ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು

ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು (ಅಥವಾ ಸೌರ ದೇವಾಲಯಗಳು ) ಎನ್ನುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ, ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಸೌರ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ,  ಚೀನಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಪೆರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಉತ್ಖನನ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಕೊನಾರ್ಕ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸೈಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 

 ಚೀನಾ 
ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ,  ಚೀನಾದ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೫೩೦ ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.   ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಆರಾಧನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ಇದು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಧರಿಸಲು ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಅರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಪಾತ್ರೆಗಳು ಇದೆ.  ದೇವಾಲಯವು ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 

 ಈಜಿಪ್ಟ್ 
ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ್‌ಸೆಸ್‌ನ ಮಹಾ ದೇವಾಲಯ,  ಮತ್ತು ಐದನೇ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ, ಯೂಸರ್‌ಕಾಫ್ ಮತ್ತು ನಿಯುಸೆರ್ರೆ .  ಐದನೇ ರಾಜವಂಶದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಕಾಸ್‌ ವೇ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.  ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೈರೋದಲ್ಲಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು, ಇದು ರಾಮೆಸ್ಸೆಸ್ II ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.  

 ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ 

ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ,  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ( ಕಪ್ಪು ಪಗೋಡಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) -ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ .   ಒಡಿಶಾದ ಕೋನಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೦೨೬ - ೧೦೨೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮೊಧೇರಾದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ . ಇವೆರಡೂ ಈಗ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿವೆ, ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸೇನೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಕೋನಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೧೨೫೦ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ ನರಸಿಂಹದೇವ I ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.   ಆರಂಭಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಯು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಮಣಿಪುರಿ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಕೊರೌಹನ್ಬಾ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಸೂರ್ಯನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ:

 ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ
 ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅರಸವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗದ ದೊರೆ ದೇವೇಂದ್ರ ವರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸದನು.   ರಧಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವರು.

 ಅಸ್ಸಾಂ
 ಅಸ್ಸಾಂನ ಶ್ರೀ ಸೂರ್ಯ ಪಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಪಹಾರ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ 

 ಬಿಹಾರ
 ಬಿಹಾರದ ದಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ದೇವು ಸೂರ್ಯ ಮಂದಿರ
 ಬಿಹಾರದ ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ "A visit to the Sun Temple". The Hindu. 28 February 2009. Archived from the original on 9 January 2014. Retrieved 9 January 2014.
 ಬಿಹಾರದ ಪರ್ಸಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ
 ಬಿಹಾರದ ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ
 ಪಿತಾತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಭಕುರಾದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ
 ಭಾಸ್ಕರ್ ಛತ್ ಘಾಟ್, ಸೆಲ್ಹೌರಿ ಬೆಲಹೌರಿ
 ಮಂಜೇಶ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಗರ್ಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಬುಧ ಭಾಸ್ಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಚೈನ್ ಸಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂಷಣ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ಅರ್ರಾದಲ್ಲಿನ ಕುರ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ಧಾಮ್
 ಸಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ನಳಂದದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬರಗಾಂವ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ನೂರ್ ಸರೈನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬೆರೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಚೋರ್ಸುವಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬೆಲ್ಧಾನದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಕೋಯೆಲ್ ಬಿಘಾದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಸಿರ್ನಾವನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬೆನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಶಂಕರದಿಹ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಇಟಾಸಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬಿಹಾರದ ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಅಲವಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ನವಾಡದ ಲಾಲ್ ಬಿಘಾದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಸೊರಾಡಿಹ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಬಿಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ

 ಗುಜರಾತ್
 ಗುಜರಾತಿನ ಮೊಧೇರಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಧೇರಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦೨೭ ರಲ್ಲಿ ಚೌಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಭೀಮದೇವ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು 
 ನವ್ಲಾಖಾ ದೇವಾಲಯ, ಗುಮ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್, ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 

 ಹರಿಯಾಣ
 ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ೪೮ ಕೋಸ್ ಪರಿಕ್ರಮದೊಳಗೆ
 ಬೋರ್ಶ್ಯಾಮ್ ಸೂರ್ಯ ತೀರ್ಥದೊಳಗೆ
 ಔಗಂಧ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ
 ಹಬ್ರಿ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ
 ಸಾಜುಮ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ
 ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್, ಫರಿದಾಬಾದ್

 ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ
 ಮಾರ್ತಾಂಡ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅನಂತನಾಗ್ ಬಳಿ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ 

 ಕರ್ನಾಟಕ
 ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮರೋಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ

 ಕೇರಳ
 ಆದಿತ್ಯಪುರಂ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ

 ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
 ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಾಲಾಜಿಯ ಉನಾವೊದಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರಮಣ್ಯ ದೇವ ದೇವಾಲಯ 
 ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿರ್ಲಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಮದ್ಖೇರಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ:- ಮದ್ಖೇರಾ ಎಂಬುದು ಟಿಕಮ್‌ಘರ್ ಪಟ್ಟಣದ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. यह है मरखेड़ा का सूर्य मंदिर,पुरातत्व विभाग की अनदेखी से प्रतिमाएं हो रहीं दुर्दशा का शिकार, Dainik Bhaskar, accessed 30 aug 2021.

 ಮಣಿಪುರ
 ಎಬುಧೌ ಕೊರೌಹನ್ಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೊಯಿಡಾಂಗ್ಪೋಕ್, ಪಟ್ಸೋಯಿ, ಮಣಿಪುರ

 ಒಡಿಶಾ
 ಬಿರಂಚಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾಲಿಯಾ , ಒಡಿಶಾದ ಪಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯ. 

 ತಮಿಳುನಾಡು
 ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯನಾರ್ ಕೋವಿಲ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦೬೦ - ೧೧೧೮ CE  ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಉತ್ತರಾಖಂಡ
 ಅಲ್ಮೋರಾ ಬಳಿಯ ಕಥರ್ಮಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ನೈನಿತಾಲ್‌ನಿಂದ  ೭೦ ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ ಮತ್ತು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ CE ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಯೂರಿ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ** ಅಲ್ಮೋರಾ ಬಳಿಯ ಕಥರ್ಮಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ನೈನಿತಾಲ್‌ನಿಂದ  ೭೦ ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ  ಮತ್ತು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ CE ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಯೂರಿ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.    

 ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
 ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹೋಬಾದಲ್ಲಿರುವ ರಾಹಿಲಾ ಸಾಗರ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ
 ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಲ್ಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ

 ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
 ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮುಲ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆದಿತ್ಯ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುಲ್ತಾನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರರು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು.  

 ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 
ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಇಂಟಿಯ (ಇಂಕಾ ದೇವರು ಸೂರ್ಯ) ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ:

 ಪೆರುವಿನ ಕುಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಕುರಿಕಾಂಚಾ ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. 
 ಪೆರುವಿನ ಕುಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಮುಯುಕ್ ಮಾರ್ಕಾ .
 ಪೆರುವಿನ ವಿಲ್ಕಾಶುಮಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಕವಾಮನ್ .

 ಇತರೆ 
ಹಲವಾರು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ:

 ಕ್ರಿ.ಶ ೨೦೦ ಮತ್ತು ೯೦೦ ರ ನಡುವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಪ್ಯಾಲೆನ್ಕ್ವೆಯ ಮಾಯನ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರಾಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  
 ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ಎಲ್ ಜೋಟ್ಜ್‌ನ ಮಾಯನ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 
 ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಿಂಟೋ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ ಅಮಟೆರಾಸುಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ:

 ಐಸೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಶ್ರೈನ್, ಮೈ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್  
 ಕಾಮಕುರಾದಲ್ಲಿ ೭೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅಮನವಾ ಶಿನ್ಮೆಯಿ ದೇಗುಲ
 ತಕಚಿಹೋ, ಮಿಯಾಝಾಕಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮಾನೋಯಿವಾಟೊ -ಜಿಂಜಾ 

 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕೊಲೊರಾಡೋದಲ್ಲಿನ ಮೆಸಾ ವರ್ಡೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ, ಪ್ಯೂಬ್ಲೋ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ರಚನೆಯಿದೆ,  ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೭೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ,  ಆದರೂ ಅದು  ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. 

 ಇತರ ಬಳಕೆಗಳು 
೧೭೬೧ ರಿಂದ 1೧೯೧೬ ರವರೆಗೆ ಕ್ಯೂ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರ್ಖತನಕ್ಕೆ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್ ಅಥವಾ ಸನ್ ಟೆಂಪಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಅವರು ೧೭೨೫ ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದೇವದಾರು ಮರವನ್ನು ನೆಟ್ಟರು. ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಚಂಡಮಾರುತವು ದೇವದಾರು ಮರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿತು, ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿತು. 

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಅಗ್ನಿ ದೇವಾಲಯ
 ಚಂದ್ರನ ದೇವಾಲಯ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)
 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ದೇವಾಲಯ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ