ವೃಷ್ಣಿ

ವೃಷ್ಣಿ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕುಲ. ಈ ಕುಲದ ಜನರು ವೃಷ್ಣಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಯಯಾತಿಯ ಮಗನಾದ ಯದುವಿನ ವಂಶದವನಾದ ಸಾತ್ವತನ ಮಗ ವೃಷ್ಣಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು ( ಇವರು ಮಹಾಭಾರತದ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯರಲ್ಲ). ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದೇವಮಿಧುಷ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ತಂದೆ ವಾಸುದೇವ ದೇವಮಿಧುಷನ ಮೊಮ್ಮಗ.Pargiter F.E. (1922, reprint 1972). ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೃಷ್ಣಿಗಳು ದ್ವಾರಕಾದ ನಿವಾಸಿಗಳು.

 ವೃಷಣಿಗಳ ದ್ವಾರಕಾ ವಲಸೆ 

ಕಂಸನ ಮಾವ ಜರಾಸಂಧ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಥುರಾ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ರಾಕ್ಷಸರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಅಸುರ ಕಲಾಯವನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು ಮೂವತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮಥುರಾವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದನು. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

 ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಅಂತ್ಯ 
ಮಹಾಭಾರತ ದುರ್ಯೋಧನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪವು ತಗುಲಿತು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಗ, ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಯದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ, ನಂತರ  ಎಲ್ಲರ ಹಿಂದೆ ಇರುವವನು ಕೃಷ್ಣನೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸಿದಳು.  ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಒಬ್ಬನೇ ದುಃಖಕರವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರಾದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನಾಶವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು  ಆಕೆಯ ಶಾಪವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿದವು. ಒಂದು ಹುಚ್ಚುತನವು ದ್ವಾರಕಾದ ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಕೃಷ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುಳಿದರು. ನಂತರ ಬಲರಾಮನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಮೊದಲು ಕುರು ನಗರಕ್ಕೆ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಗರವನ್ನು ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪಾಂಡವರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಸ್ವತಃ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮನು ಅವನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಕಂಡನು ಅವನು ಯೋಗಿಯಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು. ಬಲರಾಮನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಾವು ಹೊರಬಂದಿತು, ಸಾವಿರ ತಲೆಯ ನಾಗ, ಅನಂತ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತು. ಸ್ವತಃ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೈವಿಕ ನಾಗಗಳು ಆತನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬಂದವು. ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನು ಮಾನವ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು. ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಆಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ಯೋಚಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ನಿರ್ಗಮನದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಆತನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆತನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತ್ಯಜಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನು ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಜಿಂಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ,  ಅವನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಅವನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಬೇಟೆಗಾರ ಹಳದಿ ನಿಲುವಂಗಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಯೋಗ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಆತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದನು. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಎದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನು. ಬೇಟೆಗಾರನು ರಾಮಾಯಣದ ವಾಲಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಲಿಗೆ ರಾಮನು ಮರದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟು ಸಾಯಿಸಿದ್ದನು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವಾಲಿ ಜರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಅವನು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡನು.

 ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃಷ್ಣಿಗಳು 
ಪಾಣಿನಿ ತನ್ನ ಅಷ್ಟಧ್ಯಾಯೀ ನಲ್ಲಿ ಅಂಧಕರೊಂದಿಗೆ ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವೃಷ್ಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಘ (ಬುಡಕಟ್ಟು ಒಕ್ಕೂಟ) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತ (ದ್ರೋಣ ಪರ್ವ, ೧೪೧.೧೫) ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರನ್ನು ವ್ರಾತ್ಯರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.Raychaudhury, H.C. (1972).

 ವೃಷ್ಣಿ ನಾಣ್ಯಗಳು 
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ನ ಹೋಶಿಯಾರ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಾಜ ವೃಷ್ಣಿಯ (ರಾಜ ವೃಷ್ನಿ) ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ಆಡುಂಬರ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರದ್ದೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಾಣ್ಯವು ಲಂಡನ್ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನಾಣ್ಯವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ದಂಡಿಪಾದ, ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಾಣಿ, ಅರ್ಧ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಆನೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ವೃಷ್ಣಿರಾಜ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ತ್ರತರಸ್ಯ ರನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿ ಇದೆ. ವ್ರಿಷ್ಣಿರಾಜಣ್ಣ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಕಡ್ಡಿಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.Lahiri, Bela (1974). ನಂತರ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವೃಷ್ಣಿ ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು.  <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''

 "ವೃಷ್ಣಿ ನಾಯಕರು" 
ವೃಷ್ಣಿ ನಾಯಕರು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಐದು ಪೌರಾಣಿಕ, ದೈವೀಕರಿಸಿದ ವೀರರ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಿಸಿ‌ಇಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಥುರಾ ಬಳಿಯ ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಂತಕಥೆಗಳು ಈ ದೈವೀಕರಿಸಿದ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೃಷ್ಣಿ ಕುಲದ ನೈಜ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೀರರನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಕ್ಷಗಳ ಆರಾಧನೆಯಂತೆಯೇ ಅಡ್ಡ-ಪಂಥೀಯ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ದಂತಕಥೆಗಳು - ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ