ಭಾಂಗ್ರಾ (ನೃತ್ಯ)

ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಸಿಯಾಲ್‌ಕೋಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೊಯ್ಲು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾಂಗ್ರಾ ನೃತ್ಯವನ್ನು ವಸಂತಕಾಲದ ವೈಶಾಖ ಹಬ್ಬದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ನರ್ತಕರು ದೇಹದ ಹುರುಪಿನ ಜಿಗಿತಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು-ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ತೋಳು ಅಥವಾ ಭುಜದ ಚಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ- ಬೋಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಹಾಡುಗಳ ವಾದ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು ಡೋಲು. ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಬೀಟರ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸಂಗೀತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಪಂಜಾಬಿ ನೃತ್ಯವು ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಂಜಾಬ್ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಆಧುನಿಕ-ದಿನದ ವಿಕಾಸವು ಭಾಂಗ್ರಾ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ  ಗುಂಪು-ಆಧಾರಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಯಾಮ  ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

 ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 
ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ರೈತರು ಕೊಯ್ಲು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರೈತರು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರತಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಭಾಂಗ್ರಾ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂತೋಷಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ವೈಶಾಖ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೋಧಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರು ಭಾಂಗ್ರಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ರೈತರು ಸಾಧನೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕೊಯ್ಲು ಋತುವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

 ಮಜಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ 
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾದ ಮೂಲವು ಊಹಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಧಿಲ್ಲೋನ್ (೧೯೯೮) ಪ್ರಕಾರ, ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಂಜಾಬಿ ನೃತ್ಯ ' ಬಾಗಾ' ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಸಮರ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.Dhillon, Iqbal S. (1998). Folk Dances of Punjab. Delhi: National Book Shop. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾಂಗ್ರಾದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವು ಮಜಾದ ಸಿಯಾಲ್‌ಕೋಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.Ballantyne, Tony. Between Colonialism and Diaspora: Sikh Cultural Formations in an Imperial World ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಭಾಂಗ್ರಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.Ballantyne, Tony (2007). Textures of the Sikh Past: New Historical Perspectives ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾದ ಸಮುದಾಯ ರೂಪವನ್ನು ಭಾರತದ ಗುರುದಾಸ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹೋಶಿಯಾರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಜನರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ  ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು  ಸುಗ್ಗಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗನ್ಹಾರ್ (೧೯೭೫) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾಂಗ್ರಾ ಮಜಾದ ಸಿಯಾಲ್‌ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಜಮ್ಮುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಬೈಸಾಖಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಜಮ್ಮುವಿನ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಾದ ಗಿದ್ದಾ ಮತ್ತು ಲುಡ್ಡಿ ಕೂಡ ಜಮ್ಮುವಿನ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.Harjap Singh Aujla Bhangra as an art is flourishing in India and appears to be on the verge of extinction in PakistanIndian Council of Agricultural Research, Mohinder Singh Randhawa (1959) Farmers of India: Punjab Himachal Pradesh, Jammy & Kashmir, by M. S. Randhawa and P. NathBalraj Puri (1983). Simmering Volcano: Study of Jammu's Relations with Kashmir ಜನರು ಅಂತಹ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಜಮ್ಮು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.Manohar Sajnan (2001). Encyclopaedia of Tourism Resources in India, Volume 1

 ಉಚಿತ ರೂಪ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾ 
೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ರೂಪದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಪಟಿಯಾಲದ ಮಹಾರಾಜರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಅವರು ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಈ ಶೈಲಿಯ ಮೊದಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿವರ್ಧಕರು ಸುನಮ್ ದೀಪಕ್ ಕುಟುಂಬದ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಧೋಲ್ ವಾದಕ ಭನಾ ರಾಮ್ ಸುನಾಮಿ ನೇತೃತ್ವದ ನೃತ್ಯ ತಂಡ.Gregory D. Booth, Bradley Shope (2014). More Than c1RSVbOFJc607QbAoIOwCg&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=sunam%20bhangra&f=false] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಂಜಾಬಿ ನೃತ್ಯಗಳಾದ ಲುಡ್ಡಿ, ಜುಮ್ಮರ್, ಧಮಾಲ್ ಮತ್ತು ಘಮ್ ಲುಡ್ಡಿಗಳ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪಂಜಾಬಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನ, ಬೋಲಿಯನ್, ಮಾಲ್ವಾಯಿ ಗಿದ್ಧದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪಟಿಯಾಲದ ಮೊಹಿಂದ್ರಾ ಕಾಲೇಜು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

 ಇಂದಿನ ಭಾಂಗ್ರಾ 
ಭಾಂಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ನಿಷ್ಠೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷತ್ವ, ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.  ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಂಗ್ರಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ರೆಗ್ಗೀ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ನಂತರ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾಂಗ್ರಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ಮದುವೆಗಳು, ಪಾರ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅನೇಕ ಜನರು ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮೂಲವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಜಿಮ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಪುರುಷರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಈಗ ನಾವು ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜನರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.

 ಭಾಂಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು 
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾಂಗ್ರಾ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.Dhurandhar, S. (2005). Return to Bhangra; From dance clubs to gym clubs, young South Asian women reclaim a dance never meant for them. Colorlines, 54. ಈ ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತಮ್ಮ ಭಾಂಗ್ರಾ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಡಿಜೆ ರೇಖಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಂಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದ ಮೊದಲ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಾಂಗ್ರಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಈ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವಿಭಿನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬರುವ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾಂಗ್ರಾ ಕಲಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಭಾಂಗ್ರಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾಂಗ್ರಾ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ವರ್ಕೌಟ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಸರೀನಾ ಜೈನ್, ಇದನ್ನು ಈಗ ಮಸಾಲಾ ಭಾಂಗ್ರಾ ವರ್ಕೌಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಲೀಮು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಭಾಂಗ್ರಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲಭೂತ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯ ಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

 ರಾಣಿಯನ್ ಡಿ ರೌನಕ್ 
ರಾಣಿಯನ್ ಡಿ ರೌನಕ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಿಳಾ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಭಾಂಗ್ರಾ ಕಲಾವಿದರು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅನೇಕರು ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.   ಭಾಂಗ್ರಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪುರುಷ ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಣಿಯನ್ ಡಿ ರೌನಕ್ ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ಅಥವಾ ಬೈನರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವವರಿಗೆ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದೆ.

 ಗ್ಯಾಲರಿ 

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಭಾಂಗ್ರಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
 ಧೋಲ್
 ಪಂಜಾಬ್ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು
 ಗಿದ್ಧ
 ಪಂಜಾಬ್ ಸಂಗೀತ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ಧಿಲ್ಲೋನ್, ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸಿಂಗ್. 1998. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು. ದೆಹಲಿ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ.
 ಪಂಧೇರ್, ಗುರುದೀಪ್. 2016. "ಭಾಂಗ್ರಾ ಇತಿಹಾಸ" . ಭಾಂಗ್ರಾ ಇತಿಹಾಸ, ಗುರುದೀಪ್ ಪಂಧೇರ್.
 ಸ್ಕ್ರೆಫ್ಲರ್, ಗಿಬ್. 2010. ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಧೋಲ್. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾ.
 ಸ್ಕ್ರೆಫ್ಲರ್, ಗಿಬ್. 2013. "ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಂಗ್ರಾ ನೃತ್ಯ: ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಚಯ". 'ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ' 4(3): 384–412.

ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನೃತ್ಯಗಳು