ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಲ್ಕರ್

ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಲ್ಕರ್ (೫ ಜುಲೈ ೧೯೦೫ - ೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೮) ಇವರನ್ನು ಕಮಲ್ ಡೇಟಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಮೌಸಿಜಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು  ಜುಲೈ ೫, ೧೯೦೫ ರಂದು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಭಾಸ್ಕರರಾವ್ ಡೇಟಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಯಶೋದಾಬಾಯಿ ಇವರು ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಿಷನರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಶಾಲಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ನಂತರ, ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಹಿಂದೂ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಆದರೆ, ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು
ಅವರ ಕಾಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ವಕೀಲ ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ರಾವ್ ಕೇಲ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ಕೇಲ್ಕರ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಮುಖ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯ ಡಾ.ಎನ್.ಬಿ.ಖರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಧವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗಂಡನ ಹಿಂದಿನ ಮದುವೆಯಿಂದ ಆರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಸಾಬರಮತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ವಾರ್ಧಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ವಾರ್ಧಾದ ಸೇವಾಗ್ರಾಮ್ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಸಭೆಗಳು, ಪ್ರಭಾತ್ ಫೆರಿಗಳು (ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು) ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಕೃತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾದರು. ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ (ಆರ್‌ಎಸ್ಎಸ್) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಡಾ.ಕೆ.ಬಿ.ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂಜರಿದರೂ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಎಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಅವರ ಪಟ್ಟುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಡ್ಗೆವಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ೧೯೩೬ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೫ ರಂದು ವಿಜಯ ದಶಮಿಯಂದು (ದಸರಾ) ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು
ಸವಾಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮೌಸಿಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಲ್ಕರ್‌ರವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೭, ೧೯೭೮ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ವರ್ಗ:Articles with short description