ಸೀಲೋಮೀಟರ್

ಸೀಲೋಮೀಟರ್ ಎಂಬುದು  ಮೋಡದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಅಥವಾ ಮೋಡದ ತಳದ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಲೇಸರ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ವಾತಾವರಣದೊಳಗಿನ ಏರೋಸಾಲ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸುವ ಸೀಲೋಮೀಟರ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫೆರಿಕ್ ಲಿಡಾರ್ (ಬೆಳಕಿನ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ) ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 

ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಡ್ರಮ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್
ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಡ್ರಮ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್ ಮೋಡದ ತಳದ ಮೇಲೆ ಯೋಜಿಸಲಾದ ಬೆಳಕಿನ ಸ್ಥಳದ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್, ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಅದು ತಿರುಗುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ನಿಗದಿತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್, ಲಂಬವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಫೋಟೋಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಡದ ತಳದಿಂದ ಯೋಜಿತ ಬೆಳಕಿನ ಮರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದಾಗ, ಉಪಕರಣವು ಕೋನವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಮೋಡಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 

ಲೇಸರ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್
ಲೇಸರ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಲೇಸರ್ ಮತ್ತು ರಿಸೀವರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯಾನೊ‌ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಸರ್ ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರಣವು ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಬೆಳಕಿನ ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳು ಏರೋಸಾಲ್‌ಗಳಿಂದ ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರವು ಲೇಸರ್‌ನ ತರಂಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಮೈ ಚದುರುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚದುರಿದ ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟಕವನ್ನು ಲಿಡಾರ್ ರಿಸೀವರ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸಂಕೇತದ ಸಮಯವನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು z ಎಂಬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಅದು,

ಇಲ್ಲಿ, c ಎಂದರೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ.

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿ ನಾಡಿಮಿಡಿತವು ವಾತಾವರಣದೊಳಗಿನ ಏರೋಸಾಲ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಲಂಬ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಿಗ್ನಲ್-ಟು-ಶಬ್ದ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅನೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸರಾಸರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಸಮಯದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮೋಡಗಳು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಹಳ ಬಲವಾದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಡದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 

ಉಪಕರಣವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ, ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಮೋಡದ ತಳಕ್ಕೆ, ಅದು ಸಂಭವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮಸುಕಾದ ಪದರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸರಣ ಸಂಭವಿಸುವ ದರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಭಾಗದಿಂದ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದು ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತದ ಅಳಿವಿನ ಗುಣಾಂಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಲಂಬ ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. 

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೆಟ್‌ಸರ್ವಿಸ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಬೇಸ್ ಮಾಪನಗಳಿಗಾಗಿ ಲೇಸರ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬೂದಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಯು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿ ಮೋಡಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಈ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಹ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. 

ವಿವಿಧ ಮೋಡದ ಹೊದಿಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ತಪ್ಪು ಓದುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮಾಪನದ ನಿಖರತೆಯು ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸೀಮಿತ ಲಂಬ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದು.

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಮೋಡದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡವು ನಿಖರವಾದ ಮಾರ್ಗದ ರನ್‌ವೇಗಳೊಂದಿಗೆ ಏರೋಡ್ರೋಮ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು "ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರ" ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ಮಧ್ಯದ ಮಾರ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮಾನ ದೂರದಲ್ಲಿ" ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಪಾಯಗಳು
ಗೋಚರ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸುವ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ವಾರ್ನರ್ ರಾಬಿನ್ಸ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ೫೩ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದವು. 

ಲೇಸರ್ ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು ಮೋಡದ ತಳವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅಗೋಚರ ಲೇಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸೀಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ಬಳಿ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಮಸೂರಗಳು ಕಿರಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. 

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 National Science Digital Library - Ceilometer
 Ceilometer  from McGill University
 National Weather Service ASOS ceilometer page

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ