ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್

1. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪರಿಚಯ
ವಿವರಣೆ: ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಒಂದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರಿ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸ್ಮೂತ್‍ಗೊಳಿಸಿ, ಕಟಕಟಾದ ಪಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿ ಸಂಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ: ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳ ಕನಜೆಸ್ಟಿಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಲೋಡ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಪ್ರಸರಣದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಗೋಲ: ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಎಂದರೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಡೇಟಾ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಸ್ಮೂತ್ ಮತ್ತು ಸರಳ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

2. ಮೂಲಭೂತ ಕನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಬಕೆಟ್ ಅನಾಲಜಿಯು:
 ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಬಕೆಟ್‌ವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗೋಧಿ(ಹ Hole) ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಡೇಟಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ, ಬಕೆಟ್ ತುಂಬಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಳು ಡೇಟಾವನ್ನು (ಊರಿದ ಡೇಟಾ) ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
 ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್: ಡೇಟಾ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ವೇಗ.
 ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬಕೆಟ್‌ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕಲಾಗುವ ಡೇಟಾ.
 ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರ (ಕ್ಷಮತೆ): ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಅತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪರಮ ಸಮಯ.
ಹರಿವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ:
ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹರಿದು ಹೊರಹಾಕಲು ಸ್ಮೂತ್ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಗಣಿತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ
ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್‌ನ ಚಿತ್ರಣ:
 ಸರಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಕೆಟ್, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೇರುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ದ್ರಷ್ಟಾಂತ overflow ಸರಣಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ.
ಗಣಿತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ:
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವು ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿಸಲು.

ಸೂತ್ರ:

    ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್=min(ಇನ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್,ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರ)

ಊರಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ:
ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಡೇಟಾ ಬರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕಿದ ಡೇಟಾ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು
ಸಾಧಾರಣ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್: 
ಮೂಲಭೂತ ರೂಪ, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು, ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯು ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ.
ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್:
 ಬಕೆಟ್ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ, ಇಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಲಾಭವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಟೋಕನ್ಗಳಿಂದ ಇತರ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:
ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ನಿಯಮಿತ ವೇಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು
ನ್ಯಾಸನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:
 ಕೆಲವೆಡೆ, ಆಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗೈಡುಗಳು ಚಾಲನೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‍ಗಳ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ಸರಿತಮ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಜತೆ ಸೇರಿಸುವುದಾಗಿ ನೋಡಲು.

6. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಸುಮಾರು ಸಂಚಾರ ಹರಿವು:
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್, ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನವಾಗಿಡುತ್ತದೆ, ಆಗ ಸಮನ್ವಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿ ಸಂಚಾರದಿಂದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ತುಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕನಜೆಸ್ಟಿಯನ್ ತಡೆಯುವಿಕೆ:
ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಹಠಾತ್ ತಲುಪುತ್ತೆ. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ತಡೆಯಲು ಜಾಗೃತಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆ:
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿದೆ, ಹಠಾತ್ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರভাব ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರಳತೆ:
ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನೇಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಲು ಸರಳವಾಗಿದೆ, ಅದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
7. ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು
ಮಿತಿಯುಳ್ಳ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್:
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ನಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸೆಸ್ಸಿವ್ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಅಥವಾ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಇದು ಡೇಟಾವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಗೆ ಅಸಮರ್ಥತೆಯು:
 ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಚಂಚಲ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ಗಳು) ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಅವಶ್ಯಕತೆ:
 ಬಕೆಟ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸಿಂಪಲ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮುಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
8. ಇತರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗೆ
ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್:
 ಟೋಕನ್ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಆಧಾರಿತ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಬೇಗನೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಾದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಬರ್ಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್, ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಆಯುಟ್‌ಪುಟ್ ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅತಿರಿಕ್ತ ಡೇಟಾ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. FIFO (ಫಸ್ಟ್-ಇನ್-ಫಸ್ಟ್-ಔಟ್) ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್:
 FIFO ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಫಸ್ಟ್ ಇನ್ ಫಸ್ಟ್ ಔಟ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
 FIFO ಯಾವುದೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕ್ಯೂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ vs. RED (ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಎರ್ಬಲಿ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್):
 RED ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಲ್ಲಿ, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಭಾರವಾದಾಗ ಸಿಗುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಡ್ರಾಪ್ ಮಾಡುವ ನಿಯಮಾವಳಿ.
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ತನ್ನ ನಿಯಮಿತ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಇತರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
9. ನಿಜಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು
ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 1: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್ಸ್ (ISPs):
 ISPs ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಬ್ಲಕ್ಸ್ ಆದಷ್ಟು ಪೀಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಸಮಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 2: API ರೇಟ್ ಲಿಮಿಟಿಂಗ್:
 ವೆಬ್ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳಲ್ಲಿ ರೇಟ್-ಲಿಮಿಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ವಿಶೇಷ API ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರेषಣೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ 3: ವಿಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಗಳು:
 YouTube ಮತ್ತು Netflix ಬಗೆಯ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗದ ನಂತರ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
10. ಉಪಸಂಹಾರ
ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ:
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಒಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಇದು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸರಿತಮಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ವೆಬ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್:
 ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರದ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳು ಉದಯಿಸಬಹುದು.
ಅಂತಿಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ:
 ಲೀಕಿ ಬಕೆಟ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಕೆಲವು ಕೊರತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಇದು ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಾಂತ ಉಪಯೋಗವಿರುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು:

 ಕೂರೋಸ್, ಜೆಮ್ಸ್ ಫ್., ಮತ್ತು ಕೀತ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ರಾಸ್. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್: ಎ ಟಾಪ್-ಡೌನ್ ಅಪ್ರೋಚ್. 7ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಪಿಯರ್ಸನ್, 2017.
ಶೋಧ ಲೇಖನಗಳು:
 "ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಶೇಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರೇಟ್ ಲಿಮಿಟಿಂಗ್ ಇನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್" - IEEE ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕಗಳು.