ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆ

ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದೆ ಫೈಜಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ೭೫ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರವು ಇದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ೨,೫೨೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೯೭೪ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ೨,೪೭೦,೯೯೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ೬ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡಾ ಮತ್ತು ಬಸ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅಮೇಥಿ ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಬಾರಾಬಂಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ.

೨೦೧೮ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಫೈಜಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

೨೦೧೧ ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨,೪೭೦,೯೯೬. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೧,೨೫೯,೬೨೮ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೧,೨೧೧,೩೬೮. ೦-೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೩೬೦,೦೮೨ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೭೮ ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿತು (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ ರಲ್ಲಿ). ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೭೩೦/ಚದರ ಮೈಲಿ) ಗೆ ೧,೦೫೪ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೦೧-೨೦೧೧ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವು ೧೮.೧೬% ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೯೬೧ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಸಾಕ್ಷರರ ಸಂಖ್ಯೆ ೧,೪೫೦,೯೦೧ ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೫೮.೭% ರಷ್ಟಿದೆ. ೭+ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೦.೬೩% ಆಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೩.೭೭% ರಷ್ಟು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೨೨.೪೬% ರಷ್ಟಿದೆ.

೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೮೩.೦೦% ಜನರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆ ಹಿಂದಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೩.೫೦% ಅವಧಿ ಮತ್ತು ೩.೧೪% ಉರ್ದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ
ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಒಂದು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಐದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅವಧೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಫೈಜಾಬಾದ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಾಲಿ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಐದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ವೇದ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಗುಪ್ತಾ (ಬಿಜೆಪಿ) ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ, ರಾಮಚಂದ್ರ ಯಾದವ್ (ಬಿಜೆಪಿ) ರುದೌಲಿಗೆ, ಅವದೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ (ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ) ಮಿಲ್ಕಿಪುರಕ್ಕೆ, ಅಮಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ (ಬಿಜೆಪಿ) ಬಿಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಯ್ ಸಿಂಗ್ (ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ) ಗೋಶೈಂಗಂಜ್‌ಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು
ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿವೆ. 

 ಕೊಟ್ವಾಲಿ, ಅಯೋಧ್ಯಾ
 ಇನಾಯತ್ ನಗರ್
 ಅಯೋಧ್ಯಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್.
 ಕುಮಾರ್ಗಂಜ್
 ಕೊಟ್ವಾಲಿ ನಗರ
 ಖಂಡಾಲಾ
 ಗೋಸೈನ್ ಗಂಜ್
 ತರುಣ್
 ಪತ್ರಾಂಗ
 ಪುರ ಕಲಂದರ್
 ಕೊಟ್ವಾಲಿ, ಬಿಕಾಪುರ್
 ಮಾವಾಯಿ
 ಮಹಾರಾಜ್ಗಂಜ್
 ಮಹಿಳಾ ಠಾಣೆ
 ರುದೌಲಿ
 ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ
 ರೌನಾಹಿ
 ಹೈದರ್ ಗಂಜ್
 ಬಾಬಾ ಬಜಾರ್   (೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ). 

 ಸಾರಿಗೆ
ರೈಲು ಮೂಲಕ
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ:

 ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಂಕ್ಷನ್
 ಅಯೋಧ್ಯಾ ಕ್ಯಾಂಟ್
 ರುದೌಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ
 ಗೋಶೈನ್ಗಂಜ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ

ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ
ಅಯೋಧ್ಯಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ
 ಅವಧ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ನಂತರ, ಡಾ.ರಾಮ್ ಮನೋಹರ್ ಲೋಹಿಯಾ ಅವಧ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಯೋಧ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫೈಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
 ಆಚಾರ್ಯ ನರೇಂದ್ರ ದೇವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕುಮಾರ್ಗಂಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.
 ಕೆ.ಎಸ್. ಸಾಕೇತ್ ಪಿ.ಜಿ ಕಾಲೇಜು ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು.

ಗ್ರಾಮಗಳು
 ಬರಗಾಂವ್

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Faizabad city website
 Former Faizabad district website

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ