೂಪಗಳು ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷಾ ರೂಪಗಳಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.https://en.wikipedia.org/wiki/Robbins_Burlinghttps://books.google.co.in/books?id=OeYwAQAAMAAJ&redir_esc=y

ಮಧ್ಯ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ಯು ಭಾಷೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರಿತೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಣಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ (1972) ಮತ್ತು ಶೇಫರ್ (1974) ಅವರು ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಅಳಿದುಹೋದ ತಮಾನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಲುಯಿಷ್ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಕೆಯ್ಸುಕೇ ಹೂಜಿವಾರಾ (2016) ಅವರ ಅಧ್ಯಯನವು ಅದು ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಟಿಬೆಟೋ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.

 ಭಾಷಾ ವರ್ಗೀಕರಣ 
ಮ್ಯಾಟಿಸಾಫ್ (2013) ಅವರು ಹೂಜಿವಾರಾ (2012) ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅಸಾಕಿಯನ್ (ಲುಯಿಷ್) ಶಾಖೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಟಾಮ್‌ಬೌಮ್ (ವಂಶವೃಕ್ಷ) ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/handle/2433/182194

 ಅಸಾಕಿಯನ್ (Asakian)
 ಚಾಕ್ (Cak)
 ಸಾಕ (Sak)
 ಚೈರೆಲ್ (Chairel)
 ಲೊಯಿ (ಚಕ್ಪಾ) [Loi (Chakpa)]
 ಸೆಂಗ್ಮೈ (Sengmai)
 ಅಂದ್ರೋ (Andro)
 ಕಡು (Kadu)
 ಗಣನ್ (Ganan)
 ಕಡು (Kadu)

ಹೂಜಿವಾರಾ (2020) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಂಗ್ಮೈ, ಅಂದ್ರೋ ಮತ್ತು ಚೈರೆಲ್ ಭಾಷೆಗಳು ಚಕ್ಪಾ (Chakpa) ಯ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು (varieties) ಆಗಿವೆ.

 ಭಾಷಾ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ 
ಹೂಜಿವಾರಾ (2012) ಅವರು ಪ್ರೋಟೊ-ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಾಫ್ (2013) ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋಟೊ-ಲುಯಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶೀಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೋಟೊ-ಆಸ್ಟ್ರೋಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಜಿಂಗ್‌ಫೋ ಭಾಷೆಗಳಂತೆ, ಪ್ರೋಟೊ-ಲುಯಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಸೆಸ್ಕ್ವಿಸಿಲ್ಲಾಬಿಕ್ (ಒಂದೂವರೆ ಅಕ್ಷರದ) ಅಕ್ಷರರಚನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಹೂಜಿವಾರಾ (2012) ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರೋಟೊ-ಲುಯಿಷ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಕ್ಶನರಿ (Wiktionary) ಯಲ್ಲಿರುವ Proto-Luish reconstructions ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸಾಲ್ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ