ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇಶಮಾನೆ

ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇಶಮಾನೆ (ಜನನ 1955) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಗಂಥಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಿದ್ವಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಗಂಥಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇಶಮಾನೆ ಅವರು ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೇವರ್ಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೋಬಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಬಾಬು ರಾವ್ ದೇಶಮಾನೆ ಅವರು ಎಂಎಸ್‌ಕೆ ಮಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ರತ್ನಮ್ಮ ಅವರು ತರಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  

ಅವರು ಗಾಜಿಪುರದ ಚಕ್ಕರಗಟ್ಟ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಬುರಗಿಯ ಗಂಗಾಂಬಿಕಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಎಸ್‌ಬಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ (PUC) ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.

ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ (ಎಂ.ಎಸ್) ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

 ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ದೇಶಮಾನೆ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಿದ್ವಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಗಂಥಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದರು.  

ಅವರು ನಂತರ ಕಿದ್ವಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಗಂಥಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIPER)ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 
 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004)
 ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025)
 ದಿ ಹಿಂದು – ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಹೆಲ್ತ್ & ಹೈಜಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025)
 Women of Worth (WoW) ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಉಬುಂಟು ಮಹಿಳಾ ಜಾಲತಾಣ, ಬೆಂಗಳೂರು (2025)

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
"WoW Awards: Vijayalakshmi Deshmane — Excellence in Health & Hygiene". The Hindu. 28 ಮಾರ್ಚ್ 2025.

"'Cancer no longer a foreign disease'". Star of Mysore. 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025.

"Unsung heroes: From selling fruits to mastering oncology, how Dr Vijayalakshmi Deshmane transformed cancer care". The Indian Express. 13 ಜುಲೈ 2025.

"Vegetable Seller to Reputed Oncologist: How Dr. Vijayalakshmi Beat All Odds to Emerge a Winner". The Better India.

Badseshi, Ramakrishna. "Dr Vijayalakshmi: Story of grit, determination". The New Indian Express. 28 ಜನವರಿ 2025.

Tiwari, Nancy. "Bright Side Stories: How Dr. Vijayalakshmi Deshmane Became Guiding Light for Cancer Patients". Asianet Newsable. 27 ನವೆಂಬರ್ 2025.

"Three from North Karnataka chosen for Padma Shri". The Hindu. 25 ಜನವರಿ 2025.

"Veteran Artists Felicitated at Ubuntu's Women of Worth 2025 Awards in Bengaluru". The Hans India. 6 ಜೂನ್ 2025.