ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇಗುಲ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅವನಿ

ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅವನಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪನ್ನು  ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ (ASI) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ನೊಳಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಅಲಂಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಚೋಳ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ಮುಖ್ಯ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಅವನಿಯು ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಶ. 399 ರ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನವು ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಶಾಸನಗಳು ಇದನ್ನು "ದಕ್ಷಿಣದ ಗಯಾ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವನಿಯು ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ  ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಮನು ಲಂಕಾದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಅವನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶ ಇಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಜನಿಸಿದರು (ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಲವ-ಕುಶ ಬೆಟ್ಟ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮಧುಸೂದನ್ ಢಾಕಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನೊಳಂಬ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೂಹವು ಈ ಹಿಂದೆ "ನೊಳಂಬವಾಡಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಇದು ಗಂಗವಾಡಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶ) ಆದರೆ ಆಂಧ್ರದೇಶದ (ಆಧುನಿಕ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ.Dhaky (1977), p6 ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋಡೆಯ ಆವರಣದ ( ಪ್ರಾಕಾರ ) ಒಳಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ರಚನೆಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಶತ್ರುಘ್ನಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ (ಅಥವಾ "ಶತ್ರುಘ್ನೇಶ್ವರ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಲಕಾಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ (ಗಂಗಾ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ). ಆವರಣದಲ್ಲಿ). ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇಗುಲವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾರ್ಲೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.Harle (1986), p183

 ದೇವಾಲಯದ ಸಂರಚನೆ 
ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರಿಗೆ. ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವ ಇತರ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.Garg (1992), p827 ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು (ಅಥವಾ "ರಾಮೇಶ್ವರ") ಗರ್ಭಗೃಹ ( ಗರ್ಭಗೃಹ ), ಸಭಾಮಂಟಪ (ಅಂತರಾಳ ) ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸ್ತಂಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭಾಂಗಣ ( ನವರಂಗ ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ತಳಭಾಗವು (ಅಧಿಷ್ಠಾನ) ಕೀರ್ತಿಮುಖ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ( ಶಿಖರ ) ಮೇಲಿರುವ ಗೋಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸಿರುವ ಚೌಕಸ್ಥಂಭ ಹೊಂದಿವೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು (ಅಥವಾ "ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ") ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಿಂಗವನ್ನು  ಹೊಂದಿರುವ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದೆ, 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ತ್ರಿಭುವನಕರ್ತನು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಹಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳು (ಹಾಗೆಯೇ ಭರತಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ) ಹಲವಾರು ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ (ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವ) ಅವರ ಉತ್ತಮ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸುತ್ತಲೂ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ 

ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಗುಡಿಯೂ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇಗುಲಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಯಾಳಿ, ಮಕರ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೃಗ) ಫಲಕಗಳು ಇರುವ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಐದು ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗೋಡೆಯ ಪೈಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರ ಉಬ್ಬುಗಳು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರು (ಬಾಗಿಲು ಅಥವಾ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು), ಶಿವ, ಭೈರವ, ಭೈರವಿ ಚಿತ್ರಗಳು., ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಗಣೇಶ.

 ಗ್ಯಾಲರಿ 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು