ಕಾವಿಕಲೆ

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ಕಾವಿ ಕಲೆಯು ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋವಾ , ಕರಾವಳಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಕಾವ್" (ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ರೆಡ್ ಆಕ್ಸೈಡ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದೇ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಿಳಿ ಸುಣ್ಣದ ಗಾರೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.  ಕಾವಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು.


 ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಮರೂನ್-ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಾಲೆ ಎಂದರೆ "ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ". ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕಾವಿ ಕಾಲೆ ಎಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ-ಗಾರೆ( ಪ್ಲಾಸ್ಟೆಡ್) ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು-ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆತ್ತಿದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

 ಇತಿಹಾಸ 
ಕಾವಿ ಕಲೆಯು ಸುಮಾರು ೪೦೦–೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಬಹುಶಃ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಇದು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. 

 ತಂತ್ರ 
ಕಾವಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಬೇಕಾದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಉರಮುಂಜಿಯ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ ನಯವಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಕ್ಕಿನ ಟಾಪಿ (ಟ್ರೋವಲ್‌)ಯಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಲು, ಮರದ ಹಲಗೆಯನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ, ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಾವಿ ಕಲಾ ಕಲಾವಿದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಆಡಿಪಟ್ಟಿ(ರೂಲರ್‌)ಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಈ ಕಾಗದವನ್ನು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸಿ ರಂಧ್ರಗಳ ಸುಣ್ಣ ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಯಾಮಗಳ ಚೂಪಾದ ಲೋಹದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ರೇಖೆಗಳು, ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಸುರುಳಿಗಳು, ಸ್ಪೇಡ್‌ಗಳು, ಅರ್ಧವೃತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. V-ಆಕಾರದ ಸಮಾನಾಂತರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅವಳಿ ಹುಸಿ-ಸ್ತಂಭಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಕಲಾವಿದರು ಮೊದಲು ಚಿಪ್ಪು-ಸುಣ್ಣ, ಮರಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಿಳಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದರವು ಹೊಂದಿಸಿದ ನಂತರ, ನುಣ್ಣಗೆ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಕೆಂಪು ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸುಣ್ಣದ ಪುಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ - ಇದನ್ನು ಕಾವ್ ಪದರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ನಯವಾದ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ ತೇವವಾಗಿರುವಾಗ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಕ್ಕಿನ  ಚೂಪಾದ ಲೋಹದ ಸಲಕರಣೆ (ಬಾಡ್ಕಿನ್‌)ಗಳು ( ಕಾಂತಾ ), ಕೊರೆಯಚ್ಚುಗಳು, ರೂಲರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೆಳಗಿರುವ ಬಿಳಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಎರಡು-ವರ್ಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀರುಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಯವಾದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಉಜ್ಜಿ ನಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.


 ಅಲಂಕಾರ ಸಂಕೇತಗಳು
ಕಾವಿ ಕಲೆಯ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಪದಕಗಳು, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಗಳು (ವೃತ್ತಗಳು, ಅರ್ಧವೃತ್ತಗಳು, ಷಡ್ಭುಜಗಳು), ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. 
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಕಾವಿ ಕಲೆಯು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣಗಳು, ಚರ್ಚ್ ಗೋಡೆಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಜೈನ ಬಸದಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋವಾದ ಪೆರ್ನೆಮ್, ಸತ್ತಾರಿ, ಕ್ಯಾನಕೋನಾ, ಪೊಂಡಾ ಮತ್ತು ಮೊರ್ಜಿಮ್ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು ಕುಮಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. 

 ವಸ್ತುಗಳು 
ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ ( ದೇವನಾಗರಿ :काव) ಎಂಬ ಪದವು ಭಾರತೀಯ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಏಕೈಕ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. 

ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ, ಬಿಳಿ ಮರಳು ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಂಪು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಾವಿ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಮುದ್ರ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ  ಬಿಳಿ ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ನದಿಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ತೊಳೆದ ಮರಳನ್ನು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಹುದುಗಿಸಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಏಕರೂಪದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 

 ಅವನತಿ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ 
20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕಾವಿ ಕಲೆ ಬಹುತೇಕ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿತ್ತು, ಯಾವುದೇ ಜೀವಂತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದವು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಪರಂಪರೆಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಹೆಟಾ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೊರಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ 21 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಗ್ರಾಫಿಟೊ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುವುದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಜನಾರ್ಧನ ಹಾವಂಜೆ ಹವಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಡಿ'ಸೋಜಾ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗೋವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆರ್ಟ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಂತಹ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾವಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಗರ್ ನಾಯಕ್ ಮುಳೆ ಅವರಂತಹ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರು 2023 ರಲ್ಲಿ G20 ಮತ್ತು 2024 ರಲ್ಲಿ UNESCO ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿ ಸಭೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ನಿರಂತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು