ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನಿಸಂ

ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನಿಸಂ   ಫ್ರೆಂಚ್ ದೇಶದ ಡೇಕಾರ್ಟ್ (1596-1650) ಎಂಬ ದಾರ್ಶನಿಕನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಈತ ಮಹಾ ಗಣಿತತಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧುನಿಕ ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮತೀಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ವಿಚಾರಮಾರ್ಗದಿಂದ ತತ್ತ್ವನಿರೂಪಣೆಮಾಡುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈv ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.ಗಣಕ  ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ದರ್ಶನದಲ್ಲೂ ಖಚಿತವಾದ ಆಲೋಚನಾಕ್ರಮ ಇರಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಮತ. ಸಂಶಂಯಾಸ್ಪದವಾದ ಭಾವಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂಶಯರಹಿತವಾಗಿ ಮೂಲತತ್ತ್ವವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಅಂಗಿಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಈತ ತನ್ನ ದರ್ಶನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ. ಇದನ್ನೇ ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನ್ ಕ್ರಮ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮದ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನಿಸಂ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಸಂಶಯಾತೀತ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವವೇ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿ ಎಂದು ಡೇಕಾರ್ಟನ ವಾದ. ಸಂಶಯಕ್ಕೂ ಆಧಾರವಾದುದರಿಂದ ಆತ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಂಶಯಾತೀತವಾದ ವಸ್ತುವೆಂದು ಈತ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ-ಎಂಬ ಈತನ ವಾzದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆಧಾರದಿಂದ ಅಚೇತನ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ ಎಂಬ ಇನ್ನೆರಡು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಡೇಕಾರ್ಟ್ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಚೇತನಗಳಿಗಿರುವ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಇವನದು ದ್ವೈತ ಪದ್ಧತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡೇಕಾರ್ಟ್ ಮೊದಲುಮಾಡಿದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರಿಗೆ ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನರೆಂದು ಹೆಸರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು ಜೋನೀಸ್‍ ಕ್ಲವ್‍ಬರ್ಗ್, ಏಡ್ರಿಯನ್ ಹೆರಿಬೋರ್ಡ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್‍ವಿಟಿಝ್, ಬಾಲ್ತಸಾರ್ ಬೆಕ್ಕರ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಯೆಲ್. 
ಕಾರ್ಟೀಸಿಯನಿಸಮಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು
 ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಅಲೋಚನಾ ಮಾರ್ಗದ ನಿರೂಪಣೆ.
 ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿ ಅಸಂದಿಗ್ಧವೂ ಅನುಕರಣೀಯವೂ ಆದ ಮೂಲತತ್ತ್ವವೆಂಬ ವಾದ.
 ಚೇತನಾಚೇತನಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು

 ಅನ್ಟೋಯ್ನ್ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್
 ಬಾಲ್ತಸಾರ್ ಬೆಕ್ಕರ್
 ಟೊಮ್ಮಾಸೊ ಕ್ಯಾಂಪೈಲ್ಲಾCristofolini, Paul; "Campailla, Thomas" in Biographical Dictionary of Italians - Volume 17 (1974), Istituto della Enciclopedia Italiana. Retrieved 30 September 2015
 ಜೋಹಾಸ್ನ್ ಕ್ಲೌಬರ್ಗ್
 ಮೈಕೆಲೆಂಜಲೋ ಫಾರ್ಡೆಲ್ಲಾ
 ಅಂಟೋಯ್ನ್ ಲೆ ಗ್ರಾಂಡ್
 ಏಡ್ರಿಯನ್ ಹೆರಿಬೋರ್ಡ್
 ನಿಕೋಲಾಸ್ ಮಲೆಬ್ರಾಂಚೆ
 ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಪೌಲೈನ್ ಡೆ ಲಾ ಬರ್ರೆ
 ಎಡ್ಮಂಡ್ ಪೌರ್‍ಚೋಟ್
 ಪಿಯರೆ ಸೈಲ್ವೈನ್ ರೆಗಿಯಸ್
 ಹೆನ್ರಿಕಸ್ ರೆಗಿಯಸ್
 ಜಾಕಸ್ ರೋಹೌಲ್ಟ್
 ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್‍ವಿಟಿಝ್

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾದಗಳು