ನಾಚ್

ಸುಮರು ೧೯೦೦ರ ದಶಕ
ನಾಚ್ (ಅರ್ಥ "ನೃತ್ಯ" ) Scott A. Kugle, 2016, When Sun Meets Moon: Gender, Eros, and Ecstasy in Urdu Poetry, p.230. ಎಂಬುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು (" ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ರಾಜದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾಚ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಏರಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ನವಾಬರು ಮತ್ತು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳ ಅರಮನೆಗಳು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಾಚ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು.

ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದೇವದಾಸಿಯರನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ನಾಚ್ ಮತ್ತು ನಾಚ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ದೇವದಾಸಿಯರು ಮತ್ತು ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನವರು ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಪುರುಷರ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವುದು ಅವಳ ಮೋಡಿಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ, ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ವೇಷಭೂಷಣವು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧೇಯತೆಗೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ಹಿಂದೆ ದೇವದಾಸಿಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಘಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ನೃತ್ಯವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಯುದ್ಧ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ತವೈಫ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುವ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ತೆಹ್ಜೀ‌ಬ್ (ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಡವಳಿಕೆ) ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ನಾಚ್ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೊಘಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ದರ್ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.1857, The Athenæum: A Journal of Literature, Science, the Fine Arts, p.876. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯರ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸಹ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರ ನಾಚ್ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಟೆಂಡೆಂಟ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.F. M. Coleman, 1897, Typical Pictures of Indian Natives: With Descriptive Letterpress, Thacker & Company, limited, p.19.


 ನಾಚ್ 

 ನಾಚ್‌ನ ವಿಧಗಳು 
ಹುಡುಗಿಯರು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಾಚ್ ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದವುಗಳು: ಮೋರ್ ನಾಚ್ (ಗಂಡು ನವಿಲನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೆಣ್ಣು ನವಿಲಿನ ನೃತ್ಯ), ಪತಂಗ್ ನಾಚ್ (ಗಾಳಿಪಟ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವವನು ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಕರಿಸುವ ಗಾಳಿಪಟ ನೃತ್ಯ) ಮತ್ತು ಖಾಹರ್ ಕಾ ನಾಚ್ ( ಪಾಲ್ಕಿ ಪಲ್ಯಗಾರನ ನೃತ್ಯ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು) ನೃತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿವೆ.The Nautch - Ally Adnan on the colorful dancing girls who dazzled India in the 19th century, The Times of India, 1 Aug 2014. 


 ನಾಚ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು 
ಬಾಗ್ಮುಂಡಿಯ ಜಮೀನ್ದಾರರಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ " ಜಮೀನ್ದಾರಿ ನಾಚ್" ಅನ್ನು ಅರೈಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಜುಮರ್ ಗಾಯಕರು ಸುಮಾರು ೨೦ ಪುರುಷ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಹಾಡುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷ ನರ್ತಕರು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು.ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ವೃತ್ತವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದಂತೆ ನರಿ-ಟ್ರಾಟ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು.1967,Mainstream, - Volume 6, p.28.

 ನಾಚ್ ಪಾರ್ಟಿ 
ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು "ನಾಚ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಣ್ಣ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಇದು ನರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರಿಂದ ೧೦ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಗಂಡಂದಿರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು 

ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳು, ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾರ್ಟಿಗಳು, ಮದುವೆಗಳು, ನಾಮಕರಣಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನೃತ್ಯಗಳು ಕಥಕ್, ದಾಸಿ ಆಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿದವು. ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರ ಅಲೆದಾಡುವ ಪಡೆಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದ ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲು ಬದ್ಧರಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಪೋಷಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸದೆಯೇ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ರಾಜದರ್ಬಾರುಗಳಲ್ಲಿ, ನವಾಬರ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜರ ಮಹಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಕೋಟೆಗಳು) ರಾಜರ ಮಹಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಕೋಟೆಗಳು) ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಂಗಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗಣ್ಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜಮೀನ್ದಾರರ (ಭೂಮಾಲೀಕರ) ಹವೇಲಿಗಳಲ್ಲಿ (ಮಹಲುಗಳು) ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.


 ನಾಚ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು 
ನಾಚ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು: ಸಾರಂಗಿ, ತಬಲಾ, ಮಂಜೀರ ಮತ್ತು ಧೋಲಕ್. ಐದನೇ ವಾದ್ಯವಾದ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅನ್ನು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜದರ್ಬಾರುಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಪೋಷಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಬಡ ಪೋಷಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ನಾಚ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಗಾಯಕರು ಠುಮ್ರಿ, ದಾದ್ರಾ, ಗಜಲ್ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

 ನಾಚ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್‌ಗಳು: ಮಾಮಾ ಮತ್ತು ಮುಹಾಫಿಜ್ 
ಒಬ್ಬ ಮಾಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಸೇವಕ. ವೇದಿಕೆಯ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾನ್ (ವೀಳ್ಯದೆಲೆ) ಮತ್ತು ಬೀಡಿ (ಭಾರತೀಯ ಸಿಗಾರ್) ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು. ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರ ಆರೈಕೆ, ಅವರ ಊಟ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮುಹಾಫಿಜ್ ಒಬ್ಬ ನಿರಾಯುಧ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದನು. ತಂಡದ ಮಶಾಲ್ಚಿಸ್ (ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದೀಪ ಹೊತ್ತವರು) ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ರೂಪಮತಿ ಸಹರಾನ್‌ಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮಾಲ್ವಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸುಲ್ತಾನ ಬಾಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಅಕ್ಬರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮಾಲ್ವಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೫೬೧ ರಲ್ಲಿ ಅದಮ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪೀರ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ ಸೈನ್ಯವು ಮಾಲ್ವಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್‌ಪುರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫೬೧) ಬಾಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಅದಮ್ ಖಾನ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ರಾಣಿ ರೂಪಮತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಕಾಮ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಂಡುವಿನ ಪತನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ವಿಷ ಸೇವಿಸಿದಳು. ಬಾಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್  ಖಂಡೇಶ್‌ಗೆ ಓಡಿಹೋದನು.

 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖ, ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಕಡೆಗೆ ಪಲ್ಲಟ 
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ೧೮೬೯ ರಲ್ಲಿ ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ತೆರೆದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನೃತ್ಯವು ಕಳಂಕಿತವಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.Nautch Girls of the Raj, Mumbai Mirror, 8 Aug 2010. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ನಾಚ್‌ನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಲೆಯು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.cf. the evidently scandalous character of a nautch-girl in dialogue in Act 1 of the play The Watched Pot by "Saki" and Charles Maude: The Novels and Plays of "Saki" (H H Munro), 1933, The Bodley Head, London, p.389.

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಮುಜ್ರಾ
 ಘವಾಜಿ
 ಬಚಾ ಬಾಜಿ
 ದೇವದಾಸಿ
 ತವೈಫ್
 ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಬಾರ್
 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ
 ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ
 ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ನಾಚ್, ೨೦೦೪ ರ ನೃತ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ
 ದಿ ನಾಚ್ ಗರ್ಲ್, ೧೮೯೧ ರ ಒಪೆರಾ
 ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ
 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ
 ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ

 ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ 

 ನಾಚ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪ್ರಾಣ್ ನೆವಿಲ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯಗಾರರು, ಗಾಯಕರು, ಪ್ಲೇಮೇಟ್‌ಗಳು

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ದಿ ನಾಚ್ ಗರ್ಲ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳು

ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ