ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ  ದರ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವು ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯಿಂದ ವೃತ್ತಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರಬೇಕು.  name="7 Pay Commission Report"  name=":0">  ಮತ್ತು ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳು(ಡೆಪ್ಯುಟೇಶನ್; ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಂಪನೆಲ್ಮೆಂಟ್ ನಂತರ) ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ (ಗುಂಪು ಎ; ಎಂಪನೆಲ್ಮೆಂಟ್ ಮೇಲೆ) ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬಡ್ತಿ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ,    ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.  name="Governance India">  name="CSMOP India"> ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು  ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಜನರಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  name="rajyasabha2">    name="Maheshwari 2001 6662">

 ಇತಿಹಾಸ 
೧೯೩೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆಯ ಸದಸ್ಯರ ವೇತನವು ೪೮೦೦೦.  ೧೯೦೫ರ ಆದ್ಯತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, As per published records and book named "The India List and India Office List 1905" as published by India Office and India Office Records ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಒಮ್ಮೆ "[ಎ] ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಫೈಲ್‌ಗಳು  ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ದಿನಚರಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಮಯವಿರಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆತ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಅವನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. " 

ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗವು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ "ಸಂಯೋಜಕ, ನೀತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕ" ಎಂದು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಿದೆ. 

 ಅಧಿಕಾರಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Government_of_India_hierarchy.svg/254px-Government_of_India_hierarchy.svg.png|alt=|thumb|680x680px| ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯೊಳಗಿನ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿತ್ತಾರೆ. "Central Secretariat Manual of Office Procedure - 14th Edition (2015)" (PDF). 

ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಪಾತ್ರವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ:

 ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. Laxmikanth, M. (2014). 
 ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಚಿವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. 
 ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು. 

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 

 ಸ್ಥಾನ 
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, MEA ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಂತಹ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವೇತನ ಆಯೋಗ ಏಳನೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ತೊಂಬತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. "Report of the 7th Central Pay Commission of India" (PDF). 

 ಭತ್ಯೆ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Passports_Front.jpg/220px-Passports_Front.jpg|thumb|220x220px| ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅಧಿಕೃತ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ದೆಹಲಿಯಾದ್ಯಂತ ನ್ಯೂ ಮೋತಿ ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್-VII ಅಥವಾ ಟೈಪ್-ವಿ III ವಸತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.   

ಈ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ವೇತನವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ"Army Pay Rules, 2017" (PDF).  , ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಜನರಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ . 
+ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾಸಿಕ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳು ಏಳನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲ ವೇತನ ವೇತನ ಆಯೋಗ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಮೂಲಗಳು   ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಪಾವತಿ ಮಟ್ಟದ ೧೭  

 ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
+ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳುಸಚಿವಾಲಯಉಪನಾಮಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಹೆಸರುಹಿನ್ನೆಲೆಬ್ಯಾಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಚಿವಾಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಜೇಶ್ ವರ್ಮಾIAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೭ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಚಿವಾಲಯ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ೧೯೮೭ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪಿ.ಕೆ. ಮಿಶ್ರಾ ೧೯೭೨ ೧೯೮೬ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಜೀವ್ ಗೌಬಾ ೧೯೮೨ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಮನ್ವಯ) ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ೧೯೮೭ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (R&AW) ರವಿ ಸಿನ್ಹಾ IPS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಭದ್ರತೆ) ಸ್ವಾಗತ್ ದಾಸ್ ೧೯೮೭ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ) ಮನೋಜ್ ಅಹುಜಾ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೦ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ) ಹಿಮಾನ್ಶು ಪಾಠಕ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ  — ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಅಣು ಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೊಹಂತಿವಿಜ್ಞಾನಿ— ಆಯುಷ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆಯುಷ್) ರಾಜೇಶ್ ಕೋಟೆಚಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್) ನಿವೇದಿತಾ ಶುಕ್ಲಾ ವರ್ಮಾ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಗೊಬ್ಬರ) ರಜತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ೧೯೯೨ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಔಷಧಗಳು) ಅರುಣೀಶ್ ಚಾವ್ಲಾ ೧೯೯೨ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ) ವುಮ್ಲುನ್ಮಾಂಗ್ ವುಲ್ನಮ್ ೧೯೯೨ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು) ಅಮೃತ್ ಲಾಲ್ ಮೀನಾ ೧೯೮೯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವಾಣಿಜ್ಯ) ಸುನಿಲ್ ಬರ್ತ್ವಾಲ್ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಚಾರ) ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ೧೯೮೯ ಸಂವಹನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು) ವಿನೀತ್ ಪಾಂಡೆ IPoS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೬ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ದೂರಸಂಪರ್ಕ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಯೋಗ ನೀರಜ್ ಮಿತ್ತಲ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೨ ಗ್ರಾಹಕರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ರೋಹಿತ್ ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣೆ) ಸಂಜೀವ್ ಚೋಪ್ರಾ ೧೯೯೦ ಸಹಕಾರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಹಕಾರ) ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಭೂತಾನಿ ೧೯೯೨ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಮನೋಜ್ ಗೋವಿಲ್ ೧೯೯೧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಂಸ್ಕೃತಿ) ಗೋವಿಂದ ಮೋಹನ್ ೧೯೮೯ ರಕ್ಷಣಾ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಗಿರಿಧರ್ ಅರ್ಮನೆ ೧೯೮೮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಮೀರ್ ವಿ ಕಾಮತ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ  — ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ) ನಿತೇನ್ ಚಂದ್ರ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೦ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಿಲ್ ಚೌಹಾಣ್ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ಅಧಿಕಾರಿ  — ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಚಂಚಲ್ ಕುಮಾರ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೨ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ) ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗ ಎಂ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ  — ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ) ಕೆ. ಸಂಜಯ್ ಮೂರ್ತಿ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆ) ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ೧೯೯೦ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಎಸ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ೧೯೮೯ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ) ಲೀನಾ ನಂದನ್ ೧೯೮೭ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರ ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿನಯ್ ಮೋಹನ್ ಕ್ವಾತ್ರಾ IFS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪೂರ್ವ) ಸೌರಭ್ ಕುಮಾರ್ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಶ್ಚಿಮ) ಖಾಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (CPV & OIA) ಮುಕ್ತೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಪರದೇಶಿ ೧೯೯೧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು) ದಮ್ಮು ರವಿ ೧೯೮೯ ಹಣಕಾಸು ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವೆಚ್ಚ) ಟಿ. ವಿ. ಸೋಮನಾಥನ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೭ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಅಜಯ್ ಸೇಠ್ ೧೯೮೭ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು) ಅಲಿ ರಜಾ ರಿಜ್ವಿ ೧೯೮೮ ಕಂದಾಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ೧೯೯೦ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ) ತುಹಿನ್ ಕಾಂತಿ ಪಾಂಡೆ ೧೯೮೭ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು) ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ೧೯೮೯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ) ಅಲ್ಕಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ೧೯೯೦ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಮೀನುಗಾರಿಕೆ) ಅಭಿಲಾಕ್ಷ ಲಿಖಿ ಡಾ ೧೯೯೧ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳು) ಅನಿತಾ ಪ್ರವೀಣ್ ೧೯೮೯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ) ಅಪೂರ್ವ ಚಂದ್ರ೧೯೮೮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ) ಡಾ. ರಾಜೀವ್ ಬಹ್ಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ  — ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆ) ಕಮ್ರಾನ್ ರಿಜ್ವಿ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೧ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಭಾರತ) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಭಲ್ಲಾ ೧೯೮೪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ) ಅನ್ಸುಲಿ ಆರ್ಯ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆ) ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಯಲ್ ೧೯೯೦ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) ಅನುರಾಧಾ ಪ್ರಸಾದ್ IDAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೬ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಮನೋಜ್ ಜೋಶಿ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ) ಸಂಜಯ್ ಜಾಜು ೧೯೯೨ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ) ವಿನಿ ಮಹಾಜನ್ ೧೯೮೭ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ನದಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ದೇಬಶ್ರೀ ಮುಖರ್ಜಿ ೧೯೯೧ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ) ಸುಮಿತಾ ದಾವ್ರಾ ೧೯೯೧ |ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ನ್ಯಾಯ) S. K. G. ರಹಾಟೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕಾನೂನು ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಖಾಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಶಾಸಕ) ಡಾ.ರಾಜೀವ್ ಮಣಿ ಕಾನೂನು ಸೇವೆ ಅಧಿಕಾರಿ– ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು) ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಲಾಲ್ ದಾಸ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೨ ಗಣಿಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಗಣಿ) ವಿಎಲ್ ಕಾಂತ ರಾವ್ ೧೯೯೨ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಕಾಟಿಕಿತ್ತಲ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ೧೯೮೯ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ) ಭೂಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಭಲ್ಲಾ ೧೯೯೦NITI ಆಯೋಗ (ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ)ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಬಿವಿಆರ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ೧೯೮೭ ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್) ವಿವೇಕ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ೧೯೯೦ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ಉಮಂಗ್ ನರುಲಾ ೧೯೮೯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ) ಎಸ್ ರಾಧಾ ಚೌಹಾಣ್ ೧೯೮೮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು) ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಕಲ್ಯಾಣ) ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ) ಪಂಕಜ್ ಜೈನ್ ೧೯೯೦ ಬಂದರುಗಳು, ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಬಂದರುಗಳು, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು) ಟಿ ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ೧೯೯೧ ಪವರ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವಿದ್ಯುತ್) ಪಂಕಜ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ೧೯೯೨ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ (ರೈಲ್ವೇ ಬೋರ್ಡ್) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಯ ವರ್ಮ ಸಿನ್ಹಾ IRTS ೧೯೮೮ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು) ಅನುರಾಜ್ ಜೈನ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೯ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು) ನಿಧಿ ಖರೆ ೧೯೯೨ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ) ಶೈಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ೧೯೯೧ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ರಾಜೇಶ್ ಸುಧೀರ್ ಗೋಖಲೆ ವಿಜ್ಞಾನಿ — ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ)ಅಭಯ್ ಕರಂಡಿಕರ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆ) ಎನ್.ಕಲೈಸೆಲ್ವಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ) ಅತುಲ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೯೦ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅಂಗವಿಕಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ) ರಾಜೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ) ಸೌರಭ್ ಗರ್ಗ್ ೧೯೯೧ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ) ಜಿ.ಪಿ.ಸಮಂತ ವಿಜ್ಞಾನಿ — ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ) ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್  — ಉಕ್ಕಿನ ಸಚಿವಾಲಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಉಕ್ಕು) ನಾಗೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಸಿನ್ಹಾ IAS ಅಧಿಕಾರಿ ೧೯೮೭ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಜವಳಿ) ರಚನಾ ಶಾ ೧೯೯೧ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ) ವಿ. ವಿದ್ಯಾವತಿ ೧೯೯೧ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳು) ವಿಭು ನಾಯರ್ ೧೯೯೦ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಅನಿಲ್ ಮಲಿಕ್೧೯೯೧ ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕ್ರೀಡೆ) ಸುಜಾತಾ ಚತುರ್ವೇದಿ ೧೯೮೯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಯುವ ವ್ಯವಹಾರ) ಮೀತಾ ಆರ್ ಲೋಚನ್ ೧೯೯೦Notes

 ಸುಧಾರಣೆಗಳು 
ಮಾಧ್ಯಮದ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಈ ಶ್ರೇಣಿ/ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪುರಾತನ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಾಗಿ ತುಂಬಲು ಪಾರ್ಶ್ವ ಪ್ರವೇಶಗಾರರ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.   

ಐಎಎಸ್ ಅಲ್ಲದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆ/ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಪನೆಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  name="7 Pay Commission Report">"Report of the 7th Central Pay Commission of India" (PDF).  Tripathi, Shishir (8 December 2015).  "Non-IAS bureaucrats now eligible for secretary-level posts".  "Need Pay Parity With IAS Officers, Say Officials Of 20 Civil Services".  Dastidar, Avishek G (14 January 2017). 

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಫೆಡರಲ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ