ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಗಾರ್ಡನರ್ ಕಾಟ್ರೆಲ್

ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಗಾರ್ಡನರ್ ಕಾಟ್ರೆಲ್ (1877-1948). ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಓರ್ವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ವಿಜ್ಞಾನಿ,  ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡಲು ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದg ಸಂಸ್ಥಾಪಕ. 
ಬಾಲ್ಯ 
ಜನವರಿ 10, 1877ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಓಕಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಬರ್ಕ್ಲೀಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿದ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಲೀಬಿಗ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟವಾಲ್ಡ್‍ರ ಕೈಕೆಳಗೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. 1902 ರಿಂದ 1911ರವರೆಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿದ್ದ.
ಸಂಶೋಧನೆಗಳು
ಸ್ಯಾನ್‍ಫ್ರಾನ್ಸಿಕೊ ಪ್ರದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಜ್ಞಾಪನೆ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಿಶ್ವಸಿಸುವ ಧೂಮದಲ್ಲಿನ ಕಲಿಲ ಕಣಗಳಿಂದ ವಾಯುಮಂಡಲ ಕುಲುಷಿತವಾಗದಂತಿರಲು ಕಾಟ್ರೆಲ್ ಸ್ಥಿರವಿದ್ಯುತ್ ಒತ್ತರಿಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ (1906). ಇದರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುತಿದ್ದ ಸ್ಮಿತ್‍ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಈತ ಕೊಟ್ಟ. 1911 ರಿಂದ 1920ರವರೆಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಗಣಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗ ನಿಸರ್ಗಾನಿಲದಿಂದ ಹೀಲಿಯಮ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕುದಿಬಿಂದುವಿನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ವಸ್ತುಗಳ ಅಣುತೂಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಉಪಕರಣವನ್ನು 1919ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಗಣಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖಂಡನಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿಯೂ ಕಾಟ್ರೆಲ್ ದುಡಿದ. 1922 ರಿಂದ 194ರವರೆಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮಣ್ಣಿಗಿಳಿಸಿ ನೈಟ್ರೇಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. ಕಾಟ್ರೆಲ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಣದ ಬಹುಬಾಗವನ್ನು ಸಂಶೋಧನಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದಾನವಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ನೂರಾರು ಮಂ ಯುವ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಕಾಟ್ರೆಲ್‍ನ ಸಂಶೋಧನಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ವ್ಯಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ನಿಧನ
1948ರ ನವೆಂಬರ್ 16ನೆಯ ತಾರೀಖು ಕಾಟ್ರೆಲ್ ಬರ್‍ಕ್ಲೀಯಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದ.     
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Research Corporation for Scientific Advancement
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು