ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನ

ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ 
ಶ್ರೀ ಗುರು ಶಂಕರಂ ವಂದೇ ಪಂಚಾಕ್ಷರಾಹ್ವಯಂ ಶಿವಂ। ನಾದಗಂ ಪ್ರಣವಾಕಾರಂ ಜಗದಾದ್ಯಂ ಮಹೇಶ್ವರಂ॥.
ನಾದಾಂಗನೂ ಪ್ರಣವ ಸ್ವರೂಪನೂ ಜಗದಾದ್ಯನೂ ಆದ ಶ್ರೀಗುರುವು ಪಂಚಾಕ್ಷರ ನಾಮಕನು ಆದ ಶಂಕರನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶಿವನೇ ಈ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗುರುವಾಗಿರುವನೆಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಂ ಅಂದರೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಕೊಡತಕ್ಕಂಥ ಪ್ರಣವ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ನಾಮದಿಂದ ಶ್ರೀಗುರುವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೂ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆಯ ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಶ್ರೀಗುರುವನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಶ್ಲೋಕ  ನಾದ ತನು ಮನಿಶಂ ನಮಾಮಿ ಮನಸ ಶಿರಸ ಮೋದಕಾರಂ | ನಿಗಮೋದ್ಧಾರಂ ಶ್ಯಾಮ ವೇದಸಾರಂ ಸಾರಂ ಸದ್ದೋಜಾತದಿ ಪಂಚ ವಕ್ರಾಜ ಸರಿಗಮಪದನಿ ವರಸಪ್ತಸ್ವರ ವಿದ್ಯಾಲೋಲಂ | ವಿಮಲಾ ಹೃದಯ ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ || ರಾಜಂ ವಂದೇ ಪುಟ್ಟರಾಜಂ ||

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ನಿರಂಜನ ಮುಖದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಓಂಕಾರವೇ ಶಿವನ ಕಾರಣ ಶರೀರವಾಯಿತು. ಅದೇ ನಾದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾದ ಓಂಕಾರದಿಂದ ನಂತರ ಶ್ರೀಕಾರ, ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಷಡಕ್ಷರ, ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಎಂಬ ಮಹಾಮಂತ್ರಗಳ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು. ಈ ಪಂಚಾಕ್ಷರವೇ ಜೀವಿ ಹಾಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರಿವೇ ಯೋಗಸಾರ. ಈ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆಯ ತತ್ತ್ವವು ನಾದ, ಬಿಂದು, ಕಲಾ ಸ್ವರೂಪದ ಪಾರ್ವತಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವರ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಶ್ರುತಿ–ಸ್ವರಗಳ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕವಿ ಗವಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ವರಲಿಪಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಂಗೀತದ ಸೊಬಗೊಂದಿಗೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ವರಲಿಪಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ವರಲಿಪಿ ಪದ್ಧತಿ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ರಚಿಸಿದ ‘ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಗಾನಸುಧಾ ಭಾಗ–1’ ಹಾಗೂ ‘ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಗಾನಸುಧಾ ಭಾಗ–2’ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ 66 ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಸ್ತದಿಂದ ಬಂಧಿಶ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಚೀಜುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾದಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಾದಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ ಹಾಡಿದ ಗಾನಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕವಿ ಗವಾಯಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 1914ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಚಾರಿ ಸಂಗೀತ ಪಾಠಶಾಲೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಗದುಗಿನ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮವು ಸಂಗೀತದ ಗುರುಕುಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಭಜನಾ ಸಂಗೀತ, ಗಜಲ್, ತುಮ್ರಿ, ತರಾನ, ತಿಲ್ಲಾನ ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಆಯಾಮಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ.

ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮವು ದೀನ, ದಲಿತ, ಅಂಧ, ಅನಾಥರಿಗೆ ಉಚಿತ ಅನ್ನ, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಲಕ್ಷ ಶಿಷ್ಯ–ಪ್ರಶಿಷ್ಯರ ಪರಂಪರೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. 1914ರಲ್ಲಿ ಹಾನಗಲ್ಲ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗಿ, ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕವಿ ಗವಾಯಿಗಳ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಈ ಘರಾನೆ ನಾಡು, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು.
12ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವದಿ ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ, ಮುಂಬೈನ ಹೆಚ್.ಎಂ.ವಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಪದಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ವಚನ  

ಎತ್ತ ನೋಡಿದಡತ್ತ ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಶಿವಯೋಗಿಯ ಶಿಷ್ಯರ ಬಳಗವೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆಯಯ್ಯ |  

ಎತ್ತ ಕೇಳಿದಡತ್ತ ಸಂಗೀತ ರಾಗ ವಿಸ್ತಾರದ ಸುಸ್ವರವೇ ಕೇಳುತ್ತಿದೆಯ |  

ಎತ್ತ ಹೋದಡತ್ತ ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡುವವರ ಸಂದರ್ಶನವೇ ಆಗುತ್ತಿದೆಯಯ್ಯ |  

ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಷ್ಯರಂಬುವರ ಸತ್ಯವಾಗುತಿದೆಯ ಗುರುಕುಮಾರ ಪಂಚಾಕ್ಷರೇಶ್ವರ ||

ಎನ್ನುವಂತ ತಮ್ಮ ವಚನಾಂಕಿತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ನಾಟಕ ಕಲೆ ಯೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿಕಲಾ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದವರೆಗೆ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟವಾಗಿ, ಸರ್ವಧರ್ಮದವರಿಗೆ ತವರೂರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗುರುಗಳು ಉತ್ತರಾದಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾದಿ ಸರಸ್ವತಿ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸದಾರಂಗ, ಅದಾರಂಗ್, ಮನರಂಗ್, ಸವಾರಂಗ್, ಗುಣಿದಾಸ್, ಪ್ರೇಮ ಪಿಯು ಮುಂತಾದವರು ಚೀಜುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನಾರಿಯ ಅಂಗಾಂಗ ವರ್ಣನೆ, ಶೃಂಗಾರ ಮತ್ತು ವಿಲಾಸ ಭಾವಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗುರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಶಕ್ತಿ–ಶಿವ–ರಾಮ–ಶ್ಯಾಮ–ನಾದಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪದ ಪರಶಿವನ ವರ್ಣನೆ, ನಿಸರ್ಗ ಹಾಗೂ ಗುರುಭಕ್ತಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ನಾಮಾಂಕಿತವನ್ನು ಕೃತಿಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಗುರುಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಂ. ಬಸವರಾಜ್ ರಾಜಗುರು, ಪಂ. ಅರ್ಜುನ್ ನಾಕೋಡ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಪುರಾಣಿಕಮಠ, ಪಂ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಗವಾಯಿ, ಪಂ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಪುರಾಣಿಕಮಠ, ಗುರುಸ್ವಾಮಿ ಕಲಕೇರಿ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ಗುರುಬಸವ ಜಾಲಿಬೆಂಚಿ, ಸಿದ್ದರಾಮ ಕೋರ್ವಾರ್, ಸಿದ್ದರಾಮ ಜಂಬಲದಿನೀ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಿಗಟ್ಟಿ, ವೀರೇಶ್ವರ ಹಿರೇಮಠ, ಆರ್.ಎಸ್. ಹಿರೇಮಠ, ಡಿ.ಕುಮಾರ ದಾಸ್, ಬಾಲಚಂದ್ರ ನಾಕೋಡ, ಸೋಮನಾಥ ಮಾರಡೂರು, ಪಂ. ಬಸವರಾಜ ಗೋನಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಷ್ಯರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ದೇಶ–ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಲೇಖನವು ಗಾನಸುಧಾ ಭಾಗ–1 ಮತ್ತು ಭಾಗ–2, ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಬೆಂಗಳೂರು) ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ವಾಣಿ ಹಾಗೂ ಗಾಯನ ಗಂಗ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಡಿನ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕಲಾಹಿತೈಷಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 🙏

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
Google Share Reference 1 Google Share Reference 2 Google Share Reference 3 Google Share Reference 4 Google Share Reference 5
__INDEX__
__NEWSECTIONLINK__