ಯವತ್ಮಾಳ ಜಿಲ್ಲೆ

ಯವತ್ಮಾಳ ಜಿಲ್ಲೆಯು  ಹಿಂದೆ (ಯೆಟ್ಮಲ್ ), ಇದು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ-ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿದರ್ಭದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಗಾರ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿಯ ನಂತರ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.ಯವತ್ಮಾಳ ಪಟ್ಟಣವು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [1]

ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದಿನ ಬೆರಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯವತ್ಮಾಲ್ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವಿದರ್ಭದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅರೋಕ (೨೭೨ ರಿಂದ ೨೩೧ ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬೇರಾರ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಬಾರಾರ್  ಶಾತವಾಹನರ  ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ (೨ ನೇ ಶತಮಾನ BCE - ೨ ನೇ ಶತಮಾನ CE), ವಕಾಟ ರಾಜಮನೆತನ (೩ ರಿಂದ ೬ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ (೬ ರಿಂದ ೮ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶ (೮ ರಿಂದ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) ಪಶ್ಚಿಮ ಚಲುಕ್ಯ (೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನಗಳು), ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದ (೧೨ ರಿಂದ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ). ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನ ಅಲಾ ಉದ್ ದಿನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹ್ಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸಣ್ಣ ಸುಲ್ತಾನರುಗಳಾಗಿ ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ೧೫೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದ್ನಗರ ಮೂಲದ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಭಾಗವಾಯಿತು. ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹೀಸ್ ೧೫೯೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರಾರ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು. ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಗೋಜುಬಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ನಿಜಾಮ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ೧೭೨೪ರಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯವತ್ಮಾಳ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨,೭೭೫,೪೫೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,

ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಜೋಳ  ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾಟನ್ ಮತ್ತು ತಕ್ವುಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ರಫ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ, ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ ದೇಶದ ೨೫೦ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ ರಲ್ಲಿ) ಯವತ್ಮಾಲ್  ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿದೆ . ಇದು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗ್ರಾಂಟ್ ಫಂಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ (BRGF) ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹನ್ನೆರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಿಪ್ಪೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ಯವತ್ಮಾಳ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 
Yavatmal district's official website 

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು