ಕದಂಬ ಲಿಪಿ

ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬರೆಯಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವ-ಹಳೆಯ-ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗ ೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ರೂಪಾಂತರಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ವರ್ಣಮಾಲೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಿಂಹಳ ಲಿಪಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 

ದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (325-550), ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕದಂಬ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅಕ್ಷರಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ದುಂಡಾಗಿದ್ದವು. (ಕ್ರಿ.ಶ. 325 ರಿಂದ 1000) ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ (ಗಂಗಾ ಲಿಪಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರ ಫಲಕದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 6 ರಿಂದ 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 500-1000  ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು-ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. [ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ]

 ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು 

 ೨೦ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗುಡ್ನಾಪುರ ಶಾಸನ.
 ಕದಂಬ (ಪೂರ್ವ-ಚಾಲುಕ್ಯ) ಲಿಪಿ, ಕದಂಬ-ಪಲ್ಲವ ಲಿಪಿ, ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಮ್ರದ ಶಾಸನಗಳು ಚೆನ್ನೈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ 
 ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ
 ತಾಳಗುಂದ ಕಂಬದ ಶಾಸನ 

 ಇದನ್ನು ನೋಡಿ 

 ಪ್ರಾಚೀನ ಫಿಲಿಪೈನ್ ಲಿಪಿಗಳು
 ಕಳಿಂಗ ಲಿಪಿ
 ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ
 ಪ್ಯಾಲಿಯೋಗ್ರಫಿ-ಕನ್ನಡ
 ತೆಲುಗು ಲಿಪಿ

 ಉಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ವಿಕಾಸ
 ||ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಗಳ ಕಥೆ - ವಿಕಾಸ
 ಚಾಲುಕ್ಯ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ 690 ಕ್ರಿ.ಶ
 ಚಾಲುಕ್ಯ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ 578 ಕ್ರಿ.ಶ
 ವೆಂಗಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ 4ನೇ ಶತಮಾನ ಕ್ರಿ.ಶ
 ಪಿಯು ಲಿಪಿ ಪಲ್ಲವ ಪಿಯು ಸಮಾನ ಲಿಪಿ
 ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಗಳ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ - ಕದಂಬ ಲಿಪಿಗಳು
 ಸಿಂಧೂ ಬರವಣಿಗೆ ಬಹುಭಾಷಾ: ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ-ಸಿಲಬಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
 ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಗಳು - ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯಿಂದ ದೇವನಾಗರಿಗೆ
 ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
 ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಎರಡನೇ ಅಂಕಣವು ಕದಂಬ ಲಿಪಿಯಾಗಿದೆ
 ಕದಂಬಸ್ ಓಎಸ್ ಬನವಾಸಿಯ ನಾಣ್ಯಗಳು
 ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮತ್ತು ಕದಂಬ-ಪಲ್ಲವ ಲಿಪಿಯ ಹೋಲಿಕೆ (ಸಾಲಂಕಾಯನ ಲಿಪಿ)
 ತೆಲುಗು ಅಕ್ಷರ ಗ್ರಾಫ್‌ಗಳ ವಿಕಸನ
 ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಲಿಪಿ ಅಭಿಯಾನ ೨೦೨೫
ವರ್ಗ:ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ