ನವಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ

ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಕ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ನವಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯಗಳ ಉನ್ನತ ನೋಟ

ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ನವಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನವು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕುಟ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಅಮೋಘವರ್ಷ  ಅಥವಾ ಅವನ ಮಗ ಕೃಷ್ಣ II  ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಟಾಗಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೪ ಮೈಲುಗಳು  ಕುಕ್ಕನೂರ್ (ಕುಕ್ನೂರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗದಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೨೫ ಮೈಲಿ (ಕಿ.ಮಿ) ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕ್ಲಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ನವಲಿಂಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಜನೆ. 
ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ನವಲಿಂಗ ಗುಂಪನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮುಕ್ತಾಯವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಮೂಹವು ನಾಲ್ಕು ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರೆಯುವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಟೆಲ್ಗೆ ಗಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ದೇವರ ವಿಷ್
ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

ನವಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯದ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನ
ಸಭಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿವೆ, ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  ಅರ್ಚಿಟ್ರೇವ್ಸ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಾಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಬಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಮಕರಗಳನ್ನು (ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂಕುಲ) ಹೊಂದಿದೆ.  ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಎರಡು ಹಳೆಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಹಳೆಯ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇವು ೧೦೦೫  ನಿಂದ ೧೧೮೬  ವರೆಗೆ ಇದ್ದು, ವಿಜಯನಗರ ಅವಧಿಯ ಕೆಲವೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿವೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಾದ ಚಾಮುಂಡಿ, ಗಂಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಕಾಳಿಕಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಯಿಗಳ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವತೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ನವಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು 
 ಕಮಿಯಾ, ಟೇಕೋಓ. "ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್, ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೬". ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡಾ ಕುನ್ಹಾ-ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಬಾರ್ಡೆಜ್, ಗೋವಾ, ಭಾರತ. 2008-05-20ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

https://www.worldcat.org/title/chalukyan-architecture-of-the-kanarese-districts/oclc/37526233

ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು