ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು

ದೆಹಲಿಯ ಅಥವಾ ದಿಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನತೆ (ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ೩೨೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ (೧೨೦೬-೧೫೨೬) ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಐದು ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ದಿಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನತೆಯ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ: ಗುಲಾಮ (ಮಾಮ್ಲುಕ್) ರಾಜವಂಶ (೧೨೦೬-೯೦), ಖಲಜಿ ರಾಜವಂಶ (೧೨೯೦-೧೩೨೦), ತುಘಲಕ್ ರಾಜವಂಶ (೧೩೨೦-೧೪೧೪), ಸಯ್ಯಿದ್ ರಾಜವಂಶ (೧೪೧೪- ೫೧), ಮತ್ತು ಲೋದಿ ರಾಜವಂಶ (೧೪೫೧-೧೫೨೬). ಮಂಗೋಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಸುಲ್ತಾನರು, ಮತ್ತು ೧೨೩೬ ರಿಂದ ೧೨೪೦ ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಆಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿನ್ನಲೆ
ಕುತುಬ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಐಬಕ್, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿಯ ಮಾಜಿ ತುರುಕ ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಗುಲಾಮ, ದೆಹಲಿಯ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಜವಂಶವು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ, ಖಲ್ಜಿ ರಾಜವಂಶವು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದವು.

ಸುಲ್ತಾನತೆಯು ತುಘಲಕ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. 
ಹಿಂದೂ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕುಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಂತಹ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸುಲ್ತಾನರು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರು ಮುರಿದುಹೋಗುವಿಕೆ.

ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜರು

೧) ಗುಲಾಮ ವಂಶ (೧೨೦೬-೧೨೯೦)

 ಕುತುಬುದ್ದೀನ್ ಐಬಾಕ್ (೧೨೦೬-೧೨೧೦)
 ಆರಂಶಹಾ (೧೨೧೦-೧೨೧೧)
 ಇಲ್ತುತ್ ಮಿಶ್ ಅಥವಾ ಆಲ್ತಮಾಶ್ (೧೨೧೧-೧೨೩೬)
 ರುಕುನುದ್ದೀನ್ ಫಿರೋಜ ಶಹ್ (೧೨೩೬)
 ರಜಿಯಾ ಬೇಗಂ (೧೨೩೬-೧೨೪೦)
 ಮಯಿಜುದ್ದೀನ್  ಬಹರಂ ಶಹಾ (೧೨೪೦-೧೨೪೨)
 ಅಲ್ಲಾಉದ್ದೀನ್ ಮಾಸುದ್ ಶಹಾ (೧೨೪೨-೧೨೪೬)
 ನಾಸೀರುದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಶಹಾ (೧೨೪೬-೧೨೬೬)
 ಸುಲ್ತಾನ್ ಘಿಯಾಸುದ್ದೀನ್ ಬಲ್ಬನ್ (೧೨೬೬-೧೨೮೬)
 ಕೈಕುಬಾದ್ (೧೨೮೭-೧೨೯೦)

೨) ಖಿಲ್ಜಿ ವಂಶ (೧೨೯೦-೧೩೨೦)

 ಜಲಾಲುದ್ದೀನ್ ಫಿರೋಜ್ ಖಿಲ್ಜಿ (೧೨೯೯-೧೨೯೬)
 ಅಲ್ಲಾಉದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ (೧೨೯೬-೧೩೧೬)
 ಸುಲ್ತಾನ್ ಸಿಹಾಬುದ್ದೀನ್ ಉಮರ್ (೧೪೧೬)
 ಸುಲ್ತಾನ್ ಖುತುಬುದ್ದೀನ್  ಮುಬಾರಕ್ ಶಹಾ (೧೩೧೬-೧೩೨೦)
 ಸುಲ್ತಾನ್ ನಾಸೀರುದ್ದೀನ್ ಖುಷ್ರು ಶಹಾ (೧೩೨೦)

೩) ತುಘಲಕ್ ವಂಶ (೧೩೨೦-೧೪೧೩)

 ಘಿಯಸುದ್ದೀನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೨೦-೧೩೨೫)
 ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೨೫-೧೩೫೧)
 ಫಿರೋಜ್ ಶಾಹ ತುಘಲಕ್ (೧೩೫೧-೧೩೮೮)
 ಎರಡನೆಯ ಘಿಯಸುದ್ದೀನ್ ತುಘಲಕ್ (೧೩೮೮)
 ನಾಸಿರುದ್ದೀನ್ ಮಹಮ್ಮದ್
 ಸಿಕಂದರ್ ಶಾಹ
 ಎರಡನೆಯ ಮಹಮ್ಮದ್ (೧೪೧೩)

೪) ಸಯ್ಯದ್ ವಂಶ (೧೪೧೪-೧೪೫೧)

 ಖಿಜ್ರಾಖನ್ (೧೪೧೫-೧೪೨೧)
 ಮುಬಾರಕ್ ಶಾಹ (೧೪೨೧-೧೪೩೩)
 ಮಹಮ್ಮದ್ ಶಾಹ (೧೪೩೪-೧೪೪೫)
 ಅಲ್ಲಉದ್ಧಿನ್ ಅಲಂ ಶಾಹ (೧೪೪೫-೧೪೫೧)

೫) ಲೋದಿ ವಂಶ (೧೪೫೨-೧೫೨೬)

 ಬಹಲುಲ್ ಲೋದಿ (೧೪೫೧-೧೪೮೯)
 ಸಿಕಂದರ್ ಶಾಹ ಲೋದಿ (೧೪೮೯-೧೫೧೭)
 ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಲೋದಿ (1517-1526)

ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ
ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಗಳು, ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳು, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ-ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು.

೧೩ ನೇ ಮತ್ತು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾರತದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸಹ ಕಾರಣರಾದರು. 
೧೫೨೬ ರಲ್ಲಿ, ಸುಲ್ತಾನವನ್ನು ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅಪವಿತ್ರತೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.

ಉಪಸಂಹಾರ 

 ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ






ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಟರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಟರ್ಕಿ ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿಶ್ ರಾಜವಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿ ಜನರು
ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಿಶ್ ಬುಡಕಟ್ಟು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು 1206 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು

ವರ್ಗ:ಎಂಪೈರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಸುಲ್ತಾನರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಡಳಿತ
ವರ್ಗ:೧೨೦೬ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1526 ಅಸಮತೋಲನಗಳು