ಬಣಜಿಗ

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ

ಬಣಜಿಗ (Banajiga) ಪಂಗಡವು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮೂಲ ಕಸುಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಬಲಿಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಣಜಿಗರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಣಜಿಗರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಕವಾಗಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 

ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಂತೆ, ಹದಿನಾರನೇ ಮತ್ತು ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲಕ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ನಡೆಯಿತು. ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಣಜಿಗರು ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಠಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ, ದತ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

 ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ 
“ಬಣಜಿಗ” ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ವಣಿಕ್ / ವಣಿಜ (ವ್ಯಾಪಾರಿ) ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಲನ್ಜ, ಬನಂಜ, ಬನಂಜಿಗ, ಬಲಿಜಿಗ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಣಜಿಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಲವು ರೂಪಾಂತರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲನ್ಜ, ಬನಂಜ, ಬನಂಜು, ಬಣಜಿಗ ಮತ್ತು ಬಣಿಜಿಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದರೂಪಗಳು ಬಲಿಜಿಗ, ವಳಂಜಿಯಾರ್, ಬಲನ್ಜಿ, ಬನನ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಬಲಿಗ ಮುಂತಾದ ಸಂಬಂಧಿತ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಜ್ಞಾತ (cognate)ವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ವಣಿಕ್ ಅಥವಾ ವಣಿಜ (ವ್ಯಾಪಾರಿ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಕಸುಬು 
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಣಜಿಗರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ವ್ಯಾಪಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

 ಉಪ ಪಂಗಡಗಳು 
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ವಿವಿಧ ಉಪಗುಂಪುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ವೃತ್ತಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಗುಂಪುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
+ಬಣಜಿಗ ಉಪಪಂಗಡಗಳುಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಉಪ ಪಂಗಡ೧ಆದಿ ಬಣಜಿಗ೨ಎಲೆ ಬಣಜಿಗ / ತೋಟ ಬಣಜಿಗ೩ಗಂದುಡಿ ಬಣಜಿಗ೪ಗಜುಲು ಬಣಜಿಗ೫ಗೋಣಿ ಬಣಜಿಗ / ಕ್ರೋಣಿ ಬಣಜಿಗ೬ಗೋಪಾಲ ಬಣಜಿಗ೭ಗೋಪತಿ ಬಣಜಿಗ೮ಗೌಡ ಬಣಜಿಗ / ಬಲಜಿಗ / ಬಣಜಿಗ೯ಜಿಡಿಪಳ್ಳಿ ಬಣಜಿಗ೧೦ಜೋತಿ ಬಣಜಿಗ೧೧ತೆಲುಗು ಬಣಜಿಗ೧೨ದಾಸ ಬಣಜಿಗ೧೩ದುಡಿ ಬಣಜಿಗ೧೪ನಾಯ್ಡು / ನೈಡು ಬಣಜಿಗ೧೫ಪಂಚಮ ಬಣಜಿಗ೧೬ಪುನವಲು ಬಣಜಿಗ೧೭ಪುವುಲು ಬಣಜಿಗ೧೮ಬಳೆಗಾರ/ಬಳೆ ಬಣಜಿಗ೧೯ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಂ ಬಣಜಿಗ / ಮುಸು ಕಮ್ಮ೨೦ರೌತ್ / ರಾವುತ್ / ರಾಹುತರ ಬಣಜಿಗ೨೧ಲಿಂಗ ಬಲಿಜ / ಲಿಂಗ ಬಣಜಿಗ೨೨ಸಾದು ಬಣಜಿಗ೨೩ಸುಕಮಂಚಿ ಬಣಜಿಗ೨೪ಸೆಟ್ಟಿ ಬಲಿಜ / ಸೆಟ್ಟಿ ಬಣಜಿಗ / ಬಣಜಿಗ ಸೆಟ್ಟಿ೨೫ಶಿಲ್ವಂತ / ಶೀಲವಂತ ಬಣಜಿಗ೨೬ಉಪ್ಪು ಬಣಜಿಗ

 ಆದಿ ಬಣಜಿಗ 
ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿ ಬಣಜಿಗರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಎಲೆ ಬಣಜಿಗ 
ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಬಣಜಿಗರನ್ನು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಹೆಸರು ಈ ವೃತ್ತಿ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ.

 ದಾಸ ಬಣಜಿಗ 
ವಸಾಹತು ಯುಗದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ದಾಸ ಬಣಜಿಗರನ್ನು ವೈಷ್ಣವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನನ್ನು ರಾಮಾನುಜ ದಾಸ ವಣಿಜರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮೂಲವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳುವ ಸಮುದಾಯಪರಂಪರೆಯ ವಿವರಣೆಗಳೂ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ವಿವರಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಯಂ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿವೆ. ದಾಸ ಬಣಜಿಗರು ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚೆನ್ನಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

 ದುಡಿ ಬಣಜಿಗ 
ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿ ಬಣಜಿಗರನ್ನು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇವರು ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿಲ ಮತ್ತು ಬಭ್ರುವಾಹನ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನ ಹೊರಗೋತ್ರೀಯ ವಂಶಪಂಕ್ತಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದುಡಿ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಪುರಾಣಂ ಎಂಬ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಗಜುಲು ಬಣಜಿಗ 
ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಜುಲು ಬಣಜಿಗರನ್ನು ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಗೌರಿಪುತ್ರ, ಬಣಜಿಗ, ಕವರೈ, ಬಲಿಜ ನಾಯ್ಡು ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಗಳಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಜುಲು ಬಣಜಿಗರನ್ನು ವಿಸ್ತೃತ ಬಲಿಜ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಯ್ಡು, ನೈಯುಡು ಮತ್ತು ಸೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಪದವಿಗಳು ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ಮೂಲಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.

 ಗೌಡ ಬಣಜಿಗ 
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಅಥವಾ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗೌಡ ಬಣಜಿಗ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಲಿಂಗ ಬಣಜಿಗ 
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಬಣಜಿಗರನ್ನು ಲಿಂಗಾಯತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೂಲದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಿಂಗ ಚಿಹ್ನೆಯ ಪೂಜೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗ ಬಣಜಿಗರನ್ನು ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮುದಾಯವಾಗಿ ಮೂಲಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.

 ನಾಯುಡು ಬಣಜಿಗ 
ನಾಯುಡು ಬಣಜಿಗವು ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಉಪಗುಂಪು. ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ “ನಾಯಡು” ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

 ಪುವುಲು ಬಣಜಿಗ 
ಪುವುಲು ಬಣಜಿಗವು ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಹೂವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಗಾಜುಲು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರನ್ನಾಗಿ ಕೂಡ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಂ ಬಣಜಿಗ 
ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಂ ಬಣಜಿಗವು ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಉಪಗುಂಪಾಗಿದೆ. “ಜಿಡಿಪಳ್ಳಿ” ಮತ್ತು “ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಂ” ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವು ಸಮುದಾಯದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಂ ಬಣಜಿಗ ಉಪಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ನೆಲ್ಲೂರು, ಕಡುಪ, ಅನಂತಪುರ, ನಾರ್ತ್ ಅರ್ಕಾಟ್ ಮತ್ತು ಚಿಂಗಲ್ಪೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ವಲಸಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ರೌತ್ / ರಾವುತ / ರಾಹುತರ್ ಬಣಜಿಗ 
ರೌತ್, ರಾವುತ ಅಥವಾ ರಾಹುತರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವವರು ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಉಪಪಂಗಡದವರು. ಈ ಗುಂಪು ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬಲಿಜ ಉಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯನ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವುಟ್‌ಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಪ್ಪನ ಬಣಜಿಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರನ್ನು ವಿಜಯನಗರದಿಂದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. “ಒಪ್ಪನ” ಎಂಬ ಪದವು ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು, ಅದರಿಂದ ಅವರು ರಾವುತ್ಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

 ಸಾದು ಬಣಜಿಗ 
ಸಾದು ಬಣಜಿಗರು ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಉಪವರ್ಗ. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಮುದಾಯದವರು ಮೊದಲು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೋಯ್ಸಳ ರಾಜವಂಶದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಮಾನುಜ ದಾಸ-ವಣಿಜಕ್ಷತ್ರಿಯರಂತೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಜೈನ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರಗಳಿವೆ. ದಾಸ ಬಣಜಿಗರು ಶವದಹನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬಣಜಿಗ ಗುಂಪುಗಳು ಶವಾವಸಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಪುಟ್ಟುವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ವೈಷ್ಣವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿರಾಜಪೇಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾದು ಸೆಟ್ಟಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಅವರು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಳೇ ಎಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

 ಸೆಟ್ಟಿ ಬಣಜಿಗ 
ಸೆಟ್ಟಿ ಬಣಜಿಗರು, ಸೆಟ್ಟಿ ಬಲಿಜ, ಬಲಿಜಾ, ಕಾಪು, ಬಲಿಜಾ ಸೆಟ್ಟ್ಲು ಅಥವಾ ಚೆಟ್ಟಿ ಬಲಿಜಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರು, ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗುಂಪಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾವ್, ನಾಯ್ಡು, ನಾಯುಡು ಮತ್ತು ಸೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೆಟ್ಟಿ ಬಣಜಿಗರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಲಿಜಾ ವಂಶಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಅರಸು ಮನೆತನಗಳು 
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಣಜಿಗರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಪಟ್ಟಣ ನಾಯಕರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

 ಅರಸರು 

 ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು / ಕೆಳದಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜರು 

 ಬೆಳವಡಿ ಮಲಮ್ಮ (೧೬೨೪–೧೬೭೮)
 ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೬೪೫–೧೬೬೦)
 ಚಿಕ್ಕ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೬೬೦–೧೬೬೨)
 ಭದ್ರಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೬೬೨–೧೬೬೪)
 ಸೋಮಶೇಖರ ನಾಯಕ I (೧೬೬೪–೧೬೭೨)
 ಕೆಳದಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ (೧೬೭೨–೧೬೯೭)
 ಬಸವಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೬೯೭–೧೭೧೪)
 ಸೋಮಶೇಖರ ನಾಯಕ II (೧೭೧೪–೧೭೩೯)
 ಕಿರಿಯ ಬಸವಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೭೩೯–೧೭೫೪)
 ಚೆನ್ನ ಬಸಪ್ಪ ನಾಯಕ (೧೭೫೪–೧೭೫೭)
 ರಾಣಿ ವಿರಮ್ಮಾಜಿ (೧೭೫೭–೧೭೬೩)

 ರಾಣ ಜಗದೇವರಾಯರ ವಂಶ 

 ರಾಣ ಪೆಡ ಜಗದೇವರಾಯ
 ರಾಣ ಇಮ್ಮಡಿ ಜಗದೇವರಾಯ
 ರಾಣ ಅಂಕುಸರಾಯ
 ರಾಣ ಕುಮಾರ ಜಗದೇವರಾಯ
 ಇಮ್ಮಡಿ ಅಂಕುಸರಾಯ

 ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು 
ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ:
+ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಹೆಸರುಹೊಂದಿದ್ದ ಹುದ್ದೆ/ಸ್ಥಾನ೧ಬಿ. ಡಿ. ಜತ್ತಿParliament mourns death of B.D. Jatti, adjourns. 2002. Sri Basappa Danappa Jatti Born in a Kannadiga Lingayat Banajiga family at Savalgi in Jamkhandi Taluk of Bijapur district, Jatti entered politics as a Municipality member at Jamakhandi in 1940 and later became its President. He was eventually elected to the Jamakhandi State Legislatureಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೨ಎಸ್. ಆರ್. ಕಂಠಿಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೩ವೀರೆಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್Thomas Blom Hansen; Christophe Jaffrelot (2001). The BJP and the compulsions of politics in India. p. 176. The Lingayat votes had been important to the Janata Dal since 1978. Without Veerendra Patil (a member of the Banajiga jati), the long-standing difficulties of the national party president S. R. Bommai in appealing to voters beyond his Sadar jati (which has represent of other jatis gaining disproportionate share of spoils) became especially seriousಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೪ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೫ಜೆ. ಹೆಚ್. ಪಟೇಲ್ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೬ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯುರಪ್ಪಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ೭ಜಗದೀಶ ಶೆಟ್ಟರ್ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ

 ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ 
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (OBC) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.https://www.nsbacademy.ac.in/dvv/criteria-2/2-1-2/Copy-of-communication-issued-by-state-govt.pdf ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿವೆ.

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು