ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್

ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್ (೧೯೨೯ - ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

 ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ವಿಮಲಾ ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಕೆ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅವರ ಅಜ್ಜ ವೆಂಕಟರಂಗ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ನಿವೃತ್ತ ಡಾ. ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮದುವೆಯಾದರೂ, ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು."Multi-faceted cultural personality and Mysore Education Society co-founder Vimala Rangachar passes away in Bengaluru". The Hindu. 26 February 2025. Retrieved 26 February 2025.

 ವೃತ್ತಿಜೀವನ 
ರಂಗಾಚಾರ್ ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಂಇಎಸ್) ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ  ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವರು ಅದರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಸಮಾಜವಾದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಮಹಿಳಾ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಂ‌ಇ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಎಸ್) ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೇವಾ ಸದನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲೋಕಸುಂದರಿ ಅವರಿಂದ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜವಳಿಗಳ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಇದು ಅವರ ತಾಯಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿ ಅಮ್ಮಲ್ ಅವರಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ, ಅವರು ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕರಕುಶಲ ಮಂಡಳಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಪಡೆಯಲು ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಮಹಿಳಾ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಂ‌ಇ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಎಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ರಂಗತಂಡವಾದ ಕಲಾಜ್ಯೋತಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪುರುಷ ನಟರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅತೃಪ್ತಿ ಇತ್ತು, ಅವರು ಸ್ವತಃ ನಟನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಅಭಿನಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಕಾರರಾದ ಟಿ.ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ ಮತ್ತು ಪ್ರವತಾನಿ ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಈ ಗುಂಪಿನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೈಲಾಸಂ ಅವರ ಅಮ್ಮಾವರ ಗಂಡದ ಹಿಂದಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕೂಡ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆಚೂರ್ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ (ಎಡಿಎ ರಂಗಮಂದಿರ) ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಜವಾಹರ್ ಬಾಲ ಭವನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರಂಗಾಚಾರ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್‌ಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಕುಶಲ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಎಂ‌ಇ‌ಎಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ನಾಟ್ಯ ಕಥಕ್ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿರುವ ಎಂ‌ಇ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಎಸ್ ಲೇಡೀಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಸೇವಾ ಸದನ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಎ‌ಡಿಎ ರಂಗಮಂದಿರದ ಗೌರವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಗಾಂಧಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕೇಂದ್ರ - ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನದ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಎಂಪೋರಿಯಂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ Swaminathan, Chitri (11 February 2004). "Curator of culture". The Hindu. Archived from the original on 4 April 2004. Retrieved 17 March 2010."Our Founders". MES Vidyasagara Prof. MPL Sastry PU College. Retrieved 2 March 2025. ಸೇರಿದೆ.

ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಸನ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ರಂಗಾಚಾರ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನರ್ತಕಿ ರೇವತಿ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಂಗಾಚಾರ್ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.

ರಂಗಾಚಾರ್ ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ ರಂದು ತಮ್ಮ ೯೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. 

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿ
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು