ಮೋಧೇಶ್ವರಿ

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ಮೋಧೇಶ್ವರಿ ಮಾತಾ (    ) ದೇವಿ ಮಾತಂಗಿಯ ಒಂದು ಅಂಶ. ಅವಳು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮೋಧ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲ ದೇವತೆ .

 ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಾಟ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿ ವಿನಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಾತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅವಳು ಕೋಪಗೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.ಈ ಜ್ವಾಲೆಯು   ದೇವತೆ ಮೋಧೇಶ್ವರಿ ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು. ಈ ದೇವಿಯು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಮೋಧ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ತನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿ ಅವಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಳು. ದೇವಿಯ ಈ ಅವತಾರವು ಹದಿನೆಂಟು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಂದು ಆಯುಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ತ್ರಿಶೂಲ. 

 ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ 
ದೇವಿಯು ಹದಿನೆಂಟು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಡ್ಗ, ತಳವಾರ, ಕಮಂಡಲ, ಶಂಖ, ಗದಾ, ಪಾಶ, ದಂಡ, ಡಮರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿನೆಂಟು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 ಕುಲ ದೇವತೆ 
ಅವಳು ಮೋಧ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಿವೆ: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮೋಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪಟೇಲ್ ಮೋಧ ಪಾಟಿದಾರ್, ಮೋಧ ವೈಶ್ಯ, ಮೋಧ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಮೋಧ ಕ್ಷತ್ರಿಯ. ಎಲ್ಲರೂ ಮೋಧೇರಾ ಪ್ರದೇಶದ ( ಮೋಧೇರಾ ) ನಿವಾಸಿಗಳು.

ಮೋಧ ಜನರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೋಧ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮ ತ್ರಿವೇದಿ . ಮೋದೇಶ್ವರಿ ಮಾತಾ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ದಾಮೋದರದಾಸ್ ಮೋದಿ ಅವರ ಕುಲದೇವಿ.

 ದೇವಾಲಯಗಳು 
ಮೋಧೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮೋಧೇರಾದಲ್ಲಿದೆ,  ಇದು ದೇವಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳ ಬಳಿ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವಿದೆ. 

ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪಠಾಣ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚನಾಸಮಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 

ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಭರೂಚ್, ಭಾವನಗರ, ಭುಜ್, ಹಿಮ್ಮತ್ನಗರ, ಝಬುವಾ, ಖೇದ್ಬ್ರಹ್ಮ, ಸಿನ್ಹೋರ್, ತೇರಾ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ವಡೋದರಾದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು