ಪೂತನಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂತನಿ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸಿ. ಅವರು ದೇವರಾದ ಶಿಶು-ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪೂತನಿ ತರುಣಿ ಸುಂದರಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾಲನ್ನು ಉಣಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳ ಎದೆಯ ಮೂಲಕ ಅವಳ ಹಾಲನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೀರುತ್ತಾನೆ. ಪೂತನಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನ ಸಾಕು ತಾಯಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೂತನಿ ತನ್ನ ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ "ತಾಯಿಯ ಭಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು" O'Flaherty p.250 ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಅವಳನ್ನು ದುಷ್ಟ ಹೆಂಗಸು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶರಣಾದ ರಾಕ್ಷಸಿ ಎಂದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅವಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಳು.

ಪೂತನವನ್ನು ಶಿಶು ರೋಗ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಶುವಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಂದು ಸಹ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಮಾತೃಕಾಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಹಿಂದೂ ಮಾತೃ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಿಣಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ (ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಪೂತನಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 
"ಪೂತನಾ" ಎಂಬ ಪದವು "ಪೂತ್" (ಸದ್ಗುಣ) ಮತ್ತು "ನಾ" (ಇಲ್ಲ) ಎಂದು ಮುರಿದು "ಸದ್ಗುಣವಿಲ್ಲದ" ಎಂದರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯು "ಪೂತನಾ" ವನ್ನು "ಪೂತ" (ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು) ದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ "ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವವಳು" ಎಂದರ್ಥ. ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ "ಪೂತಾನಾ" ವು "ಪುಟ್" ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ನರಕವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.Herbert in Shashi p.844 ಹೀಗಾಗಿ, ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾತೃಕೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಸಂಬಂಧದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪೂತನಾ ಮಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.Herbert in Shashi p.846 ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಪುಟಾನಾವನ್ನು "ಸ್ಟಿಂಕಿ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪಸ್ಟುಲಂಟ್ ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಚಿಕನ್ಪಾಕ್ಸ್ನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಪೂತನಾ ಎಂಬುದು ಆಯುಧದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಸಿತಾಳ ದೇವತೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.White p. 51

 ದಂತಕಥೆ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Brooklyn_Museum_-_Krishna_Battles_the_Demoness_Putana_Page_from_an_Unidentified_Hindu_Manuscript-crop.jpg/220px-Brooklyn_Museum_-_Krishna_Battles_the_Demoness_Putana_Page_from_an_Unidentified_Hindu_Manuscript-crop.jpg|thumb| ಮೇಲಿನ ಫಲಕ: ಕೃಷ್ಣನು ಪೂತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು. ಕೆಳಗಿನ ಫಲಕ: ವ್ರಜದ ಜನರು ಪೂತನ ದೇಹವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವಳ ದೇಹವನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾರೆ.
ಪೂತನ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಹರಿವಂಶ ( ಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಬಂಧ), ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ, ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಗರ್ಗ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಸಾಗರ್.Herbert in Shashi p.842

"ಶಿಶುಗಳ ಕೊಲೆಗಾರ" ಪೂತನಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ದುಷ್ಟ ಮಾವ ಕಂಸನು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಪೂತನಿಯು ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ  ಕೃಷ್ಣನ ತವರು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವು ಗೋಪಾಲಕರು ಅವಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣನ ಸಾಕುತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯು ಪೂತನಿಗೆ ಶಿಶು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಾಲುಣಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಳು. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪೂತನಿ ತನ್ನ ಎದೆಯನ್ನು ಮಂದನದಿಂದ ಹೊದಿಸಿದಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಹಿಂಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ( ಪ್ರಾಣ ), ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ನೋವಿನಿಂದ ಪೂತನಿ ಕಿರುಚಿದಳು. ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಅವಳು ಇನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸತ್ತಳು. ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರಾಕ್ಷಸಿ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. ಮೂರು ಮರಗಳನ್ನು  ಗವ್ಯುಟಿ (ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ೧೨ ಮೈಲುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೂರದ ಘಟಕ) ದೂರಕ್ಕೆ ಧೂಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಳು.Herbert in Shashi pp.842-4Olson pp.240-2 ಗೋಕುಲದ ಜನರು ಪೂತನಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವಳ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೂತುಹಾಕಿದರು. ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೂತನಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು  ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಯಶೋದೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು  ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.ಅದು ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಹೊಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಶೋದೆಯಂತೆಯೇ ಪೂತನಿಯೂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನ ಸಾಕು ತಾಯಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.Agrawal in Shashi p.822

ಪುರಾಣದ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂತನಿಯ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಅಮಲೇರಿದ ಸ್ಮೀರಿಂಗ್ ವಿಷದಿಂದ  ಹಾಲು ಸ್ವತಃ ವಿಷವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.Herbert in Shashi p.846 ಕಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪೂತನಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕದ್ದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.Dimmitt pp. 111-112

ಕೆ‍ಎಮ್ ಮುನ್ಷಿ ತಮ್ಮ ಕೃಷ್ಣಾವತಾರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪೂತನಿ ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ ಇದರಿಂದ ಅವಳ ತಾಯಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಈ ಸುಂದರ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದ ದುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶೋಚನೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾದರೂ ಅವಳು ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಂತಹ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ ಇದು ನಿಮ್ಮ ಇಡೀ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹುಚ್ಚು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವಿಷಪೂರಿತ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಾಲುಣಿಸಿದಳು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾಳೆ "ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತೇನೆ... ನಾನು ನಿನ್ನವಳು." ಇದಲ್ಲದೆ ಪೂತನಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಮರ್ತ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.Kakar in Devy p.425

 ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮ 
ಗರ್ಗ ಸಂಹಿತೆ (ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿ) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣವು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಬಲಿಯ ಮಗಳಾದ ರತ್ನಮಾಲಾ ಎಂದು ಪೂತನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಹಿಂದಿನ ಅವತಾರವಾದ ವಾಮನನನ್ನು ಕುಬ್ಜನಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಪಡೆದು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ವಾಮನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ  ಹಾಲುಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಎರಡನ್ನೂ ಪೂರೈಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು.Herbert in Shashi p.845

 ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Demoness_putana_02.JPG/220px-Demoness_putana_02.JPG|alt=|left|thumb| ಪೂತನ ಕಂಚು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸತ್ತಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪೂತನಿನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಎದುರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವೈರಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕಂಸನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ) ಅಥವಾ ಯೋಗಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾಮ್ಯಸೂಚಕ ತಾಯಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ.Herbert in Shashi p.845 ದಂತಕಥೆಯು ಭಕ್ತನು ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಗನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.O'Flaherty p.280 ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪೂತನಾವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಬದುಕುಳಿದ ಶಿಶು ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾಧಿತ ಮಗುವಿಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೃಷ್ಣನ ನಂತರದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಅವನು ಜರಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ.Gopal p. 96

ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಪೂತನ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾಶದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.Herbert in Shashi p.847 ಅವಳ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ವಿಕಿರಣವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವಳ ಅಸ್ಥಿರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ನಡುಕ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.Herbert in Shashi p.848 ಅಗರವಾಲ್ ಪೂತನನ್ನು ವರುಣನಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೈದಿಕ ದೇವತೆಯಾದ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ. ವರುಣನು ಜೀವಜಲವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪೂತನಾ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ವಿಷದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಪೂತನಿ ಸಾವು ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿದೆ. ಎಂದು Agrawal in Shashi pp.822-3 ಓ'ಫ್ಲಾಹೆರ್ಟಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:ಪೂತಾನದ ಪುರಾಣವು ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ... ಆದರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಳುವ ಆವರ್ತನಕ್ಕಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.O'Flaherty p.54ಕಾಕರ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ:ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾಲಿನ ರಹಸ್ಯ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ, ಕೊಲ್ಲುವ ಪೋಷಣೆ, ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ನಡುವಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ,..., ಇಡೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪುರಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರುವುದು ಭಾರತೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ (ಈ) ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.Kakar p.147; O'Flaherty p.54ಕಾಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಪೂತನಿಯನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಕ್ ತಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು. ಅವಳು  ಮಗುವನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಅವರು ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣನು ಪೂತನಿಯ ಎದೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಶಿಶುವಿನ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕೋಪ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಮಾತೃತ್ವದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆಯೇ ಇದು " ಸಂಭೋಗ" ದ ಒಂದು ರೂಪ ಎಂದು ಅವರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.Kakar in Dey pp.424-5 "ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ" ಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ, ಮಗನು "ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೂರವಾದ ತಾಯಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು" ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸದೆ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ವಯಸ್ಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ, ಅವಳ ಮತ್ತು ಅವನ ನಡುವೆ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ.Kakar in Dey p.426

 ಪಠ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Putana_dying.jpg/220px-Putana_dying.jpg|thumb| ಪೂತನ ಸಾವು, ಚಿಕಣಿ ಸಿ.೧೭೨೫.
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂತನನ್ನು ಯಾತುಧಾನಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾತುಧಾನಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಯಾತುಧಾನ - ಪುಲ್ಲಿಂಗ ರೂಪ - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ, ಪೂತನಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ ಯಾತುಧಾನಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಮುರಿದು ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು.Herbert in Shashi pp.844-5 ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಗೋಪಿ ಅಥವಾ ಹಾಲುಮತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪೂತನಿ ಸತ್ತರೂ ಮಾತೃಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂತನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪೂತನಿ ಮತ್ತು "ಅವಳ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ" ಇನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇಡೀ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು "ಪೂತನ ಹತ್ಯೆ" ಅಲ್ಲ "ಪೂತನ ವಿಮೋಚನೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳು ಪೂತನಿಯ ಮೃತ ದೇಹವು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವಳು ಚೇತನವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.Herbert in Shashi pp.846-7 and 849

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಾತೃಕೆಗಳು (ತಾಯಿಗಳು) ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ-ದೇವರಾದ ಸ್ಕಂದರೊಂದಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ, ಪೂತನನ್ನು ರಕ್ಷಕ ರಕ್ಷಸಿ, ಗ್ರಾಹಿಣಿ ( ಸ್ತ್ರೀ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು), ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತೃಕಾ ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.White p.48, 53 ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅನುಬಂಧವಾದ ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ, ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಿಣಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.White p. 51

 ಪುಟಾಣಗಳ ಗುಂಪು 
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯ ಬಾಲತಂತ್ರವು ಪೂತನಾವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ 16 ಸಹೋದರಿಯರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು ಶಿಶುಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.White p. 51 ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸದ್ಧರ್ಮಪುಂಡರೀಕ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಸೋಮೇಶ್ವರ III ರ ೧೧೩೧ ಸಿ ಇ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸವು ಪುಟಾನಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಹು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಹರಿತ ಸಂಹಿತೆ ಪೂತನರನ್ನು ಮಾತೃಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಿಣಿಗಳ ಉಪ-ಗುಂಪಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಳಿ ಮತ್ತು ಡಾಕಿನಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.White p.53

 ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧದಲ್ಲಿ 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/MET_DP156180.jpg/220px-MET_DP156180.jpg|thumb| ದ ಡೆತ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಮೊನೆಸ್ ಪೂತನ: ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಸರಣಿಯಿಂದ ಫೋಲಿಯೋ. ಸಿ. ೧೬೧೦
ಆಯುರ್ವೇದದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾವು ಪೂತನವನ್ನು "ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆದರಿದ ಕೂದಲು, ಹೊಲಸು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತುಂಬಾ ನಾರುವ ಮತ್ತು ಖಾಲಿ ಮುರಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೂತನಿಗೆ ಕಾಗೆ ಸಗಣಿ, ಮೀನು, ಅಕ್ಕಿ ಭಕ್ಷ್ಯ, ನೆಲದ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪೂತನ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.White p. 51 ಕುಮಾರತಂತ್ರ ("ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳು"), ಆಯುರ್ವೇದದ ಒಂದು ಶಾಖೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇದು "ಸೀಜರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಿತ ಹಾಲು" (ಗ್ರಾಹಿಣಿ) ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಪೂತನಾ ಒಂದಾಗಿರುವುದು.White p.52 ಕುಮಾರತಂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಲ್ಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆಯೇ ಪೂತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.White p.62

 ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಚಿತ್ರಣ 
ಪೂತನವನ್ನು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಥುರಾ, ದಿಯೋಗರ್ ಮತ್ತು ಮಂಡೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂತನ ಪಕ್ಷಿಯ ಕುಶಾನ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.White p. 51 ಹರಿವಂಶದ ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂತನನ್ನು "ಕಮ್ಸನ ದಾದಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿ ( ಶಕುನಿ ) ಮಗುವಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.White p.52 ಪೂತನ ಪಕ್ಷಿ ರೂಪವು ಭೌತಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.Herbert in Shashi p.845 ಕೆಲವು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂತನನ್ನು ವಕಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೆಣ್ಣು ಕ್ರೇನ್, ಹೀಗೆ ವಕ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬೂಟಾಟಿಕೆಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.Agrawal in Shashi p.824

 ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 










ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ