ಅನುರಾಧಪುರ

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ

ಅನುರಾಧಪುರ (ಸಿಂಹಳ: ಅನಿಪಿದ್, ತಮಿಳು: அனுರಾಧபுரம்) ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ಇದು ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಈಗ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಕೊಲಂಬೊದಿಂದ ಸುಮಾರು 205 ಕಿಮೀ (127 ಮೈಲಿ) ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಲ್ವತು ಓಯಾ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿದೆ. ಇದು ಈಗ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿಂಹಳೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಮಹಾವಾಮ್ನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅನುರಾಧಪುರ ನಗರವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 437 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳು ಈ ಸ್ಥಳವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಜನವಸತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜನವಸತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜನವಸತಿ ಇದೆ.

ಇದು ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸಿಂಹಳೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ಥೆರಾವಾಡ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದು ಸುಮಾರು 1,500 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಿಂಹಳೀಯರ ರಾಜರತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ನಂತರ ತಂಬಪನ್ನಿ ಮತ್ತು ಉಪತಿಸ್ಸಾ ನುವಾರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅನುರಾಧಪುರವು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಥೆರಾವಾಡ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತೂಪಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುರಾಧಪುರ ಮಹಾ ವಿಹಾರಾಯ ಮತ್ತು ಜೈ ಶ್ರೀ ಮಹಾ ಬೋಧಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷವಾದ ಶ್ರೀ ಮಹಾ ಬೋಧಿ) ಇದು ಭಾರತದ ಬೋಧಗಯಾದ ಮೂಲ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷ ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು, ಈ ನಗರವು 100 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (40 ಚದರ ಮೈಲಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಠಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಠಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ನಗರೀಕರಣದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಅನುರಾಧಪುರ. ಅನುರಾಧಪುರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವು 4 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸಾಹತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವನಾಂಪಿಯ ಟಿಸ್ಸ (250–210 BCE) ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು.

ಅನುರಾಧಪುರದ ರಾಜರ ಕೊನೆಯ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ನಗರವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದು 11 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (1267–1270 BCE) ವಿಜಯಬಾಹು IV ಅದರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

 ಸಾರಿಗೆ 
ಅನುರಾಧಪುರ ನಗರವು ರೈಲು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಅನುರಾಧಪುರವನ್ನು ಕೊಲಂಬೊ, ಜಾಫ್ನಾ ಮತ್ತು ಕಂಕೆಸಂತುರೈಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಲಂಬೊದಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅನೇಕ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅನುರಾಧಪುರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅನುರಾಧಪುರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕೇಂದ್ರ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ದ್ವೀಪದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವವುನಿಯಾ, ದಂಬುಲ್ಲಾ, ಮಾಟಲೆ, ಪುಟ್ಟಲಂ, ತ್ರಿಕೋನಮಲಿ, ಜಾಫ್ನಾ, ಕುರುನೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಇತಿಹಾಸ