ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ

ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ (ನಿಲ್ದಾಣ ಕೋಡ್: ಪುಣೆ) ಭಾರತದ ಪುಣೆ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ೬ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಜಾಲವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಚ್‌ ಅಗಾ ಖಾನ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮಿಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಎರಡು ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುಣೆ ಪೋಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಪೋಲೀಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲು ೧೮೫೩ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ರಂದು ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ರೈಲ್ವೇಯಿಂದ ಮುಂಬೈಯ ಚತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಟರ್ಮಿನಸ್‌ನಿಂದ ಠಾಣೆ ಕಡೆಗೆ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜಿಐಪಿಆರ್‌ ಮಾರ್ಗವು ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಲಸ್ದಾರಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂಲಕ ಖೊಪೋಳಿ ಕಡೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ-ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಭೋರ್ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾಗ, ಜಿಐಪಿಆರ್‌ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಖಂಡಾಳ-ಪುಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿತು. ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಪಲಸ್ದಾರಿಯಿಂದ ಖಂಡಾಳವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಭೋರ್ ಘಾಟ್ ಇಳಿಜಾರು ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಅದರಿಂದ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಮುಂಬೈ-ಚೆನ್ನೈ ಮಾರ್ಗದ ಪುಣೆ-ರಾಯಚೂರು ವಲಯವನ್ನು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು: ಪುಣೆಯಿಂದ ಬಾರ್ಶಿ ರಸ್ತೆಗೆ ೧೮೫೯ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಶಿ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಮೊಹೋಲ್‌ಗೆ ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಹೋಲ್‌ನಿಂದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೋಲಾಪುರದಿಂದ ಮಾರ್ಗದ ಕೆಲಸ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೮೭೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು

ಸೌದೆಯರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರೈಲು (ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಆರ್‌) ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಮೀಟರ್-ಗೇಜ್ ವಾಸ್ಕೋ–ಗುಂಟಕಲ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಲೋಂಡಾದಿಂದ ಮಿರಜ್ ಮೂಲಕ ಪುಣೆಯವರೆಗೆ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಪುಣೆ–ಲೋಂಡಾ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಮೀಟರ್-ಗೇಜ್‌ನಿಂದ ೫ ಅಡಿ ೬ ಇಂಚು (೧,೬೭೬ ಮಿಮೀ) ಅಗಲ ಗೇಜ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕರಣವು ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೫ ರಂದು ಬೊಂಬಾಯ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಮತ್ತು ಕುರ್ಲಾ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೈಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಜಿಐಪಿಆರ್‌ ಮೂಲಕ, ೧.೫ ಕೆವಿ ಡಿ.ಸಿ.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಲ್ಯಾಣ–ಪುಣೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ೧.೫ ಕೆವಿ ಡಿ.ಸಿ. ಓವರ್‌ಹೆಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಿಂದೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ೧.೫ ಕೆವಿ ಡಿಸಿ ಅನ್ನು ೨೦೧೩ರ ಮೇ ೫ರಂದು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಖೋಪುಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಕಸಾರವರೆಗೆ ೨೫ ಕೆವಿ ಎಸಿ ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು."From May 5, faster Central Railway with AC power" Times of India (30 April 2013). Retrieved on 2013-07-16. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಟರ್ಮಿನಸ್–ಥಾಣೆ–ಕಲ್ಯಾಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧.೫ ಕೆವಿ ಡಿಸಿ ಅನ್ನು ೨೫ ಕೆವಿ ಎಸಿ ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು."Soon, faster trains on Kalyan-LTT route" The Times of India (13 January 2014). Retrieved on 2014-06-11. ಸಿಎಸ್‌ಎಮ್‌ಟಿ ನಿಂದ ಎಲ್‌ಟಿಟಿ ವರೆಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ೧.೫ ಕೆವಿ ಡಿಸಿ ಯಿಂದ ೨೫ ಕೆವಿ ಎಸಿ ಗೆ ೮ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿತ್ತು."Central Railway plans DC/AC switch in May" The Times of India  (25 March 2014). Retrieved on 2014-06-11. ಕಾಸರಾ–ಪುಣೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೧.೫ ಕಿ.ವಿ. ಡಿಸಿಯದಿಂದ ೨೫ ಕಿ.ವಿ. ಎಸಿಯಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಪುಣೆ-ದೌಂಡ್-ಭಿಗ್ವಾನ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಿಸಲಾಯಿತು

ಪುಣೆ-ಮಿರಾಜ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೨೦೨೦ ರಂತೆ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ

 ಡೀಸೆಲ್ ಲೋಕೋ ಶೆಡ್, ಪುಣೆ 
 ಸಂಖ್ಯೆ  ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ಗಳು ಎ‍ಚ್‌ಪಿಪ್ರಮಾಣ ೧. ಡಬ್ಲೂಡಿಎಮ್‌-೩ಎ ೩೧೦೦ ೨ ೨. ಡಬ್ಲೂಡಿಜಿ-೩ಎ ೩೧೦೦ ೨೦ ೩. ಡಬ್ಲೂಡಿಎಮ್‌-೩ಡಿ ೩೩೦೦ ೧೯ ೪. ಡಬ್ಲೂಡಿಪಿ-೪ಡಿ ೪೫೦೦ ೨೪ ೫. ಡಬ್ಲೂಡಿಜಿ-೪/೪ಡಿ ೪೦೦೦/೪೫೦೦ ೯೦ ೬. ಡಬ್ಲೂಎಪಿ-೭ ೬೩೫೦ ೩೫ ೭. ಡಬ್ಲೂಎಜಿ ೬೧೨೦ ೨೧ಜುಲೈ ೨೦೨೪ ರಂತೆ ಒಟ್ಟು ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್‌ಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ೨೧೧

 ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ 
ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಕಾಲುಕಡಿವಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಕಾಶಪಥಗಳು (ಸ್ಕೈವಾಕ್) ಇವೆ. ಕಾಲುಕಡಿವಿಯಲ್ಲಿ ಎಲಿವೇಟರ್ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಪೊಲೀಸರು 'ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅರ್ಜುನ್' ಎಂಬ ರೋಬೋಟ್ನನ್ನು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಡೆತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಈ ರೋಬೋಟ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಬೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ಗಳಾದ, ಒಂದು ಪಾನ್-ಟಿಲ್-ಜೂಮ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಒಂದು ಡೋಮ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಇವೆ, ಅದು ಶಂಕಾಸ್ಪದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಿ ಕೀರ್ತಿಕಾರರನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹುರದ ಆಪರೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಗಳು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಹಾರ ಟ್ರಕ್ ಅನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಆಹಾರ ಟ್ರಕ್ ಅನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಇದನ್ನು ಕ್ವಿಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಜಂಬೋಕಿಂಗ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ಡಿಸಿ ಪ್ರಕಾರ ಪುಣೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ೧೪ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಇವು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿವೆ. ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಹಾಲ್‌ಗಳು, ಡಾರ್ಮಿಟರಿಗಳು, ರಿಟೈರಿಂಗ್ ರೂಮ್‌ಗಳು, ಕ್ಲೋಕ್ ರೂಮ್‌ಗಳು, ಬುಕ್ ಸ್ಟಾಲ್‌ಗಳು, ಹೆಲ್ತ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್‌ಗಳು, ಪೇ ಮತ್ತು ಯೂಸ್ ಟಾಯ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಎಸ್‌ಬಿಐ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್‌ಗಳು, ಎಟಿಎಂಗಳು, ವಾಟರ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳು, ಪೇ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಇತರ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ಡಿಸಿ) ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಲ್ದಾಣದ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯೀಕರಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ಡಿಸಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮೂರನೇ-ಪಕ್ಷದ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಮಲಧಕ್ಕ ಗೂಡ್ಸ್ ಯಾರ್ಡ್ 
ಮಾಲ್ಡಕ್ಕಾ ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಸರಕಿನ ಡೆಪೋ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೈಲು ಶೆಡ್‌ಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸರಕು ರೈಲುಗಳನ್ನು ಈ ಡೆಪೋದಲ್ಲಿ ಲೋಡ್ ಮತ್ತು ಅನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಕು ಆಂಗಣದ ಪ್ರವೇಶವು ಮಾಲ್ಡಕ್ಕಾ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಇದೆ

 ಶಕ್ತಿ 
ನಿಲ್ದಾಣವು ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಜನರೇಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗಿದೆ. ೧೬೦ ಕೆಡ್ಬ್ಲೂಪಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨.೪ ಲಕ್ಷ ಘಟಕಗಳನ್ನು (ಕೆಡ್ಬ್ಲೂಎಚ್‌) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಪರ್ಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಸಿಎಸ್‌ಆರ್‌ನಿಂದ ಧನಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಸನ್‌ಶಾಟ್ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು

 ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲು ಎಂಜಿನ್ ಶೆಡ್ 
ಘೋರ್ಪುರಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪ, ಪುಣೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೨ ಕಿ.ಮೀ (೧.೨ ಮೈಲಿ) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಲೋಕೊಮೋಟಿವ್ ಶೆಡ್ ಇದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂರು ಡೀಸೆಲ್ ಶೆಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡದು.

 ಸೇವೆಗಳು 
ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಮುಂಬೈ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಉತ್ತರದತ್ತ ಚಲಿಸುವ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಸಹ ನಿಲ್ಲುವ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹಿಂಬಾಲ ಸಾಗಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲುಗಳು ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ:
 ೧೨೧೪೯/೫೦ ಪುಣೆ-ದಾನಾಪುರ SF ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೩೩/೩೪ ಪುಣೆ-ದರ್ಬಂಗಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೯೵/೯೬ ಅಹಿಂಸಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೨೯೭/೾೮ ಅಹಮದಾಬಾದ್–ಪುಣೆ ದುರೆಂಟೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೨೨೧೮೫/೮೬ ಅಹಮದಾಬಾದ್–ಪುಣೆ SF ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೦೭/೦೮ ಡೆಕ್ಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೦೯/೧೦ ಸಿಂಹಗಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೧೨೩/೨೪ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ವೀನ್
 ೧೨೧೨೭/೨೮ ಮುಂಬೈ–ಪುಣೆ ಇಂಟರ್‌ಸಿಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೨೨೧೦೫/೦೬ ಇಂದ್ರಾಯಣೀ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೧೨೫/೨೬ ಪ್ರಗತಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೨೬೩/೬೪ ಹಜ್ರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್–ಪುಣೆ ದುರೆಂಟೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೪೯೩/೾೪ ದರ್ಶನ ಎಸಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೧೨೯/೩೦ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೨೨೧/೨೨ ಪುಣೆ–ಹಾವ್ರಾ ದುರೆಂಟೋ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೨೦೮೨೧/೨೨ ಪುಣೆ–ಸಂತ್ರಗಾಚಿ ಹುಮ್ಸಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೨೫/೨೬ ಪುಣೆ–ಸೆಕಾಂಡರಾಬಾದ್ ಶತಾಬ್ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೭೦೧೩/೧೪ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್–ಪುಣೆ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೧೦೯೭/೯೮ ಪೂರ್ಣ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೨೨೧೪೯/೫೦ ಪುಣೆ–ಎರ್ನಾಕುಲಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೬೩೮೧/೮೨ ಕಣ್ಯಾಕುಮಾರಿ–ಪುಣೆ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೧೧೩/೧೪ ಪುಣೆ–ನಾಗ್ಪುರ್ ಗರಿಬ್ ರಾತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್
 ೧೨೧೩೫/೬೬ ಪುಣೆ–ನಾಗ್ಪುರ್ ಎ

 ಉಪನಗರ ರೈಲ್ವೆ 

ಪುಣೆ ಉಪನಗರ ರೈಲ್ವೆ ಒಬ್ಬೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಲೋನಾವಲಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗವಾದ ಶಿವಾಜಿನಗರದಿಂದ ತಾಳೆಗೌನ್ ವರೆಗೆ. ಪುಣೆ–ಲೋನಾವಲಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೧೫ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿನಗರ–ತಾಳೆಗೌನ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೩ ರೈಲುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಪುಣೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ದೌಂಡ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಡುವೆ ಒಂಬತ್ತು ಡಿಈಎಮ್‌ಯು ರೈಲುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಭಾಗ ವಿದ್ಯುತ್‌ವಾಹನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಪನಗರ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಆಹಮದ್ನಗರ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಡಿಈಎಮ್‌ಯು ಸೇವೆಗಳು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಂಭವವನ್ನು ೨೪ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿರುವ ದೌಂಡ್-ಅಂಕಾಯಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪುಣೆ ರೈಲು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೌಂಡ್-ಅಂಕಾಯಿ ವಿಭಾಗ ಸೋಲಾಪುರ ರೈಲು ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಮರ್ಗಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆಹಮದ್ನಗರ್ ಮತ್ತು ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಡಿಈಎಮ್‌ಯು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯ
ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಲೋನಾವಾಲಾ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹಾಕುವುದು, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉಪನಗರ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.Survey may lead to better frequency of local trains.
ದೌಂಡ್-ಅಂಕೈ ವಿಭಾಗದ ೨೪ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಪುಣೆ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಮದ್‌ನಗರ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಡೆಮು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೌಂಡ್-ಅಂಕೈ ವಿಭಾಗವು ಸೋಲಾಪುರ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಮತ್ತು ಪುಣೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ನಡುವೆ ಡೆಮು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
ಗ್ಯಾಲರಿ

References

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ