ಗಾಲ್ವಾನ್ ನದಿ

ಗಾಲ್ವಾನ್ ನದಿಯು ಚೀನಾದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಾದಿತ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಭಾರತದ ಲಡಾಖ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಮ್‌ಜಂಗ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೩೪° ೪೫′೩೩″ ಉತ್ತರ ೭೮°೧೦′೧೩″ ಪೂರ್ವ ದಲ್ಲಿ ಶ್ಯೋಕ್ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಈ ನದಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಮೂಲದ ಲಡಾಖಿ ಪರಿಶೋಧಕ ಗುಲಾಮ್ ರಸೂಲ್ ಗಾಲ್ವಾನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಮೊದಲು ನದಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ೧೮೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಚಾಂಗ್ ಚೆನ್ಮೊ ಕಣಿವೆಯ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಈ ಹಿಂದೆ ಅಪರಿಚಿತ ಈ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಶೋಧಕನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಅಪರೂಪದ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಎಂದು ಹರೀಶ್ ಕಪಾಡಿಯಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಚಲನೆ
ನದಿಯ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್, ಮತ್ತು ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಚೀನಾ-ಭಾರತೀಯ ಗಡಿ ವಿವಾದ
ಗಾಲ್ವಾನ್ ನದಿ ಚೀನಾದ ೧೯೫೬ ರ ಹಕ್ಕು, ರೇಖೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶಿಯೋಕ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಪರ್ವತ ಪರ್ವತದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

೧೯೬೨ ರ ನಿಲುವು
ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ವಾನ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೪ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಗೂರ್ಖಾ ಪಡೆಗಳ ಒಂದು ದಳವು ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ಜಂಗ್ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸಂವಹನದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಚೀನಿಯರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ದಾಳಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದರು, ಪೋಸ್ಟ್‌ನ ೧೦೦ ಗಜಗಳ ಒಳಗೆ ಬಂದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀನಾಕ್ಕೆ "ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳ" ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಗಳಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದ್ವಾಂಸ ಟೇಲರ್ ಫ್ರಾವೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಲುವು ಚೀನಾದ ನಾಯಕರಿಗೆ "ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಅಪೋಜಿ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

೧೯೬೨ ರ ಯುದ್ಧ 
೧೯೬೨ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ ರಂದು ಚೀನಾ-ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಕಂಪನಿಯು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಪಿಎಲ್‌ಎ ಭಾರತದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಭಾರಿ ಶೆಲ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ೩೩ ಮಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು, ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಖೈದಿಗಳನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಚೀನಾ ತನ್ನ ೧೯೬೦ ರ ಹಕ್ಕನ್ನು ತಲುಪಿತು.

೨೦೨೦ ನಿಲುಗಡೆ 
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ, ಚೀನಾ-ಭಾರತೀಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ತೊಡಗಿವೆ. ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯ ಭಾರತದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ೧೪ ಬಳಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘರ್ಷಣೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅಪರಿಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು