ಜುಬೇದಾ

ಜುಬೇದಾ 2001 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಖಾಲಿದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್, ರೇಖಾ, ಮನೋಜ್ ಬಾಜ್ಪೇಯಿ, ಸುರೇಖಾ ಸಿಕ್ರಿ, ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್, ಲಿಲ್ಲೆಟ್ ದುಬೆ, ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ, ಫರೀದಾ ಜಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

'ಜುಬೇದಾ' ಎಂಬುದು 'ಮಮ್ಮೋ' (1994) ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 'ಸರ್ದಾರಿ ಬೇಗಂ''' (1996) ರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದ 'ತ್ರಿವಳಿ'ಯ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಹನ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಬರಹಗಾರ ಖಾಲಿದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ನಟಿ ಜುಬೇದಾ ಬೇಗಂ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರವೆಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.  ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕರು) ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕಪೂರ್ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಫಿಜಾ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ). ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದೆ.  ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ಸಿನಿಮಾದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಮಸುಕುಗೊಳಿಸುವ ಬೆನಗಲ್ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಕಥಾವಸ್ತು ಜುಬೇದಾ ಚಿತ್ರವು ರಿಯಾಜ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸುವ ಹುಡುಕಾಟದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.  ಆದರೆ ರಿಯಾಜ್ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಜುಬೇದಾ.  ಅವರು ಸುಲೇಮಾನ್ ಸೇಠ್ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಜುಬೇದಾ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ತಂದೆಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಮಗ ಡಾ. ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ ಜೊತೆ ಅವಳ ಮದುವೆಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮನೆ ಅಳಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ರಿಯಾಜ್‌ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಾಗ ಅವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸುಲೇಮಾನ್ ಮತ್ತು ಮೆಹಬೂಬ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೆಹಬೂಬ್ ಜುಬೇದಾ ಅವರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದ ಜುಬೇದಾ ನಂತರ ಫತೇಪುರ್‌ನ ಮಹಾರಾಜ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್‌ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ಮಹಾರಾಣಿ ಮಂದಿರಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಜುಬೇದಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಅವರು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆ ಇರುತ್ತದೆ.  ವಿಜಯೇಂದ್ರನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅರಮನೆಯ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜುಬೇದಾಳ ದಿನಚರಿಯ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಝ್ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆಯ ಸೋದರ ಮಾವ ಉದಯ್ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಆತನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.

ರಿಯಾಜ್ ಫತೇಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ.  ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜುಬೇದಾ "ಮ್ಯಾಂಡಿ ದೀದಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಂದಿರಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ, ಅವರ ತಾಯಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಭಯಾನಕ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜರ್ನಲ್ ಓದಿದಾಗ, ವಿಜಯೇಂದ್ರ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಭೆಗೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ರಿಯಾಜ್ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಂದಿರಾ ಅವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಸಭೆಗೆ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಜುಬೇದಾ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡರು. ವಿಮಾನ ಪತನಗೊಂಡು ಜುಬೇದಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಬೇದಾ ವಿಜಯೇಂದ್ರನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ತನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮರಣಾನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅವಳು ಭಾವಿಸಿದಳು.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರಿಯಾಜ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರದ ಕಾಣೆಯಾದ ಟೇಪ್ ಮಂದಿರಾಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೂ ಅವನು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅವನ ಅಜ್ಜಿ ಸಂತೋಷದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಜುಬೇದಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಾನು ಇದ್ದ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

 ಪಾತ್ರವರ್ಗ 

 ಜುಬೇದಾ ಸುಲೇಮಾನ್ ಸೇಠ್/ಜುಬೇದಾ ಮೆಹಬೂಬ್ ಆಲಂ/ರಾಣಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಿಯಾಗಿ ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್
 ಮಹಾರಾಣಿ ಮಂದಿರಾ "ಮಂಡ್ಯ" ದೇವಿಯಾಗಿ ರೇಖಾ
 ಮಹಾರಾಜ ವಿಜಯೇಂದ್ರ "ವಿಕ್ಟರ್" ಸಿಂಗ್ ಆಗಿ ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪೇಯಿ
 ರಾಜಾ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ "ಉದಯ್" ಸಿಂಗ್ ಆಗಿ ರಾಹುಲ್ ಸಿಂಗ್
 ರಿಯಾಜ್ ಮಸೂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್
 ಯುವ ರಿಯಾಜ್ ಮಸೂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರ್ಜಾನ್ ದಸ್ತೂರ್
 ಫಯಾಜಿಯಾಗಿ ಸುರೇಖಾ ಸಿಕ್ರಿ
 ಸುಲೇಮಾನ್ ಸೇಠ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ
 ಜೈನಬ್ ಬಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀಮಾ ಪಹ್ವಾ
 ಮ್ಯಾಮ್ಮೋ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಫರೀದಾ ಜಲಾಲ್
 ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹೀರಾಲಾಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್
 ರೋಸ್ ಡೇವನ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಆಗಿ ಲಿಲ್ಲೆಟ್ ದುಬೆ
 ಗಿರಿವರ್ ಸಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರವಿ ಝಂಕಲ್
 ಸರ್ದಾರಿ ಬೇಗಂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿ ಮಿಶ್ರಾ
 ಸಾಜಿದ್ ಮಸೂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ. ಜಹೀರ್
 ನಂದಲಾಲ್ ಸೇಠ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರೀಶ್ ಪಟೇಲ್

 ಧ್ವನಿಪಥ 
ಹಾಡುಗಳು 2000 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಾವೇದ್ ಅಖ್ತರ್ ಅವರದು. ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಮತ್ತೆ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಇತರ ಗಾಯಕರಾದ ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರ ಬಂದರು.
# # ಅಧಿಕ್ಷ ಹಾಡು ಕಲಾವಿದ (ಗಳು) 1 "ಧೀಮೆ ಧೀಮೆ" ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ 2 "ಮೇನ್ ಅಲ್ಬೆಲಿ" ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಸುಖವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ 3 "ಮೆಹಂದಿ ಹೈ ರಚ್ನೆವಾಲಿ" ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್ 4 "ಸೋ ಗಯೇ ಹೈ" ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ 5 "ಹೈ ನಾ" ಅಲ್ಕಾ ಯಾಜ್ಞಿಕ್, ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ 6 "ಪ್ಯಾರಾ ಸಾ ಗಾಂವ್" ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ 7 "ಸೋ ಗಯೇ ಹೈ" ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್, ಕೋರಸ್ 8 "ಚೋಡೋ ಮೋರ್ ಬೈಯ್ಯಾನ್" ರಿಚಾ ಶರ್ಮಾ

 ಸ್ವಾಗತ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನ'' ಸುಮನ್ ತರಫ್ದಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು "ತುಂಬ ಕ್ಲಾಸಿ ಬೆನಗಲ್ ಚಿತ್ರ, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೊಸ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಬಹು-ಹಂತದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.  ಕಪೂರ್ ಅವರನ್ನು "ಇಂತಹ ಖಚಿತವಾದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ" ಹೊಗಳಿದರು. ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು "ಮಹಿಳಾ-ಆಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.  ಕರೀನಾ "ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ, ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗೀಡಾದ ಜುಬೇದಾ, ನಿಜವಾದ ಆಧುನಿಕ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮೀರಿಸಿಕೊಂಡಳು" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. “  ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜಿಯಾ ಉಸ್ ಸಲಾಮ್ ಇದನ್ನು "ಬೆನಗಲ್ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.  ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ರೇಖಾ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಬಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು "ಅಷ್ಟು ಮನವರಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಕರೆದರು.

 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 

 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 



ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ