ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್

ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್-ಮ್ಯಾನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಅತಿಯಾದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಅಥವಾ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚರ ಮೊದಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ಟೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ೫'೨" ಎತ್ತರವಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪೂರ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ). ಇದು ಸುಮಾರು ೧.೬೭ ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ೫'೬" ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಭೇಟಿಯಾದ ಗಣ್ಯ ಸೈನಿಕರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದರು.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚರ ಮೊದಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಸರಿದೂಗಿಸಿದನು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾನಪದ ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.David A. Bell, Napoleon: A Concise Biography (Oxford University Press, 2015), p. 18. ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಕೋಚದ ಸಣ್ಣ ಮನುಷ್ಯ ಎಂದು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಅವರು ಸುಮಾರು ೫'೨" ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಪೂರ್ವ-ಮೆಟ್ರಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ). ಇದು ಸುಮಾರು ೧.೬೭ ಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ೫'೬" ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೂಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇದು ಆ ಅವಧಿಯ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚರು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ೨೮ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ೫ ಅಡಿ ೭ ಇಂಚುಗಳು (೧.೭೦ ಮೀಟರ್) ಇದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗಾರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರು ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಅವರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರದ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದರು.

ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದು ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ ಸ್ಥಿತಿಯ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಕಾರಾತ್ಮಕ
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಗ್ರೋನಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಬಂಕ್‌ರವರು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಅವರ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೧.೯೮ ಮೀಟರ್ (೬ ಅಡಿ ೬ ಇಂಚು) ಎತ್ತರವಿರುವ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ೧.೬೩ ಮೀಟರ್ (೫ ಅಡಿ ೪ ಇಂಚು) ಎತ್ತರವಿರುವ ಪುರುಷರು ಅಸೂಯೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ೫೦% ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. 

೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಕಸನೀಯ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಯಾನ್ ವುಗ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡವು ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ವ್ರಿಜೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಕುಳ್ಳಗಿನ ಪುರುಷರು ಎತ್ತರದ ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು (ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ) ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.Knapen, J. E., Blaker, N. M., Van Vugt, M. (2018). The Napoleon Complex: When Shorter Men Take More. Psychological science, 0956797618772822. https://doi.org/10.1177/0956797618772822 ಅವರ ವಿಕಸನೀಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರು, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಮಾನವೇತರರು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮೀರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಕಾರಾತ್ಮಕ
೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲಂಕಾಷೈರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಒಂದು ಮಿಥ್ಯೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕುಳ್ಳಗಿರುವ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗವು ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥಿಗಳು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳವಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎತ್ತರದ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲಂಕಾಷೈರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಮೈಕ್ ಎಸ್ಲೀಯಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಕುಳ್ಳಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಜನರು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದು ಅವನ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ".

ವೆಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಗ್ರೋತ್ ಅಭ್ಯಾಸವು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ರೇಖಾಂಶ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಶಾಲಾ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯವರೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು "ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅದು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಅಪಾಯ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಡವಳಿಕೆಗಳು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
೫ ಅಡಿ ೪ ಇಂಚು (೧.೬೩ ಮೀ) ೧೯೦೨ ರ ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ೫ ಅಡಿ ೫ ಇಂಚು (೧.೬೫ ಮೀ) ಜೋಸೆಫ್ ಗೀಬೆಲ್ಸ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 

ಗಾಯಕಿ ಹಾಗೂ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾದ ಮರಿಯಾ ಕ್ಯಾರಿಯವರು ತಮ್ಮ ೨೦೦೯ ರ ಹಾಡಾದ "ಅಬ್ಸೆಸ್ಡ್" ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು "ತಮ್ಮ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ರಾಪರ್ ಎಮಿನೆಮ್‌ಗೆ ಈ ಹಾಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. 

ಮಾಂಗಾ ಫುಲ್ಮೆಟಲ್ ರಸವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವಿಧ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಯಕರಾದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಲ್ರಿಕ್ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದಾರೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಅಲ್ಫೋನ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ). ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರಾದರೂ ತಾನು ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
 ಮಾನವನ ಎತ್ತರ
 ಎತ್ತರವಾದ
 ಕೀಳರಿಮೆ ಸಂಕೀರ್ಣ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ
 ಬ್ಲೇಕ್ಮೋರ್, ಎರಿನ್. "ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದನೇ? ಕುಳ್ಳಗಿನ ಪುರುಷರ ವಿರುದ್ಧದ ತಾರತಮ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದೊಳಗೆ: ಅವನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು- ಮೂಲ ಕುಳ್ಳಗಿನ ರಾಜ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಕುಳ್ಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವನನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ಅಪಹಾಸ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿರುವ ಕಳಂಕಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು." "ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್" ನವೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೨೩.  online
 ಹಾಪರ್, ಟ್ರಿಸ್ಟಿನ್. "ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಜನರು ಏಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ (ಅವನು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ): ಸಂಕುಚಿತ ಸ್ವಭಾವದ, ಮಕ್ಕಳ ಗಾತ್ರದ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮಾನದಂಡವಾಯಿತು". "ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಸ್ಟ್" (ಜುಲೈ ೧೩, ೨೦೨೩).   online
 ಜಸ್ಟ್, ವಿನ್ಫ್ರೈಡ್, ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಲಿ ಆರ್. ಮೋರಿಸ್. "ದಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್—ಸಣ್ಣ ಪುರುಷರು ಏಕೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾರೆ" "ವಿಕಸನೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ", ಸಂಪುಟ ೧೭, ಸಂಖ್ಯೆ ೫–೬ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೩), ಪುಟಗಳು 509-522.
 ಮೆಕ್ಇಲ್ವೆನ್ನಾ, ಉನಾ. "ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕುಳ್ಳಗಿದ್ದನೇ? 'ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'ನ ಮೂಲ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನ ಅಪಹಾಸ್ಯದ ಚಿತ್ರಣವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ". "ಇತಿಹಾಸ" ನವೆಂಬರ್ ೧೩, ೨೦೧೯.   online
 ವ್ಯಾನ್ ಗಿನ್ನೆಕೆನ್, ಜೆ. "ದಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಲೀಡರ್ಸ್" (ಪಾಲ್ಗ್ರೇವ್ ಮ್ಯಾಕ್ಮಿಲನ್, ಚಾಮ್, ೨೦೧೬), ಪುಟಗಳು ೧೯-೩೭. https://doi.org/10.1007/978-3-319-29476-6_2

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ