ಧನ್ಯಾಸಿ

ಧನ್ಯಾಸಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು 8 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಹನುಮತೋಡಿಯ  ಜನ್ಯ ರಾಗ. ಇದು ಜನ್ಯ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್  ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಹನುಮತೋಡಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ರಸವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ    ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹನುಮತೋಡಿ ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನಟಭೈರವಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ ಧನ್ಯಾಸಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾಗವಿದೆ.Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras ಈ ರಾಗವು ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ 
ಧನ್ಯಾಸಿಯು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಋಷಭ ಅಥವಾ ಧೈವತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ (ಅಥವಾ ಓಡವ ರಾಗಂ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ: ಸ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₂ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ₂ ದ₁ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, ಷಡ್ಜ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ದೈವತಮ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwWA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ.

ದೀಕ್ಷಿತರ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯು ಬಳಸುವ ರಾಗವು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ (R2) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ (R1) ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು 20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ನಟಭೈರವಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತದೆ.

 ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಧನ್ಯಾಸಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.

 ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನಮು, ರಾಮಾಭಿರಾಮ ಮನಸು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗರಾಜರು ರಚಿಸಿದ ನೀ ಚಿತ್ತಮು
 ಸ್ವಾತಿ ತಿರುನಾಳ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಾಯಾಮಿ ಶ್ರೀರಾಮ
 ಅರುಣಾಚಲ ಕವಿಯಿಂದ ಚೂಡಾಮಣಿಕಾಂಡ
 ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸ್ ಅವರಿಂದ ನಮ್ಮಿನ ವಾರಿಣಿ
 ಪುರಂದರ ದಾಸರಿಂದ ದಾಸರ ನಿಂದಿಸಬೇಡ
 ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ಅವರಿಂದ ವಾಣಿ ಅರುಲ್ ಪುರಿವೈ ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಪದಮಲರ್
 ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರಿಂದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಾಯ ನಮಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಮಯೂರನಾಥಂ ಅನಿಶಂ
 ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಮೀನಲೋಚನ ಬ್ರೋವಾ
 ಯೇ ಮಗುವ – ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯರ ಪದವರ್ಣಂ

 ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

 ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ನಿಷಾದದಿಂದ ನಿಷಾದದವರೆಗೆ ಹಾಡಿದಾಗ ಸಲಗ ಭೈರವಿಯನ್ನು ಧನ್ಯಾಸಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

 ರಾಗ ಹೋಲಿಕೆಗಳು 

 ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ, ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸ್ವರಗಳು ಧನ್ಯಾಸಿಯ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ  ರಚನೆಯು  ಸ  ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ಪ ಮ1 ಗ2 ಸ
 ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಧನ್ಯಾಸಿ ಮಾಪಕವು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಮ್ ಬದಲಿಗೆ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುಶೃತಿ ರಿಷಭ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ದ1 ಪ ಮ1 ಗ2 ರಿ2 ಸ

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು