ಶಿವರಂಜನಿ

ಶಿವರಂಜನಿ  ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗವು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಔಡವ-ಔಡವ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ( ಔಡವ ಎಂದರೆ '5') ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರೋಹಣಂನಲ್ಲಿ 5 ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣಂನಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ವರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

 ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗವಾದ ಶಿವರಂಜನಿಯು ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ.Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras ಇದರ ರಚನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಗ ಪ ದ ಸ   
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ ಪ ಗ ರಿ ಸ

ಶುದ್ಧ ಗಾಂದಾರ (ಗ) ಬದಲಿಗೆ ಕೋಮಲ್ (ಮೃದು) ಗಾಂಧಾರ (ಗ) ಈ ರಾಗ ಮತ್ತು ಭೂಪ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಎರವಲು 
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಇದು ೨೨ ನೇ ಮೇಳ-ಕರ್ತ ರಾಗದ ಖರಹರಪ್ರಿಯದಿಂದ ಜನ್ಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಪಡೆದ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಔಡವ-ಔಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಗಮ್). ಅದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ <i id="mwRg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ಬಳಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₂ ಗ₂ ಪ ದ₂ ಸ
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ₂ ಪ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ

(ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಭಿನ್ನ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಋಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತಂ ಷಡ್ಜಂ ಮತ್ತು ಪಂಚಮಂ ಎಂಬ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ)

 ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 

 ರಾಜಾಜಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕುರೈ ಒಂಡ್ರಮ್ ಇಲ್ಲೈ ಆರಂಭಿಕ ಚರಣ
 ಪಾಪನಾಶಂ ಶಿವನ್‌ ರಚಿಸಿದ ಆಂಡವನ್‌ ಅಂಬೆ
 ಅಂತರಯಾಮಿ ಅಲಸಿತಿ ಸೋಲಸಿತಿ - ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರೂಪಣೆ.
 ಯಮನೆಲ್ಲಿ ಕಾಣೆನೆಂದು, ಅಳುವುದ್ಯಾತಕೋ ರಂಗಯ್ಯ - ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಕೃತಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು.
 ವಾ ವೆಲವವನ್ನು ಎಂಡಿ ರಾಮನಾಥನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ

 ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು 

 ತಮಿಳು 

 ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು 
ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

 ಗ್ರಹ ಭೇದಂ 
ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಬಳಸಿ ಶಿವರಂಜನಿಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಸುನಾದವಿನೋದಿನಿ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಎಂಬ 2 ಇತರ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗಂಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ಎನ್ನುವುದು ರಾಗದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸ್ವಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವರ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ಶಿವರಂಜನಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹ ಭೇದಂ ನೋಡಿ.

 Scale similarities 

 Mohanam is a popular rāgam which has the antara gandharam in place of sadharana gandharam. Its  structure is S R2 G3 P D2 S : S D2 P G3 R2 S
 Abhogi is a popular rāgam which has the shuddha madhyamam in place of panchamam. Its  structure is S R2 G2 M1 D2 S : S D2 M1 G2 R2 S

 ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 
ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ  ಶಿವರಂಜನಿಯು ೬೪ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ವಾಚಸ್ಪತಿ ( ಮೇಲಕರ್ತ ) ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನ್ಯ ರಾಗಂ (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪ್ರಮಾಣ) ಆಗಿದೆ. ಇದು ವಕ್ರ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು) ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ.Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications

 ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ₂ ಗ₃ ಮ₂ ದ₂ ಪ ನಿ₂ ಸ 
 ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಪ ದ₂ ಮ₂ ಗ₃ ರಿ₂ ಸ

 ಸಂಯೋಜನೆಗಳು 
ಈ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

 ಆಂಡವನ್ ಅಂಬೆ ಮತ್ತು ತರುಣಮಿದಾಯ ದಯೈ ಪಾಪನಾಸಂ ಶಿವನ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ
 ಮಧುರೈ ಆರ್. ಮುರಳೀಧರನ್ ರಚಿಸಿದ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ವರ್ಣಂ

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಭೋಪಾಲಿ
 ದುರ್ಗಾ

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ರಾಗ್ ಶಿವರಂಜನಿ (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ) ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು