ಚಾಲುಕ್ಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ

ಚಾಲುಕ್ಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ (ಹಿಂದೆ ಲಡ್ ಖಾನ್ ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಐಹೊಳೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೆ ೭ನೇ ಅಥವಾ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು, Michell, 333  ಈಗ ಇದು ಸುಮಾರು ೫ ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು. Centre for Cultural Resources and Training  Temple Architecture  . Government of India. Retrieved on 20 July 2015 Biswas, Subhash C,  India the Land of Gods  . Partridge India, 2014. University of Washington Libraries, Special Collections Division  Corner view of carved pillar, Lad Khan temple  . UW Digital Collections. Retrieved on 20 July 2015 G. E. Kidder Smith Image Collection  Lad Khan Temple  . MIT Libraries. Retrieved on 20 July 2015 ಇದು ಐಹೊಳೆಯ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇದೆ.

 ರಚನೆ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Gaudargudi_temple_at_Aihole.jpg/220px-Gaudargudi_temple_at_Aihole.jpg|left|thumb| ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರಣ
ದೇವಾಲಯವು ಆರಂಭಿಕ ಮರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. Michell, 333 Centre for Cultural Resources and Training  Temple Architecture  . Government of India. Retrieved on 20 July 2015 ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ದೇಗುಲವನ್ನು ( ಗರ್ಬಾ ಗೃಹ ) ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇತರ ಆರಂಭಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಖ ಮಂಟಪವು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ೧೨ ಕೆತ್ತಿದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳು ಉತ್ತರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿಸ್ ಕೆಲಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ, ಎರಡನೇ ಚಿಕ್ಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಸಭಾಂಗಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಅನೇಕ ಕೆತ್ತನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. Michell, 333

ಮೂಲತಃ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಂಚಾಯತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಇದು ಆಯತಾಕಾರದ ರಚನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರದ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚದರ ಮತ್ತು ಆಯತಾಕಾರದ ಯೋಜನೆಯು ಕಡಿದಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಶೈಲಿಗಳ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. Centre for Cultural Resources and Training  Temple Architecture  . Government of India. Retrieved on 20 July 2015

ಸ್ತಂಭಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಮಂಟಪವು ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಾ ಮಂಟಪದ ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಯು ಗೋಪುರದ ಭವಿಷ್ಯದ ರೂಪಗಳ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ತಿರುಗು ಗೋಪುರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. Centre for Cultural Resources and Training  Temple Architecture  . Government of India. Retrieved on 20 July 2015

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಮಿಚೆಲ್, ಜಾರ್ಜ್ (೧೯೯೦), ದಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಮ್ಯಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸಂಪುಟ ೧: ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ್, ಹಿಂದೂ, ೧೯೯೦, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್, 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 http://www.karnataka.com/aihole/
 https://www.nativeplanet.com/travel-guide/lad-khan-temple-in-aihole-002921.html

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು