ಮೈಸೂರು ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳು

ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳ ಆಟ ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆಟ. ಮೂಲತಃ ಇದು ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಬಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುದಾಗಿದೆ. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಮೊಘಲ್ ಗಂಜೀಫಾ ಮತ್ತು ದಶಾವತಾರ ಗಂಜೀಫಾ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ, ಒಡಿಶಾ, ವಿಷ್ಣುಪುರ (ಬಂಗಾಳ), ಸಾವಂತವಾಡಿ (ಮಹಾರಷ್ಟ್ರ)ಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಹಾಕಿದ ಕಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. 

ಇವೆಲ್ಲುವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುದೆಂದರೆ ಮೈಸೂರಿನ ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು Mysore Chad Ganjifa ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಗಂಜೀಫಾಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಇವು ಮೈಸೂರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ಅವರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗಂಜೀಫಾ ಆಟಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು.Mysore Palace Paying Cards , Asia InCH Encyclopedia ಒಂದು ಪಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 360 ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಜರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಶ್ರೀತತ್ವನಿಧಿ' ಕೃತಿಯ 'ಕೌತುಕನಿಧಿ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಾರ್ಡುಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ೧೩ ಬಗೆಯ ಆಟಗಳು ಅದರಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದು ಅರಮನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಆಟವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಈ ಆಟ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  

ಹದಿಮೂರು   Mysore Chadಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ Chamundeshwari Chad 
ಜಗನ್ಮೋಹನ Jagad Mohan Chad 
ನವೀನ ದಶಾವತಾರ Navin Dashavatara 
ನವಗ್ರಹ Nav Grah 
ಪಂಚಪಾಂಡವ Panch Pandava Chad 
ದೇವಿ ದಶಾವತಾರಿ Devi Dasavatari Chad 
ದಿಕ್ಪಾಲ Dikpala Chad 
ಮನೋಹರ Manohar Chad 
ಸರ್ವಮಂಗಳ Sarva Mangala Chad 
ನವರತ್ನ Nav Ratna Chad 
ಸದ್ಯೋಜ್ಯಾತಾದಿ Sadye Jyatadi Chad 
ಕೃಷ್ಣರಾಜ Krishnaraj Chad 
ನವೀನ Navin Chad 

ಈ ಮೈಸೂರು ಗಂಜೀಫಾ ಎಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
 Mysore Palace Paying Cards , Asia InCH Encyclopedia
 Playing cards of Mysore 

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು