ದ್ವೇಷ

ವಿಕೃತಿ ಮನೋಭಾವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ  ಧರ್ಮದ ಪದ
ದ್ವೇಷ.;Ranjung Yeshe wiki entry for zhe sdang;; Quote: The attainment of freedom from the three poisons of lust (raga), hatred (dvesa) and confusion (moha) by a person who is understood as being in the process of becoming conditioned by various factors (not merely by the three poisons).... ಇದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಐದು ವಿಷಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಲೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ದ್ವೇಷ (ದ್ವೇಷ, ಮತಾಂತರ)  ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ರಾಗದ ವಿರುದ್ಧ ಪದವಾಗಿದೆದೆ (ಕಾಮ, ಬಯಕೆ).

ಚೋಗ್ಯಂ ಟ್ರುಂಗ್ಪಾರವರಂತೆ ವಾಲ್ಪೋಲಾ ರಾಹುಲ ಇದನ್ನು "ದ್ವೇಷ(ಹಟ್ಟ್ಡ್)" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ

ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾಗ(ಕಾಮ, ಬಯಕೆ)ದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದ್ವೇಷವು ರಾಗ ಮತ್ತು ಮೋಹದ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅದು ಭಾಗಶಃ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇದು ಬೌದ್ಧ ಪಾಲಿ ನಿಯಮದಲ್ಲಿನ  "ಮೂರು ರೀತಿಯ  ನಂದಿಸಬೇಕಾದ ಬೆಂಕಿ" ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ದ್ವೇಷವನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾವಚಕ್ರದ ಚಿತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾವಿನಂತೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ (ಪಾಳಿ: ದೋಸೆ) ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ:
 ಇದು ಮಹಾಯಾನ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗಿನ ಮೂರು ವಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು (ತ್ರಿವಿಶಾ).

 ಇದು ಥೇರವಾಡ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗಿನ ಮೂರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
 ಇದು ಥೇರವಾಡ ಅಭಿಧರ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳೊಳಗಿನ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ
ಎರಡನೇ ಯೋಗ ಸೂತ್ರದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ದ್ವೇಷವು ನೋವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರಿಂದ(ನಿರಾಕರಣೆ)  ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ನೋವಿನ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ವಿರೋಧಿಸುವುದರಿಂದ, ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಹತಾಶೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ ದ್ವೇಷವು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು  ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಬಾಂಧವ್ಯ ಎರಡೂ  ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ  ಅವು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ