ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ ಸರಕಾರ)

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾದ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಇದರ ಗಮನ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವಸತಿ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ.  

5 ಜುಲೈ 2016 ರಂದು, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಎರಡನೇ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ತೋಮರ್ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಚೌಧರಿ ಬೀರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.  

 ಇಲಾಖೆಗಳು 
ಸಚಿವಾಲಯವು ಎರಡು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕನ ನೇತೃತ್ವವಿದೆ. ಅನಿತಾ ಚೌಧರಿ ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 

 ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ 
ಇಲಾಖೆ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಗ್ರಾಮ ಸದಕ್ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಜಿಎಸ್‌ವೈ), ಸ್ವರ್ಣಜಯಂತಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರೋಜ್ಗರ್ ಯೋಜನೆ (ಎಸ್‌ಜಿಎಸ್‌ವೈ) ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಸತಿಗಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಆರ್‌ಡಿಎ), ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:  

 ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಅಂಡ್ ರೂರಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (CAPART) 
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಐಆರ್‌ಡಿ) 
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಆರ್‌ಆರ್‌ಡಿಎ) 

ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು ಈ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಚಿವರು ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ತೋಮರ್, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್.  

 ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ 
ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ:  

 ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ (ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಘಟಕ) 
 ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಧುನೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 
 ನೀರಂಚಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಾನಯನ ಯೋಜನೆ 
 ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು 
 GIZ ನೇತೃತ್ವದ ಪೈಲಟ್ ಭೂ ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆ 
 ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು - ಉಪಕ್ರಮಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು 

 ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ, ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ 
 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್