ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿ

ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿಕೊಲಂಬಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ಉಪಗಣದ ಟೀರೊಕ್ಲಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿರುವ to ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು (ಸ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರೌಸ್). ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು (ಗ್ರೌಸ್) ಹೋಲುವುದರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಪಾರಿವಾಳದ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ.
ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವು ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್, ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಮರಳುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಸಿರಾಪ್ಟಿಸ್ ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸಸ್; ಸ್ಪೇನ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್ಗಳ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಟೀರೋಕ್ಲಿಸ್ ಆಲ್ಚಾಟ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಟೀರೋಕ್ಲಿಸ್ ಎಕ್ಸಸ್ಟ್‌ಸ್ ಮತ್ತು ಟೀರೋಕ್ಲಿಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್ ಎಂಬವು.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೯"_೧೬" ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟವಾದ ದೇಹವಿದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬೂದು ಅಥವಾ ಕಂದು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ, ಕೆಂಗಂದು, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಯ ಬಣ್ಣ ಪರಿಸರದ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತವಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರಿವಾಳಕ್ಕಿರುವಂಥ ಕತ್ತು ಮತ್ತು ತಲೆ, ಮೋಟಾದ ಕಾಲುಗಳು, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕು, ಉದ್ದನೆಯ ಹಾಗೂ ಚೂಪಾದ ರೆಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ_ಇವು ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾರುವುದು ಕಡಿಮೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಾನವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಶತ್ರುಗಳ ಸುಳಿವು ತಿಳಿದೊಡನೆಯೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಬಹಳ ಪುಕ್ಕಲು ಸ್ವಭಾವದ ಅಲ್ಲದೆ ಬಹು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಕಾಯಿಗಳು, ಕಾಳುಗಳು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳು ಇವುಗಳ ಆಹಾರ.
ವಾಸ
ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಜರುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಹತ್ತಿರದ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೊಳ, ತೊರೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಭೇಟಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರರು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಗಳು. ನೀರಿಗೆ ಬಾಯಿಕ್ಕುವ ಮುನ್ನ ಇವು ಕೊಳದಿಂದ ನೂರಾರು ಗಜಗಳ ದೂರದಲ್ಲೇ ಇಳಿದು ೫_೧೦ ಮಿನಿಟು ಯಾರಾದರೂ ಶತ್ರುಗಳಿದ್ದಾರೋ ಏನೋ ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತವೆ. ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎದೆಯಾಳದ ವರೆಗೂ ಇಳಿದು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿ ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಗೂಡಿಗೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಒದ್ದೆಯಾದ ಎದೆಯನ್ನು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಚೀಪಲು ಕೊಟ್ಟು ಅವಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿ ೨-೪ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡೂ ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾವು ಕೊಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ ಎರಡೂ ಗುಟುಕು ಕೊಟ್ಟು ಸಲಹುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆಹೋಗುವ ಕ್ರಮವೂ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಸಿರಾಪ್ಟಿಸ್ ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸಸ್ ಎಂಬ ಹಕ್ಕಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಲ್ಲು ಗೌಜಲುಗಳೂ ಮೃಗಯಾಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದು (ಗೇಮ್ ಬಡ್ರ್ಸ್‌) ಹೆಸರಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಬೇಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು 
 ಕಲ್ಲುಗೌಜಲು ಹಕ್ಕಿ Common and binomial names ಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆ,ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿ ಮೊಟ್ಟೆ Pin-tailed sandgrouse  Pterocles alchata  (Linnaeus, 1766) 500x130px|center|alt=Pin-tailed sandgrouse Length   There are two subspecies:  P. a. alchata – Spain, Portugal, France, north west Africa  P. a. caudacutus – Middle East, Turkey and eastward to Kazakhstan  nvfklnk<> Status: Least concern 350x140px|center|alt=Egg Double-banded sandgrouse  Pterocles bicinctus  Temminck, 1815 500x164px|center|alt=Double-banded sandgrouse Length   There are three subspecies:  P. b. ansorgei – south west Angola  P. b. bicinctus – Namibia, Botswana, north west Cape Province  P. b. multicolor – Zambia, Malawi, Mozambique and Transvaal   Status: Least concern Burchell's sandgrouse  Pterocles burchelli  Sclater, 1922 500x160px|center|alt=Burchell's sandgrouse Length   Monotypic  Angola, Namibia, Botswana, Zambia, Zimbabwe, South Africa   Status: Least concern Crowned sandgrouse  Pterocles coronatus  Lichtenstein, 1823 500x130px|center|alt=Crowned sandgrouse There are five subspecies:  P. c. atratus – Saudi Arabia, Iran, Afghanistan  P. c. coronatus – Sahara, Morocco to Red Sea  P. c. ladas – Pakistan  P. c. saturatus – Oman  P. c. vastitas – Sinai, Israel, Jordan  Status: Least concern Black-faced sandgrouse  Pterocles decoratus  Cabanis, 1868 500x160px|center|alt=Black-faced sandgrouse There are three subspecies:  P. d. decoratus – south east Kenya and east Tanzania  P. d. ellenbecki – north east Uganda, north Kenya, Ethiopia, Somalia  P. d. loveridgei – west Kenya, west Tanzania   Status: Least concern Chestnut-bellied sandgrouse Pterocles exustus  Temminck, 1825 (Pictured on left) 500x140px|center|alt=Chestnut-bellied sandgrouse There are six subspecies:  P. e. ellioti – Sudan, Eritrea, north Ethiopia, Somalia  P. e. erlangeri – Saudi Arabia, Gulf States, Yemen  P. e. exustus – Mauritania to Sudan  P. e. floweri – Egypt (almost certainly extinct)  P. e. hindustan – south east Iran, Pakistan, India  P. e. olivascens – south Ethiopia, Kenya, north Tanzania  Status: Least concern Yellow-throated sandgrouse  Pterocles gutturalis  Smith, 1836
| 500x160px|center|alt=Yellow-throated sandgrouse
| There are two subspecies:  P. g. gutturalis – south Zambia, Zimbabwe, Botswana, South Africa  P. g. saturatior – Ethiopia, Kenya, Tanzania, north Zambia   Status: Least concern
|
|-
| Painted sandgrouse  Pterocles indicus  Cabanis, 1868
| 500x130px|center|alt=Painted sandgrouse
| Monotypic  India   Status: Least concern
| 500x140px|center|alt=Egg
|-
| Lichtenstein's sandgrouse  Pterocles lichtensteinii  Temminck, 1825
| 500x140px|center|alt=Lichtenstein's sandgrouse
| There are five subspecies:  P. l. targius – Sahara, Sahel, south Morocco to Chad  P. l. lichtensteinii – Israel, Sinai, Egypt, Sudan, Ethiopia, Somalia  P. l. sukensis – Sudan, Ethiopia, Kenya  P. l. ingramsi – Yemen  P. l. arabicus – Saudi Arabia, Iran, Afghanistan, Pakistan  Status: Least concern
|
|-
| Namaqua sandgrouse  Pterocles namaqua  (Gmelin, 1789)
| 500x168px|center|alt=Namaqua sandgrouse
| Length   Monotypic  Angola, Namibia, Zimbabwe, Botswana, South Africa   Status: Least concern
|
|-
| Black-bellied sandgrouse  Pterocles orientalis  (Linnaeus, 1758)
| 500x160px|center|alt=Black-bellied sandgrouse
| Length   |There are two subspecies:  P. o. arenarius – Kazakhstan, Pakistan and western China  P. o. orientalis – Northwest Africa, Canary Islands, Iberian Peninsula, Cyprus, Middle East, Turkey and Iran   Status: Least concern
| 500x160px|center|alt=Egg
|-
| Madagascan sandgrouse  Pterocles personatus  Gould, 1843
| 500x160px|center|alt=Madagascan sandgrouse
|  Monotypic  Madagascar   Status: Least concern
|
|-
| Four-banded sandgrouse  Pterocles quadricinctus  (Temminck, 1815)
| 500x160px|center|alt=Four-banded sandgrouse
| Length   Monotypic  Central Africa   Status: Least concern
| 500x164px|center|alt=Egg
|-
| Spotted sandgrouse  Pterocles senegallus  (Linnaeus, 1771)
| 500x130px|center|alt=Spotted sandgrouse
| Length   Monotypic  Northern Africa, Middle East and western Asia   Status: Least concern
| 500x160px|center|alt=Egg
|-
| Tibetan sandgrouse  Syrrhaptes tibetanus  (Gould, 1850)
| 500x140px|center|alt=Tibetan sandgrouse
| Length   Monotypic  Mountains of central Asia, Tibet and central China   Status: Least concern
|
|-
| Pallas's sandgrouse  Syrrhaptes paradoxus''  (Pallas, 1773) 500x140px|center|alt=Pallas's sandgrouse Length   Monotypic  Mountains and steppes of central Asia   Status: Least concern 500x156px|center|alt=Egg
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Sandgrouse videos  on the Internet Bird Collection
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು