ಶಾಂಪೂ

ಶಾಂಪೂ  ಇದು ಕೂದಲ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಿಗ್ಧ ದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೂದಲನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಶಾಂಪೂ ಘನ "ಬಾರ್" ರೂಪದಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅನಗತ್ಯವಾದ ಮೇದೋಗ್ರಂಥಿಗಳ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು(ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲಗಳು) ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್(ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರಿಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರೆತ್ ಸಲ್ಫೇಟ್) ಮತ್ತು ಕೋ-ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ(ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಕಾಮಿಡೋಪ್ರೊಪಿಲ್ ಬೀಟೈನ್) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಘಟಕಾಂಶವು ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೋಪಿನಂತೆಯೇ ತೈಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಶುದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಚಿಗಟಗಳಂತಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಕೀಟನಾಶಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳೂ ಇವೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 

 ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ 
ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿವಿಧ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಾರಗಳನ್ನು ಶಾಂಪೂಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಂಪೂವಿನ ಮೂಲವು ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರಿಕತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಒಣಗಿದ  ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂಟುವಾಳವನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ರುಬ್ಬಿದ ಸಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಶಾಂಪೂ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮರವಾದ ಅಂಟುವಾಳವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷುಣ(ಸಂಸ್ಕೃತ: क्षुण) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ  kSuNa , Sanskrit Lexicon, Monier-Williams Dictionary (1872) ಮತ್ತು ಅದರ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್ ಆಗಿರುವ ಸ್ಯಾಪೋನಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ನೊರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳು ಫೇನಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ: फेनक) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. phenaka , Spoken Sanskrit, University of Koeln, Germany ಇದು ಕೂದಲನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ, ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೂದಲು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ ಸೀಗೆಕಾಯಿ ( ಅಕೇಶಿಯ ಕಾನ್ಸಿನ್ನಾ ), ದಾಸವಾಳದ ಹೂವುಗಳು,   ರೀತಾ ( ಸಪಿಂಡಸ್ ಮುಕೊರೊಸ್ಸಿ ) ಮತ್ತು ಅರಪ್ಪು ( ಅಲ್ಬಿಜ್ಜಿಯಾ ಅಮರಾ ).  ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು  ಮೊದಲ ಗುರು, ಗುರುನಾನಕ್, 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಟುವಾಳದ ಮರ ಮತ್ತು ಸಾಬೂನಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಶಾಂಪೂ ಪದದ ಮೂಲ 1762 ರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಿಂದಿ ಪದವಾದ ಚಾಂಪೋ ( ) ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.  American Heritage Dictionary of the English Language, 4th Edition, See Shampoo; Also see Shampoo . Hobson-Jobson (1903), University of Chicago. ಈ ಪದವು ಸ್ವತಃ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ಚಪತಿ (  ) ಇಂದ ಬಂದಿದೆ( ಅರ್ಥ: 'ಒತ್ತುವುದು, ಬೆರೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು'). Sanskrit Lexicon, University of Koeln, Germany, see चपयति (2008). Shampoo , Etymology Dictionary (2006).ಹೀಗೆ ಶಾಂಪೂ ಎಂಬ ಪದವು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. M. J. Campion, Hobson-Jobson: The words English owes to India . BBC News, 11 July 2012. 

 ಯುರೋಪ್ 
ಭಾರತೀಯ ಯಾತ್ರಿಕ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯಾದ ಸೇಕ್ ಡೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಶಾಂಪೂ ಅಥವಾ "ಶಾಂಪೂಯಿಂಗ್" ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1814 ರಲ್ಲಿ, ಮಹಮ್ಮದ್ ತಮ್ಮ ಐರಿಶ್ ಪತ್ನಿ ಜೇನ್ ಡಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬ್ರೈಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ "ಶಾಂಪೂಯಿಂಗ್" ಮಸಾಜ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು: "ಭಾರತೀಯ ಔಷಧೀಯ 'ಆವಿ ಬಾತ್' (ಟರ್ಕಿಶ್ ಸ್ನಾನದ ವಿಧ), ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಧಿವಾತ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಗೌಟ್, ಕುಂಟ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೀಲು ನೋವಿಗಾಗಿ ".  ಈ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೆಲಸವು ಅವರ ರೋಗಿಗಳ "ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು" ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಬ್ರೈಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದ ಸ್ಪಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. 

ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂಪೂವಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತುರಿದ ಸೋಪ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ, ಕೂದಲಿಗೆ ಹೊಳಪು - ಸುವಾಸನೆ ನೀಡಲು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಂಪೂ 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ 1914 ರ ಕ್ಯಾಂತ್ರಾಕ್ಸ್ ಶಾಂಪೂ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರು ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂತ್ರಾಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ತೊಳೆಯುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 1914 ರಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಸಾಲ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹಾರ್ಮನಿ ಹೇರ್ ಬ್ಯೂಟಿಫೈಯರ್ ಮತ್ತು ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. Victoria Sherrow, Encyclopedia of hair: a cultural history, 2007 s.v. "Advertising" p. 7.

1900 ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಸುಗಂಧ-ದ್ರವ್ಯ ತಯಾರಕ ಮತ್ತು ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ರೌಶ್ ಅವರು ಮೊದಲ ದ್ರವ ರೂಪದ, ಕೂದಲು ತೊಳೆಯುವ ಸೋಪ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಮಿಶೋಫೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ "ಚಾಂಪೂಯಿಂಗ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ನಂತರ, 1919ರಲ್ಲಿ ಜೆ. ಡಬ್ಲೂ. ರೌಶ್‌ರವರು 8.5 pH ನೊಂದಿಗೆ ನಂಜುನಿರೋಧಕ ಕ್ಯಾಮೊಮೈಲ್ ಶಾಂಪೂಯಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 

1927 ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಸಂಶೋಧಕ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಶ್ವಾರ್ಜ್‌ಕೋಫ್ ಅವರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ದ್ರವ ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದರು; ಅವರ ಹೆಸರು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಒಂದು ಶಾಂಪೂ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಯಿತು.

ಮೂಲತಃ, ಸೋಪ್ ಮತ್ತು ಶಾಂಪೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್‌ಗಳನ್ನು(ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಜಕ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಶಾಂಪೂವನ್ನು 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡ್ರೆನ್‌  ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸೋಪಿನ ಬದಲಿಗೆ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಶಾಂಪೂ. ಕೂದಲಿನ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಶಾಂಪೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 

 ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ 
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಆರಂಭಿಕ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯ ಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ( ಮೆರಾಂಗ್ ) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೂದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಬೂದಿಯನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ನೊರೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬೂದಿ ಮತ್ತು ನೊರೆಯನ್ನು ಕೂದಲಿಗೆ ಉಜ್ಜಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೂದಲು ತುಂಬಾ ಶುಷ್ಕವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಕೂದಲನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸಲು ತೆಂಗಿನೆಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

 ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ 
ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಂಪೂಗಳನ್ನು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲುಫಿಲಿಪಿನೋಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುಗೋವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಳ್ಳಿಯ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಉಜ್ಜುವ ಮೂಲಕ ಗುಗೋ ( ಎಂಟಾಡಾ ಫೆಸಲೋಯಿಡ್ಸ್ ) ಇಂದ ಶಾಂಪೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಇದು ನೆತ್ತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ನೊರೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಗೂಗೋವನ್ನು ಕೂದಲಿನ ಕಂಡಿಷನರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

 ಪ್ರಿ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ 
ಕೆಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಕೂದಲಿನ ಶಾಂಪೂ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂದಿನ  ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯ ಕೋಸ್ಟಾನೊವಾನ್ನರು ಕರಾವಳಿಯ ವುಡ್‌ಫರ್ನ್(ಡ್ರೈಯೋಪ್ಟೆರಿಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪಾನ್ಸಾ) ಸಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. C. Michael Hogan. 2008. Coastal Woodfern (Dryopteris arguta), GlobalTwitcher, ed. N. Stromberg 

 ಪ್ರಿ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ 
ಕ್ವಿನೋವಾದಿಂದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಪೋನಿನ್ ಅನ್ನು ಧಾನ್ಯದಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಆಂಡಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಈ ಸೋಪಿನ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಶಾಂಪೂ ಆಗಿ ಬಳಸಿದ್ದವು. 

 ವಿಧಗಳು 
ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: 

 ಆಳವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಲ್ಯೂಮೈಸಿಂಗ್, ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ, ಸಮತೋಲನ, ತೈಲ ನಿಯಂತ್ರಣ  ಮುಂತಾದ ವಿವರಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ನೊರೆ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ;
 ಕಂಡೀಷನಿಂಗ್ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೊಯಿಸ್ಚರೈಸಿಂಗ್, 2-in-1, ಮೃದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಆಂಟಿ-ಫ್ರಿಜ಼್, ಬಣ್ಣ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೇಟಿಂಗ್‌ನಂತಹ ವಿವರಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೂದಲನ್ನು ನಯಗೊಳಿಸಲು ಸಿಲಿಕೋನ್ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಕ್ವಾಟರ್ನಿಯಮ್-10 ನಂತಹ ಘಟಕಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ;
 ಮಗುವಿನ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು, ಇದು ಕಡಿಮೆ ಮಾರ್ಜಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಫೋಮ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ;
 ಆಂಟಿ-ಡ್ಯಾಂಡ್ರಫ್ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು, ಇದು ತಲೆಹೊಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. 

 ರಚನೆ 
ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್(ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರಿಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರೆತ್ ಸಲ್ಫೇಟ್), ಕೋ-ಸರ್ಫ್ಯಾಕ್ಟಂಟ್(ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಕಾಮಿಡೋಪ್ರೊಪಿಲ್ ಬೀಟೈನ್) ಅನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ದಪ್ಪ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ದ್ರವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಉಪ್ಪನ್ನೂ ( ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ, ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Robbins, Clarence R., Chemical and physical behavior of human hair, 4th ed (Springer Verlag: New York) 2002.  ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂಪೂ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

 ಆಹ್ಲಾದಕರ ನೊರೆ
 ಸುಲಭವಾಗಿ ತೊಳೆಯಲು 
 ಕನಿಷ್ಠ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಕಿರಿಕಿರಿ
 ಆಹ್ಲಾದಕರ ಪರಿಮಳ 
 ಕಡಿಮೆ ವಿಷತ್ವ
 ಉತ್ತಮ ಜೈವಿಕ ಕರಗುವಿಕೆ
 ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲೀಯತೆ ( pH 7 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ)
 ಕೂದಲಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆಗಿರುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು 

ಅನೇಕ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಸಣ್ಣ ಚಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ಲೈಕಾಲ್ ಡಿಸ್ಟಿಯರೇಟ್ (ಇದನ್ನು ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ  ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಂಡೀಷನಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನೇಕ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು ಸಿಲಿಕೋನ್ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

 ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು 

 ಅಮೋನಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್
 ಅಮೋನಿಯಂ ಲಾರಿಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್
 ಗ್ಲೈಕೋಲ್
 ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರೆತ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ 
 ಹೈಪ್ರೊಮೆಲೋಸ್  
 ಸೋಡಿಯಂ ಲಾರೊಂಫೋಸೆಟೇಟ್ 
 ಪಾಲಿಸೋರ್ಬೇಟ್ 20 (ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ PEG(20) ) 
 ಪಾಲಿಸೋರ್ಬೇಟ್ 80 (ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ PEG(80)) 
 PEG-150 ಡಿಸ್ಟಿಯರೇಟ್
 ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು  
 ಕ್ವಾಟರ್ನಿಯಮ್ -15 
 ಪಾಲಿಕ್ವಾಟರ್ನಿಯಮ್ -10 
 ಡಿ-ಪಿಪಿಜಿ-2 ಮೈರೆತ್-10 ಅಡಿಪೇಟ್ 
 ಕ್ಲೋರೊಮೆಥೈಲಿಸೋಥಿಯಾಜೋಲಿನೋನ್, ಅಥವಾ ಸಿಎಂಐಟಿ

 ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಯೋಜನದ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು 
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಂಪೂ ಕಂಟೈನರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಂಪೂ ತಯಾರಕರು ಯಾವ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಬಹುದು/ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಂಪೂ ತಯಾರಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಹೇಳಿಕೆಯ ವಿವರಗಳು ಸರಳವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅನೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾದ ಅಂಶವು ಈ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾರ್ತ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಹೇರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ಥರ್ಡ್-ಪಾರ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಲೆಹೊಟ್ಟು  ಅಥವಾ  ನೆತ್ತಿ ತುರಿಕೆಯಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ತಯಾರಿಸಿದ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ "ಒ ಟಿ ಸಿ" ಔಷಧಿಗಳಾಗಿ  ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು 
ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಅಲರ್ಜಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶಾಂಪೂಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ಯಾಚ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಲರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗೆ, ಅಲರ್ಜಿಯ ಅಂಶದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಶಾಂಪೂವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.   

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸ್ನಾನ
ವರ್ಗ:ಕೇಶಾಲಂಕಾರ
ವರ್ಗ:ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
ವರ್ಗ:ವಸ್ತುಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಮನೆ
ವರ್ಗ:ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ