ಹಾರ್ಜೊನಾಗೋರೊ

ಗೋ ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್, ರಾಜಕೀಯ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಜಾವಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ K.R.T. ಹಾರ್ಜೊನಾಗೋರೊ (ಮೇ 11, 1931 – ನವೆಂಬರ್ 5, 2008), ಮಧ್ಯ ಜಾವಾದ ಸುರಕರ್ತಾ ಮೂಲದ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಬಾಟಿಕ್ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಸುರಕರ್ತಾದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿದ ಚೀನೀ ಕುಟುಂಬದ (ಅಥವಾ 
Cabang Atas) ಮೊದಲ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ತಾಯಿಯ ತಾತ ಟ್ಜಾನ್ ಖೈ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಬೆಳೆಸಿದರು; ಅವರು ಸೋಲೊದಲ್ಲಿನ ಬಾಟಿಕ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾತನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾಟಿಕ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇದ್ದವು: ಕ್ರಾಟೋನನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು, ನ್ಗಾಪೆನನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಕೆಸ್ತಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 1,000 ಜನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

 ಬಾಲ್ಯ 
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ತಮ್ಮ ತಾತನ ಬಾಟಿಕ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಟಿಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜಾವಾನೀಸ್ ಪರಂಪರೆಯ ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಥನಗಳನ್ನು ಅವರು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅವರು ಜಾವಾನೀಸ್ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾವಾನೀಸ್ ಲಿಪಿಯ ಮೂಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಚೀನೀ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರ ವಂಶಜರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬೊಯೋಲಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸುರಕರ್ತಾದಲ್ಲಿ Kapitan Cina ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುತ್ತಾತಂದಿರ ಕಾರಣದಿಂದ, ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ — ಸುರಾಕರ್ತ,  
ಅರಮನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಡಚ್ ಗಣ್ಯರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ — ನ್ಯೂಟ್ರಾಲೆ ಯೂರೋಪೆಶೆ ಲಾಗೆರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿಯೇ ಜಾವಾನೀಸ್ ಗಮಲಾನ್ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿತರು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾಕುಬುವೊನೊ X ಅವರ ಪುತ್ರ ಪಂಗೇರನ್ ಹಮಿಡ್ಜೋಜೊ ಮತ್ತು ಪಂಗೇರನ್ ಪ್ರಬುವಿನೋಟೊ ಅವರ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು.

 ಶಿಕ್ಷಣ 
ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ, ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು Semarangನಲ್ಲಿ Meer Uitgebreid Lager Onderwijsನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅವರು University of Indonesiaಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಜಾವಾನೀಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅವರು ಜಾವಾನೀಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. ಟ್ಜಾನ್ ಟ್ಜೋ ಸಿಯೆಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. R.M.Ng. Poerbatjaraka ಅವರು ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು.

ಜಕಾರ್ತಾದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಪೂರಬಟ್ಜರಕ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಆಗಾಗ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಜಾವಾನೀಸ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಬಳಗವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ Sukarno ಅವರು ಅವರ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

 “ಬಾಟಿಕ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ” ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಟಿಕ್ ಕೆಲಸಗಳು 
ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಬಾಟಿಕ್ ತಯಾರಕರ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದ ನಂತರ, ಸುಕಾರ್ನೋ ಅವರು “ಬಾಟಿಕ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ” ಎಂಬ ಹೊಸ ಬಾಟಿಕ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಸೋಲೊಗೆ ಮರಳಿ ಬಾಟಿಕ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು; ಜೊತೆಗೆ ಬಾಲಿ ಮತ್ತು ಜಾವಾದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.

ಸುರಕರ್ತಾ ಸುನಾನೇಟ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧದ ಕಾರಣ, Pakubuwono XII ಅವರ ತಾಯಿಯವರಿಂದ ಪರಂಪರागत ಬಾಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು.

ನಂತರ ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಸೋಲೊದಲ್ಲಿ ಕೈಚಿತ್ರಿತ ಬಾಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸುಕಾರ್ನೋ ಅವರ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ “ಬಾಟಿಕ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ” ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು.

“ಬಾಟಿಕ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ” ರೂಪಿಸುವಾಗ, ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಸೋಲೊ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯಕಾರ್ತಾ ಬಾಟಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಂದು, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ತೇಜಸ್ವಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ Pekalongan ಬಾಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಕೇತಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಾಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕೀಯ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರ “ಬಾಟಿಕ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ” ಜಾವಾನೀಸ್‌ಗಿಂತಲೂ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನೇಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಟಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನಕ್ಕೆ ಬಾಟಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನ್ಯೂ ಆರ್ಡರ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಟಿಕ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಟಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ದುರ್ವಾಸನೆ ಇರುವ ಹೂವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ *ಕಂಬಾಂಗ್ ಬಂಗಾಹ್* ಬಾಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.

 ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು 
ಟಿಕ್ ಸ್ವಾನ್ ಅವರು ಕ್ರಾಟನ್ ಸುರಕರ್ತಾ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ/ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಜಾವಾನೀಸ್ kris ಮತ್ತು ಭಾಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸೋಲೊದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ Radya Pustaka Museumನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಾಟನ್ ಸುರಕರ್ತಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಗೌರವ ಪದಕಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು