ದೇಶ್ (ರಾಗ)

ದೇಶ್ ಅಥವಾ ದೇಸ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗವಾಗಿದೆ   ಇದು ಖಮಾಜ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.  ಈ ರಾಗವು ಖಮಾಜ್ ರಾಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

 ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ 
ರಾಗವು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅದರ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ (ಆರೋಹಣ) ಕೇವಲ ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನಿ ಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ ನಿ (ಕೆಳಗೆ ನಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಸ್ವರಗಳೂ ಶುದ್ಧ.

 ಆರೋಹಣ: ನಿ ಸಾ ರಿ, ಮ ಪ ನಿ, ಸಾ.
 ಅವರೋಹಣ: ಸಾ ನಿ ಧಾ, ಪ ಧಾ ಮ ಗಾ ರಿ, ಪ ಮ ಗಾ, ರಿ ಗ ನಿ ಸಾ.
 ಪಕಡ್ : ರಿ, ಮಾ ಪಾ ನಿ, ಸಾ ರಿ ನಿ ಧಾ ಪಾ, ಮ ಗಾ ರಿ
 ವಾದಿ ಸ್ವರವು ರಿ

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ಆರೋಹಣವು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ: ಸ, ರಿ, ಮ ಪ, ನಿ ಸಾ'. 

ಸಮಯ (ಸಮಯ): ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ( 9 ರಿಂದ 12  ರಾಗವನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು. 

ರಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಗಾಯಕನು ರಿ ಮೇಲೆ  ಅವಲಂಬಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಮಧುರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾ ದಿಂದ ರಿ ಗೆ ಗ ಮೂಲಕ ಮೀಂಡ್ ರಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ನಿ ಮೂಲಕ ಆರೋಹಣ, ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ರಿ ನಿಂದ ಕೋಮಲ್ ನಿ ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿನ ರಾಗಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ದೇಶ್ ತಿಲಕ್ ಕಾಮೋದ್ ನಂತಹ ನೆರೆಯ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

 ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಳು 
ದೇಶ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಳೆಯ ದೂರದರ್ಶನ ವೀಡಿಯೋ ಬಜೆ ಸರ್ಗಮ್ ಕೂಡ ದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

 ರವೀಂದ್ರಸಂಗೀತ ರಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ 
ಬಹುಶ್ರುತ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ( ರವೀಂದ್ರಸಂಗೀತ ) ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಈ ರಾಗ ದೇಸ್ ಆಧಾರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:


 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ  ವಿಠಲ ಸಲಹೋ ಸ್ವಾಮಿ,ವಿಕಸಿತ ಪಂಕಜ  ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ರವರಿಂದ

 ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
YearSongMovieLanguage of MovieComposerSinger1979Sanware Ke Rang RanchhiMeeraHindiಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ2001MegharagamKakkakkuyilMalayalamDeepan Chatterjeeಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ1998Mayilay Parannu VaMayilpeelikkavuMalayalamBerny–Ignatiusಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್ & ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ (Duet Version)1965Aap Ko Pyar ChhupaneNeela AakashHindiMadan Mohanಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ & ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ರಫಿ1991Kesariya BalamaLekin...HindiHridaynath Mangeshkarಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್1994Mora Saiyan To Hai PardesBandit QueenHindiನಸ್ರತ್ ಫತೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ನಸ್ರತ್ ಫತೇ ಅಲಿ ಖಾನ್1964Gori Tore NainwaMain Suhagan HoonHindiLacchiram TamarAsha Bhosle & Mohammed Rafi1956Thandi Thandi Savan Ki PhuharJagte RahoHindiSalil ChowdhuryAsha Bhosle1967Oru Pushpam MathramenPareekshaMalayalamM.S. Baburajಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್2002Sarfaroshi Ki Tamanna Ab HamareThe Legend of Bhagat SinghHindiA. R. RahmanSonu Nigam2015Agar Tum Saath HoTamashaHindiA.R. RahmanAlka Yagnik, Arijit Singh1952Door Koi GaayeBaiju BawraHindiNaushadShamshad Begum, Mohammed Rafi, & ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್1963Hum Tere Pyar Mein SaraDil Ek MandirHindiShankar–Jaikishanಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್1994Pyar Hua Chupke Se1942: A Love StoryHindiR. D. BurmanKavita Krishnamurthy2015Man Mandirakatyar kaljat ghusaliMarathiPandit Jitendra AbhishekiShankar Mahadevan

 ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು 
SongMovieComposerSingerPremayil yavum MarandenaeSakuntalaiThuraiyur Rajagopala SharmaM. S. Subbulakshmi, G. N. BalasubramaniamMangiyathor NilavinileThirumanamS. M. Subbaiah Naidu, T. G. LingappaT.M.SoundararajanSindhu NadhiyinKai Koduttha DheivamViswanathan–RamamoorthyT.M.Soundararajan, L.R.Eswari & J.V.RaghavuluThunbam Nergaiyil YaazhedutthuOr IravuBharathidasan, Dandapani Desikar, R. SudarsanamM. S. Rajeswari,V. J. VarmaGopiyar Konjum RamanaThirumal PerumaiK. V. MahadevanT. M. SoundararajanNaan Unnai NinaikkaathaPaavai VilakkuP. SusheelaOndra Iranda<i id="mwASg">Selvam</i>T. M. Soundararajan, P. SusheelaAndroru NaalNadodiM. S. ViswanathanIdhuthan Mudhal RathiriOorukku UzhaippavanK.J. Yesudas, Vani JairamMuththamizhil PaadaMelnaattu MarumagalKunnakudi VaidyanathanVani JairamVizhiyil Pudhu KavithaiTheertha KaraiyinileIlaiyaraajaMano, K. S. ChithraNee Oru Kadhal Sangeetham(Raga Shudha sarang touches)NayakanOnakena Thaane InneramaPonnu Oorukku PudhusuIlaiyaraaja,SaralaPoonguyil PonmalaiyilThazhuvatha KaigalS. JanakiKanner ThuzhiRaja Kaiya Vachaಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್DeivangalPudhiya RaagamMano, S. JanakiOrancharam(charanam only)Kakkai Siraginilaeಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂKanave KalaiyadheKannedhirey ThondrinalDevaP. Unnikrishnan, K. S. ChithraIndhu Maha Samudrame
(Ragamalika:Desh, Sahana)<i id="mwAYc">Mannava</i>Hariharan, K. S. ChithraNilladi EndradhuKaalamellam Kaathiruppenಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, K. S. ChithraItho Intha Nenjodu<i id="mwAZc">Good Luck</i>Manoj BhatnagharKadhal VandichoYai! Nee Romba Azhaga Irukke!Raaghav-Rajaಶಂಕರ್ ಮಹಾದೇವನ್Adi Kadhal Oru Kannil<i id="mwAaU">Doubles</i>Srikanth DevaP. Unnikrishnan, HariniKandupidi KandupidiSamudhiramSabesh–Muraliಹರಿಹರನ್, GangaNoothanaKarka KasadaraPrayogHarish Raghavendra, ChinmayiUlagil Yentha KathalNaadodigalSundar C Babuಹರಿಹರನ್Kalathara<i id="mwAcs">Vegam</i>Rajhesh VaidhyaP. Unnikrishnan,Anuradha SekharMaruvaarthaiEnai Noki Paayum ThotaDarbuka SivaSid SriramVaralaamaSarvam Thaala MayamRajiv Menon(Orchestration by ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌)Sriram ParthasarathyMannamaganin Sathiyam(Dwijavanthi traces)Kochadaiiyaanಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌Haricharan, Latha RajinikanthSingappenney(Female portion only)Bigilಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌, Shashaa TirupatiAlli Arjuna(Ragamalika)<i id="mwAfk">Kaaviya Thalaivan</i>Haricharan, Bela Shende, SrimathumithaYethanai Yethanai<i id="mwAgI">Ji</i>ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್Shankar SampokeNaana Yaar IdhuNinaithu Ninaithu ParthenJoshua SridharSadhana SargamNaanaagiya NadhimoolamaeVishwaroopam IIGhibranಕಮಲ್ ಹಾಸನ್, Kaushiki Chakraborty,Master Karthik Suresh IyerPen Maegam Polavae(charanam only)Kathai Thiraikathai Vasanam IyakkamSharrethG. V. Prakash Kumar,Saindhavi

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ರಾಗದ ವಿವರಗಳು
 ದೇಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 
 ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಮೇಲೆ ದೇಶ್ ಕುರಿತು 

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ