ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳೆಯರು

ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಳಿದ ಜನ  ಸಮುದಾಯದಂತೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕೂಡ   ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ರಾಜಕೀಯ  ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ  ವೈವಿಧ್ಯಮಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಣನೀಯ ಮಟ್ಟದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ವಿಭಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು  ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ 2017ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 48.76% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1956 ರಿಂದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ, ಫೆಡರಲ್ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ನಿಗರ್ ಜೋಹರ್ ಮಹಿಳೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಿಲಿಟರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1988ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೊ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಂಗ ಕಾಳಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ  ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಂಗ ಕಾಳಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು 2021ರ   ಮಹಿಳಾ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಪ್ರಕಾರ, 170 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 167 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಳಪೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ, ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಿರುಕುಳ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ, ಅನಕ್ಷರತೆ, ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ,  ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಧನಸಹಾಯದ ಕೊರತೆ,  ಸೀಮಿತ  ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಡಿಮೆ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಬೌದ್ಧಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಮರ್ಯಾದೆಗೇಡು ಹತ್ಯೆ, ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ವಿವಾಹಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.  ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ, ಬಡತನ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯ  ವಿಫಲತೆ, ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಂತಹ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

 ಮಹಿಳಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ/ಸಬಲೀಕರಣ 

 ೧೯೪೭: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
 ೧೯೪೯: ಅಖಿಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
 ೧೯೫೬: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಸಂವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.
 ೧೯೫೬  ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಂವಿಧಾನ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು.
 ೧೯೬೫: ಫಾತಿಮಾ ಜಿನ್ನಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದರು 
 ೧೯೭೩ : ಸಂವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಸಂವಿಧಾನದ 25 ನೇ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು.
 ೧೯೮೧: ಹುದೂದ್ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ತಾರತಮ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
 ೧೯೮೫: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ. 
 ೧೯೮೮: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು.
 ೧೯೯೪: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಆರಕ್ಷಕ ಠಾಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು 
 ೨೦೦೦: ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (೨೦೦೧) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು (2003)( ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು)
 ೨೦೦೬: ಮಹಿಳಾ ರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು. 
 ೨೦೧೦: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯು (೨೦೧೦) ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
 ೨೦೧೧:ಆಸಿಡ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆಸಿಡ್ ಅಪರಾಧ ತಡೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
 ೨೦೧೬: ಹಿಂಸಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
 ೨೦೧೮:  ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು  ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
 ೨೦೧೮: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮೀಟೂ ಚಳುವಳಿ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
 ೨೦೧೯ ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಔರತ್ ಮಾರ್ಚ್ ಚಳುವಳಿ

 ೨೦೨೧: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯ್ದೆ ಅಂಗೀಕಾರ

 ಇತಿಹಾಸ 

ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನುಭವಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳಂತೆ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. 

ತೀವ್ರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. 

 ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಆಚರಣೆಗಳು 

 ಪರದಾ/ ಪರದೆ ಧರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ 
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ದಾ/ ಪರದೆ ಧರಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಪ್ರದೇಶ, ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ/ ನಗರ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಮುದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರದೆ ಧರಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈಗ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರದಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಲಾಹೋರ್, ಕರಾಚಿ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

 ವಾಣಿ 
ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಾಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯುವತಿಯರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹುಡುಗಿಯ ಕುಲವು ''ದೀತ್''  ಹಣವನ್ನು ಇತರ ಕುಲಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ವಾಣಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಸ್ವರ, ಪೈಟ್ ಲಿಖಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡೋ ಬಡ್ಡೋಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪದ್ಧತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬಾಲಕಿಯರ ಮದುವೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತ್‌ನ ಆರಿ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಿರ್ಗಾ ಆರು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ ರೋಜಾ ಬೀಬಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕುಟುಂಬದ ನಡುವಿನ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದರು.  2018 ರ ನಂತರ ವಾಣಿ ಪದ್ದತಿಯು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುವತಿಯರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.

 ವಟ್ಟಾ ಸಟ್ಟಾ 
ವಟ್ಟಾ ಸಟ್ಟಾ ಎಂಬುದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಕುಲಗಳ ನಡುವೆ ವಧುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗನ ಮದುವೆ ಮಾಡಲು,ಒಬ್ಬ ಮಗಳು, ಸಹೋದರಿ , ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯಿಸಬಹುದು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವಧು ವರರು ಮದುವೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಮುಖಂಡರು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಒತ್ತಾಯದ ಮದುವೆಯ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಯುವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಟ್ಟಾ-ಸಟ್ಟಾ ವಿವಾಹವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದ ಮತ್ತು  ಸಿಂಧ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಕರೋ-ಕರಿ' ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

 ವರದಕ್ಷಿಣೆ 
ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆಯೇ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ವರದಕ್ಷಿಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ 2000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಶತ 2.45 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ವರದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  

 ಮಹಿಳಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ
 ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ: ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು