ಚಿಂತಲರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ

ಚಿಂತಲರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ಚಿಂತಲ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ತಾಡಿಪತ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ, ಇವನನ್ನು ಚಿಂತಲ ವೆಂಕಟರಮಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪೆಮ್ಮಸಾನಿ ನಾಯಕರ ಎರಡನೇ ಪೆಮ್ಮಸಾನಿ ತಿಮ್ಮನಾಯುಡು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇದು ಪಟ್ಟಣದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪೆನ್ನಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ (ASI) ಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಂಪಿಯ ವಿಠಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಥವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಿರುಗುವ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಚಕ್ರಗಳುಳ್ಳ ರಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗರುಡ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಹುಣಸೆ (ತೆಲುಗು : ಚಿಂತಾ) ಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕನು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿಂತಲ ವೆಂಕಟರಮಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.Guide to Monuments of India. Viking. 1989. ISBN 9780670806966.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೀರ ನರಸಿಂಹರಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಪೆಮ್ಮಸಾನಿ ತಿಮ್ಮನಾಯುಡು II ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ತಾಡಿಪತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿಷ್ಣು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮನಾಯುಡುಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ತಿಮ್ಮನಾಯುಡು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ತಿಮ್ಮನಾಯುಡು ಇಬ್ಬರು ಅರ್ಚಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಚಿಂತಲರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ರಚನೆಯು ಸಾಳುವ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರವೇಶ ಗೋಪುರಗಳು ತುಳುವ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the Successor States 1350-1750. Cambridge University Press. 1995. ISBN 9780521441100.

 ಛಾಯಾಂಕಣ 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು