ಸೈಯದ್ ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ

ಸೈಯದ್ ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೮ ೧೯೪೧ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೨೦೦೯) ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಭೌತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (NGRI) ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಿ . ೧೯೬೦ ರಿಂದ ೨೦೦೦ ರ ದವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ, ಭಾರತೀಯ ಭೂಭೌತ ಒಕ್ಕೂಟ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ (INSA)  ಗಳ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಾಜ, ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅನ್ವಯಿಕ ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ (ISAG) ಗಳ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 

 ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ 
ವಾಯುವ್ಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಮ್ರೋಹಾ ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲದ ಸೈಯದ್ ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ, ಅಮ್ರೋಹಾ ಮತ್ತು ಅಲಿಗಢದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ.  ನವೆಂಬರ್ ೯ ರಂದು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ  NGRI ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಅವರು, ೧೯೬೦/೭೦ ರಲ್ಲಿ " ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸ್ಕಿಸ್ಟ್ ಬೆಲ್ಟ್, ಧಾರವಾಡ ಕ್ರೇಟನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ರಚನೆ, ಶಿಲಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್" ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

 ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನ 
NGRI ಯೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ೩೯ ವರ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ಅವರು ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಏರಿ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಂಗಾಮಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ "ವಿಜ್ಞಾನಿ G " ಎಂಬ ಬಿರುದಿನೊಂದಿಗೆ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಗೆ (CSIR) ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಕಲಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅಲಿಗಢ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (AMU) ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ, NGRI ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಭೌತ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ಅವರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾದ MN ಖುರೇಷಿ ನೇತೃತ್ವದ ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ, ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. NGRI ನಿರ್ದೇಶಕ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡಾ. ಖುರೇಷಿ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, NGRI ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ/ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ AMU ನಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ೩೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ NGRI ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಣಕಾಸು ಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ಈಗ  ಇವುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಅವರು ದೇಶದ ಹೊರಗಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್‌ನ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜಾನ್ ಎ. ರೋಜರ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಿಕಾಂಬ್ರಿಯನ್ಸ್ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಡೋ-ಯುಎಸ್ ಸಹಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ಎರಡು ಡಜನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಭೂರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತರುವಾಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, CSIR ಎಮೆರಿಟಸ್ ಮತ್ತು NGRI ನಲ್ಲಿ INSA ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃತ್ವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು, ಇದು ಅವರ ಜೀವನದ ಈ ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿಸಿತು. 

ಸೈಯದ್ ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ೬೮ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಜ್ಞಾನಿ ದಿವಂಗತ ಡಾ. ಎಸ್.ಎಂ. ನಖ್ವಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ. ನಖ್ವಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ  ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ಅವರು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಭಾರತೀಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ೬೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಡಾ. ಎಸ್.ಎಂ. ನಖ್ವಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನೆಗಳು 
ಸುಮಾರು ೪೫ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

 ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಶಿಸ್ಟ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಧಾರವಾಡ ಕ್ರೇಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ರಸ್ಟಲ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವಿವರಣೆ.
 ಮೆಸೊ- ಮತ್ತು ನಿಯೋ- ಆರ್ಕಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮತಲ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ;
 ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆರ್ಕಿಯನ್ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಅಲ್ಟ್ರಾಮಾಫಿಕ್ ಕೊಮಟೈಟ್‌ಗಳು, ಹೈ-ಎಂಜಿ ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳು, ಅನೋರ್ಥೋಸೈಟ್‌ಗಳು, ಬೋನಿನೈಟ್‌ಗಳು, ಅಡಾಕೈಟ್‌ಗಳು, ಎನ್ಬಿ-ಸಮೃದ್ಧ ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳು, ಬೂದು-ವೇಕ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ರಚನೆಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಶಿಲೆಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಪೆಟ್ರೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಟಿಟಿಜಿ ಗ್ನೈಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾನೈಟೈಡ್‌ಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಗಳು;
 ಆರ್ಕಿಯನ್ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು;
 ಕೋಲಾರ, ರಾಮಗಿರಿ, ಹಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗದಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಖನಿಜೀಕರಣ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಗಲ್ಧಾಳ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಲೋಹದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಂತಹ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು.

ಧಾರ್‍ವಾಡ್  ಕ್ರೇಟನ್ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಿಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಮೂದ್ ನಖ್ವಿಯವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ.  ಪ್ರಿಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಏಕರೂಪತಾವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ. ನವ-ಆರ್ಕಿಯನ್ (೨೭೦೦ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳು) ಕಾಲದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯ ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೊರಪದರದ ವಿಕಸನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿಲಾ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಧಾನವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ  ವಾತಾವರಣ, ಜಲಗೋಳ ಮತ್ತು ಲಿಥೋಸ್ಫಿಯರ್ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸಮಯದ  ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರವಾಗಿತ್ತು.

 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು 

 ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಘದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (೧೯೭೮)
 ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೩)
 ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ (APCOST) ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೬)
 ಟಕಿ ಹಾದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೨)
 ಅಮ್ರೋಹ ಗವ್ರವ್ (೧೯೯೪)
 ಭಾರತೀಯ ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಶಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧)
 ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ರೋಲ್ (೨೦೦೫)
 ನವದೆಹಲಿಯ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಫೋರಮ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೫)
 ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ – ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖನಿಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೬).
 ಎಸ್.ಎಂ. ನಖ್ವಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಘವು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.  (೨೦೧೩)

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
ಜೀವನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ. 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 Syed Mahmood Naqvi Biography 

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಮೂಲಗಳು 

 "Obituary".  Journal of the Geological Society of India. Volume 74 (Number 4) October 2009, pp. 531–2. DOI 10.1007/s12594-009-0160-3.  Springer India, in co-publication with Geological Society of India.  ISSN 0016-7622 (Print)   (Online. http://drs.nio.org/drs/handle/2264/4133. http://drs.nio.org/drs/bitstream/2264/4133/1/Biogr_Memoirs_Fellow_INSA_38_75.pdf
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಭೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು