ಹಳದಿ ಘಾಟ್

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ
ಹಳದಿ ಘಾಟ್ (Haldighati) ಎಂದರೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಣಿವೆ, ಇದು ತನ್ನ ಅರಿಶಿನದಂತಹ ಹಳದಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 1576 ರಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸೇನೆಯ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ವದ ಕದನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದಯಪುರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್‌ನ ಕುದುರೆ 'ಚೆತಕ್'ನ ವೀರಗಾಥೆ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಹಳದಿ ಘಾಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಇತಿಹಾಸ: 1576ರ ಜೂನ್ 18ರಂದು ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಯುದ್ಧವು ರಾಜಪೂತ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ: ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣು ಅರಿಶಿನದಂತೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, "ಹಲ್ದಿ" (ಅರಿಶಿನ) ಮತ್ತು "ಘಾಟ್" (ಕಣಿವೆ/ಮಾರ್ಗ) ಸೇರಿ "ಹಳದಿ ಘಾಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳ: ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಸಮಂದ್ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದೆ, ಉದಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 40-44 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು: ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕುದುರೆ ಚೆತಕ್ ಮಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರ ರಕ್ತದಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ: ಯುದ್ಧದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇದು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಚೈತ್ರಿ ಗುಲಾಬಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 

ಹಳದಿ ಘಾಟಿ
ಹಳದಿ ಘಾಟಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಮ್ನೋರ್ ಮತ್ತು ಬಲಿಚಾ ಗ್ರಾಮದ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರ್ವತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಸಮಂದ್ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳದಿಘಾಟಿಯನ್ನು ಹಳದಿಘಾಟಿ ದರ್ರಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .ಈ ಪಾಸ್ ಉದಯಪುರದಿಂದ 44 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಜೈಪುರದಿಂದ 367 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . 'ಹಳದಿಘಾಟಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅರಿಶಿನ -ಬಣ್ಣದ ಹಳದಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ( ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಹಲ್ದಿ ). 

 ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಪರ್ವತ ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಖಮ್ನೋರ್‌ನ ರಕ್ತ ತಲೈ, ಹಳದಿಘಾಟಿ ಕದನದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜೂನ್ 18, 1576 ರಲ್ಲಿ ಮೇವಾರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕುನ್ವರ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯದ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಜನರಲ್ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ I ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಮೇವಾರ್‌ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. [ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]

 ಸ್ಮಾರಕ 
ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್‌ನ ಕುದುರೆ ಚೇತಕ್ ಹಳದಿಘಾಟಿ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚೇತಕ್ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು 1576 ರ ಜೂನ್ 18 ರಂದು ನಿಧನವಾಯಿತು. ಚೇತಕ್ ಬಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ಮಾರಕವು ಇನ್ನೂ ಹಳದಿಘಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1997 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಮಹಾರಾಣಾ ಚೇತಕ್‌ನ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಇದು ಇನ್ನೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. [ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]

 ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ಹಳದಿಘಾಟಿಯು ದತ್ತಿ ಗುಲಾಬಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಲಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಕಲೆಗೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಖಾಸಗಿ ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. [ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]
 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಹಲ್ದಿಘಾಟಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು