ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಲಿಬರಿ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ನವರತ್ನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಭವತಾರಿಣಿ, ಇದು ಪರಾಶಕ್ತಿ ಆದ್ಯ ಕಾಳಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆದಿಶಕ್ತಿ ಕಾಳಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರ್, ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಮಾತೆಯ ಭಕ್ತೆ ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಂಗಾಳದ ಅತೀಂದ್ರಿಯರಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾ ಶಾರದಾ ದೇವಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.  

ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಬವಲಿ ರಾಜ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಾಬು ರಾಮನಾಥ್ ಮೊಂಡಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಟಾಲಿಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ನವರತ್ನ ಶೈಲಿಯ ರಾಧಾಕಾಂತ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.     ದೇವಾಲಯದ ಕಾಂಪೌಂಡ್, ಒಂಬತ್ತು-ಗೋಪುರಗಳ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಡಿ ಗೋಡೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಪತ್ನಿಯಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹನ್ನೆರಡು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯ, ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ನಾನದ ಘಾಟ್, ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 'ನಹಾಬತ್', ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೊನೆಯ ಆಚೆಗೆ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಣೆ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾ ಶಾರದ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗಣನೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರು.  

 ಇತಿಹಾಸ 
ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ರಾಶ್ಮೋನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.  ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ಜಾತಿಯಿಂದ ಮಹಿಷ್ಯ  ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರೋಪಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ, ರಾಶ್ಮೋನಿ ದೈವಿಕ ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ನಗರವಾದ ಕಾಶಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ರಾಣಿ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾತೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ, ರಾಶ್ಮೋನಿಯು ದೈವಿಕ ಮಾತೃ ದೇವತೆಯಾದ ಕಾಳಿಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಳು ಮತ್ತು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.  '''ಬನಾರಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೂಜೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ನಾನು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.'''

ಕನಸಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾದ ರಾಣಿ ತಕ್ಷಣವೇ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸಿದರು. ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೧೮೪೭ ಮತ್ತು ೧೮೫೫ ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.    ಪ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೇಕ್ ಹ್ಯಾಸ್ಟಿ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸಾಹೇಬನ್ ಬಗೀಚಾ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಭಾಗಶಃ ಹಳೆಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವು ಆಮೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ತಂತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ನೂರು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಛಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಜಗದೀಶ್ವರಿ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವದ ನಡುವೆ ೩೧ ಮೇ ೧೮೫೫ ರಂದು ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ನಾನ ಯಾತ್ರೆಯ ದಿನದಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಗಡಾಯಿ ಅಥವಾ ಗದಾಧರ (ನಂತರ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು) ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಹೃದಯ ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.      ೩೧ ಮೇ ೧೮೫೫ ರಂದು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ೧ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು (ಒಂದು ಸಾವಿರ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಶುಭ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಮರುವರ್ಷ ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಶಾರದಾ ದೇವಿಯು ನಹಾಬತ್‌ನ (ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲ ಅಂತಸ್ತಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ಅದು ಈಗ ಅವಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.  ರಾಮಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ದೇವಾಲಯದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ನಂತರ ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ತನ್ನ ಸಾವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಅವರು, ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ದೀನಾಜ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ) ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೬೧ ರಂದು ಸಾಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ನಿಧನರಾದರು.  ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಆಕೆಯ ಅಳಿಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.

 ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ 
ಬಂಗಾಳದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ನವರತ್ನ ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ಗೋಪುರಗಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ದೇವಾಲಯವು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದು  ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚದರ ಮತ್ತು  ಎತ್ತರ. "Dakshineswar - A Heritage". Government of West Bengal. Archived from the original on 2 September 2013. Retrieved 26 November 2012. Swati Mitra, ed. (2011). Kolkata: City Guide. Goodearth Publications. ISBN 978-93-80262-15-4.

ಗರ್ಭಾ ಗೃಹ ( ಗರ್ಭಗುಡಿ ) ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭವತಾರಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾವಿರ ದಳಗಳ ಕಮಲದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. "Dakshineswar - A Heritage". Government of West Bengal. Archived from the original on 2 September 2013. Retrieved 26 November 2012. Swati Mitra, ed. (2011). Kolkata: City Guide. Goodearth Publications. ISBN 978-93-80262-15-4.
ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆತ್-ಚಲ ಬಂಗಾಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಘಾಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ರಾಧಾ ಕಾಂತ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾರಾಟವು ಸ್ತಂಭಾಕಾರದ ಜಗುಲಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸಿಂಹಾಸನವಿದೆ.  ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು  ರಾಧೆಯ ವಿಗ್ರಹ. "Dakshineswar - A Heritage". Government of West Bengal. Archived from the original on 2 September 2013. Retrieved 26 November 2012. Swati Mitra, ed. (2011). Kolkata: City Guide. Goodearth Publications. ISBN 978-93-80262-15-4.

 ಗ್ಯಾಲರಿ 

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಕಲಿ ಬಾರಿ, ಶಿಮ್ಲಾ
 ಬೇಲೂರು ಮಠ
 ಕಾಳಿಘಾಟ್ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
 ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿ
 ರಾಮಕೃಷ್ಣ
 ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಟಿಟಗಢ
 ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂಬಂಧ.

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಓಪನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ದತ್ತಾಂಶ.
 Dakshineswar Kali temple 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ