ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Yuli_Seperi_Komodo_TNKomodo-2.jpg/220px-Yuli_Seperi_Komodo_TNKomodo-2.jpg|thumb| ಕೊಮೊಡೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಪೂರ್ವ ನುಸಾ ತೆಂಗರಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು  ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ, ಅರೆ-ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದರೂ  ಸಂತತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ 'ಕಾಡು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ' ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ.Europarc Federation (eds.) 2009, Living Parks, 100 Years of National Parks in Europe, Oekom Verlag, München

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ೧೮೭೨  ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಮೊದಲ "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ನೆಲವನ್ನು ಜನರ ಪ್ರಯೋಜನ ಮತ್ತು ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ" ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇದು ಆವಾಗಲೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.Report of the Superintendent of Yellowstone National Park for the Year 1872 , 43rd Congress, 3rd Session, ex. doc. 35, quoting Department of Interior letter of 10 May 1872, "The reservation so set apart is to be known as the "Yellowstone National Park"."   ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಟೊಬಾಗೊ ಮೇನ್ ರಿಡ್ಜ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಈಗ ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೊದಲ್ಲಿ ೧೭೭೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು)  ಮತ್ತು ಬೊಗ್ಡ್ ಖಾನ್ ಉಲ್ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ (ಮಂಗೋಲಿಯಾ ೧೭೭೮) ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೃಷಿಯಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್ (ಐಯುಸಿ‍ಎನ್), ಮತ್ತು ಅದರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಮಿಷನ್ ಆನ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್ ಏರಿಯಾಸ್ (ಡಬ್ಲೂ‍ಸಿಪಿಎ), "ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್" ಅನ್ನು ಅದರ ವರ್ಗವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ II ಪ್ರಕಾರದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೬,೫೫೫ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವು. ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ಇನ್ನೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ.Gissibl, B., S. Höhler and P. Kupper, 2012, Civilizing Nature, National Parks in Global Historical Perspective, Berghahn, Oxford

 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Koli_2019_2.jpg/220px-Koli_2019_2.jpg|thumb| ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ಕರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಅನೇಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿವೆ, ಉದಾ. ಜೀನ್ ಸಿಬೆಲಿಯಸ್, ಜುಹಾನಿ ಅಹೋ ಮತ್ತು ಈರೋ ಜರ್ನೆಫೆಲ್ಟ್.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Puerto_Escondido_P_N_Manuel_Antonio.JPG/220px-Puerto_Escondido_P_N_Manuel_Antonio.JPG|thumb| ಕೋಸ್ಟರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ವಿಶ್ವದ ೧೨ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Beech_trees_in_Mallard_Wood%2C_New_Forest_-_geograph.org.uk_-_779513.jpg/220px-Beech_trees_in_Mallard_Wood%2C_New_Forest_-_geograph.org.uk_-_779513.jpg|thumb| ಮಲ್ಲಾರ್ಡ್ ವುಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೀಚ್ ಮರಗಳು, ನ್ಯೂ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್
೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು:Gulez, Sumer (1992). A method of evaluating areas for national park status.

 ಮಾನವನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಅಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ವಿಶೇಷ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಅಥವಾ ಇದು ಉತ್ತಮ ಸೌಂದರ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
 ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಶೋಷಣೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸರ, ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 
 ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.

೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳ ಸಹಿತ:

 ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧,೦೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗಾತ್ರ
 ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ
 ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ
 ಕ್ರೀಡೆ, ಬೇಟೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ (ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಶೋಷಣೆಯ ನಿಷೇಧ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಈಗ ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳುಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಇತರ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವಾಗಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

 ಸ್ವಿಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ |ಎ - ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು
 ಎವರ್ಗ್ಲೇಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ |ಬಿ - ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ಏರಿಯಾ
 ಕೋಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ || - ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶ
 ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ | - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ
 ವಿತೋಶಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ IV - ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರದೇಶ
 ನ್ಯೂ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್:ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವಿ - ಸಂರಕ್ಷಿತ ಭೂದೃಶ್ಯ
 ಎವ್ರೋಸ್ ಡೆಲ್ಟಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್, ಗ್ರೀಸ್: ಐಯುಸಿ‍ಎನ್VI - ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಅವು  ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನವು. ಅದೇ ರೀತಿ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಇವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಾಗಿವೆ.John S. Marsh, “Provincial Parks,” in The Canadian Encyclopedia (Historica Canada, 2018‑05‑30), [accessed 2020‑02‑18].

ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ  ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

 ಪರಿಭಾಷೆ 
ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ"ವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ರಮಣೀಯವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳು ಇರಬಹುದು.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ "ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ" ಅಥವಾ "ಮೀಸಲು" ನಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

 ಇತಿಹಾಸ 

 ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 
೧೭೩೫ ರಿಂದ ನೇಪಲ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನವು ಆಟಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾದ  ಪ್ರೊಸಿಡಾ ಮೊದಲ ಸಂರಕ್ಷಿತ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ರಾಜಮನೆತಗಳು ಬೇಟೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವ  ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.Museo privato Agriturismo Maria Sofia di Borbone, Azienda Agricola Le Tre Querce, Seminara, Calabria, organised by the Study Centre for Environmental Education in the Mediterranean Area of Reggio, Italy ನಿಯಾಪೊಲಿಟನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ ಯಾದವುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

೧೮೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅನ್ನು "ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ತಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಅವರು ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ."  ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಟ್ಲಿನ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ವೆಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ, ೧೮೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಬರೆದರು "(ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಯಿಂದ)... ಭವ್ಯವಾದ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ... ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉದ್ಯಾನವನವು ಅವರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಡು ಮತ್ತು ತಾಜಾತನದಲ್ಲಿ!" 

 ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು: ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Tunnel_View%2C_Yosemite_Valley%2C_Yosemite_NP_-_Diliff.jpg/220px-Tunnel_View%2C_Yosemite_Valley%2C_Yosemite_NP_-_Diliff.jpg|thumb| ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
೨೨ ಅಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಯು‍ಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನವು ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೩೨ ರಂದು  ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾಕ್ಸನ್ ನೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈಗ ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸುತ್ತಲೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದಾಗ. ಯು‍ಎಸ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಉಷ್ಣ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ. ಇದನ್ನು ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮೀಸಲಾತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರದೇಶದ ಫೆಡರಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ೧೮೭೭ ರವರೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಕೆಲಸ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್, ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಲೇಡಿ ಬರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಯೊಸೆಮೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ಅವರನ್ನು ಇಂದು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ದಿ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಇದು ನಂತರದ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು.John Muir. "Features of the Proposed Yosemite National Park"  The Century Magazine, Vol. XL. September 1890. No. 5John Muir. "The Treasures of the Yosemite"  The Century Magazine, Vol. XL. August 1890. No. 4

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ೧ ಜುಲೈ ೧೮೬೪ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಸಿಕ್ವೊಯಸ್ನ ಮಾರಿಪೋಸಾ ಗ್ರೋವ್ (ನಂತರ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಯಿತು ) ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆ, ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ" ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯು ಈ ರೀತಿಯ ಮೊದಲ ಶಾಸನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ರಾಜ್ಯವು ಯೊಸೆಮೈಟ್‌ನ ತಪ್ಪು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.Adam Wesley Dean. Natural Glory in the Midst of War: The Establishment of Yosemite State Park In: Abstract. Civil War History, Volume 56, Number 4, December 2010, pp. 386–419 | 10.1353/cwh.2010.0008

 ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ: ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Grand_prismatic_spring.jpg/220px-Grand_prismatic_spring.jpg|thumb| ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ವ್ಯೋಮಿಂಗ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಸ್ಮಾಟಿಕ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ; ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿತ್ತು.
೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ, ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು,  ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗ ಮೀಸಲುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ - ಆದರೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಟದ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಫಾಂಟೈನ್‌ಬ್ಲೂ (ಫ್ರಾನ್ಸ್, ೧೮೬೧).Kimberly A. Jones, Simon R. Kelly, Sarah Kennel, Helga Kessler-Aurisch, In the forest of Fontainebleau: painters and photographers from Corot to Monet, National Gallery of Art, 2008, p.23

ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಫೆಡರಲ್ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌ನ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯು ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಶಾಸನವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಅಂಗೀಕಾರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳ ಗುಂಪು, ಬೂನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಹ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಇತರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿತ್ತು, ಅವರು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಏನನ್ನು ದೋಚಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬೂನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಈ ದುಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಮೇರಿಕನ್ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕ ವ್ಯಾಲೇಸ್ ಸ್ಟೆಗ್ನರ್ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ನಾವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಅವರು ನಮ್ಮ ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ." 

 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Andhika_bayu_nugraha-taman_nasional_bromo_tengger_semeru.jpg/220px-Andhika_bayu_nugraha-taman_nasional_bromo_tengger_semeru.jpg|thumb| ಬ್ರೋಮೊ ಟೆಂಗರ್ ಸೆಮೆರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಪೂರ್ವ ಜಾವಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Late_Afternoon_at_North_%26_South_Era.jpg/220px-Late_Afternoon_at_North_%26_South_Era.jpg|thumb| ರಾಯಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
"ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ" ವನ್ನು ಅದರ ರಚನೆಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಯು‍ಎಸ್ ನ ಮ್ಯಾಕಿನಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ. (ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಂತರ ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಅದರ ಅಧಿಕೃತ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ" ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.Kim Allen Scott, 2011 "Robertson's Echo The Conservation Ethic in the Establishment of Yellowstone and Royal National Parks" Yellowstone Science 19:3 )

ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕಿನಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಈಗ ರಾಯಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಕಾಲೋನಿ ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೭೯ ರಂದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಯಿತು  ಮ್ಯಾಕಿನಾಕ್ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ, ರಾಯಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕೆಲವು ಪರಿಗಣನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ.Rodney Harrison, 2012 "Heritage: Critical approaches" Routledge
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Bergtocht_van_Peio_Paese_naar_Lago_Covel_%281%2C839_m%29_in_het_Nationaal_park_Stelvio_%28Itali%C3%AB%29._Lago_Covel_%281%2C839_m%29.jpg/220px-Bergtocht_van_Peio_Paese_naar_Lago_Covel_%281%2C839_m%29_in_het_Nationaal_park_Stelvio_%28Itali%C3%AB%29._Lago_Covel_%281%2C839_m%29.jpg|thumb| ಇಟಲಿಯ ಸ್ಟೆಲ್ವಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಗೋ ಕೋವೆಲ್
ಬ್ಯಾನ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಯಿತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ೧೮೮೭ ರಲ್ಲಿ ಟೊಂಗಾರಿರೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Lilienstein_Saxon_Switzerland.jpg/220px-Lilienstein_Saxon_Switzerland.jpg|thumb| ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಂತರ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಮ್ರಿಗ್‌ನಿಂದ ಲಿಲಿಯನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿ
ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ I ಈಗ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೋ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿರುಂಗಾ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ( ವಿರುಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರುಗರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಹಳೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪಾಲ್ ಕ್ರುಗರ್ ಅವರು ೧೮೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮುಂಚಿನ ಸ್ಯಾಬಿ ಗೇಮ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮೊರೆನೊ ಅವರ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ನಹುಯೆಲ್ ಹುವಾಪಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ರಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. 

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಪೀಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುಶಃ ೭೦ ವರ್ಷಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂಬತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪ್ ೨೦೧೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩೫೯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾನೊಯಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮೊದಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Viru_raba_enne_p%C3%A4ikeset%C3%B5usu.jpg/220px-Viru_raba_enne_p%C3%A4ikeset%C3%B5usu.jpg|thumb| ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾದ ಲಹೆಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ವೀರೂ ಬಾಗ್
೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾದ ಲಹೆಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಕಿಲಿಮಂಜಾರೋ ಪರ್ವತವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೭  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.

೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ, ೩.೩೮೧ ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೊಮೊಲಾಂಗ್ಮಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪ್ರಿಸರ್ವ್ (ಕ್ಯು‍ಎನ್‍ಎನ್‍ಪಿ) ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ನ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ-ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ (೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದಾಗ ಇದು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ  ಪ್ರದೇಶ. ) ಇದು ವಿಶ್ವದ ಆರು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಎವರೆಸ್ಟ್, ಲೋತ್ಸೆ, ಮಕಾಲು ಮತ್ತು ಚೋ ಓಯು. ಕ್ಯು‍ಎನ್‍ಎನ್‍ಪಿ ನಾಲ್ಕು ನೇಪಾಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬಾರ್ಡರ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.Daniel C. Taylor, Carl E. Taylor, Jesse O. Taylor, Empowerment on an Unstable Planet New York & Oxford: Oxford University Press, 2012, Chapter 9

 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಸೇವೆಗಳು 
ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆಯನ್ನು  ೧೯ ಮೇ ೧೯೧೧ ರಂದು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ರಾಂಚ್ (ಈಗ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಕೆನಡಾ ) ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಇಲಾಖೆಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿದೆ. ನಗರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಮನರಂಜನಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು "ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳ ತಾಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು" ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆನಡಾವು ಈಗ ೪,೫೦,೦೦೦ ರಷ್ಟಿರುವ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  

ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್, ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೩೭ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತೊಂದು ೪೪ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.  ಯುಎಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ (ಎನ್ಪಿಎಸ್). ೬೪ನೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವುಡ್ರೋ ವಿಲ್ಸನ್ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೧೬ ರಂದು ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ೪೨೩ ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೬೩  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿವೆ.

 ಗಮನಾರ್ಹ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Teufelsschloss-greenland.jpg/220px-Teufelsschloss-greenland.jpg|thumb| ಪೂರ್ವ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕೈಸರ್-ಫ್ರಾಂಜ್-ಜೋಸೆಫ್- ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ಯೂಫೆಲ್ಸ್‌ಸ್ಕ್ಲೋಸ್‌ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ (ಸುಮಾರು ೧೯೦೦). ಈ ತಾಣವು ಈಗ ಈಶಾನ್ಯ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಐಯುಸಿ‍ಎನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದರೆ ಈಶಾನ್ಯ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಇದನ್ನು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ  ೯,೭೨,೦೦೦ ಕಿಮೀ   ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದರೆ ಐಲ್ಸ್ ಡೆಸ್ ಮೆಡೆಲೀನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಕೇವಲ  ಅನ್ನು ೧೯೭೬ Magdalen Islands (Iles de la Madeleine) in Senegal , Protected Planet ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

 ಆರ್ಥಿಕ ಶಾಖೆಗಳು 
ಕೋಸ್ಟರಿಕಾದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ.

 ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಸ್ಟರಿಕಾದಲ್ಲಿ,  ಬೃಹತ್‌ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ದೇಶ. ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ೧೯೮೫ ರಿಂದ ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ೪೦೦% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ನಿಸರ್ಗ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು "ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರವಾಸಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ" ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

 ಸಿಬ್ಬಂದಿ 
ಪಾರ್ಕ್ ರೇಂಜರ್‌ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಉದ್ಯಾನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಇದು ಉದ್ಯಾನವನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ; ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ. ಪಾರ್ಕ್ ರೇಂಜರ್‌ಗಳು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪರಂಪರೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕಡಲತೀರಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗಳು, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪಾರ್ಕ್ ರೇಂಜರ್ನ ಕೆಲಸದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.U.S. Office of Personnel Management. Handbook of occupational groups and families. Washington, D.C. January 2008. Page 19. OPM.gov  Accessed 2 November 2014. ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಪಾರ್ಕ್ ರೇಂಜರ್‌ನ ಪಾತ್ರವು ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪಾಲಕನಾಗಿರದೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬದಲಾಗಿದೆ.R Meadows ; D L Soden In: National Park Ranger Attitudes and Perceptions Regarding Law Enforcement Issues.  Abstract. Justice Professional Volume:3 Issue:1 (Spring 1988) Pages:70–93 ಅವರು ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಿವಿಧ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು, ದೂರುಗಳು, ಅತಿಕ್ರಮಣ/ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

 ಟೀಕೆಗಳು 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ಭಾಗವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಪ್ರಾಚೀನ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಳುವಳಿಯು ಗ್ರೇಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ "ಪ್ರಾಚ್ಯ" ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮೀಸಲಿಡಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಗುಣವನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಜನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಪರಿಸರ-ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಇತರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮೂಲಗಳು

  320 pages.
  404 pages.
 Sheail, John (2010) Nature's Spectacle - The World's First National Parks and Protected Places Earthscan, London, Washington.  ISBN 978-1-84971-129-6

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 












ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ