ದೇವಕಿ ಜೈನ್

ದೇವಕಿ ಜೈನ್ (ಜನನ 1933) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು, ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. 

 ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ 
ಜೈನ್ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ನ ದಿವಾನರೂ ಆಗಿದ್ದ ಎಮ್ಎ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ.

 ಶಿಕ್ಷಣ 
ಜೈನ್ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1953 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗಣಿತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಣಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು https://www.cepal.org/mujer/noticias/noticias/1/43711/JAIN_CV.pdf ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.  ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಿಂದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು 1969 ರವರೆಗೆ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. 

 ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ 
ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಅವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಬರವಣಿಗೆ, ಉಪನ್ಯಾಸ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್,  ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ಜೈನ್ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ISST) ಸ್ಥಾಪಕರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು  1994 ರವರೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ವುಮೆನ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಯರ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಾಂಧಿವಾದವು ಜೈನ್ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ನ್ಯಾಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ಜನ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜೈನ್ ಅವರು ಅನೇಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಾಗಿ ಲಿಂಗ ಕುರಿತ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊಜಾಂಬಿಕ್, ತಾಂಜಾನಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಬೆನಿನ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಗಲ್, ಲೈಬೀರಿಯಾ, ಕೋಟ್ ಡಿ'ಐವೊಯಿರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೂಲಿಯಸ್ ನೈರೆರೆ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಆಫ್ರಿಕನ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು  ಚರ್ಚಿಸುವ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ನೈರೆರೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (UNDP) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಬಡತನದ ಕುರಿತು 1997 ರ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು 2002 ರ ಆಡಳಿತದ ವರದಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯುಎನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಗ್ರಾಕಾ ಮ್ಯಾಚೆಲ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಪರ್ಸನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ವುಮೆನ್, ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಯುಎನ್-ಎ ಸಿಕ್ಸ್-ಇಯರ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಇಕ್ವಾಲಿಟಿ ಅಂಡ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಯುಎನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ " ಬಡತನದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣ " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. "'ಬಡತನದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣ,'" ಜೈನ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ: ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಬಡತನವು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡತನದ ಕಡೆಗೆ ಚಲನೆಯು ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ."   ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಕೆಲಸದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣ" ಕಡಿಮೆ-ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಕಡಿಮೆ-ವೇತನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. "ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣ" ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜೈನ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನ 
ದೇವಕಿ ಜೈನ್ ಅವರಿಗೆ 1983 ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಕುರಿತು ಪ್ರದೇಶದ 9 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಲು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಡರ್ಬನ್-ವೆಸ್ಟ್‌ವಿಲ್ಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (1999) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಬೀಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ UNDP ಯಿಂದ ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮೋರ್ಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (1995) ಪಡೆದರು. ಅವರು ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸಸೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು (1993) ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1984) ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಫುಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನದ UGC ಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ನೈರೆರೆ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 2013-14ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲುಮರ್ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು.

 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ 
ಅವರು 1966 ರಲ್ಲಿ  ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಂದ್ ಜೈನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಂದ್ ಜೈನ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. NDTV ಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.

 ಆಯ್ದ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ 

 ಪುಸ್ತಕಗಳು 


 9780706910216 
 9780706927856 
 9780704340169 

 9788174400536 
 9780761996958 
 9780253218193 
 ಜೈನ್, ದೇವಕಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018).  ಕ್ಲೋಸ್  ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಅನೊದರ್ ಕೈಂಡ್. ವಿಮೆನ್ ಅಂಡ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್. SAGE ಪಬ್ಲಿಷರ್ ಇಂಡಿಯಾ. ISBN 9789352807727 
 ಜೈನ್, ದೇವಕಿ (19 ಮಾರ್ಚ್ 2018). ದಿ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ಎ ಸದರ್ನ್ ಫೆಮಿನಿಸ್ಟ್. SAGE ಪಬ್ಲಿಷರ್ ಇಂಡಿಯಾ. ISBN 9789352806232 
 ಜೈನ್, ದೇವಕಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020). ದಿ ಬ್ರಾಸ್ ನೋಟ್‌ಬುಕ್: ಎ ಮೆಮೊಯಿರ್. ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್ ಟೈಗರ್. ISBN 9789389958676 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ದೇವಕಿ ಜೈನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ (ಸಮಗ್ರ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಯೊಂದಿಗೆ)
 ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಸಾಬ್ಲಾಂಕಾ ಡ್ರೀಮರ್ಸ್ 
 ಮುಖಪುಟ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಫೆಮಿನಿಸ್ಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ (IAFFE)
 ಮುಖಪುಟ ಫೆಮಿನಿಸ್ಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್

ವರ್ಗ:Articles with hCards
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೩೩ ಜನನ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations