ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇತಿಹಾಸ

• ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಭು ಹೆಗಡೆ

ಶ್ರಮ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇತಿಹಾಸ. ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಮೇಳವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ದೇಶ-ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಶುದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಚಯವನ್ನೀಯುವುದು...

೧೧ KB (೪೭೬ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೬, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫

 ಧರ್ಮಸ್ಥಳ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೈತಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನಾಡಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಏಳರಿಂದ ಎಂಟುನೂರು...  ೧೬ KB (೫೬೮ ಪದಗಳು) - ೧೪:೩೨, ೨೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
 ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ಸೌಕೂರು ಮೇಳ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಳ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನಂಟನ್ನು ಋಜುವಾತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ವೃತ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ...  ೧೦೩ KB (೪,೫೪೫ ಪದಗಳು) - ೧೮:೨೦, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫
 ದೇರಾಜೆ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ  ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜ ಗೋವಿಂದಭಟ್ಟರು (ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ) ಸೋದರ‍ ಮಾವ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರೂ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಭಿರುಚಿ ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕೊಟ್ಟೆಕಾಯಿ ನಾರಾಯಣ...  ೨೫ KB (೧,೦೫೦ ಪದಗಳು) - ೧೪:೦೯, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
 ಗುಮಟೆ ಕುಣಿತ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ರೂಪುಳ್ಳ ವಸ್ತುವ ತೋರಬಾರದು - ಮುಂತಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪದಗಳನ್ನೂ ಪಂಚವಟಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಂಥ ಯಕ್ಷಗಾನದ ತುಂಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಗುಮಟೆ ಪದಗಳಂತೆ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅನೇಕ ಕಥನ ಕವನಗಳೂ ಜಾನಪದ...  ೧೮ KB (೭೯೬ ಪದಗಳು) - ೧೩:೩೭, ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
 ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೋವರ್ಧನನ್  (೨೦೦೭) ಚಿನ್ಮಯ ಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ (೨೦೧೦) ಕೂಚಿಪುಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು. ರಂಗಭೂಮಿ ವಿಭಾಗ ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಕಾಲೇಜು ಕಾಲಡಿ...  ೩೧ KB (೧,೩೧೯ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೦, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
 ಚಂಡೆ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಗೂಡು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚಂಡೆ ವಾದಕರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ತಾಳ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತಾಳಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತದೆ...  ೮ KB (೩೪೧ ಪದಗಳು) - ೦೩:೨೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
 ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ  ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಯಾಟ, ತೊಗಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ, ಬಯಲಾಟ ದಶಾವತಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆಟಗಳು (ಅದರ ತೆಂಕು ಬಡಗು ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ), ದೊಡ್ಡಾಟ(ಮೂಡಲಪಾಯ ಎನ್ನುವುದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ...  ೨೬೪ KB (೧೧,೯೩೪ ಪದಗಳು) - ೧೦:೧೦, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
 ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮೇಳ (ವಿಭಾಗ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಯುಗಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾಳಿಂಗ ನಾವಡ)  ಗುರುಪ್ರಸಾದಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ (ಶ್ರೀ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಮೇಳ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ) ಯಕ್ಷಗಾನದ ಡೇರೆ ಮೇಳಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ, ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾವಿದರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು...  ೮ KB (೩೨೧ ಪದಗಳು) - ೧೦:೨೬, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪
 ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಅಳಿಯಬಾರದೆಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮರದ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು...  ೧೨ KB (೫೩೯ ಪದಗಳು) - ೦೭:೫೩, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫
 ಬಂಟರು (ವಿಭಾಗ ಬಂಟರ ಇತಿಹಾಸ)  ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ “ ಜ್ಞಾನಾಮೃತ” ವೆಂಬ ಬೃಹತ್ ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ “ಯಶೋಧರ ಚರಿತ್ರೆ” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆ...  ೩೫ KB (೧,೫೩೩ ಪದಗಳು) - ೨೦:೩೧, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
 ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ದನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಮಂಡಳಿ (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ವೇಷದಕಮ್ಮಟ, ವಠಾರಯಕ್ಷಗಾನ, ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ, ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನೆರವೇರಿದವು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇರುಕಲಾವಿದರಆದಿಯಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀಜನಾರ್ದನ...  ೧೩ KB (೫೧೨ ಪದಗಳು) - ೧೯:೫೮, ೨೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩
 ಕೆಳದಿ (category ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ)  ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಠ, ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳ ಫೋಟೋ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಿಕರಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳೇಗರಿಗಳನ್ನು...  ೪೧ KB (೧,೬೫೧ ಪದಗಳು) - ೧೦:೦೭, ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
 ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ (ವಿಭಾಗ ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ)  ಅಕ್ಕಿಹೆಬ್ಬಾಳು, ಹೊಸಹೊಳಲು, ದೊಡ್ಡಯಾಚೇನಹಳ್ಳಿ, ಮಡುವಿನಕೋಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಡಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಲಾವಿದರು ಹಿಂದೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು...  ೧೩೪ KB (೫,೭೪೭ ಪದಗಳು) - ೨೦:೩೪, ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫
 ಸ್ಥಾನಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು (ವಿಭಾಗ ಇತಿಹಾಸ)  ಮುಟ್ಟಾಸುಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ಥಾನಿಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಂಚ ಪ್ರಾಣ ಹಾಗು ಉಸಿರು ಈ ಕಲೆಗಳು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ದಿ.ಅಡೂರು ಕೆರೆಮೂಲೆ ಶ್ರೀಧರರಾಯರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು...  ೫೪ KB (೨,೩೨೧ ಪದಗಳು) - ೧೧:೨೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫
 ಮಾರನಕಟ್ಟೆ - ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ (ವಿಭಾಗ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ)  ರಂಗ ಪೋಜೆಯ ಸೇವೆ, ಸಿಂಗಾರ ಹೋವಿನ ಪೋಜೆ, ಮಂಗಳಾರತಿ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಅಭಿಶೇಕ, ಬಯಲಾಟ- ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸೇವೆಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಹಾಗು ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದು ಈ ದೇವರಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು...  ೨೧ KB (೯೬೦ ಪದಗಳು) - ೦೬:೪೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩