ರಂಗನಾಯಕಿ (ದೇವತೆ)

ತಯಾರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಂಗನಾಯಕಿ ಒಬ್ಬ  ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ. ಅವಳು ಶ್ರೀರಂಗಂನ, ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿದೇವತೆ. ಅವಳು ಶ್ರೀರಂಗಂನ ಧರ್ಮದರ್ಶಿ ರಂಗನಾಥನ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿ. ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ದ್ಯೋತಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು  ರಂಗನಾಥನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ರಂಗನಾಯಕಿ ನಾಚಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಯಾ ಪಿರಟ್ಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ರಂಗನಾಯಕಿಯನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗದ ಜನರು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ವೈಷ್ಣವರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳು ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಸಮಾನಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು  ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

 ದೇವಾಲಯ 
ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವಾಲಯವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು (ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿಗಳು ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ( ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ) ಹೊಂದಿದೆ.  ಏಕೆಂದರೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಲಿಕ್ ಕಾಫೂರ್ ದೇವಾಲಯದ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿಯ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಹೂಳಲಾಯಿತು. ೧೩೨೩ ಸಿ‌ಇ ರಲ್ಲಿ, ಖಲ್ಜಿ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಪವಿತ್ರವಾಗದಂತೆ ಅವಳ ಗುಡಿಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಲೂಟಿಯ ನಂತರ, ವಿಗ್ರಹವು ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ದೇಗುಲದ ಅರ್ಚಕರು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ವಿಗ್ರಹವು ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ (ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿ). ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಿಯು ಭಕ್ತನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹ (ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ) ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು. ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಅಗೆದು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ರಂಗನಾಯಕಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹವು ಅವಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ( ಗರ್ಭಗೃಹ ) ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿ, ರಂಗನಾಥನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಆಕೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಪತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ಪಂಗುನಿ ಉತ್ತಿರಂ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ತಿಂಗಳ ಪಂಗುನಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಂ ನಕ್ಷತ್ರವು ಉದಯಿಸುವ ದಿನ, ರಂಗನಾಥ ಮತ್ತು ರಂಗನಾಯಕಿಯ ದೈವಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ( ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ) ಒಂದು ದಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ದಿವ್ಯ-ದಂಪತಿಗಳ್ (ದೈವಿಕ ದಂಪತಿಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಮಾರಣಾಂತಿಕ  ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣ-ಉತ್ಸವ (ಮದುವೆಯ ಹಬ್ಬ) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸೇರ್ತಿ-ಸೇವೆ (ಜಂಟಿ ಸೇವೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಾಶರ ಭಟ್ಟರು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಗುಣರತ್ನ ಕೋಶಂ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ರಂಗನಾಯಕಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಷ್ಸ್ಟೋತ್ರಂ ಅನ್ನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಶ್ರೀ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಭಕ್ತರು ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ