ಗೌಳಿಗರ ಕುಣಿತ

ಗೌಳಿಗರ ಕುಣಿತ ಅಂದರೆ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಆಚರಿಸುವ ಒಂದು ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ.https://caleidoscope.in/art-culture/suggi-kunitha-folk-dance-of-karnataka ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಇವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಜ್ಮೀರ್, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಗೋವಾ ಹೀಗೆ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಪಶುಪಾಲನೆ  ಇವರ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.ಗೊ.ರು.ಚಂದ್ರಬಸಪ್ಪ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು , ೧೯೭೭...ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ ,ಪ್ರಸರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬,

ಇವರು ಶಿವಾಜಿ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.https://www.britannica.com/biography/Shivaji  ಹಾಗಾಗಿ ಇವರು ಕಿವಿಗೆ ರಾಸ್ಗತ್ತಿ, ಕೊರಳಿಗೆ ಮಣಿಸರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿಸರ, ಕೈ ಬೆರಳಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ಸಲಾ, ಬೆಳ್ಳಿ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇವರ ಸಾಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡು ಜುಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಜುಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಮಾದರಿಯ ಮುಂಡಾಸನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಮುಂಡಾಸು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಪಾಗೋಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಹಾಗೆಯೇ, ಹೆಂಗಸರು ಸೀರೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಇವರು ಮರಾಠಿಯ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.  
ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯಗಳು
ಗಜ್ಜಾಗಲಾಚ
ಕೊಳಲುವಾದನ ಮತ್ತು ಡೋಲುನುಡಿತಗಳು ಗಜ್ಜಾಕುಣಿತದ ಹಿಮ್ಮೇಳಗಳು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುಂಗಿ ನುಡಿಸಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು  ರಾಧೆಯರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಗೌಳಿಗ ಗಂಡಸರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತವು ಗೌಳಿಗ ಗಂಡಸರ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/this-dance-of-the-gouligas-has-a-history-of-thousands-of-years-abn-lkb-cgl-local18-1884929.html
ಜಗಾ ಕುಣಿತ
ಇದು ಹೋಳಿಹುಣ್ಣಿಮೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ದಸರಾ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಗಾ ಧರಿಸಿ ಕುಣಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/this-dance-of-the-gouligas-has-a-history-of-thousands-of-years-abn-lkb-cgl-local18-1884929.html
ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಕಸೂತಿ ಇರುವ ನೀಲಿ ವರ್ಣದ ನಿಲುವಂಗಿ, ಕಾಸೆ, ತಲೆಗೆ ಪಾಗೋಟು, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಲ್ವಾರ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಗಾ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.  'ಡೋಲು ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆ ಈ ಕುಣಿತದ ಹಿಮ್ಮೇಳ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಪುರುಷರು ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಕುಣಿತದ ನಡುನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಛಾಂಗ್ ಭಲಾ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ.  ಇದು ಪುರುಷರ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ.

ಜಿಮ್ಮಾ ಕುಣಿತ
ಈ ಕುಣಿತವು ಗೌಳಿಗರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ.  ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಎರಡು, ಆರು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಮಂದಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆದುರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ಕೊಡುತ್ತಾ ತಾಳಬದ್ಧವಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಲ್ವರು ಆಡುವ ನೃತ್ಯಗಳು ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ.

ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೆಂದರೆ ಭುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೈಗಳನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಯಂತೆ ಎತ್ತರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಏರಿ ಹೋಗಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುವುದು, ತೊಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ತೂಗುತ್ತಾ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಕೊಡುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಣಿತದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದು, ಅದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.  ಅದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಹೀಗಿದೆ-

ಬನ್ನಿರಿ ಬನ್ನಿರಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ

ಸುತ್ತೋಣು ಸುತ್ತೋಣು ಬನ್ನಿ

ಹಸರು ಹಳದಿ ನೀಲಿ

ಸೀರಿ ಕುಪ್ಪಸ ತನ್ನಿ

ಫೇರ ಕುಣಿತ
ಇದು ಜಿಮ್ಮಾ ಕುಣಿತದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.  ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುತ್ತುವಾಗ ನೆಲಮುಟ್ಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು ಈ ನೃತ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಸೂಪ ನೃತ್ಯ ಎನ್ನುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊರ ಹಿಡಿದು ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ವರ್ತಲದ ಮಧ್ಯೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಜನಪದ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು